Thứ Sáu, ngày 17 tháng 05 năm 2024
Số 780
Nội đấu tại Apple tranh giành quyền thay thế ‘cụ ông 63 tuổi’ Tim Cook: Đế chế 2,8 nghìn tỷ USD rúng động vì ‘cuộc chiến vương quyền’ sau khi iPhone dần thất sủng .Khác với thời kỳ chuyển giao quyền lực êm thấm của Steve Jobs cho Tim Cook, nội bộ Apple hiện đang "lục đục" với những lời đồn ai mới là người kế nhiệm trong bối cảnh iPhone dần thất sủng trên thị trường. CEO Tim Cook được đánh giá là một người kế nhiệm thành công sau Steve Jobs. Kể từ khi lên nắm quyền điều hành vào năm 2011, vị giám đốc này đã cho ra mắt Apple Watch (Đồng hồ thông minh), Vision Pro (Kính thực tế ảo), thúc đẩy mảng dịch vụ như điện toán đám mây và đặc biệt là tối đa hóa lợi nhuận iPhone. Ở độ tuổi 63, CEO Tim Cook đã phục vụ Apple lâu hơn nhiều so với mức trung bình các CEO trong Fortune 500. Thế nhưng việc tập trung tối đa hóa lợi nhuận của iPhone mà không đưa ra được bất kỳ sản phẩm đột phá công nghệ nào như thời Steve Jobs bắt đầu bộc lộ yếu điểm. Quãng thời gian cổ đông hài lòng về CEO Tim Cook dần trôi qua khi doanh số iPhone giảm tốc và thậm chí suy giảm, trong khi nhà táo khuyết không có lấy một sản phẩm thay thế nào trong cuộc đua công nghệ hiện nay. Như một lẽ tất yếu, những cơn sóng ngầm bắt đầu âm ỉ trong nội bộ Apple khi nhà lãnh đạo 63 tuổi dần bị thất sủng trước cổ đông. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là ai có thể thay thế được CEO Tim Cook để vực dậy Apple và quan trọng hơn là liệu Tim Cook có muốn từ bỏ quyền lực hay chưa?
Sóng yên biển lặng trước bão tố
kế.
Kể từ khi kế nhiệm Steve Jobs đến nay, CEO Tim Cook không có nhiều thay đổi với đội ngũ điều hành Apple. Phần lớn các lãnh đạo cấp cao của hãng vẫn là những đồng nghiệp thân thiết của Tim Cook từ thời Steve Jobs.
Dù đóng góp của Williams là vô cùng lớn cũng như nhận được sự tín nhiệm của Tim Cook nhưng vị giám đốc này có một yếu điểm chết người: 61 tuổi.
Ngoài sự ra đi đầy tiếc nuối của nhà thiết kế nổi tiếng Jony Ive và trưởng bộ phận bán lẻ Angela Ahrendts thì hầu như ban lãnh đọa vẫn giữ nguyên suốt 10 năm qua. Mặc dù bề ngoài yên ắng như vậy nhưng đế chế 2,8 nghìn tỷ USD này lại đang rúng động vì hàng loạt yếu tố bất lợi. Đầu tiên, Apple đang đối mặt vụ kiện chống độc quyền ở Mỹ và Châu Âu, nơi chính phủ yêu cầu hãng cho phép bên thứ 3 tham gia chợ ứng dụng cũng như nền tảng thanh toán trực tuyến trên các thiết bị của mình. Xin được nhắc rằng chợ ứng dụng App Store là nơi tạo ra doanh thu 20 tỷ USD mỗi năm cho Apple. Tiếp đó, doanh số iPhone đang sụt giảm, nhất là ở thị trường chủ chốt Trung Quốc. Hiện iPhone vẫn là nguồn thu chủ lực của Apple khi chiếm đến một nửa doanh số của hãng. Thế nhưng doanh số iPhone trong quý I/2024 chỉ đạt 46 tỷ USD, thấp hơn nhiều mức 51,3 tỷ USD cùng kỳ năm trước, qua đó cho thấy sự thất bại thảm hại của dòng iPhone 15 mới ra mắt năm ngoái. Khoảng 95% số sản phẩm iPhone, AirPods, Macs và iPads của Apple được sản xuất ở Trung Quốc. Đây cũng là thị trường chiếm đến 1/5 tổng doanh thu của nhà táo khuyết, vào khoảng 74 tỷ USD năm 2022. Tuy nhiên báo cáo của Counterpoint Research cho thấy doanh số iPhone tại Trung Quốc đã giảm 19%, mức giảm theo quý mạnh nhất kể từ năm 2020. Trong khi đó số liệu của IDC thì nhận định doanh số iPhone đang giảm với mức chưa từng thấy kể từ đại dịch Covid-19. Thế rồi sự thất bại của dòng kính thực tế ảo Vision Pro hay việc loại bỏ dự án xe điện iCar khiến Apple chưa tìm ra được sản phẩm kế nhiệm cho iPhone. Trên thực tế, CEO Tim Cook đã nghĩ đến việc tìm người kế nhiệm. Vào tháng 11/2023 trên podcast "At Your Service", vị giám đốc
này đã thừa nhận mình có thể từ chức bất cứ lúc nào và một trong những nhiệm vụ của ông là chuẩn bị người kế nhiệm, đảm bảo rằng Hội đồng quản trị có nhiều lựa chọn khả dĩ nhất có thể. Dù không tiết lộ nhưng CEO Tim Cook cho biết kế hoạch "truyền ngôi" của mình vô cùng chi tiết nhằm đảm bảo sự chuyển giao quyền lực được thuận lợi. Chuyên gia phân tích Toni Sacconaghi của Sanford C Bernstein, người đã theo dõi Apple suốt 20 năm cho biết chủ đề người kế nhiệm "cụ ông 63 tuổi" Tim Cook đang trở thành vấn đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm sau những kết quả ảm đạm của hãng. Một số nguồn tin nội bộ Apple dự đoán nếu Tim Cook từ chức thì khả năng cao Giám đốc vận hành (COO) Jeff Williams sẽ thay thế khi ông này đã trở thành ứng cử viên hàng đầu trở thành người kế nhiệm từ vài năm trước. Thế nhưng câu chuyện lại chẳng đơn giản như vậy.
COO Jeff Williams và Tim Cook
Cuộc đua khốc liệt Năm 2015, CEO Tim Cook bổ nhiệm Williams làm COO thay thế chính bản thân mình sau khi lên chức mới. Cùng năm đó, Williams góp phần giúp hãng đưa ra thị trường sản phẩm Apple Watch để rồi 4 năm sau đó thay thế Ive làm trưởng bộ phận thiết
Với việc chỉ kém Tim Cook 2 tuổi, nhiều người trong Apple cho rằng Hội đồng quản trị sẽ khó lòng để Williams kế nhiệm chức vụ CEO khi vị trí này đòi hỏi một nhân sự đủ khả năng, bao gồm cả sức khỏe, để lãnh đạo tập đoàn trong ít nhất 10 năm tới, điều mà Steve Jobs và Tim Cook đã làm. "Nếu 5 năm trước thì Williams có khả năng lên thay thế Tim Cook làm CEO, nhưng hiện giờ thì chưa chắc", một giám đốc giấu tên trả lời truyền thông Phương Tây. Tất nhiên nhiều người cho rằng Tim Cook có thể phá vỡ truyền thống để tại vị lâu hơn nữa. Suy cho cùng ngay cả Tổng thống Mỹ Joe Biden hiện cũng đã 81 tuổi thì việc một CEO lớn tuổi điều hành công ty siêu quốc gia không có gì là lạ. Thế nhưng thế giới đang thay đổi từng ngày, nhất là trong ngành công nghệ và Apple cũng không có kết quả kinh doanh mong muốn. Do đó kịch bản tích cực nhất là CEO Tim Cook sẽ chỉ tại vị thêm 3 năm nữa và nhường ghế lại cho người kế nhiệm. Trong khi Williams bị chê quá già thì một số nguồn tin lại cho rằng Giám đốc kỹ thuật phần cứng John Ternus có thể lên làm người kế nhiệm.
Vì doanh thu của Apple chủ yếu vẫn đến từ bán thiết bị phần cứng là iPhone nên một chuyên gia kỹ thuật phần cứng lên kế nhiệm CEO có vẻ hợp lý. Bản thân ông Ternus cũng mới 50 tuổi và có thể gắn bó lâu dài với Apple hơn Williams. Ngoài ra ông Ternus cũng nhận được sự yêu mến từ cả Tim Cook và Wiliams cùng dàn …xem tiếp trang 4… lãnh đạo khác.