Thứ Sáu, ngày 26 tháng 05 năm 2023
Số 729
"Đổi mạng" đi tìm giấc mơ Mỹ: Hé lộ hành trình tử thần, nơi sống chết được quyết định bởi... những tờ đô la đi qua.
Tiền là thứ duy nhất giúp những người di cư có được sự “đảm bảo” trên hành trình băng qua những khu rừng rậm, suối sâu ở Colombia để tới nước Mỹ, nơi họ mơ về một cuộc sống đủ đầy và sung túc. Tuy nhiên, như người ta vẫn nói, hành trình tới với những giấc mơ luôn đắt giá mà đôi khi phải đánh đổi bằng cả mạng sống của mình.
Jean-Pierre (tên nhân vật đã được thay đổi) địu trước ngực cậu con trai nhỏ đang ốm nặng. Đứa trẻ nằm nép vào ngực bố, ho không ngừng và khó nhọc thở từng hơi. Tuy nhiên, thay vì đưa đứa trẻ tới bệnh viện, Jean-Pierre chỉ còn cách duy nhất là tiếp tục bước về phía trước. Giữa một khu rừng ở Colombia, người bố khốn khổ đã chẳng còn đường lui. Theo đuổi giấc mơ Mỹ, gia đình anh đã vét sạch tài sản, vay thêm họ hàng để trả tiền cho những kẻ dẫn mối. Giờ đây, anh chỉ còn trông mong vào số phận để cậu con trai có thể vượt qua được cửa tử…. Nhiều thập niên trôi qua, giấc mơ Mỹ vẫn luôn là thứ gì đó hấp dẫn đông đảo người di cư trên khắp thế giới. Thế nhưng, chạm tay vào giấc mơ thường đi kèm với những cái giá rất đắt. Đối với những người di cư tới từ Nam Mỹ, họ phải băng qua cung đường được mệnh danh là nguy hiểm bậc nhất hành tinh. Và nó có tên Darién Gap - một dải rừng nhiệt đới, nối liền Nam và Trung Mỹ. Câu chuyện bắt đầu với cuộc di cư kéo dài 5 ngày, khởi hành từ một thị trấn ven biển Colombia, đi qua cộng đồng dân cư, leo lên một ngọn núi dốc, băng qua những con sông và rừng mưa rậm rạp, bùn lầy trước khi đến với trại tị nạn do chính phủ điều hành ở Panama. Khi hành trình chưa bắt đầu, bầu không khí háo hức bao trùm các lều trại bên bờ sông Acandí Seco, Colombia - nơi những người di cư tập trung chờ khởi hành vào ngày hôm sau. Khu vực này do các băng đảng ma túy kiểm soát và họ đều đã trả phí để được phép
Người dẫn đường của bọn họ nói rằng những ngày sắp tới là một hành trình chẳng mấy vất vả. Họ không cần đi bộ nhiều và hành lý mang theo cũng “nhẹ nhàng” thôi. Chính những lời nói này đã khiến đám đông không lường hết những khó khăn, gian khổ thậm chí là nguy hiểm tới tính mạng của con đường phía trước.
Và thực tế phũ phàng đã sớm được cảm nhận. Hành trình này được mô tả là chuyến đi tử thần, nơi chỉ có tiền mới có thể quyết định ai là người “sống sót”. Những người di cư phải phải trả tới 400 USD chỉ để có được chiếc dây đeo cổ tay màu hồng (giấy thông hành vượt rừng do băng đảng kiểm soát cấp) với mong muốn mở cửa tiến vào những giấc mơ. Mỗi năm, những băng đảng đã thu được hàng chục triệu USD từ những chiếc dây hồng đó.
Khu rừng rậm rạp của Darién.
Tuy nhiên, sự thịnh vượng của những kẻ tội phạm là điều mà giới chức Mỹ và các quốc gia trong khu vực cảm thấy lo sợ. Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ phải thốt lên rằng: “Với số tiền khổng lồ kiếm được. Đây rõ ràng là một doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, chúng chẳng bao giờ mảy may nghĩ tới sự an toàn, niềm vui hay hạnh phúc của khách hàng. Thứ duy nhất chúng quan tâm là tiền”. Trở lại với hành trình đi tìm miền đất hứa, thời tiết những ngày đầu năm 2023 chẳng hề thuận lợi. Dòng sông cạn nước khiến người di cư buộc phải đi bộ thay vì có thể dùng thuyền. Đá trơn, đường dốc cùng những chiếc ủng, đôi tất rẻ tiền khiến đoàn người phải vất vả bám trụ từng mét. Và với những người như ông bố Jean-
Pierre, hành trình đó trở nên gian khó và đau khổ hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, thiên nhiên không phải kẻ làm khó duy nhất. Thay vào đó, dù đã thu 400 USD của từng người, những băng đảng còn làm đủ kiểu để thu tiền. Giống phục vụ du khách, những băng đảng cung cấp dịch vụ 20 USD cho việc vận đưa 1 chiếc túi lên dốc hay 100 USD để bế giùm một đứa trẻ. Chai nước ở đây có giá lên tới 5 USD dù chúng có thể được múc từ con suối phía dưới dốc.
Khi ngày thứ 2 bắt đầu, “nước, cơm nóng và cà phê” được phục vụ tại điểm dừng chân. Tuy nhiên, chẳng ai biết rằng đây là lần cuối cùng họ được phục vụ như một du khách. Họ bắt đầu một hành trình mới và quy mô nhóm thì tăng lên. Đồng nghĩa, sự chen lấn sẽ lại tiếp diễn bởi lẽ chẳng ai muốn bản thân sẽ là người cuối cùng phải “vượt chướng ngại vật”. Giữa đoàn người, sức khỏe của cậu bé ốm nặng có tên Louvens ngày càng tệ hơn. Hành trình leo núi khó khăn cũng đã khiến người cha cạn kiệt sức lực. Họ đã chẳng thể di chuyển nhanh hơn được nữa. Nhưng sau tất cả vất vả, mệt mỏi cùng những vết rộp ở bàn chân, cuối cùng họ cũng lên đến đỉnh đồi - cũng là thời điểm chia tay với người dẫn đường và tự lực đến với Panama. Và bây giờ, hành trình khốc liệt hơn mới thực sự bắt đầu.
Điều trớ trêu là trên hành trình đi tìm giấc mơ Mỹ đó, ngày càng có nhiều trẻ em. Những đứa trẻ may mắn có bố mẹ hoặc người thân dắt tay, bế ẵm. Tuy nhiên, không khó để thấy những đứa trẻ bơ vơ, tự lực cánh sinh trong hành trình đẩy hiểm nguy này. Theo thống kê từ UNICEF, số lượng trẻ em di cư ngày càng tăng. Cuối năm 2022, một nửa các em được cho là dưới 5 tuổi và có khoảng 900 em ở đủ độ tuổi khác nhau không có người thân bên cạnh. Còn trong tháng 1 và tháng 2 năm nay, Panama đã ghi nhận gần 9.700 trẻ vị thành niên di cư, tăng gấp 7 lần so với cùng kỳ năm 2022. Vào tháng 3/2023, con số này đã lên tới 7.200 trẻ. Trái ngược với không khí hào hứng buổi sáng, bầu không khí ngột ngạt và sự chán nản bao trùm khắp trại dừng chân sau một ngày vượt rừng. Đến lúc này, hiện thực đang bắt đầu lấn át giấc mơ.
Hầu hết đoàn người di cư đều không được trang bị đầy đủ để đi trên những địa hình hiểm trở.
“Hãy cố gắng giúp đỡ người khác vì chẳng biết lúc nào sẽ tới lượt bạn”. Đi rừng đã khó, vượt rừng để theo đuổi “giấc mơ” còn khó hơn. Nhưng chẳng còn đường lui nào nữa. Với Natalia là như vậy. Cô phải “vượt rừng” cùng cô con gái Anna 12 tuổi của mình. Chẳng ai thấu được cảm giác người mẹ bất lực, đau đớn khi đứa con khuyết tật lên cơn sốt mãi không hạ giữa rừng rậm. Nhưng một người di cư từ Haiti đã cõng Anna để hỗ trợ hai mẹ con dù bản thân cũng nhanh chóng không còn chút sức lực. Vào cuối ngày, sức khỏe của cậu bé Louvens cũng đã có nhiều khởi sắc. Sang ngày thứ 3, đoàn người di cư thấm mệt khiến con đường càng như dài thêm. Tất cả đều tưởng hành trình gói gọn chỉ trong hai ngày. Nào ngờ, nay đã là ngày thứ ba mà họ mới đi chưa được một nửa chặng đường. …xem tiếp trang 03…