Ο ΠΑΠΟΥΤΣΩΜΕΝΟΣ ΓΑΤΟΣ
ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ TOY ΓΑΒΡΙΗΛ ΤΟΜΠΑΛΙΔΗ
Ο Παπουτσωμένος Γάτος είναι ένα λαϊκό παραμύθι που έχει τις ρίζες του στην Ιταλία και αργότερα διαδόθηκε και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Για πρώτη φορά εμφανίστηκε σε γραπτή μορφή στη συλλογή παραμυθιών του Ιταλού συγγραφέα και μυθιστοριογράφου Giovanni Francesco Straparola με τίτλο Le Piacevoli Notti (Τα Ευχάριστα Βράδια) που κυκλοφόρησε στη Βενετία σε 2 τόμους, το 1550 και το 1553, με τον τίτλο Costantino Fortunato (στις επόμενες εκδόσεις της συλλογής άλλαξε σε Il Gatto con gli Stivali (Ο Γάτος με τις Μπότες). Ο πρωταγωνιστής του παραμυθιού είναι ένας γάτος με ανθρώπινα χαρακτηριστικά που χρησιμοποιεί την πονηριά του για να βοηθήσει τον αφέντη του να κερδίσει πλούτο και δύναμη ώστε να μπορέσει να παντρευτεί την εκλεκτή της καρδιάς του, την πριγκίπισσα Elisetta. Βέβαια, αυτή η εκδοχή διαφέρει σε αρκετά σημεία από την ιστορία, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, με βασικότερη διαφορά ότι ο πανέξυπνος γάτος είναι στην πραγματικότητα μια μεταμφιεσμένη νεράιδα. Έως σήμερα, δεν είναι ακόμα βέβαιο αν ο Straparola έγραψε ο ίδιος το παραμύθι ή αν μετέφερε στο χαρτί κάποια ιστορία που προϋπήρχε έως τότε μόνο στην προφορική παράδοση. Εικονογράφηση του σπουδαίου Σχεδόν 80 χρόνια αργότερα, το 1634, κυκλοφόρησε και πάλι στην Ιταλία μια άλλη εκδοχή του παραμυθιού, χαράκτη και ζωγράφου Gustav στη συλλογή παραμυθιών Pentamerone, του ποιητή και συλλέκτη παραδοσιακών παραμυθιών Giambattista Doré από την έκδοση του ΠαπουBasile, με τίτλο Cagliuso. Και εδώ η ιστορία είναι αρκετά διαφορετική, με τον γάτο αυτή τη φορά να βοηθά, τσωμένου Γάτου του 1862 όχι έναν πρίγκιπα, αλλά έναν ζητιάνο ονόματι Cagliuso.
Ο ΠΑΠΟΥΤΣΩΜΕΝΟΣ ΓΑΤΟΣ ΤΟΥ CHARLES PERRAULT Όμως, η πιο γνωστή και πιο επιδραστική, αν προτιμάτε, εκδοχή που έχει παραμείνει γνωστή ως και τις ημέρες μας, είναι εκείνη που γράφτηκε από τον Γάλλο συγγραφέα Charles Perrault με τίτλο Le Maître Chat (Ο Αφέντης Γάτος) που αργότερα άλλαξε σε Le Chat Botté (Ο Γάτος με τις Μπότες ή στα αγγλικά Puss in Boots). Η ιστορία περιλαμβανόταν στη συλλογή παραμυθιών Histoires ou Contes du Temps Πορτραίτο του Charles Perrault, Passé (Ιστορίες και Μύθοι του φιλοτεχνημένο το 1672 από τον Παλιού Καιρού) που κυκλοζωγράφο Philippe Lallemand φόρησε στη Γαλλία το 1697 από τον εκδοτικό οίκο Barbin. Η συλλογή αυτή περιελάμβανε και άλλα γνωστά παραμύθια όπως Κοκκινοσκουφίτσα, Ωραία Κοιμωμένη, Σταχτοπούτα κ.α. Η ιστορία γνώρισε μεγάλη επιτυχία, που έγινε ακόμα μεγαλύτερη όταν κυκλοφόρησε και στην αγγλική γλώσσα το 1729. Από εκείνη τη στιγμή, η ιστορία ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία. Η μορφή του Παπουτσωμένου Γάτου αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για ζωγράφους, μουσικοσυνθέτες, χορογράφους αλλά και για πολλούς άλλους καλλιτέχνες. Μάλιστα, ο γάτος μας θα κάνει την εμφάνισή του στην τρίτη πράξη του μπαλέτου Η Ωραία Κοιμωμένη του Τσαϊκόφσκι που έκανε πρεμιέρα στην Αγία Πετρούπολη το 1890. Όπως θα δούμε και πιο κάτω, έντονη είναι και η παρουσία του στη σύγχρονη εποχή, μέσα από την εμφάνισή του στα κόμικς, τα κινούμενα σχέδια, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Να σημειωθεί ότι Ο Παπουτσωμένος Γάτος είχε συμπεριληφθεί στην πρώτη έκδοση της συλλογής με παραμύθια Kinder- und Haus-Märchen (Παιδικά και Οικογενειακά Παραμύθια) των αδελφών Grimm που κυκλοφόρησε το 1812, αλλά αφαιρέθηκε, όπως και ο Κυανοπώγωνας, από τη δεύτερη έκδοση του 1819 και μετά, γιατί επρόκειτο για παραμύθια που δεν ήταν γερμανικής προέλευσης.
ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΟΘΟΝΗ Όπως ήδη αναφέραμε, Ο Παπουτσωμένος Γάτος, ήταν και συνεχίζει να είναι ιδιαίτερα δημοφιλής έως και τις ημέρες μας και στον κινηματογράφο. Ας δούμε λοιπόν ενδεικτικά κάποιες παραγωγές με ιστορικό αλλά και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον: To 1903, οι Lucian Nonguet και Ferdinand Zecca σκηνοθετούν το γαλλικό βωβό, μικρού μήκους, φιλμ Le Όπως κάθε γάτος που σέβεται τον Chat Botté. Αυτή η σχεδόν δεκάλεπτη εαυτό του, έτσι και ο Σπιρουνάτος ταινία είναι η πρώτη απόπειρα να μετα- Γάτος έχει το κατάλληλο βλέμμα φερθεί στη μεγάλη οθόνη η ιστορία του για να κερδίσει τη συμπάθειά σου. Σκηνή από την ταινία Shrek 2 (2004) Perrault. Το 1908 θα προβληθεί και πάλι στη Γαλλία η ομότιτλη επτάλεπτη, μικρού μήκους, ταινία σε σκηνοθεσία Albert Capellani. Θα ακολουθήσει το 1922 ο Walt Disney, με τη μικρού μήκους ταινία Puss in Boots. Και αυτή βωβή και ασπρόμαυρη με διάρκεια περίπου 10 λεπτών. Το 1969, θα προβληθεί στην Ιαπωνία η ταινία κινουμένων σχεδίων Nagagutsu o Haita Neko (Ο Παπουτσωμένος Γάτος) σε σκηνοθεσία Kimio Yabuki. Ήρωας της ο Πέρο, ένας γάτος με μακριές κόκκινες μπότες, ο οποίος θα εκδιωχθεί από την Αδελφότητα των Γάτων επειδή έσωσε τη ζωή ενός ποντικού. Η ταινία θα γνωρίσει μεγάλη επιτυχία και στο εξωτερικό και θα ακολουθήσουν ακόμα δύο ταινίες του ήρωα: το 1972 με τίτλο Nagagutsu Sanjûshi (Οι Τρεις Παπουτσωμένοι Σωματοφύλακες) σε σκηνοθεσία Tomoharu Katsumata και το 1976 με τίτλο Nagagutsu o Haita Neko: Hacsidzsú (Ο Γύρος του Κόσμου του Παπουτσωμένου Γάτου σε 80 Ημέρες) σε σκηνοθεσία Hiroshi Shidara. Το 1988, θα προβληθεί στις αίθουσες το παιδικό μιούζικαλ Puss in Boots σε σκηνοθεσία Eugene Marner με πρωταγωνιστές τον Christopher Waken και τον Jason Connery. Το 2004, μέσα από την ταινία Shrek 2, σε σκηνοθεσία Andrew Adamson, Kelly Asbury και Conrad Vernon, ο Παπουτσωμένος Γάτος, που τη φωνή του δανείζει στην ταινία ο Antonio Banderas, θα ξανάρθει στο προσκήνιο. Θα συμπρωταγωνιστήσει και στις επόμενες ταινίες Shrek που θα ακολουθήσουν και μάλιστα το 2011, θα είναι ο πρωταγωνιστής της δικής του ταινίας Γάτος Σπιρουνάτος, κάτι που θα καθιερώσει τον Παπουτσωμένο Γάτο της Dreamworks σαν την πλέον επιτυχημένη εκδοχή των τελευταίων δεκαετιών.
Σας αφήνουμε να απολαύσετε στις σελίδες που ακολουθούν την πανέμορφη μεταφορά της ιστορίας του Charles Perrault σε μορφή κόμικς από τον εξαιρετικό Γάλλο σχεδιαστή Jean-Luc Loyer. Καλή Ανάγνωση!
3
Στην Κατεργάρα και τη Γλυκόριζα, στον ουρανό. Στον Μορίς, κάτω από τις στέγες. Ευχαριστώ τη Μαρί που ήταν δίπλα μου.
Ο ΠΑΠΟΥΤΣΩΜΕΝΟΣ ΓΑΤΟΣ To υ C h a r l e s P e r r a u l t Σενάριο & Σχέδιο: Jean-Luc Loyer
Τίτλος πρωτοτύπου στα Γαλλικά: Le Chat Botté by Charles Perrault, adapted by Jean-Luc Loyer © Editions Delcourt, 2003 © 2021 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΣ για την ελληνική έκδοση Πρώτη ελληνική έκδοση: Ιούλιος 2021 • ISBN: 978-618-206-051-3 Υπεύθυνος έκδοσης: Λεωκράτης Ανεμοδουράς • Μετάφραση: Τατιάνα Ραπακούλια Graphic Design - Lettering: Τίνα Χελιώτη • Διόρθωση - Επιμέλεια κειμένου: Λεωκράτης Ανεμοδουράς ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΣ Ε.Ε. ΑΛΤΑΝΗ 4, 153 51 ΠΑΛΛΗΝΗ, ΤΗΛ.: 210-8983824 www.editions-delcourt.fr - www.mikrosiros.gr
info@mikrosiros.gr
Εκδόσεις Μικρός Ήρως – Mikros Iros Publications
mikros_iros_publications
Χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιοδήποτε οπτικό-ακουστικό μέσο και η μετάφραση του έργου ή μέρους αυτού σε οποιαδήποτε γλώσσα. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η χωρίς άδεια χρήση εύλογου τμήματος του υλικού (κειμένου και εικονογράφησης) σε έντυπα, ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές και ψηφιακά μέσα μαζικής επικοινωνίας, για λόγους ενημέρωσης του κοινού ή προβολής του έργου και των συντελεστών του.
4
Ήταν μια φορά, πριν πάρα πολύ καιρό, ένας φτωχός μυλωνάς.
Άλλο τίποτα δεν είχε παρά τον μύλο του, τον γάιδαρό του και τον γάτο του. Πριν πεθάνει, αποφάσισε...
...να μοιράσει τα υπάρχοντά του. Έδωσε στον μεγάλο γιο του τον μύλο...
...στον μεσαίο τον γάιδαρο και στον πιο μικρό απ’ όλους...
5
...άφησε μονάχα τον γάτο του σπιτιού, τίποτ’ άλλο.
Ο νέος ήταν απαρηγόρητος με την κακή του τύχη.
{ΣΝΙΦ}
ΩΡΑΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΘΑ...
ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΑ ΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΟΥΝ. ΕΓΩ ΟΜΩΣ, ΤΙ Θ’ ΑΠΟΓΙΝΩ;
ΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΜΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ ΤΙΜΙΑ ΤΟ ΨΩΜΙ ΤΟΥΣ.
; ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΙΣΩΣ ΝΑ ΣΕ ΦΑΩ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΓΑΝΤΙΑ ΜΕ ΤΗ ΓΟΥΝΑ ΣΟΥ...
6
ΜΕΤΑ ΟΜΩΣ... ΤΙ ΘΑ ΜΟΥ ΑΠΟΜΕΙΝΕΙ;
...
ΣΙΓΟΥΡΑ ΕΣΥ ΗΣΟΥΝ Ο ΠΙΟ ΤΥΧΕΡΟΣ ΑΠ’ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΣΑΣ!
ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΣΕ ΒΟΗΘΗΣΩ, ΝΕΑΡΕ ΑΦΕΝΤΗ ΜΟΥ...
ΜΠΑ! ΜΙΛΑΣ ΚΙ ΑΠΟ ΠΑΝΩ; ΤΙ ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΠΕΙΣ; ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΙ Ο ΠΙΟ ΤΥΧΕΡΟΣ ΑΠ’ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΜΑΣ;
ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΣΕ ΚΑΝΩ ΠΛΟΥΣΙΟ!
ΑΛΗΘΕΙΑ; ΠΩΣ ΔΗΛΑΔΗ;
ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΕΝΑ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΠΟΤΕΣ!
ΑΥΤΟ ΜΟΝΟ; ΕΝΤΑΞΕΙ ΛΟΙΠΟΝ, ΚΑΙ ΜΕΤΑ;
ΕΣΥ ΦΕΡΕ ΜΟΥ ΜΟΝΟ ΛΙΓΑ ΡΟΥΧΑ, ΕΝΑΝ ΣΑΚΟ...
ΜΕΤΑ; ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕ ΤΙΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΔΕΙΣ.
7
ΩΧ! ΠΕΡΙΜΕΝΕ ΜΕ, ΑΦΕΝΤΗ ΜΟΥ, ΔΥΣΚΟΛΕΥΟΜΑΙ ΛΙΓΟ ΝΑ ΣΕ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ...
ΒΛΕΠΕΙΣ, ΔΕΝ ΕΧΩ ΣΥΝΗΘΙΣΕΙ ΝΑ ΠΕΡΠΑΤΑΩ ΕΤΣΙ, ΜΕ ΤΙΣ ΜΠΟΤΕΣ!
ΕΥΤΥΧΩΣ ΟΜΩΣ, ΜΟΥ ΔΙΝΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ. ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΟΣ;
ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΠΕΛΟ ΜΟΥ ΠΑΕΙ... ΔΕΝ ΕΧΩ ΤΟΝ ΑΕΡΑ ΠΡΙΓΚΙΠΑ;
...ΥΠΕΡΟΧΑ! ΠΟΥ ΤΟ ΒΡΗΚΕΣ; ΣΟΥ ΚΟΣΤΙΣΕ ΑΚΡΙΒΑ;
ΤΟ ΣΚΙΑΧΤΡΟ ΠΟΥ ΤΟ ΦΟΡΟΥΣΕ ΔΕΝ ΠΑΡΑΠΟΝΕΘΗΚΕ ΟΤΑΝ ΤΟΥ ΤΟ ΠΗΡΑ. ΛΟΙΠΟΝ, ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΩΡΑ;
Ω, ΒΕΒΑΙΑ! ΓΝΗΣΙΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΓΑΤΟΣ!
ΚΟΙΤΑ.
ΘΑ ΚΡΥΦΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΘΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ...
ΘΑ ΦΤΙΑΞΩ ΑΥΤΗΝ ΕΔΩ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ, ΜΕ ΤΟΝ ΣΑΚΟ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΛΑΔΙ...
8
ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΕΧΕΙ ΠΙΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΤΡΙΦΥΛΛΙ. ΣΙΓΟΥΡΑ ΘΑ ΠΙΑΣΤΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΚΟΥΝΕΛΙ...
ΧΑ! ΧΑ! ΚΟΥΝΕΛΙ; ΘΑ ΠΙΑΣΤΕΙ;!
ΠΦΦ... ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΙΔΕΑ ΑΠΟ ΚΥΝΗΓΙ, ΓΑΤΕ ΜΟΥ!
ΑΣ ΓΕΛΑΣΩ! ΑΝ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΟΥ... ΜΠΡΑΒΟ!
ΣΟΥ ΘΥΜΙΖΩ ΟΤΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΙΑ ΠΟΝΤΙΚΙΑ ΟΥΤΕ ΑΡΟΥΡΑΙΟΙ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ.
ΣΟΥΤ! ΣΩΠΑ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ!
ΕΞΑΛΛΟΥ, ΤΑ ΚΟΥΝΕΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΧΑΖΑ!
ΟΠΑ!
ΤΣΑΚ!
ΛΟΙΠΟΝ; ΔΙΚΙΟ ΔΕΝ ΕΙΧΑ; ΕΧΩ ΕΝΣΤΙΚΤΟ ΕΓΩ, ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ.
ΟΧΙ!
ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΧΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΟΥ. ΩΡΑΙΑ, ΔΕ ΘΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΠΛΟΥΣΙΟΙ, ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΜΩΣ ΘΑ ΓΕΜΙΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ ΜΑΣ!
; 9
ΠΕΡΙΜΕΝΕ ΜΕ, ΘΑ ΓΥΡΙΣΩ ΣΕ ΛΙΓΟ!
Έτσι, καμαρώνοντας με το κυνήγι του, ο κύριος γάτος πήρε τον δρόμο για το παλάτι του Βασιλιά.
...δε δυσκολεύτηκε να βρει τον δρόμο του.
Αν και δεν είχε φύγει ποτέ απ’ την εξοχή όπου γεννήθηκε...
ΓΡ ΟΥΝ!
10
ΞΕΡΩ ΟΤΙ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΟΠΟΙΟΝ ΤΟΥ ΖΗΤΗΣΕΙ ΑΚΡΟΑΣΗ. ΑΛΤ, ΚΥΡΙΕ ΨΙΨΙΝΕ!
ΤΙ ΘΕΛΕΙΣ ΕΔΩ ΠΕΡΑ;
ΠΗΓΑΙΝΕΤΕ ΜΕ ΜΠΡΟΣΤΑ ΤΟΥ!
ΣΕ ΑΚΟΥΩ, ΤΙ ΕΠΙΘΥΜΕΙΣ;
ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΤΡΙΧΩΤΟ ΠΛΑΣΜΑ, ΠΛΗΣΙΑΣΕ!
11