USTravel eBook National Parks USA US Travel

de

national parks van de verenigde staten

Come & play!

Crystal River Home of the Manatee

de mooiste national parks van de verenigde staten

DEZE GIDS WORDT U AANGEBODEN DOOR

De Mooiste National Parks van de Verenigde Staten is een uitgave van Meridian Travel BV. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gekopieërd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Copyright Meridian Travel BV 2021 Meridian Travel BV - Postbus 135 - 1900 AC Castricum T +31(0)251 67 21 36 E info@meridiantravel.nl W Meridiantravel.nl

Woord vooraf

Het begon met het idee om meer te doen met reportages die we in de loop der jaren gemaakt hebben voor de reismagazines van Meridian Travel: dat het eigenlijk best jammer is dat deze slechts eenmaal in een magazine verschijnen. What to do? Bundelen op onderwerp en waar nodig aanvullen!

Voor je ligt de eerste uitgave van hopelijk een lange reeks gidsen van Meridian Travel: De Mooiste Nationale Parken van de Verenigde Staten. Als lezer hoef je het natuurlijk niet eens te zijn met de gekozen parken: het is slechts een mening. Er is uiteraard veel meer moois te zien in de USA en alle parken hebben zo hun eigen charme. We belichten naast de parken in sommige gevallen ook de omgeving. De reis er naartoe is tenslotte ook de moeite waard.

Veel leesplezier met deze gids!

Harald Kolkman Meridiantravel.nl

8 22

70

106 134 38

Yellowstone National Park

winter wonderland yellowstone national park

Het eerste nationale park van Amerika is er een om trots op te zijn. Yellowstone is al sinds 1808 een wereldwijd bekende legende, waarin vulkanen, geisers en dieren in het wild de hoofdrollen spelen en de mens vooral als figurant mag komen opdraven. Elk seizoen heeft hier zijn eigen charme, maar als Koning Winter het landschap overneemt, maken eeuwig groen en rotsgrijs plaats voor stralend wit.

TEKST

MARTIN SCHÄFER

mZelfs op de meest fragiele takken blijven de sneeuwvlokken, die hier in drie seizoenen vallen, in dikke lagen liggen. De onverstoorde witte deken bedekt in Yellowstone niet alleen machtige bergtoppen, maar kleeft haast cosmetisch aan verkoolde boomstammen en voorziet watervallen van een sprookjesachtige winterlijst. Straks, in de lente, zorgt de sneeuw ervoor dat de geisers, watervallen en rivieren met vers water worden aangevuld, dat door de onderliggende magmakamer verhit en teruggespuwd wordt naar dat wonderlijke landschap bovengronds. Hier en nu herinneren alleen stoomwolken en bubbelen-

de water- en modderpoelen nog aan het honderden graden Celsius hete gesteente, dat op slechts enkele kilometers onder Yellowstone ligt. De rest is stilte, vredig witte stilte.

Ongerept

De mens heeft het park in zoverre bedwongen, dat we zonder de natuur verder te verstoren alle aspecten van dit oergeweld van dichtbij kunnen bekijken. Yellowstone is het laatste ongerepte geiserbassin ter wereld, nadat de druk in gelijksoortige gebieden in IJsland en Nieuw-Zeeland door het boren van diepe gaten voor een groot deel

van de ketel werd gehaald. Hier spuit meer dan de helft van het totale aantal geisers ter wereld al sinds jaar en dag kokend water uit de aardkorst en zal dat langer doen dan wij dat kunnen aanschouwen. Dit wil niet zeggen dat de mens er zijn sporen niet heeft achtergelaten, integendeel. De beruchte bosbranden van 1988 verwoestten van juni tot en met september meer dan 3.200 vierkante kilometer – 36 procent van het hele grondgebied – van het park, in meerdere gevallen veroorzaakt door achteloos weggegooide sigaretten. Naast geasfalteerde wegen, spaarzame bebouwing en de nooit aflatende voetstappen van enthousiaste hikers liggen er bovendien duizenden muntstukken op de bodem van diverse warmwaterbronnen en geisers te wachten op de vervulling van persoonlijke wensen. Gelukkig wordt die traditie steevast de kop ingedrukt door de alomtegenwoordige Park Rangers, die hier met gemoedelijke maar dwingende hand de boel de boel houden. Zij zijn het kalme boegbeeld van de sfeer die in Yellowstone hangt, glimlachende reisleiders op het dak van het binnenste van de aarde. Samen met de miljoenen bezoekers per jaar ondergaan ze elke dag weer de onverbiddel-

lijke nederigheid die de oogluikende gastvrijheid van de vulkanische natuur in de caldera afdwingt. En die vervlakt nooit. Want wennen aan Yellowstone is nagenoeg onmogelijk.

Wildlife

Waar de grond niet kookt, lopen dieren doodgemoedereerd te zoeken naar voedsel. Elanden en edelherten, grizzly- en zwarte beren, wolven, coyotes en de machtige bizons duiken te pas en te onpas op langs Yellowstone’s wegen. De geschatte rijtijden van de diverse routes door het park zijn niet voor niets ruim genomen. Lange rijen stationair draaiende auto’s, wachtend tot het wildlife is verdwenen, zijn hier eerder regel dan uitzondering. Met alle schakeringen van wit op de achtergrond is dat net een graadje erger, want zelfs met een half oog op de weg is een kudde muildierherten van verre te spotten en gaat elke bezoeker vol in de remmen. Helemaal als de bizon zijn pad kruist, een behoorlijk eigenzinnig dier dat met 900 kilo logischerwijs maling heeft aan kleintjes. De overdaad aan dit soort ontmoetingen maakt de vele fietsers in het winterse park tot ware helden, die zich naast vele lange, gladde

klimmen vooral zorgen zullen maken over de momenten dat ze onbeschermd oog in oog staan met het grootste landdier van Noord-Amerika. Alleen hikers ondergaan de wilde natuur hier puur, ver weg van ronkende motoren en files en asfalt. Als de beschaving eindelijk achter de bomen is verdwenen, gaan ze stilletjes jubelend op in een bijna 900 duizend hectare groot wonderland waar berg en dal zijn bezaaid met unieke flora en fauna. Van alle bewonderaars zijn zij degenen met het meeste recht van spreken, vers uit de voetstappen van de deskundig zwijgende dieren die hier al eeuwen thuis zijn.

Prijs

De meningen over de Nationale Parken zijn verdeeld. Waar de een conservationisme roemt om redenen van behoud en de structurele onverantwoordelijkheid van de mens, snoeft de ander dat de natuur zich nooit zal laten dwingen door de misplaatste arrogantie van visitor centers en shuttleservices. Het is goed dat de geisers en bronnen van staatswege beschermd worden, maar is de prijs van lange rijen kortgebroekte toeristen, inparkige tankstations en de constante

stroom uitlaatgassen niet te hoog? Of moeten we blij zijn dat de National Park Service de ergste brandschade makkelijker binnen de perken kan houden? Yellowstone National Park vormt een argument dat die twee kampen worden gescheiden door een niemandsland waarin een onbedwingbaar landschap zijn waardigheid heel goed in stand kan houden. Alleen al de hier onbekommerd loslopende wildstand doet in die discussie onbewust een duit in het zakje.

En hoe vreemd dat ook klinkt, een smetteloos winterkleed bevestigt dit eens te meer. Na een heftige sneeuwbui ziet Yellowstone er weer even uit zoals Lewis-&-Clarkveteraan John Colter het gebied in 1808 voor het eerst betrad: weg zijn de geblakerde stompjes boom en alle andere sporen die we in de loop der eeuwen hebben achtergelaten. Startende auto’s en druk kletsende bezoekers maken plaats voor een diepe stilte die alleen nog doorbroken wordt door stromend, borrelend en spuitend water. De mens mag hier de lijnen hebben getrokken, maar Yellowstone’s elementen kleuren het plaatje zelf in. Met stralend wit, in dit geval.

Praktische informatie

BEREIKBAARHEID

Yellowstone National Park ligt voor het grootste gedeelte in het noordwesten van de staat Wyoming, in het westen van de Verenigde Staten. De staten Idaho en Montana bepalen de noord- en westgrens van het park. De dichtstbijzijnde luchthavens van Billings (Montana), Salt Lake City (Utah), Denver (Colorado) of Boise (Idaho) zijn vanaf Amsterdam bereikbaar. Yellowstone wordt doorsneden door verschillende verharde wegen en is met de auto en de fiets prima te verkennen. In tegenstelling tot andere National Parks rijdt er echter geen openbaar vervoer.

BESTE REISTIJD

Yellowstone heeft een grillig, semi-aride klimaat, met warme zomers en barre winters. Typisch voor het park zijn sneeuwbuien, zeker op grotere hoogtes kan het in de maanden september t/m mei regelmatig sneeuwen. Hoe het weer ook wordt, het is altijd slim om enkele lagen kleding aan te trekken om onprettige verrassingen te voorkomen. De beste reistijd ligt in de maanden juni t/m september, aangezien het winterweer ervoor zorgt dat sommige passen gesloten worden en het park voor een groot deel ontoegankelijk wordt. Houd er ook rekening mee dat veel zaken in en rond

het park buiten het hoogseizoen gesloten zijn.

SLAPEN

In het park zelf zijn enkele accommodaties te vinden, van duur tot budget. Houd er rekening mee dat je voor sommige slaapplaatsen ver van tevoren dient te reserveren.

Buiten het park, aan de westingang, kun je in het plaatsje West Yellowstone, Montana in diverse prijsklassen terecht. Wij sliepen bijvoorbeeld in de karakteristieke Stage Coach Inn, meer info vind je op de al even rustieke website www.yellowstoneinn.com

ETEN & DRINKEN

Binnen Yellowstone zijn niet zo heel veel plekken waar je kunt eten, en creativiteit of haute cuisine zijn er zeer schaars. Onder meer in Mammoth Hot Springs, Grant Village en bij Lake Yellowstone en Old Faithful vind je restaurants, cafetaria’s of een snackshop. In West Yellowstone zijn alweer meer eetgelegenheden te vinden, waarvan er een met kop en schouders boven de rest uitsteekt: de jaren 50 herleven triomfantelijk in gepoetst vinyl en ambachtelijk bereide burgers en shakes in de Canyon Street Grill: www.canyonstgrill.com

MEER INFORMATIE

Bij binnenkomst in het park krijg je niet alleen een handig kaartje, maar ook de officiële dagkrant Yellowstone Today uitgereikt. Hierin staat de meest actuele informatie over evenementen en wegcondities. Online vind je een schat aan informatie over Yellowstone. Natuurlijk bij de officiële site van de NPS –www.nps.gov/yell/ – maar ook bij officieuze liefhebbers als www.yellowstone.net en www.yellowstonepark.com is er veel te halen.

West Yellowstone, Montana is een goede uitvalsbasis met attracties als een Grizzly & Wolf Discovery Center en het Yellowstone IMAX Theatre. Kijk op www.westyellowstonechamber.com voor hotels, restaurants en openingstijden. Meer wetenswaardigheden over de staat Wyoming tref je aan op www.wyomingtourism.org

big bend National

Park

ig end U

Eindeloze wegen door een eindeloos, snoeiheet landschap vol met rotsen, cactussen en exotisch gevormde bergketens. Wie Big Bend wil verkennen, dient zich voor te bereiden op lange afstanden en zich te verzekeren van een auto met werkende airco. Lange afstanden rijden in deze hitte is uitputtend en Big Bend National Park is het meest afgelegen National Park van de Verenigde Staten. De dichtstbijzijnde stad – El Paso – ligt zo’n 450 kilometer verwijderd van het park. Sommige avonturiers pakken de 4WD en trekken zelfs het achterland in, waar honderden kilometers aan ongeplaveide wegen liggen. De meest voor de hand liggende route om Big Bend te bereiken is na een binnenlandse vlucht naar El Paso per auto over Highway 10 naar Van Horn te rijden, daar rechtsaf te slaan en over de 90 via Marfa en Alpine naar Marathon sturen, een slapend stadje aan de rand van Big Bend National Park. Het is voor velen de laatste stop voordat ze in Big Bend arriveren. Er loopt een spoorlijn langs waar eens per week een goederentrein overheen dendert. Het plaatsje is bekend geworden door de films Paris, Texas en

Fandango. Her en der staan er oude auto’s te verpieteren in de zon. Vanuit Marathon gaat de route rechtsaf over de 385 en rijd je vanzelf het Big Bend National Park in, dwars door de voormalige jachtgebieden van de Comanches.

Dobberend langs de grens

De Big Bend waar het National park naar venoemd is, is moeilijk te bereiken. Het is de naam van een scherpe bocht in de rivier Rio Grande, de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico. Voor veedieven was dit vroeger een cruciaal gebied. Wie eenmaal de rivier wist over te steken, was veilig voor de sheriff. Tegenwoordig is de grens tussen Mexico en de Verenigde Staten een van de meest omstreden grensgebieden ter wereld. Ten westen van El Paso is deze zelfs zo streng beveiligd dat er een muur is opgetrokken om ongewenste bezoekers tegen te houden, de zogenaamde border fence. In Big Bend niets van dit alles. De naam Rio Grande doet vermoeden dat het om een grootse rivier gaat. Tegen de tijd dat deze de golf van Mexico bereikt heeft, is het inderdaad een

In Big Bend is de Rio Grande een stroom van zo’n vijf meter breed, met de grens precies in het midden

The Mule Ears

de klok

in de open

van

staat de deur

worden gerestaureerd; André Baudet bij zijn ‘woning’; The Starlight Theatre; Alex Whitmore en zijn vrouw treden op in The Starlight Theatre; Kunstenaars Priscilla Nocuayu en André Baudet; Op weg naar Terlingua verschijnen er oude schoolbussen in het landschap die tegenwoordig dienst doen als woning

rivier van indrukwekkende proporties, maar hier in Big Bend is het een stroom van zo’n 5 meter breed, met de grens precies in het midden. John Parker en Laura Wasniewski – La voor vrienden – organiseren kanotochten over de Rio Grande. Hier en daar borrelt er heet water uit de grond en kunnen de gasten genieten van een thermaal bad. Uiteraard wordt er even snel naar de overkant van de rivier gezwommen om Mexico ‘aan te tikken.’ Rond lunchtijd wordt er aangemeerd en maken John en La een heerlijke lunch klaar voor hun gasten.

Donkerste nachten

In de onherbergzame Chisos Mountains wandelt gids Ernesto met zijn gasten over de Lost Mine Trail. Ernesto is Mexicaans en wordt regelmatig ingehuurd door zijn Amerikaanse buren om hikes door Big Bend te begeleiden. ‘De Chisos Mountains is een bergketen ín the Big Bend Area en is geheel omgeven door de grenzen van het Big Bend National Parkwat uniek is in de Verenigde Staten’, zo vertelt hij. ‘Het is ook het meest zuidelijke gebergte in de USA. Het hoogste punt in het Chisosgebergte is

Emory Peak, op 2.385 meter boven zeeniveau.’

In de Chisos Mountains ligt de Chisos Mountain Lodge. Voor een populair gebied als Big Bend is het er opvallend rustig. ‘De lodge zal niet groter worden’, aldus Ernesto. ‘Al het water hier is afkomstig van Oak Spring, een bron in Big Bend. De rust is heerlijk. Je kunt hier een dag wandelen zonder een toerist tegen te komen. Probeer dat maar eens in Yosemite’, lacht Ernesto. ‘Je vindt hier de meeste vogels, cactussen, vlinders, vleermuizen, reptielen en schorpioenen op één plek in de Verenigde Staten’, zegt hij trots. ‘Big Bend is het verst van een stad verwijderde National Park in de Verenigde Staten. Nergens zijn de nachten zo donker als in Big Bend’, sluit Ernesto af.

Terlingua

In de Big Bend-regio zit veel kwik in de grond, vroeger een belangrijk onderdeel van explosieven en dus veel geld waard. Een van de grootste kwikmijnen bevond zich in het plaatsje Terluinga, gelegen tussen Big Bend National Park en Big Bend State Park. Rond 1880 werd hier ontdekt dat er kwik in de grond zat.

Linkerpagina vanaf linksboven met de klok mee Dit bord in het kantoor van Jenelle de Groot laat niets aan de verbeelding over; Gids Onorio Orosco op zijn trouwe ezel; Onderweg door het uitgestrekte Big Bend State Park; Onorio Orosco Deze pagina Jenelle en haar trouwe viervoeter

Op het hoogtepunt had Terlingua tweeduizend inwoners, die zo goed als allemaal werkzaam waren voor de Chisos Mining Company. In 1944 is de mijn uiteindelijk gesloten en veranderde Terlingua in een spookstadje. Totdat het in de jaren 70 ontdekt werd door kunstenaars en andere vrije geesten. Op weg naar Terlingua verschijnen er oude Amerikaanse schoolbussen in het landschap en zie je hier en daar een huisje staan. Een van de schoolbussen wordt bewoond door Priscilla Nocuayu en André Baudet. Ze leven 3 maanden per jaar in Terlingua en de rest van het jaar in Vancouver of New Orleans. Ze maken onder meer kunstobjecten voor het Burning Man Festival dat jaarlijks plaatsvindt in de woestijn van Nevada. ‘De atmosfeer van Terlingua is uniek. Hier ontmoeten we geestverwanten oftewel andere vrije zielen uit alle delen van de wereld die graag op zichzelf zijn en met rust gelaten willen worden’, aldus Priscilla. ‘Ik woon hier een paar maanden per jaar om in alle rust aan mijn kunst te werken’.

In de voormalige concertzaal van Terlingua is nu het Starlight Theatre Restaurant & Bar gevestigd, een

van de weinige herinneringen aan de bloeiende mijnstad die Terlingua ooit was. Eigenaresse Angie Dean renoveerde het gebouw en heropende het in 1991. Het Starlight Theatre dient nu als een attractie voor zowel locals als bezoekers. Volgens eigen zeggen serveren ze er de grootste hamburger ter wereld met de veelzeggende naam El Gringo. Wie hem helemaal weet te verorberen, hoeft er niet voor te betalen.

‘Don’t be scared’, roept Jenelle richting een groep cityslickers die nog nooit op een paard heeft gezeten. Jenelle organiseert tochten per paard door Big Bend Ranch State Park, dat vroegetr een ranch was. Rond 1980 heeft de eigenaar een deal weten te maken om het als zodanig te behouden. Tijdens deze tochten van zo’n 1,5 uur krijgen de gasten tekst en uitleg over het leven in de Big Bend Area. Rond het middaguur wordt er gegeten in de beschutte bedding van een drooggevallen rivier. ‘Watch out for those scorpions’, waarschuwt Jenelle. De Mexicaanse gids Onocrio Orosco ziet het tafereel lachend aan, zijn onafscheidelijke sigaret krult in z’n mondhoek omhoog.

Big Bend, Texas

BEREIKBAARHEID

Big Bend National Park ligt aan de Rio Grande in het zuidwesten van de staat Texas, in het zuiden van de Verenigde Staten.

BESTE REISTIJD

Er heerst hier een woestijnklimaat, met grote temperatuurverschillen. In het voorjaar razen zware voorjaarsstormen over Big Bend, als het kwik langzaam begint te stijgen. De warmste maanden tijdens de zomer zijn de maanden mei, juni en juli. De ergste warmte wordt dan regelmatig afgekoeld door middagregen. De herfst en winter zijn seizoenen waarin Big Bend snel afkoelt; temperaturen tot ver onder het vriespunt zijn dan niet ongewoon. Oktober tot en met december zijn de natste maanden. Big Bend bereik je het beste vanuit El Paso over Highway 10.

De maanden mei en augustus tot en met oktober zijn geschikt om naar Big Bend National Park af te reizen. In juni en juli valt het drukke hoogseizoen samen met extreme hitte en is het het beste om deze plek te mijden.

FLORA EN FAUNA

Het landschap van Big Bend National Park wordt bepaald door drie elementen; bergketens – Dead Horse Mountains en de Sierra del Carmen – de Chihuahuan-woestijn en de Rio Grande. Hierdoor ontstaat een scherp contrast tussen droge, snikhete gebieden en de machtige bergen in de verte. Naast de vele soorten cactussen, waaronder agave, yucca en vijgcactus en bomen als jeneverbes, mesquite en negen soorten eikenbomen is dit het terrein van wilde bloemen. Na de regelmatig opduikende regenbuien lijkt de woestijn heel even op de Keukenhof.

Veel voorkomende zoogdieren zijn zwarte beren, bergleeuwen, vleermuizen, jackrabbits, bevers, coyotes, bighorn sheep en muildierherten. Daarnaast leven in Big Bend National Park vele reptielen en amfibieën; maar liefst 31 soorten slangen, waaronder vier soorten ratelslangen. De Mojave-ratelslang is hiervan het gevaarlijkst. Vogels overleven er prima, wat goed te zien is aan soor-

ten als pelikanen, reigers en 27 soorten roofvogels. Van de insecten zijn de Afrikaanse honingbijen het vermelden waard; indien getergd, vallen deze op aggressieve wijze aan.

RIO

GRANDE

Met een rivier als de imposante Rio Grande binnen de grenzen zijn bootjes en hengels natuurlijk niet ver te zoeken. Kajakken of raften door een van de vele riviercanyons is in Big Bend National Park dan ook volkssport nummer 1. Alles is mogelijk, van korte dagtrips tot 10 dagen peddelen door de Lower Canyons.

ACCOMMODATIES

Naast Chisos Mountain Lodge bevinden zich in Big Bend National Park drie campings: Chisos Basin, Cottonwood en Rio Grande Village. Bij die laatste kan ook de camper geparkeerd worden. Daarnaast zijn er in het achterland acht primitievere campsites ingericht; de Chisos Mountains hebben veertien van dergelijke kampeerplaatsen. Met een vergunning is het mogelijk om binnen grote gebieden wild te kamperen.

theodore roosevelt National Park

Theodore Roosevelt National Park

Outdoorspeeltuin in North Dakota

Met Theodore Roosevelt National Park heeft

North Dakota een outdoorspeeltuin van jewelste in handen. Toch wordt de Amerikaanse staat niet snel gevonden door de liefhebber van avonturen in de wilde natuur. Volledig onterecht, ontdekten wij.

TEKST MARTIN SCHÄFER FOTO’S MARTIN SCHÄFER, VISIT NORTH DAKOTA, VISIT FARGO-MOORHEAD

We rijden nu al zo’n 3 dagen. North Dakota doet bij vlagen sterk aan Nederland denken: glooiend open land, waar bossen worden afgewisseld met weide- en grasvlaktes. Het enige dat ons er constant aan herinnert dat we hier niet op de Veluwe rijden, zijn de ontelbare ja-knikkende oliepompen langs de weg. Naast me steekt onze begeleider Fred zijn hand op naar een tegenligger. Vaste prik, want met North Dakota’s inwonertal van iets meer dan 750 duizend kan het zomaar een bekende zijn, licht hij droogjes toe. En wat als hij vergeet te zwaaien naar iemand die hij kent?

Natuurgeweld

North Dakota is het ondergeschoven puzzelstukje in The Great American West, zoals ze de strook noordelijke staten tussen Minnesota en Washington State ook wel noemen. Dat NODAK het meestal moet afleggen tegen het overdonderende natuurgeweld van buren als South Dakota en Montana is geen geheim, noch een bron van verontwaardiging. De locals lachen er liever om. ‘North Dakota: I saved the best for last’, zegt een spottende sticker die in zowat elke giftshop te krijgen is. In North Dakota weten ze namelijk donders goed wat ze in huis hebben.

Olie en raketten

Energie bijvoorbeeld. Met de ontdekking van de Bakken Shale, het olieveld onder North Dakota, Montana, Saskatchewan en Manitoba, werd een bron aangeboord die minimaal 4 miljard en maximaal 400 miljard vaten olie kan opleveren. Het maakte de staat na Texas de grootste olieproducent van het land. Tel daarbij voor extra effect de immense voorraden schaliegas en bruinkool op en vergeet vooral het feit niet dat ze hier ver vooroplopen in de exploitatie van windenergie. Ook verrassend: North Dakota herbergt een aanzienlijk deel van de Amerikaanse voorraad kernraketten, die al sinds de jaren 60 in raketsilo’s rond de Air Force Base van Minot op een seintje wachten.

Serene glimlach

Aan het stadje Minot zelf is daarvan niets te merken. Het is inmiddels volledig hersteld van de ingrijpende overstromingen van 2011, mede

Openingsfoto Theodore Roosevelt National Park Rechterpagina vanaf linksboven met de klok mee Longhorn lacht naar het vogeltje in de North Unit; Wildlife bij zonsondergang; Crow Flies High Butte, Fort Berthold Indian Reservation; De Badlands zien er op elk moment van de dag anders uit; Pitchfork Steak Fondue

dankzij oliegeld en de constante impulsen van de lokale North Dakota State University en de jaarlijkse State Fair in juli, die meer dan 300 duizend bezoekers trekt. Het is niet de mooiste plaats van North Dakota, maar wat opvalt is dat iedereen er met een serene glimlach rondloopt. Zo ook in het Scandinavian Heritage Park, een eclectisch eerbetoon aan het Scandinavische erfgoed van North Dakota met onder meer een klokgave replica van een staafkerk en een reusachtig Zweeds Dalapaard. Het park is logischerwijs ook het epicentrum van het Norsk Høstfest, waar zich elk jaar zo’n 60 duizend mensen onderdompelen in de noordse cultuur.

Thuiskomst

De vele Noorse vlaggen in Minot zijn een goed voorbeeld van hoe North Dakota naar de geschiedenis kijkt. Zo komen we onderweg verbazingwekkend veel mensen tegen, die hun afkomst hebben laten onderzoeken aan de hand van een commerciële DNA-test van bedrijven als Ancestry.com. Niemand is te beroerd om de uitslag daarvan te delen. Fred bijvoorbeeld, wijst in het park op een beeld van de IJslandse ontdekkingsreiziger Leif Erickson, de eerste Europeaan die voet op Amerikaanse bodem zette. ‘Mijn verre achterneef’, zegt hij zowel geamuseerd als een beetje trots. Dat historische besef is niet nieuw, want in Fargo-Moorhead liepen we eerder die week met ontzag om de fiere Hjemkomst heen. Het is een replica van een 1.100 jaar oud Vikingschip, dat in de jaren 70 werd gebouwd door de trotse Noorse-Amerikaan Robert Asp. Na zijn dood zeilde zijn familie het schip naar Bergen en Oslo, een glorieus moment dat in North Dakota nog altijd hoog op de erelijst staat.

Win-win

En vlak ook de Duitsers niet uit. Hoofdstad Bismarck werd immers vernoemd naar kanselier Otto von Bismarck in een poging om meer Duitse immigranten naar het gebied te trekken. Bijna gelukt: het overgrote deel van de gelukszoekers die hier uiteindelijk landden waren van DuitsRussische afkomst, die aan het schrikbewind van de Russische tsaren Alexander III en Nicolaas II

wilden ontsnappen. In North Dakota vonden ze veel en goedkoop land, dat bovendien sterk leek op de steppes thuis. Win-win.

Jachtgronden

Maar zoals op zoveel plekken in Amerika heeft die medaille twee kanten. De onstuitbare Europese immigratie ging ten koste van de oorspronkelijke inwoners van North Dakota, die zowel hun aantallen als het land waarop ze leefden snel zagen slinken. Vanaf pakweg 1820 doken er op hun jachtgronden steeds meer forten op, waar de Europeanen moderne goederen uit de Oude Wereld aanboden. Zoals de Fort Union Trading Post, midden in de prairie op de westgrens met Montana. In het witte houten fort is tegenwoordig een openluchtmuseum gevestigd en vertellen toegewijde vrijwilligers je alles over de tijd waarin de Northern Plains-stammen van

Rechterpagina Voor een stevig ontbijt in Bismarck is Kroll’s hét adres Onder Vrijwilliger Hans Alversen kruipt in Fort Union in de huid van een handelaar anno 1835

1828 tot 1867 hun bizonhuiden kwamen ruilen tegen wapens, textiel en dekens. In goed vertrouwen, dat al snel drastisch zou omslaan.

Identiteit

Waar het er in Fort Union nog overwegend vreedzaam aan toeging, schildert Fort Totten een ander verhaal. Deze voormalige legerpost aan het visrijke Devils Lake aan de oostkant van de staat kwam eind 19e eeuw in handen van het Bureau of Indian Affairs. Geen populair instituut bij de Amerikaanse indianen, want dit overheidsorgaan had net besloten dat indiaanse kinderen beter af waren als ze werden opgevoed volgens Europees-Amerikaanse normen en waarden. Op kostscholen welteverstaan, waar ze onder streng toeziend oog van beterweters afstand moesten doen van hun indiaanse naam, taal en gebruiken. Fort Totten was tot 1935 zo’n kostschool en her-

bergt nu een interessante State Historic Site, die de methodiek en de impact van het wegvagen van de indiaanse identiteit van dichtbij in beeld brengt.

Stokkende adem

Dat die identiteit vandaag de dag gehavend is zal niemand ontkennen, maar in North Dakota gloort er hoop aan de horizon. De trotse Mandan, Hidatsa & Arikara Nation is een verbond van indianenstammen die het Fort Berthold Indian Reservation thuis noemen. Het gebied rond de Missouri River omvatte halverwege de 19e eeuw nog 48.000 vierkante kilometer, maar tegenwoordig is daar dankzij de onstuitbare vaart van het koloniale kapitalisme nog maar

4.000 van over. De MHA Nation heeft zich ten doel gesteld om het erfgoed van de Mandan, Hidatsa en Sahnish (de oorspronkelijke naam van de Arikara-stam) levend te houden. Daartoe werd aan het stuwmeer Lake Sakakawea het Earth Lodge Village gebouwd, een complex van authentieke leemhutten rond een grotere lodge voor evenementen als pow wows, dansceremonies en spectaculaire indiaanse paardenraces. Daarnaast kun je er een tipi voor een nacht huren, wat met de outdoormogelijkheden in de omgeving een prima idee is. Het meer en de nabijgelegen Four Bears Bay lenen zich uitstekend voor kajakken, kanoën en vissen, terwijl je wandelend en fietsend al even schitterende uitzichten tegenkomt –zoals dat vanaf de 636 meter hoge Crow Flies High Butte, waar je met stokkende adem uitkijkt over het blauwe water en kilometers aan prairie.

Maah Daah Hey

Rechterpagina boven Roosevelts jachtgronden Rechterpagina onder Biken op de Maah Daah Hey Trail

North Dakota. ‘Maah Daah Hey’ betekent ‘een gebied dat nog lang zal bestaan’ in het Mandan en dat is meer dan toepasselijk op het majestueuze decor onderweg. De route vormt de langste single-track trail van Amerika en voert door de Little Missouri National Grasslands in de Badlands van North Dakota. Hier fiets je in een rijk gevarieerd outdoorparadijs met zowel lieflijk glooiende heuvels met wuivend prairiegras als ruisende rivieren en meedogenloze bergruggen. Behalve bij mountainbikers is Maah Daah Hey dan ook populair bij paardrijders en hikers, die onderweg dankbaar gebruikmaken van de elf campings aan de route.

Kroonjuweel

De langste single-track trail van Amerika voert door de Badlands van North Dakota

De trail verbindt bovendien de North en South Units van Theodore Roosevelt National Park met elkaar. Het kroonjuweel van de staat is vernoemd naar de 26e president van Amerika, die op een goeie dag in 1883 besloot om in North Dakota twee weken bizons te gaan jagen. Naar eigen zeggen werd Roosevelt in de Badlands effectief klaargestoomd voor zijn bewogen presdentschap. Toen in 1884 zijn vrouw en moeder op dezelfde dag overleden, keerde Roosevelt namelijk terug naar de ranch die hij het jaar daarvoor enthousiast had gekocht. Om te rouwen, maar ook om te leren. Hij bleef er 2 jaar, waarin hij als een echte cowboy leefde en met grimmige vastberadenheid het respect won van de lokale ranchers die hem voor een ziekelijk rijkeluiszoontje hielden. Roosevelt werd er vooral onsterfelijk verliefd op de natuur en zou zich tijdens zijn carrière hard maken voor het behoud ervan – onder zijn vlag werd uiteindelijk 93 miljoen hectare aan Amerikaanse natuur tot beschermd gebied verklaard.

De Mandan komen we bij aankomst in Medora weer tegen – bij de plaatselijke fietsenwinkel. Hier staat namelijk alles in het teken van de beruchte Maah Daah Hey Trail, een 230 kilometer lange mountainbikeroute in het zuidwesten van

Koning bizon

De toegangspoort tot de North Unit van Theodore Roosevelt National Park is de oliestad Watford City, die van de South Unit is het pio-

Fargo

Of je er nu begint of eindigt, een bezoek aan het oersympathieke Fargo hoort bij je reis naar North Dakota. De stad belandde in 1996 onverwacht in beeld door de film Fargo van de regisseurbroertjes Coen, die op zijn beurt weer de gelijknamige televisieserie – een aanrader op Netflix – inspireerde. Aangezien zowel de film als de serie niet in de stad zelf werden opgenomen, is een bedevaart beperkt mogelijk. In het klassieke Fargo Theatre staat een extra-large beeld van politiechef Marge Gunderson en in het Fargo-Moorhead Visitors Center aan Interstate 94 kun je op de foto met de originele houtversnipperaar waarin Steve Buscemi zijn jammerlijke einde vond. Bijpassende bontmutsen zijn op verzoek beschikbaar.

niersstadje Medora. Behalve in grootte verschillen de twee gedeeltes niet heel veel van elkaar, ook al vind je alleen in de North Unit wilde longhorns en komen alleen in de South Unit wilde paarden voor. De koning van de voedselketen in het hele park is de echter de bizon, die hier in kuddes van 100 tot 400 stuks ongestoord kan rondzwerven. Als we na een volle dag regen bij droog weer de North Unit binnenrijden, stuiten we al meteen op een groep grazende oerdieren. Midden op de weg. En dus wachten we geduldig, want een bizon kan tot 1.000 kilo wegen en heeft geen enkele behoefte om aan de kant te gaan voor een auto met driftig klikkende camera’s. De twee uur daarna verlopen niet veel anders: om de 10, 20 meter worden we omsingeld door bizons, longhorns, herten en een verdwaald stekelvarken die het droge weer aangrijpen om hun avondmaal te zoeken.

Medora

De twee keer zo grote South Unit dankt veel van zijn populariteit aan Medora, een plaats met houten laagbouw, stemmig krakende veranda’s en gezellige cowboybars zoals de Little Missouri Saloon. Roosevelt duikt overal op, van een levensgroot bronzen beeld voor het Old Town Hall Theater tot het chique Rough Riders Hotel, vernoemd naar het vrijwilligersregiment dat hij tijdens de Spaans-Amerikaanse Oorlog leidde. Hij speelt ook een hoofdrol in de lokaal hartstochtelijk geliefde Medora Musical, een avondvullend evenement dat in het Burning Hills Amphitheatre van mei tot september dagelijks uitverkochte openluchtzalen trekt. En als je daar dan toch bent, is een stevige maaltijd bij de naastgelegen Pitchfork Steak Fondue zo geboekt. Inderdaad: een dikke, supermalse biefstuk, die aan een hooivork in een ketel kokende olie wordt gefrituurd.

In den beginne

Na alle natuur en cultuur sluiten we onze tocht passend af bij het allereerste begin: de prehistorie. Behalve grondstoffen worden er in de hele staat namelijk ook uitzonderlijk veel skeletten van dinosaurussen gevonden. In het Badlands Dinosaur Museum in Dickinson werken curator

Dr. Denver Fowler en zijn team paleontologen behoedzaam aan de reconstructie van een constante stroom vondsten. De resultaten van hun inspanningen gaan rechtstreeks het museum in. Daar maken we onder meer kennis met een bijna compleet skelet en een intacte schedel van twee triceratopsen genaamd Larry en Bill, en worden we omvergeblazen door de theorie dat sommige velociraptors veren hadden – met gereconstrueerd bewijs.

Spelen met dino’s

Een dag later krijgen we in het ontzagwekkende North Dakota State Museum pas echt een beeld van de ongekende archeologische weelde van dit gebied. Ze hebben hier zoveel in huis dat ze het zich kunnen veroorloven om speels prehistorische scenes uit te beelden. Terwijl een tyrannosaurus rex en een triceratops voor onze ogen om hun leven vechten, zweeft boven ons hoofd een pteranodon naar haar nest en schudt een zaal verder een reuzenbizon met grof geweld twee sabeltandtijgers van zich af. Ook outdoor en avontuur, maar dan 65 miljoen jaar geleden.

Roosevelt had groot gelijk. Uit alle mogelijke natuurwonderen in het noordwesten van Amerika koos hij juist voor deze Badlands, een schatrijke wildernis waar mammoeten, indianen, bizons, cowboys, Scandinaviërs en oliebaronnen allemaal hun plek vonden. De puzzel van The Great American West is niet compleet zonder North Dakota. Waarom zou je het beste tot het laatst bewaren?

yosemite National Park

Yosemite National Park is een van de oudste van zijn soort. In Amerika is het park het op twee na oudste van het land. Al sinds het jaar 1890 draagt het gebied, gelegen in de Sierra Nevada op zo’n 250 kilometer van San Francisco, zijn speciale status. Dat heeft het vooral te danken aan John Muir, een Schots-Amerikaanse schrijver en – zoals wij dat nu zouden noemen – milieuactivist. Dankzij zijn boeken en essays werd het Yosemite National Park gesticht. Yosemite, vooral geroemd vanwege zijn watervallen, steile rotsen en groene natuur, werd in 1984 ook toegevoegd aan de

Werelderfgoedlijst van Unesco. Het park verkreeg zijn kenmerkende contouren miljoenen jaren geleden, toen aardplaten de bergen in de Sierra Nevada omhoogstuwden. Het landschap kantelde toen en daardoor ging de Merced River sneller stromen richting de westelijk gelegen Stille Oceaan. Het versnelde rivierwater zorgde voor erosie en creëerde diepe V-vormige valleien.

Watervallen

Dankzij de latere ijstijd en de daarbij behorende gletsjers werden de V-vormen uitgesleten tot U-

Rechterpagina Ets van Yosemite Falls uit Trousset Encyclopedia uit 1886 Onder Half Dome tijds zonsopgang

vormen: glaciale erosie heet dat. Toen de temperatuur steeg en het ijs verdween bleven er honderden meters hoge rotsformaties en bergen over. Waterstromen die voorheen werden opgenomen in de massa’s vocht kletterden nu over de rand naar beneden. Zo ontstonden de meterslange watervallen waar het Yosemite National Park tegenwoordig om bekend staat.

Half Dome

Een ander natuurlijk verschijnsel dat het nationale park Yosemite kenmerkt is de Half Dome. Een grote, massieve en granieten rots, die opvalt vanwege zijn egaliteit in vergelijking met de rest van de bergen in park. De Half Dome torent hoog boven de vallei uit (1.444 meter, 2.694 meter boven zeeniveau) en is het gezicht van het park.

Een wandelaar probeert zo dicht mogelijk bij Vernal Falls te komen

Linkerpagina Wandelen over de boardwalk Onder Genieten van het uitzicht bij Taft Point

Het graniet van de Dome is ontstaan uit gekoelde en gekristalliseerde magma en daarom zo sterk dat het eigenlijk ook niet had kunnen afbrokkelen. De ‘halve’ vorm is te verklaren aan de hand van het feit dat de rots is ontstaan in de aardkorst. Daar diep onder de grond lag misschien een

andere sterk gesteente tegen de rots, toen hij afkoelde en kristalliseerde en zijn vorm verkreeg. De Dome werd uiteindelijk door het eeuwendurende ontstaan van bergen omhooggeduwd. Hij eindigde op zo’n 1,5 kilometer hoogte en kijkt vanaf daar nu koninklijk neer op het park.

Utah’s Mighty Five

In een fenomenaal landschap gevormd door wind, water en tijd liggen de vijf nationale parken van Utah: Arches, Bryce Canyon, Canyonlands, Capitol Reef en Zion. Sommige van deze natuurreservaten zijn heel bekend en worden druk bezocht, andere zijn onontdekte pareltjes waar je volledig één met de natuur kunt zijn. Maak kennis met Utah’s Mighty Five.

bryce canyon National Park

Ebenezer Bryce, de naamgever van dit grillige nationale park in Utah, beschreef het misschien wel het beste van allemaal:

‘Dit is een verdomd lastige plek om een koe kwijt te raken.’ We bezochten Bryce Canyon National Park, in een race tegen de zonsondergang.

TEKST MARTIN SCHÄFER

We zijn laat, veel te laat. Tegen vijven komen we bij de poorten van Bryce National Park aan en het feit dat we meteen kunnen doorrijden, doet ons vermoeden dat maar weinig bezoekers het natuurgebied op dit uur aandoen. Ook de vriendelijke parkranger achter de kassa overhandigt ons enigszins verontschuldigend onze toegangsbewijzen en folders. Gelukkig is Bryce een makkelijk toegankelijk park, te vergelijken met Zion en Yellowstone. Zo snel als we mogen rijden, semi-scheuren we over de geasfalteerde wegen naar de eerste parkeerplaats bij de Bryce Canyon Lodge. Als we de auto eindelijk in zijn vrij hebben staan, is de zon al halverwege de ondergang. Uiteindelijk moeten we eindigen bij het hoogste

punt van het park, Rainbow Point, dat op 2.775 meter ligt. Dat wordt rennen.

Maan

Bij een canyon stel je je eigenlijk een diepe kloof voor, met bijna loodrechte gekartelde wanden en op de bodem een stroom water die zich een weg naar zee zoekt. Bryce Canyon is niets van dit alles. We wanen ons eerder op de maan, uitkijkend op uiterst onvriendelijke rotsen die met scherpe, kronkelende richels en punten strak tegen de blauwe hemel afsteken. Achter hekken van boomstammen vergapen we ons aan de eerste uitzichten. Voor ons ligt een soort halfronde krater, in de vorm van een amfitheater waarbij

wij op het schellinkje staan. Een aardrijkskundeleraar zou hier watertanden: de verschillende lagen gesteente tekenen zich in vele kleuren wit, rood en bruin op de redelijk steile wanden af. Daartussen staan jeneverbesbomem en dennen lukraak verstrooid over de hellingen. Bryce is in niets te vergelijken met de overdonderende natuur van Zion National Park of de grove blokken van de Grand Canyon en ligt ook een stuk hoger. De rand van Bryce variëert van 2.400 tot 2.775 meter boven zeeniveau, terwijl de Grand Canyon op 2.100 meter blijft steken. We hebben hier maar één woord voor: bizar.

Grillig

Ongeveer 60 miljoen jaar geleden vormde zich een groot zoetwatermeer in het ondiepe bassin dat het grootste gedeelte van Zuid-Utah bedekte. Gedurende tientallen miljoenen jaren vulden rivieren en stroompjes dit meer met klei, slib en zand – elementen die door kalk werden samengevoegd tot kalksteen. Tot 16 miljoen jaar geleden, toen de aardplaten in Utah begonnen te rijzen. Een aantal plateaus werd langs grote scheu-

ren in de aardkorst omhooggeduwd, de zogenaamde breuklijnen. Het Paunsaugunt Plateau bijvoorbeeld, steeg van zeeniveau naar meer dan 2.440 meter hoogte en het Aquarius Plateau deed daar nog een schepje bovenop: uiteindelijk eindigde dit plateau op 3.000 meter. Tegelijkertijd eisten de elementen meteen hun tol. Erosie sleep de pasgevormde plateaus langzaam weg. Uit het noorden begon de rivier de Paria, een zijtak van de Colorado, zich een weg door het landschap te banen en vormde een brede vallei tussen de beide plateaus. Doordat het zachte kalksteen aan de oostkant van het Paunsaugunt Plateau eerder uit elkaar viel dan de hardere soorten ontstonden grillige gevormde rotsen met vrijstaande zuilen, die wel 60 meter hoog kunnen worden – ook wel hoodoos genoemd. En hoewel kalksteen van nature wit is, zorgde roestvorming op de achtergebleven ijzerdeeltjes voor een rijk palet aan geel, rood, oranje en bruin. In het gebied ontstond een reeks amfitheaters, die tot wel 30 kilometer het park in loopt. De grootste is het Bryce Canyon Amphitheatre: 19 kilometer lang, 5 kilometer breed en 240 meter diep. Alle amfitheaters tonen

vrijwel hetzelfde tafereel, altijd uniek maar met een gemeenschappelijke grilligheid. Een natuurlijk meesterwerk was geboren.

Brute kracht

De meest brute kracht die de dramatische vormen van Bryce heeft veroorzaakt is water, wind heeft maar weinig vat op de harde rotsen. Erosie is een simpel proces: eerst verweert het gesteente onder invloed van regen, sneeuw en ijs, en valt uiteen in kleinere delen. Als stromend water die deeltjes wegspoelt, spreken we van erosie. In Bryce Canyon vriest het zo’n 200 nachten per jaar en stijgt de temperatuur tot (ver) boven nul gedurende de dag. Dit betekent dat het smeltwater van overdag in spleten sijpelt en daar ’s nachts bevriest, uitzet en het gesteente zo langzaam in stukken breekt. Daarnaast is er in lichtere mate sprake van chemische erosie, die door middel van zuren in het water de kalk oplost die slib, klei en zand tot kalksteen maakt. De drie bestanddelen vallen uit elkaar, waardoor ze makkelijker weg te voeren zijn.

Hoodoos

En erosie kan vreemde gevolgen hebben, zoals te zien is aan die overal opduikende hoodoos. Een hoodoo is een rotszuil, die overblijft als verwering en erosie hun vernietigende werk hebben gedaan. In Bryce Canyon zie je duizenden exemplaren, in alle soorten, maten en kleuren. De hoodoo zoals hij nu te zien is, staat er nog dankzij de hardere steensoort dolomiet, door magnesiumbestanddelen versterkt kalksteen. Uiteindelijk zal ook het dolomiet eroderen, maar tot die tijd is dit landschap bezaaid met stekelige rotsen. Op talloze plekken in het park is te zien hoe de zachte kalkstenen onderkant zodanig door het water is weggevaagd dat de hoodoo is ingestort. Onmiddellijk een reis naar Bryce boeken om dit fenomeen nog met eigen ogen te kunnen zien is overdreven, maar over een paar eeuwen is hier geen hoodoo meer te bekennen.

Ebenezer Bryce

Petrogliefen die in de omgeving zijn gevonden, geven aan dat hier al zo’n 10.000 jaar lang men-

sen moeten hebben gewoond. De Paiute-indianen worden beschouwd als de laatste ‘autochtone’ bewoners; ze betrokken het omringende gebied enkele eeuwen geleden. Voor de hoodoos hadden ze hun eigen verklaring: ze dachten dat de unieke zuilen hun voorvaderen waren, die door de schurkachtige Coyote in steen waren veranderd. Ze noemden de hoodoos Anka-kuwass-a-wits, ofwel ‘roodgeschilderde gezichten’. Dit gebied werd pas in de tweede helft van de 19e eeuw door blanke, mormoonse pioniers in kaart gebracht en raakte beetje bij beetje bewoond. De canyon werd vernoemd naar Ebenezer Bryce, een Schotse timmerman die hier in 1875 kwam te wonen. Hij besloot zijn kamp te maken bij wat nu het Bryce Canyon Amphitheatre heet, bouwde een weg om makkelijker aan hout te kunnen komen en legde een klein kanaaltje aan om zijn gewassen te irrigeren. Andere settlers verklaarden hem voor gek en noemden de plek spottend

‘Bryce’s Canyon’, later verbasterd tot Bryce Canyon.

Hike Bryce

Je moet ook wel een beetje gek zijn om hier zomaar je tent op te slaan, echt gastvrij zien de puntige amfitheaters er niet uit. Bovendien komen we ook nog eens sneeuw tegen, als we eindelijk aan het einde van de 29 kilometer lange Scenic Drive door het park zijn aangekomen. We hebben niet alle dertien uitzichtspunten meegepikt, daarvoor is de tijd te beperkt. Van binnen slaan we ons figuurlijk voor de kop. Een dollemansrit van een uurtje is niet genoeg om alle schoonheid hier te zien. Bryce is daarom een zeer geschikte plek om met een dagtochtje te verkennen. Er zijn acht verschillende, duidelijk aangegeven daghikes en ook de avonturiers komen met twee overnachtingshikes goed aan hun trekken. De meest lichte duurt 1 tot 2 uur en de zwaarste voert je 2 dagen langs en door de amfitheaters.

7.500

sterren

Wie meerdere hikes wil ondernemen, kan ervoor kiezen om in het park te overnachten. De Bryce Canyon Lodge biedt zijn gasten natuurlijk prima onderdak, maar een echte Bryce-ervaring heb je pas als je de camping opzoekt. Er zijn twee kampeervelden, die je een eersteklas uitzicht gunnen op de overweldigende sterrenhemel. Bryce is een van de meest donkere plekken van NoordAmerika en het parkbestuur schept dan ook graag op over het feit dat er ’s nachts bij helder weer met het blote oog meer dan 7.500 sterren te zien zijn. Ten slotte moet gezegd worden dat het park ook mogelijkheden biedt voor paardrijden en skiën, al hoef je geen kraakvers onderhouden poederpistes te verwachten.

Eenmaal op Sunset Point aangekomen, blijkt dat

we het helemaal niet zo slecht getroffen hebben. We zijn precies op tijd voor een spectaculaire zonsondergang, waarbij in de verte Navajo Mountain aan de horizon gloort. De rode gloed die aanvankelijk over de hoodoos hangt, wordt dieper en dieper, en roept ook de oranjes op die in het gesteente verborgen zaten.

Adembenemend. Het schijnt dat ook de zonsopgang een dergelijk tafereel oplevert, uiteraard het beste te bezichtigen bij Sunrise Point. Al met al zijn we danig onder de indruk van dit vreemde nationale park en als we de weg naar de uitgang afzakken, is het stil in de auto. Binnen het scala aan parken en bossen in het zuidwesten is dit een vreemde eend in de bijt, maar desondanks absoluut de moeite waard. Al was het maar voor die zonsondergang.

Praktische informatie

In het zuidwesten van Utah ligt Bryce Canyon National Park, dat beroemd is om zijn unieke hoodoos van zand- en kalksteen. De samenwerkende krachten van vriezen en dooien hebben hier door de eeuwen heen mysterieuze rotsformaties uitgesleten, die in de loop van de dag door het zonlicht van kleur veranderen van lichtroze naar oranje. Het contrast met het donkergroen van de dennenbomen maakt dit park een favoriet onder fotografen. Het kleurenspel is het spectaculairst tijdens zonsopkomst en -ondergang.

SHUTTLEBUS

In Bryce Canyon National Park rijdt een shuttlebus tussen de belangrijkste uitzichtpunten. Je kunt er mooie wandelingen maken, over bospaden met adembenemende uitzichten. Het is ook mogelijk om het park te verkennen op de rug van een paard of muilezel. Er zijn twee grote campings, die gezamenlijk tweehonderd kampeerplekken bieden. De North Campground is het hele jaar door geopend en de Sunset Campground alleen in de zomer. Wil je in de zomermaanden met een camper op een van

deze campings verblijven, zorg dan dat je op tijd je kampeerplaats reserveert. Je kunt ook overnachten in de Bryce Canyon Lodge.

WINTER IN BRYCE

Dankzij de ligging tussen de 2.400 en 2.700 meter hoogte kun je in Bryce ‘s winters langlaufen en mooie tochten maken op sneeuwschoenen. Materiaal is ter plaatse te huur.

zion National Park

NATIONAL PARK

Zion is een oud Hebreeuws woord dat ‘toevluchtsoord’ of ‘schuilplaats’ betekent. Een toepasselijke naam voor dit nationale park, zeker als je het van de oostkant benadert. De Zion-Mount Carmel Highway voert je over rood asfalt rechtstreeks de bijna 2 kilometer lange Pine Creek Tunnel in, met aan het einde het beloofde Zion. Beter kun je een park niet binnenkomen: na de overweldigende rotsformaties van omliggende parken als Canyonlands, Bryce of Antelope Canyon is een duistere tunnel precies wat je nodig hebt om je netvliezen weer wat rust te geven. Zodra je ogen gewend zijn aan het felle daglicht gaat er een andere wereld voor je open. Massieve, spaarzaam begroeide rode en witte kliffen die lobbig en breed naar de grond uitlopen, flankeren de smalle asfaltweg die richting parkeerplaats kronkelt. In schril contrast met de scherp verweerde gesteentes van de regio lijkt het plaatselijk overheersende Navajo-zandsteen

maar weinig last te hebben gehad van water- en winderosie – alleen de karakteristieke kriskrastekeningen veroorzaakt door constant wisselende windrichtingen geven blijk van zijn kwetsbaarheid.

Mukuntuweap

De eerste mormonen vestigden zich vanaf 1847 in het gebied rond de Virgin River. Pas aan het begin van de twintigste eeuw ontdekte de overheid de mogelijkheden van het gebied tijdens een officiële expeditie. De opbrengst van de verkenningstocht – met name de foto’s en schilderijenwas zo spectaculair dat zelfs zittend president William Taft op de hoogte werd gebracht. De president twijfelde niet lang: in 1908 verklaarde hij 6.000 hectare van Zion Canyon tot heus National Monument, Mukuntuweap genaamd. Niet dat dit meteen tot hoge bezoekersaantallen leidde; slechts 1.000 mensen legden in de eerste 10 jaar

De eerste mormonen

vestigden zich rond 1847 in het gebied rond de Virgin River

Afdalen richting Virgin River Rechterpagina vanaf linksboven met de klok mee Zigzaggend rijden we een andere wereld in; De watervallen bij Emerald Pools; Afkoelen in de Virgin River; Een macaber decor tijdens onze hike

de moeilijke weg langs berg en dal naar Mukuntuweap af. Toch waren hun verhalen zonder uitzondering razend enthousiast, en de interesse in Zion Canyon groeide gestaag. Tegen 1918 was Mukuntuweap meer dan 30.000 hectare groot, en zat er een officiële kwalificatie van de National Park Service aan te komen. Tijd voor een nieuwe naam: Zion National Monument. Omdat Zion nog steeds moeilijk bereikbaar was door een gebrek aan wegen en de grote afstand naar het dichtstbijzijnde treinstation, kon het gebied nog geen National Park worden. Totdat Stephen Mathers, directeur van de National Park Service, zich ermee ging bemoeien. Van 1919 tot 1929 maakte hij elk jaar een tripje naar Zion, vaak begeleid door pers, wetenschappers en rijke potentiële sponsors. Beetje bij beetje lukte het hem om van Zion eindelijk een goed bezocht park te maken. Nadat de wegen van Washington County waren geplaveid, kreeg hij in 1930 toestemming om een 1,7 kilometer lange

tunnel door de zandsteenkliffen van Zion Canyon te graven.

Ook wij arriveren via de Pine Creek Tunnel. Daarna zigzaggen we ons een weg door een nieuwe wereld. Want dat is het: het landschap is compleet veranderd. We begeven ons naar het bezoekerscentrum waar via mooie presentaties de historie van het park wordt uitgelegd. Aangezien wij op doorreis zijn en slechts deze ene dag in Zion te spenderen hebben, willen we deze goed benutten. We besluiten een hike te gaan maken. De dame van het bezoekerscentrum legt ons uit dat er verschillende mogelijkheden zijn. Wij kiezen voor de Emerald Pools Trail, een route van een paar uur die ons via de Emerald Pools de hoogte instuurt waar we een prachtig uitzicht hebben over de canyon richting Mount Moroni. Na een lange afdaling lopen we langs en soms door de Virgin River terug richting de plek waar de pendelbus ons ophaalt en terugbrengt naar

Tip van locals

Neem de tijd voor een uitgebreide stop bij The Narrows (de laatste halte van de shuttlebus v.a. het Visitor Centre): trek stevige schoenen aan die nat mogen worden en loop de Narrows in, de canyon van waar uit de Virgin River de vallei binnenstroomt. De meeste bezoekers lopen misschien een honderd meter en maken dan honderd foto's, maar ga écht verder, dan wordt het ook steeds rustiger. Klauteren over rotsen, over zandstrandjes lopen, door de rivier waden (glad, stenen! en af en toe tot je middel of boven de knie door het water), hoe verder je loopt, hoe mooier het wordt. En zeker rond het middaguur, wanneer de zon de canyon in schijnt worden de kleuren van de wanden spectaculair! Alsof ze in de fik staan! Je kunt zeventien mijl hiken door die canyon (oneway!), is wellicht te ver, maar neem een paar uur de tijd en exploreer ook af en toe een aftakking! Je zult beloond worden met adembenemende uitzichten en de mooiste foto's die je ooit hebt gemaakt!

Linkerpagina en hierboven Tijdens onze hike hebben we diverse malen een weids uitzicht over de canyon

het bezoekerscentrum. Ondanks het feit dat we slechts een dag kunnen verblijven in dit National Park, hebben we het voldane gevoel dat we een goede indruk van Zion hebben gekregen.

Zion voor hikers

Wie meer tijd heeft om het park te voet te verkennen, kan Zion in de zomermaanden beter mijden. Hikers en andere actievelingen zijn beter af als ze rond april/mei of september/oktober naar Utah trekken. De maanden juli en augustus worden vooral gekenmerkt door plotseling opkomende overstromingen, als gevolg van hevige regenval, de zogenaamde flash floods. In de winter blijft het park open, al rijden de pendelbussen in deze maanden niet.

Springdale

Om het nabijgelegen Springdale een stad te noemen moet je lef hebben, maar dit is de dichtstbijzijnde plek om voedsel in te slaan of een broodje te eten. Grotere steden in de buurt zijn St. George en Cedar City. Wat echter belangrijker is, zijn de nabijgelegen andere nationale parken van Utah, zoals Bryce Canyon, Arches, Capitol Reef en Canyonlands, die op slechts enkele honderden kilometers van elkaar liggen.

In het park zelf staat een hotel, de Zion Lodge. Hier, vlakbij de Great White Throne, is het goed toeven voor reizigers met een iets diepere portemonnee.

Slapen kan in Springdale in alle prijsklassen, al is het in de zomermaanden vaak vechten om een hotel- of motelbed. Een van de motels langs Highway 9 is vaak de meest praktische oplossing. Wie vooruit plant, kan eens informeren of er een plek op een van de vele ranches in de omgeving vrij is; niet alleen word je in de natuur wakker, maar vaak bieden de eigenaars ook zelfgeleide tours door Zion aan. H

Zion National Park

LIGGING & BEREIKBAARHEID

Zion National Park ligt in Utah. De Beehive State kent een droog landklimaat, met hete zomers en koude winters.

Wintertemperaturen schommelen rond de -5 graden Celsius, terwijl het kwik in de zomer gerust boven de 30 graden stijgt en daar lang blijft hangen. Neerslag valt er grotendeels in de vorm van regen, zo’n 12 cm in het westen

tegen 102 cm in de bergen. In de laatste regio sneeuwt het ook het meest: jaarlijks komt er ongeveer 150 cm uit de hemel zetten. De meest geschikte maanden om naar Utah af te reizen, vallen in de late lente en het vroege voorjaar. Daartussen is de staat erg heet, maar in een auto met airco en veel flessen water goed te doen. Salt Lake City is de staatshoofdstad, naast grotere steden als West Valley City, Cedar City, Provo, Sandy en Ogden.

NATUUR

Utah biedt een schat aan nationale parken, maar liefst vijf stuks liggen binnen zijn grenzen. Naast Zion National Park vind je er Bryce Canyon NP Arches NP, Canyonlands NP en Capitol Reef NP.

MORMONEN

Utah is een staat waar heel veel mormonen wonen, wat bijvoorbeeld aan de lokale tabaks- en alcoholwetten te merken is. In Salt Lake City, aan Temple Square, staan onder meer de grootste mormonentempel van Amerika en het beroemde Tabernacle, thuisbasis van het gelijknamige Mormonenkoor.

ETEN & DRINKEN

Verwacht geen al te hoogstaande cuisine in Springdale; eethuisjes en kleine bistrorestaurants bieden vooral eerlijke, dagverse ingrediënten die volgens ‘American style’ bereid zijn. De grotere hotels hebben vaak een eigen, ‘chiquer’ restaurant. De Switchback Grille is met afstand het grootste restaurant, dat naast de Zion Inn ligt.

CAMPINGS

Goedkoper zijn de campings in en rondom Zion National Park. South Campground en Watchman Campground zijn erg populair –voor de laatste moet minstens 5 maanden van tevoren gereserveerd worden – maar dan sta je ook midden in het park. Er zijn ook drie campings buiten het park, waarvan we er een hebben vermeld. Voor South Campground geldt: wie het eerst komt, het eerst maalt. Reserveren is niet mogelijk.

Andere opties: Watchman Campground, reserveren van april tot oktober, tel: +1 (800) 365 2267, reservations.nps.gov

Zion Canyon Campground, Market & Motel, 479 Zion Park Blvd., Springdale, UT 84767 www.zioncamp.com

Rode rotsformaties in een dramatisch landschap, zo valt Zion National Park het best te omschrijven. Het park is bekend om het uitgebreide aanbod van hikingtrails, waarvan de sensationele Angels Landing-route naar een hooggelegen uitzichtpunt en The Narrows de bekendste zijn. Ga je dit laatste avontuur aan, dan moet je niet bang zijn voor een nat pak want onderweg waad je in een kloof door de Virgin River, wat een deel van de charme van deze hike is. Om je kleding en schoeisel te beschermen kun je ter plaatse speciale waterdichte overkleding huren, denk aan de outfit die vissers dragen.

Onderdeel van Zion is het natuurreservaat Kolob, waarmee het nationale park in de loop der tijd werd uitgebreid. Een populair traject voor fietsers is de Kolob Terrace Road, die een 40 kilometer lange lus door het westelijke deel van het park vormt en met name aanspreekt vanwege de aanzienlijke hoogteverschillen.

In tegenstelling tot de andere nationale parken in Utah is Zion zeer vruchtbaar en komen er vele planten- en diersoorten voor. Tot de ruim tweehonderd vogelsoorten die hier leven behoren grote roofvogels zoals de zeearend en Californische condor. Zoogdieren die je hier kunt spotten, zijn onder meer dikhoornschapen, hertensoorten, vossen, coyotes, stekelvarkens en eekhoorns.

In de zomermaanden rijdt er een gratis shuttlebus door het drukbezochte park en is er tot de Zion Canyon Scenic Drive geen toegang met eigen vervoer. De Kolob Fingers Road Scenic Byway in het noordwesten is wel toegankelijk. Dit 8 kilometer lange traject biedt mooie uitzichten op weinig bezochte plekken. Er zijn drie campings, waarvoor in de zomermaanden reserveren wordt aangeraden. Een interessant weetje is dat de naam Zion afkomstig is van mormoonse pioniers. Het is een afgeleide van het Bijbelse Zion, dat ‘plek van rust en veiligheid’ betekent.

Linkerpagina Coronation Arch

Onder Uitzicht op Delicate Arch

Arches National Park

Een van de voornaamste nationale parken van de Verenigde Staten is Arches, dat met een oppervlakte van ongeveer 300 vierkante kilometer een van de kleinere parken is. Miljoenen jaren van erosie creëerden hier een iconisch landschap van indrukwekkende rotsformaties met balancerende rotsen en meer dan 2.000 natuurlijke bogen van zandsteen. Kijkend naar de perfecte vorm van de stenen bogen is het moeilijk te geloven dat dit het gevolg is van natuurlijke erosie. De bogen variëren in grootte van nauwelijks 1 tot de ruim 88 meter van de immense Landscape Arch. De meest gefotografeerde boog is Delicate Arch.

De temperatuurschommelingen in Arches zijn extreem; in de zomer kan het kwik boven de 40 graden uitkomen en ’s winters valt er sneeuw. Vanwege deze barre omstandigheden is er tussen de rotspartijen niet veel begroeiing te vinden.

Behalve het dikhoornschaap, de halsbandleguaan en de ratelslang komen hier ook nauwelijks andere diersoorten voor.

De beste uitvalsbasis voor een bezoek aan Arches is het stadje Moab, dat op zo’n 10 minuten afstand ligt. Er zijn wandelpaden van uiteenlopende lengtes. Wil je Delicate Arch zien, plan dan een bezoek van ongeveer 2 uur in. Datzelfde geldt voor de wandeling naar Landscape Arch. Ook de Windows Primitive Loop kost je ongeveer zo veel tijd en leidt je langs drie mooie bogen. Een andere optie is om met je huurauto de 58 kilometer lange panoramische route te rijden en onderweg fotostops te maken.

Tip: blijf tot na zonsondergang in het park en ga sterrenkijken. De sterrenhemel in Arches is magisch!

Canyonlands

Canyonlands National Park bevindt zich in het stroomgebied van de rivieren Green en Colorado, die tafelbergen hebben uitgesleten in het Coloradoplateau. Dit nog ongerepte natuurgebied biedt weergaloze uitzichten op de Coloradorivier en haar zijtakken. In dit droge, hooggelegen gebied zijn weinig voorzieningen voor bezoekers te vinden. Juist daarom is het interessant om lange wandelingen te maken over de meer dan 100 kilometer aan wandelroutes, die in het district The Needles zijn gemar-

keerd. Je kunt op eigen gelegenheid de natuur intrekken, of met een lokale gids. Een populair punt om naartoe te wandelen is de fotogenieke Mesa Arch. Adrenaline-junkies kunnen op de Coloradorivier avontuurlijke raftingtochten maken, van een of meerdere dagen. De tochten zijn beschikbaar in diverse categorieën, van ontspannen dobberen op kalm water tot uitdagende categorie 5-tochten. Het nabijgelegen Moab is een goede uitvalsbasis voor een bezoek aan dit nationale park.

Capitol Reef

Ten zuiden van Salt Lake City ligt Capitol Reef National Park, dat vanwege de uitgestrektheid met geen enkel ander park te vergelijken is. De enorme en met rotspartijen bezaaide woestijnlandschappen zijn zó eindeloos, dat Capitol Reef bijna een planeet op zich is. Hier krijg je een idee van hoe de aarde er moet hebben uitgezien voordat er leven ontstond.

In veel nationale parken is het noodzakelijk om te voet de natuur in te trekken om de mooiste plekken te zien. Dat geldt niet voor Capitol Reef National Park, waar je de belangrijkste uitzichtpunten gemakkelijk bereikt vanaf de 40 kilometer lange Scenic Drive. Natuurlijk kun je ook hier fantastische

hikes maken. De kortste varianten zijn een wandeling over de 3 kilometer lange Hickman Bridge Trail en die van ruim 7 kilometer naar de Rim Overlook over de Navajo Knobs Trail. Liefhebbers van canyoning en rotsklimmen komen in Capitol Reef goed aan hun trekken. Vooral de zandsteenformaties in het Navajo- en Wingate-gebied zijn hierbij populair.

In dit weinig bezochte park kun je goed kamperen. Zo biedt de Fruita Campground goede mogelijkheden voor campers en zijn er midden in het park twee meer primitieve campings voor tenten: de Cathedral Valley Campground en Cedar Mesa.

grand canyon

National Park

Geen enkel nationaal park in Amerika spreekt zo tot de verbeelding als Grand Canyon National Park, the grand old lady van Arizona. Midden in het landschap van het zuidwesten is in de natuur een gigantische kloof gekerfd. Wij gingen voor je aan de rand staan.

TEKST MARTIN SCHÄFER FOTOGRAFIE SHUTTERSTOCK

Niets kan je voorbereiden op die eerste blik op de Grand Canyon. Onmiddellijk vergeet je alles wat je tot dan toe hebt gezien, op televisie of in reisgidsen. De bloedstollende diepte, maar vooral de breedte en lengte nagelen je aan de grond. En naast je staan al even verbijsterde bezoekers.

Pioniers

De eerste Europeaan die hier stond, moet hetzelfde gevoeld hebben. In 1540 was de Spaanse edelman Francisco Vásquez de Coronado in het zuidwesten op zoek naar de beruchte Zeven Steden van Cíbola. Terwijl hij zelf richting Mexico trok, gaf hij zijn luitenant Garcia Lopez de Cárdenas opdracht de andere kant op te trekken. Met behulp van Hopi-gidsen ontdekte De Cárdenas als eerste de Grand Canyon, maar vertrok onmiddellijk weer, gefrustreerd en teleurgesteld. Zijn enige doel was het goud van Cíbola, en de gigantische kloof leverde alleen maar op dat ze niet verder konden trekken. Eenmaal in Mexico aangekomen, werd de arme De Cárdenas zelfs

voor het krijgsgerecht gesleept, wegens gebrek aan succes uit naam van de Spaanse kroon. Het zou meer dan 300 jaar duren voordat het gebied op waarde zou worden geschat. Majoor John Wesley Powell, een een-armige Burgeroorlogveteraan trok in 1869 met een expeditie van negen mensen over de Colorado River. Zonder te weten wat er in het verschiet lag, legden ze een tocht van 1.600 kilometer af in vier miezerige houten bootjes. Ze verloren drie man onderweg. Toch keerde Powell weer terug. Zijn rapport toonde aan dat de Grand Canyon van onschatbare waarde was. Niet alleen bevonden zich in de kloof diverse soorten delfstoffen, maar ook de toeristische mogelijkheden werden al vanaf het begin in kaart gebracht. Zeker toen enkele schrijvers en schilders de canyon naar het grote publiek brachten, groeide de populariteit van de plek met sprongen. In 1919 werd Grand Canyon tenslotte tot officieel National Park uitgeroepen, niet in de laatste plaats door een bezoek van president Teddy Roosevelt in 1903. Zijn woorden

inspireerden zijn navolgers: ‘Laat deze plek zoals zij is. Dit is niet te verbeteren.’

Schoolvoorbeeld

Eerst maar eens wat feiten op een rij zetten. Grand Canyon National Park is een natuurgebied van bijna 5.000 kilometer groot, dat zich bevindt op het Colorado-plateau in het noordwesten van Arizona. Het bestaat grotendeels uit verhoogde plateau’s en bassins, die je in het zuidwesten van Amerika overal kunt zien. Geen enkele is echter zo indrukwekkend als de Grand Canyon, een werelderfgoed en een van de meest bezochte en onderzochte gebieden ter wereld. De canyon is een droom voor geologen, die hier in alle rust drie van de vier hoofdperiodes in onze aardkundige geschiedenis kunnen bestuderen. Maar ook op paleontologisch, biologisch en archeologisch gebied staan de deskundigen altijd te trappelen om naar Arizona af te reizen. Deze geweldenaar is namelijk een schoolvoorbeeld van erosie: de Coloradorivier heeft hier 445 kilometer aan rots uitgehold, met een gemiddelde diepte van 1,2 kilometer en een breedte die varieert van 6 tot 25 kilometer. Ongeveer de helft van de hele geschiedenis van de aarde is van zijn wanden af te lezen: de vorming van het oudste gedeelte, de Vishnuformatie, begon al 2 miljard jaar geleden.

Rechterpagina De Grand Canyon in detail

Onder Voor een meeslepend uitzicht over de Canyon boek je een helikoptervlucht

Daarnaast zijn er diverse zeldzame ecosystemen te vinden, elk met hun eigen aan de Grand Canyon aangepaste versie, die hier relatief ongestoord gedijen. Er leven hier meer dan 1.500 vogelsoorten, 89 soorten zoogdieren, 9 soorten amfibieën en 17 vissoorten.

Rims

De Colorado verdeelt het park in twee gedeeltes: de North Rim en de South Rim. Die laatste is gedurende het hele jaar geopend en is het makkelijkst bereikbaar voor verkeer. Omdat de North Rim 365 meter hoger ligt dan de overkant, is dit gedeelte een deel van het jaar bedekt met sneeuw.

De South Rim krijgt het grootste aantal bezoekers te verwerken. De voorzieningen zijn er simpelweg beter toegankelijk. Eenmaal in Grand Canyon Village zelf aangekomen, slingert er een weg langs de rand die voor het publiek eindigt bij de Grand Canyon Lodge. In drukke tijden kan de grote stroom auto’s en voetgangers irritant zijn; bij de uitzichtspunten is het soms geduldig wachten op een plekje. Het maakt echter weinig uit waar je staat, elke plek heeft op elk willekeurig tijdstip een andere aanblik. Het zonlicht verandert de wanden van de Canyon in een dynamisch kleurenpalet van bruin, rood, geel, zwart en groen. Wie denkt beide kanten van de Canyon in

een dag te bezoeken, komt bedrogen uit; of een tweedaagse hike dwars door de kloof, óf een rit van 350 kilometer zijn de enige mogelijkheden. Vraag maar aan de gefrustreerde De Cárdenas.

Actief

Naast een passieve beleving van dit gebied, is het ook mogelijk om de Grand Canyon actief te verkennen. En dat kan op vele verschillende manieren, mede dankzij de indianen. Verscheidene stammen hebben hier concessies gekregen om delen van het binnenste van de Canyon te exploiteren; een schrale troost voor de oorspronkelijke bewoners. De Havasupai beheren het indrukwekkende tafereel van Havasu Falls, een paradijselijke waterval in een zijtak van de Canyon. Het dorpje Supai is alleen te voet, per viervoeter, met de boot of per helikopter te bereiken. Toch trekt de oase jaarlijks honderdduizenden bezoekers, die de inspannende hike van 5 kilometer over de bodem met liefde afleggen. Ook de Phantom Ranch, naast Havasu Falls de enige overnachtingsmogelijkheid op de bodem, is een grote trekpleister. Voor hikers zijn er onbeperkte mogelijkheden in dit park, evenals voor watersporters die de machtige Colorado willen bedwingen. Ten slotte is een helikoptervlucht vanuit het nabijgelegen Las Vegas een uitgelezen mogelijkheid om enig overzicht te krijgen.

Het draait allemaal om die eerste aanblik. Eenmaal van de schrik bekomen, wordt de grandeur van dit natuurgeweld pas echt duidelijk. In de kleurenpracht van de rivier, de aardlagen, de woestijnbloemen, cactussen en bomen en de verkleurende lucht met zonsop- en ondergang. In combinatie met de bizarre vormen die erosie hier heeft geschapen en de schaduw die ze op de wanden werpt, is dit met recht een van de zeven natuurlijke wereldwonderen. Onvergetelijk.

Ontstaan

De theorieën over de vorming van de Grand Canyon lopen sterk uiteen. Er is dan ook tot op de dag van vandaag niet met zekerheid te zeggen welke de juiste is. Het proces dat de Grand Canyon vormde, begon waarschijnlijk 2 miljard jaar geleden met de vorming van wat nu de Inner Gorge is. Door tectonische activiteit schoven aardplaten over elkaar, waardoor reusachtige bergen ontstonden. De brute natuurlijke krachten ten tijde van de vorming van de aarde zorgden ervoor dat deze gebergtes 800 miljoen jaar geleden weer waren teruggebracht tot grondniveau, en dieper. Door het komen en gaan van het water van de Grote Oceaan vormden zich gaandeweg bassins waarin vulkanisch gesteente en ander erosie-afval terechtkwam en zich afzette tegen het oudere gesteente. Gedurende zo’n 7 miljoen eeuwen herhaalde zich dit proces, met lange tussenpozen waarin dit gebied zelfs een grote binnenzee was.

Toen het land het eindelijk weer van de zee won, begon het Colorado Plateau zich te roeren; 65 miljoen jaar geleden verhief de aarde zich door aardplaten opnieuw over elkaar heen te bewegen. Hierdoor kwam er een zekere helling in het stroomgebied van het smeltwater van de toppen van de net gevormde Rocky Mountains, en kon het uitslijpen van de vele verschillende lagen oeroude gesteentes beginnen. Omdat de eerste lagen van de bodem relatief jong en kwetsbaar waren, ontstond er al snel een steeds breder en dieper wordende kloof. Door het toenemende hellingspercentage en diverse ijstijden sleet de Grand Canyon sneller en ingrijpender. Zeker toen de voorloper van de Colorado en haar zijtakken ineens konden afwateren via een verbinding met de Golf van Californië, wat het laagste punt van de rivier aanzienlijk verlaagde.

Omstreeks 1,2 miljoen jaar geleden was het ergste leed geleden; de huidige bodem van de Canyon werd rond die tijd bereikt. Omdat er nu hardere gesteentes als graniet en leisteen te verweren zijn, is het erosie-proces enigszins gestokt. Tegelijkertijd zorgen wind, water en grote temperatuurverschillen voor een constante erosie van de wanden; de op zichzelf staande plateaus, terrassen en richels in de canyonmuren zijn dan ook gevormd door het ophopen van water in spleten in het gesteente. Door het uitzetten en krimpen van vocht in deze spleten, breekt de rots langzaam in kleine stukken en vormen zich de mesa’s en de grillig gekerfde rotswanden.

Grand Canyon

BEREIKBAARHEID

Grand Canyon National Park ligt in de staat Arizona, in het zuidwesten van de Verenigde Staten. De dichtstbijzijnde luchthaven is Phoenix.

KLIMAAT

De staat Arizona kent milde winters en extreem hete zomers, met veel onweer gedurende de maanden juli tot en met september. De zomermaanden zijn alleen voor echte zonaanbidders een paradijs; dagtemperaturen kunnen oplopen tot hoger dan 50°C. In de Grand Canyon heerst een woestijnklimaat, dat wordt gekenmerkt door hete zomers en koude, in het noorden sneeuwrijke winters.

BESTE REISTIJD

Gezien de hitte van de zomermaanden en de kou in de winter, waardoor de North Rim van oktober tot mei wordt afgesloten, zijn de maanden april en mei, en september tot en met november bij uitstek geschikt om het park te bezoeken. Augustus wordt over het algemeen als drukste maand gezien.

FLORA & FAUNA

Omdat de Grand Canyon sterk in hoogte varieert, herbergt het park een grote diversiteit aan planten en dieren, die buiten de Canyon verspreid zijn over het gebied van laaggelegen Mexico tot aan hoger gelegen Canada. Wij geven hieronder een beknopt overzicht; voor meer info zijn er uitgebreide lijsten verkrijgbaar bij een van de Visitor Centers in het park.

THE RIM

De canyonrand wordt gekenmerkt door dennenbomen, ponderosa pine, jeneverbessen, woestijnsalie en Mexicaanse klifrozen. Veel voorkomende dieren zijn Abert-eekhoorns, muildierherten en coyotes; in de lucht vliegen onder meer roodstaarthaviken, steenarenden, kraaien en de uiterst zeldzame Californische condors.

INNER CANYON

Tussen de rand en de bodem van de Canyon heerst de droogte van de woestijn, en her-

bergt dientengevolge alleen de bijbehorende flora en fauna: woestijnbloemen als de klifroos, fernbush, bergheesters en een enkele cactus. Wat dieren betreft, overleven hier alleen dikhoornschapen en reptielen als ratelslangen en chuckwalla. De meest gehoorde vogel in deze zone is de kloofwinterkoning.

INNER GORGE

De zone rond de valleibodem biedt een mooi contrast van zanderige oevers met de dichte groene begroeiing tegen de valleimuren. Planten die hier veel voorkomen, zijn yucca’s, fremont-populieren, tamarisken en schitterende hangende tuinen van akelei en scharlakenrode maskerbloemen. De dierenwereld bestaat hier onder meer uit de NoordAmerikaanse katfret, schorpioenen en ratelslangen. Voorkomende vogels zijn zwarte phoebes, geelstuitzangers, Bells vireo’s, eenden en blauwe reigers. Ook vissen duiken hier op; onder meer regenboogforel, kopvoorn en Colorado pikeminnow.

BELANGRIJKSTE STEDEN

De dichtstbijzijnde grote steden zijn Flagstaff en Las Vegas. De kleinere plaatsjes Seligman, Prescott en Sedona zijn door hun ligging aan good old Route 66 een bezoek ook meer dan waard.

HOTELS & RESTAURANTS

Alle accommodaties binnen het park worden beheerd door de parkorgansiatie. Er zijn diverse lodges en hotels te boeken, die veelal de moeite waard zijn. Bijvoorbeeld het rustieke El Tovar Hotel of de Bright Angel Lodge bieden een fijn onderdak. El Tovar Hotel, Grand Canyon NP, Grand Canyon, AZ 86023, tel: +1 (928) 638 2631 Bright Angel, Highway 64, South Rim, Grand Canyon NP, Arizona 86023, tel: +1 (928) 638 2631, www.grandcanyonlodges.com Het park heeft daarnaast drie campings en een camperpark, waarvoor diverse voorwaarden en prijzen gelden. Kijk voor meer informatie op: www.nps.gov/grca

Restaurants zijn in het park op een hand te tellen. Veelal kun je terecht voor lunch of diner in een van de lodges en voor een snelle hap bij een van de cafetaria’s ter plaatse.

BEZIENSWAARDIGHEDEN

Lipan Point aan de South Rim ligt boven een bocht in de Colorado en biedt een panorama dat ver naar het westen reikt. Bovendien is hier de Unkar Delta, een van de meest vruchtbare archelogische vindplaatsen van het park, goed zichtbaar. Andere mooie plekken voor de zonsop- en -ondergang zijn de Grand Canyon Lodge, Mohave, Hopi en Desert View. Aan de North Rim moet je voor het beste uitzicht bij Cape Royal zijn.

RONDRITTEN

Op de South Rim is de Desert View Drive een van de mooiste routes om de Canyon te bekijken, omdat je hier meer ziet dan vanaf de Cape Royal Road en de Hermits Rest Route.

HERMITS REST

Aan het einde van de Hermits Rest Route staat een vreemdsoortig bouwwerk uit 1913 dat inderdaad nog het meeste op een kluizenaarshol lijkt. Binnen vind je een open haard, authentiek meubilair en kandelaars aan de muur.

HELIKOPTERVLUCHT

Voor een meeslepend uitzicht over de Canyon boek je een helikoptervlucht bij bijvoorbeeld Papillon Grand Canyon Helicopters, www.papillon.com

ANDERE NATIONAL PARKS IN DE BUURT

Tijdens een trip langs de nationale parken van het zuidwesten is Grand Canyon goed te combineren met bijvoorbeeld Antelope Canyon, Monument Valley, Bryce Canyon en Zion National Park.

sequoia National Park

De Verenigde Staten is het land van de overtreffende trap. Alles is er groot. De auto’s, de parkeerplaatsen, de afstanden, de supermarkten. En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Het is dus niet vreemd dat ook de ‘grootste boom ter wereld’ er te vinden is. In Sequoia National Park in Californië staat General Sherman.

Denk bij ‘grootste boom’ niet aan de hoogste of de dikste boom, al is General Sherman toch zo’n 84 meter hoog. De grootsheid van deze boom zit hem in de dikte van maar liefst 7,7 meter en de hoeveelheid hout die hij bevat. General Sherman is 2.200 jaar oud. In de lengte groeit hij niet meer; de kruin is dood. Maar de wortels en stam zijn nog springlevend. Sherman wordt elk jaar dikker en dikker.

De kolos is dé attractie van het Sequoia National Park in Californië. Via een sterk aflopend pad met een hoogteverschil van 70 meter vanaf het moment dat je de auto verlaat, bereik je deze woudreus. De wandeling terug is dan ook een flinke klimpartij. Zo’n honderd100 meter voordat je de boom bereikt is er een ‘footprint’ in het wandelpad getegeld waar je de omtrek van Sherman eens goed op je kan laten inwerken. En als je Sherman dan uiteindelijk ziet staan tussen al zijn soortgenoten voel je je heel klein.

Want Sherman is dan wel de grootste, het hele bos staat vol met enorme joekels van bomen.

Houtvolume

De titel ‘grootste boom’ dankt Sherman aan het houtvolume en de combinatie van lengte en dikte. De dikste boom ter wereld is een baobabboom in ZuidAfrika. De hoogste boom staat eveneens in Californië en is een kustmammoetboom met een lengte van 115 meter. Ter vergelijking: de hoogste kerktoren in ons land is de Domtoren te Utrecht met een lengte van 112 meter.

Het gebied met daarin het oerbos kreeg in 1890 als tweede – na Yellowstone – de als National Park beschermde status. Er is sindsdien geen boom meer gekapt. De eerste Europeanen trokken rond de helft van de 19e eeuw door deze streek. Frenk en Annemieke zijn op doorreis naar Visalia en

uiteindelijk Las Vegas. Ze vinden de enorme omvang van het bos en de bomen ‘onwijs’. ‘We hebben nu zo’n 3 kwartier gewandeld en zijn met jullie meegenomen slechts 3 keer iemand tegengekomen. De rust in combinatie met de omvang van zowel park als bomen geeft een enorm gevoel van rust’, zegt Frenk. ‘Heel anders dan Yosemite’, vult Annemieke aan. ‘Daar is de natuur ook prachtig hoor, maar het leek het Amsterdamse bos wel, zo druk’. Aan de noordzijde grenst Sequoia National Park aan Kings Canyon National Park. Beide parken worden samen als een geheel door de National Park Service beheerd.

In de figuurlijke schaduw van General Sherman staat Mount Whitney, met haar 4.417 meter de hoogste berg van de 48 aan elkaar grenzende staten van de Verenigde Staten.

Highway 198 transformeert van vierbaansweg met vangrail in een kronkelige weg

De meeste reizigers die het park aandoen verblijven er slechts 1 of 2 dagen en arriveren in Sequoia vanuit Visalia, zo’n 400 kilometer ten westen van het park. Highway 198 transformeert van vierbaansweg met vangrail in een kronkelige weg die de automobilisten de bergen instuurt. Om een mooi uitzicht over het park te krijgen zonder meteen Mount Whitney te hoeven bedwingen, zijn er verschillende mogelijkheden. Moro Rock is een granietbult aan de zuidkant van het park.

The CCC Boys

Tunnel Log, Auto Log en andere attracties in Sequoia National Park herinneren ons aan het werk van jonge mannen tijdens de grote depressie in de jaren 30. Het vele werk is gedaan door de mannen en jongens van de CCC, het Civilian Conservation Corps. De Depressie zorgde voor miljoenen werkelozen. Het Amerikaanse congress riep de CCC in het leven om jonge mannen aan een baan te helpen. De CCC werkte voornamelijk voor de publieke sector, waaronder Sequoia National Park. Ondanks hun jonge leeftijd en onervarenheid hebben ze (onder meer) in Sequoia veel belangrijk werk verzet zoals het aanleggen van wandelpaden (zoals ook Moro Rock), wegen, campgrounds en stromend water.

TUNNEL LOG

Een omgevallen sequoiaboom waar in de jaren 20 van de vorige eeuw een gat in is gezaagd zodat bezoekers van het park er doorheen kunnen rijden.

AUTOLOG

Een omgevallen sequoiaboom die breed genoeg is om er een auto op te parkeren. In de beginjaren van het park lieten toeristen zich in hun auto fotograferen op de boom. Tegenwoordig is dat niet meer mogelijk, al kun je zelf natuurlijk wel op de boom plaatsnemen.

BIG STUMP

Een stronk van een afgezaagde sequoia, zo groot dat er vroeger dansfeesten op georganiseerd werden.

CRYSTAL CAVE

In de marmeren ondergrond van het gebied hebben zich diverse grotten gevormd. Crystal Cave is voor bezoekers toegankelijk gemaakt.

MORO ROCK TRAIL

Moro Rock is een granieten bult in Sequoia National Park. Bovenop de rots heb je een schitterend uitzicht over het park. De tocht naar boven bestaat uit een steile trap van 350 treden. De enige houvast die je hebt is een ijzeren reling. In de winter is de route gesloten.

craters of the moon

National Park

Ben je op zoek naar nog onontdekte plekken in de Verenigde Staten? Naar ongerepte natuur met bergen, bossen en wilde rivieren? Maar waar je ook heerlijk kunt genieten van kleine stadjes, kunst en cultuur en heerlijk eten? Kom dan naar Idaho, Amerika’s best bewaarde geheim onder natuurliefhebbers. Een fotoreportage.

Boven Al heeft Idao dan geen officiële National Parks, het bevat vele schitterende natuurgebieden met een uitgebreid netwerk van hike- en bikingtrails Rechterpagina Een rit over de Thousand Springs Scenic Route, die onder meer de machtige Shoshone Falls aandoet, is een onbetaalbare ervaring

The Gem State is een goed bewaard geheim onder natuurliefhebbers, zeker gezien het afwisselende landschap. Na Alaska is deze regio het grootste natuurgebied van de Verenigde Staten. Alleen het zuidelijke gedeelte van Idaho –dat overgaat in de Great Plains - bestaat uit laagland, de rest wordt gedomineerd door de Rocky Mountains. Daarnaast bevinden zich door heel Idaho duizenden meren en watertjes, gevormd uit gletsjers en Snake River, een aftakking van de Columbia River. Idaho kan bogen op natuurlijke attracties die vreemd genoeg worden overschaduwd door ‘mindere’ trekpleisters in de rest van het land: Hells Canyon is dieper dan de Grand Canyon, Shoshone Falls is hoger dan Niagara en de Bruneau Sand Dunes zijn groter dan de duinen van Death Valley.

Natuurgebieden

De hoofdstad van Idaho is Boise. Daarnaast vormen ook Coeur d’Alene, Idaho Falls en Lewiston

steden van betekenis. Vreemd genoeg heeft Idaho geen officiële National Parks, behalve een stukje Yellowstone dat zich op het grondgebied van de staat bevindt. Het schitterende spookachtige Craters Of The Moon National Monument, Bruneau Dunes State Park en de Sawtooth Mountains National Recreational Area komen het dichtst in de buurt van landelijk bestierde natuurgebieden. Daarnaast is een rit over de Thousand Springs Scenic Route, die onder meer de machtige Shoshone Falls aandoet, een onbetaalbare ervaring. Idaho is meer dan trots op maar liefst 5.000 kilometer aan stromend recreatiewater, dat varieert van kalme stroompjes tot woest kolkende rivieren. Hier is het dan ook prima raften, vissen, zwemmen en waterskiën.

Pioniers

De beroemde ontdekkingsreizigers Lewis en Clark trokken ergens tussen 1804 en 1806 door Idaho, op zoek naar een waterverbinding met de

Foto’s op deze pagina’s Idaho is meer dan trots op maar liefst 5.000 kilometer aan stromend recreatiewater, dat varieert van kalme stroompjes tot woest kolkende rivieren. Hier is het dan ook prima raften of vissen, zoals hier op de Boise River

Grote Oceaan. Het gebied langs de Lochsa River geldt nog steeds als een van de meest barre doortochten van hun reis. In Kooskia en Salmon bevinden zich respectievelijk een gedenkplek langs de Lochsa en het Sacajawea Interpretative & Education Center, een museum dat is gewijd aan de indiaanse gids van het illustere duo. Daarnaast is in het National Oregon Trail Interpretive Center veel informatie te vinden over de grote trek westwaarts, die veel gelukszoekers onder zware omstandigheden naar de westkust bracht.

Craters of the Moon

Dat een nationaal park niet altijd bol hoeft te staan van majestueuze bergen, weelderige boomen struikpartijen en overdadig dierenleven is al meerdere malen bewezen. Maar vandaag zien we het uiterste van het spectrum, een bizar gebied dat president Coolidge in 1924 bij de nationale opening ‘een eigenaardig en schilderachtig landschap’ noemde. Craters of the Moon is inderdaad

op zijn allerminst eigenaardig. De rit erheen stond namelijk vooral in het teken van lieflijk wuivende bossen en kabbelende beekjes langs Highway 93, die de Salmon River vanuit Montana naar het zuiden volgt. De Sawtooths vormen ‘die andere trekpleister’ in Idaho, vooral populair vanwege de vele buitensportmogelijkheden en gemoedelijke natuur. Maar nu staan we paf, midden in een zwarte, chagrijnige vlakte van gestold gesteente. Want waar het oergeweld van vele duizenden jaren geleden op de meeste plekken wordt bedekt met een mantel van gewassen, ligt de in tijd bevroren woede van de kokende aarde hier open en bloot onder de hemel.

Je moet ervan houden. Kort door de bocht is Craters of the Moon niets anders dan een grote gesmolten snelweg met hier en daar grote hopen verwrongen asfalt. Maar wie verder kijkt, raakt gefascineerd door de ingewikkelde en unieke patronen in het gestolde gesteente. Door de symmetrie van de sintelkegels die boven de vlakte

sierlijk lobbige lava; zwart, rood en bruin gestokt in steen, omlijst door koolzwarte sintelpaden die glinsteren in de zon. Devil’s Orchard is de ‘tuin’ van Craters of the Moon, een groot sintelveld waarin geblakerde pijnboomstammen, bitterbrush, alsem en vreemdsoortige eilandjes en bergjes van lavabrokken de tegenhanger van Gods Hof van Eden vorm geven. De naam doet deze plek eer aan. De evolutie is hier in elk geval een halt toegeroepen.

Eigenlijk is Craters of the Moon niets anders dan een grote, gesmolten snelweg met hier en daar grote hopen verwrongen asfalt. Maar wie verder kijkt, raakt gefascineerd door de unieke patronen in het gestolde gesteente uitsteken. Of door de grotten, waardoor 15.000 jaar geleden gloeiende lava zich een weg baande. Het hele park bestaat in totaal uit drie lavavelden en een groot steppegebied, maar wij lopen, in de knallende najaarszon, over het Craters of the Moon Lava Field. De warmte van de zon wordt opgezogen door het gesteente en twee keer zo warm teruggestuurd naar iedereen die het waagt het te betreden. Zoals gezegd: dit is niet een van de meest vriendelijke parken van het land.

Gestokt in steen

Veel mensen hiken door de wildernis, maar de Loop Drive is voor ons genoeg. Airconditioned rijden we langs vele variaties op hetzelfde thema.

De North Crater Flow zet de toon met zijn haast

Na een makkelijke wandeling tegen de helling van Inferno Cone, een 1.884 meter hoge sintelkegel, worden we eindelijk overtuigd van de schoonheid van deze plek, door een adembenemend uitzicht over wat Craters of the Moon

eigenlijk omvat. De 360-gradenblik op de restanten van de Snake River Plain, overlopen door het binnenste van de aardbol, zegt meer dan duizend bordjes langs de weg. Als ijkpunt verrijst in het zuiden de Big Cinder Butte, met 1.986 meter een van de hoogste basaltsintelkegels ter wereld, die uitkijkt op de lavastromen die duidelijk naar het noordoosten en -westen lopen. Waar de bergen beginnen houdt het zwart pas op, slechts af en toe onderbroken door grote vlekken groengele steppe. Kipuka’s, noemen ze die, door lava ingesloten stukken land.

Stilzwijgende massa

Even later, op een geasfalteerd pad richting de lavakoepels Dewdrop, Boy Scout en Indian Tunnel, is er aan de zon geen ontsnappen meer. Nu we de velden van bovenaf hebben gezien, is de gepokte grond echter des te interessanter. In de spleten tussen de solide magmaklodders vallen ineens de kleurige bloemen op, die in de zomer temperaturen van meer dan 65 graden Celsius overleven. Opengebroken lavastromen doen vaag denken aan uitgeholde boerenbroodkorsten, terwijl andere weer iets weghebben van getrokken toffee. Het meest bizarre is echter dat je in elke stroom nog duidelijk richting en beweging ziet. Alsof de stilzwijgende massa elk moment zijn vernietigende weg kan vervolgen.

Dit 1.600 kilometer grote gebied op de vlakte langs de zuidgrens van Idaho lopende Snake Rivier begon zich zo’n 15.000 jaar geleden echt te roeren. En dan niet door uitbarstende vulkanen, maar vanuit een netwerk van lange aardspleten dat bekend staat als de ‘Great Rift’, slordig ver-

taald als de Grote Spleet. Dit langgerekte netwerk bestaat uit vier deelscheuren in de aardkorst, waarvan de grootste in het noorden verantwoordelijk is voor wat tegenwoordig Craters of the Moon heet. Want om een of andere reden borrelde en stroomde de lava hier ineens naar de oppervlakte, waardoor het zwart-rood-bruine maanoppervlak van vandaag een bezienswaardig feit werd. De laatste uitbarsting vond overigens ongeveer 2.000 jaar geleden plaats, en wetenschappers sluiten niet uit dat de velden in de toekomst opnieuw tot leven komen.

Idaho Praktisch

Idaho ligt in het noordwesten van de Verenigde Staten, tussen Canada in het noorden, Montana en Wyoming in het oosten, Oregon en Washington State in het westen en Utah en Nevada in het zuiden. De staat is verdeeld in zeven regio’s, te weten Northern, North Central, Southwestern, South Central, Southeastern, Eastern en Central.

Het oosten van Idaho wordt afgeschermd door ruige bergketens en kent dientengevolge een landklimaat met zachte winters en warme zomers. De temperatuur varieert door de hele staat extreem, afhankelijk van de plaatselijke hoogteverschillen. Zo kan het op bepaalde plekken in de winter maar liefst 50 graden vriezen, terwijl de zomer aangename temperaturen van rond de 25 graden Celsius kent. Neerslag valt er niet veel, behalve in de vorm van sneeuw op de bergtoppen. Gemiddeld valt er in Boise ongeveer 31 centimeter per jaar.

In september en oktober is het in Idaho droger dan in de lente, minder koud dan de winter en minder heet dan in de zomer. Bovendien is de herfst in dit zeer gevarieerde landschap een adembenemend schouwspel. Een perfecte periode dus om Idaho te bezoeken.

De 10 mooiste campersites in de USA

1. Mount Rushmore, South Dakota

Een van de bekendste bouwwerken van de Verenigde Staten is Mount Rushmore National Memorial. De uit de kluiten gewassen portretten van de vier Amerikaanse presidenten George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt en Abraham Lincoln zijn er uit de bergen gehouwen. Hier vlakbij, in de omgeving van het plaatsje Custer, ligt het Crazy Horse Memorial, een gigantisch beeldhouwwerk van de gelijknamige Lakota-indiaan. Het hoofd van het paard is al 27 meter hoog! Het beeldhouwwerk is sinds 1948 een work in progress: het uiteindelijke formaat van het beeld moet 172 meter hoog en 195 diep worden. Een goede uitvalsbasis voor bezoek aan Mount Rushmore en Crazy Horse zijn de campings van Custer State Park. Dit park ligt in de Black Hills van South Dakota en is makkelijk bereikbaar vanaf Rapid City. Hier kampeer je in frisse berglucht en tussen grote open vlaktes en wilde dieren - bijvoorbeeld enorme bizons, waarvan er zo’n 1.300 in het park leven. Ben je hier in september, dan kun je de jaarlijkse Bufallo Round-up meemaken: een paar honderd bizons worden dan geveild, om te voorkomen dat de populatie te groot wordt voor het park. Alle campings in Custer State Park zijn prima. De ligging varieert. De ene camping bevindt zich aan een rivier of bergmeer, de andere in een dennenbos.

H2. Yellowstone NP, Wyoming

Yellowstone National Park bestaat sinds 1872. Het heeft een oppervlakte van 8.983 vierkante kilometer, waardoor het een van de grootste nationale parken van de Verenigde Staten is. Het park ligt in (hoofdzakelijk) Wyoming, Montana en Idaho. Er leven vele diersoorten, waaronder bizons, herten, beren, coyotes en wolven. Het berglandschap bestaat uit stomende geisers, spectaculaire watervallen, modderpoelen en grillige rotsformaties. Een van de bekendste geisers in het nationale park is Old Faithful. Er zijn er echter veel meer: ruim twee derde van de geisers op aarde bevindt zich in Yellowstone en hiervan zijn er zo’n 465 actief. Old Faithful spuit ieder 1,5 uur kokend heet water naar boven. Ook Mammoth Hot Springs is heel bijzonder, met zijn kalkplateaus met hete, azuurblauwe waterpoelen.

Yellowstone Grizzly RV Park heeft ruime camperplekken en het is er boomrijk, dus er zijn genoeg plekken in de schaduw. De ingang van het nationale park bevindt zich op loopafstand. Aan weerszijden van de camping bevindt zich het Gallatin National Forest, wat de omgeving een rustige en natuurlijke uitstraling geeft.

3. Mesa Verde NP, Colorado

In het zuidwesten van de staat Colorado ligt Mesa Verde National Park. Dit Unesco-werelderfgoed is de grootste en best bewaarde archeologische vindplaats van de Verenigde Staten. Je vindt er overblijfselen van grotwoningen en vroegere nederzettingen van de Pueblo-indianen en hun voorouders.

Op ongeveer 6,5 kilometer van het nationale park ligt Morefield Campgroun, een ruime en mooie camping met een beperkt aantal full hookup-plekken voor campers. Je kampeert hier tussen de bomen en wilde bloemen. Als je met de camper wil komen, kun je beter vooraf reserveren. Vanaf de camping zijn mooie wandelroutes uitgezet.

4. Grand Canyon NP, Arizona

HIn Arizona ligt een van ’s werelds grootste natuurwonderen. De indrukwekkende kloof ligt in het noorden van de staat en het was een van de eerste nationale parken in de Verenigde Staten. Sinds 1979 staat het op de werelderfgoedlijst van Unesco. De Grand Canyon is een grote toeristische attractie, vooral op de bekende uitzichtpunten langs de South Rim en in wat mindere mate langs de North Rim. Er zijn echter ook rustige plekken te vinden. Het rode gesteente van de Grand Canyon is op zijn mooist vlak na zonsopkomst en even voor zonsondergang. Kampeerders met een beetje lef bezoeken de Grand Canyon Skywalk, een glazen brug die 1.200 meter boven de grond hangt. Deze ligt niet in het nationale park, maar bij Grand Canyon West. Dit is het gebied van de Hualapai-indianen, die de exploitatie van deze attractie in handen hebben.

De Grand Canyon is een populaire trekpleister, dus campings zijn snel volgeboekt, zeker in de zomermaanden. Reserveer tijdig een kampeerplaats. Zowel langs de South Rim als de North Rim zijn diverse campings. De campings buiten het park liggen 30 tot 75 kilometer verderop. Mather Campground in het nationale park heeft geen full hookup, dus hier gebruik je je eigen watervoorraad en een generator voor stroom. Ook bij de North Rim Campground is full hookup niet mogelijk. Trailer Village biedt dit wel aan. Rijd je na je bezoek aan de Grand Canyon door naar Las Vegas, overweeg dan de KOA-camping. Het is niet charmant, maar de camping ligt wel direct aan The Strip, naast het Circus Circus Hotel.

5. Washington State

In het uiterste noordwesten van de Verenigde Staten ligt Washington. De staat is door het grote aanbod in het land wat minder bekend onder kampeerders, tot nu. En terecht, want Washington is indrukwekkend en divers. Aan de kust met de Stille Oceaan ligt Puget Sound, een zeearm met een verzameling van baaien, stranden en eilanden die met elkaar in verbinding staan middels een uitgebreid netwerk van ferry’s. Seattle heeft een mooie ligging aan zee en wordt spectaculair omringd door de Olympic Mountains en de Cascade Mountains. Meer naar het noorden ligt North Cascades National Park, een gebied met ruige bergtoppen en smaragdgroene meren. Op de grens met de Canadese provincie British Columbia liggen de San Juan-eilanden, een mooi gebied om te kajakken of orka's te spotten. De beste periode hiervoor is eind april tot en met begin oktober. Door de hele staat zijn mooie en goed onderhouden kampeerplekken te vinden.

H6. Big Sur, Californië

De Big Sur Coastline in Californië loopt grofweg van Carmel naar San Luis Obispo County. Deze kustweg is geliefd bij veel kampeerders en is onderdeel van Highway 1, die bijna langs de hele kust van de staat loopt. Bekende steden als San Francisco en Los Angeles kun je beter zonder camper bezoeken. Dit zijn ook vaak de plaatsen waar je, na een bezoek aan de stad, de camper ophaalt en begint aan je roadtrip door het westen van de Verenigde Staten. Santa Barbara is wel goed te doen met een camper. De kustplaats wordt ook wel de Amerikaanse Rivièra genoemd en er is een ruime keuze uit restaurants, winkels en bezienswaardigheden.

Onze tip voor Californië is een camping die niet aan de kust ligt, maar in het grensgebied met Arizona en Nevada: Pirate Cove Resort & Marina in het plaatsje Needles. De camping ligt aan de Coloradorivier en het unieke van deze plek is dat je met de camper op een schiereilandje staat. Deze eilandjes bieden elk vijf camperplekken. ’s Avonds kun je een kampvuurtje maken op je privéstrand en genieten van een barbecue onder de sterrenhemel. Dit is genieten!

H7. Monument Valley, Utah

Monument Valley ligt op de grens van Utah en Arizona en hier zijn veel westerns opgenomen, onder andere met John Wayne in de hoofdrol. Het dorre landschap met de rode aarde en enorme rotspartijen is overweldigend. De temperatuur kan hier in de middag behoorlijk oplopen, in de zomer tot zo’n 32 graden. Omdat het ’s avonds afkoelt, hoeft de airco ’s nachts niet aan.

Een camping met een prachtige ligging bij Monument Valley is Goulding’s Campground. Alleen al het uitzicht op de bergen is de moeite waard. Het is overigens verboden om met een camper door het nationale park te rijden, maar er zijn verschillende tours te boeken op de camping. Vanaf Goulding’s zijn ook andere bezienswaardigheden te zien, zoals het Navajo National Monument in Arizona en Valley of the Gods. Ook leuk om te doen is een wandeling door de natuur onder begeleiding van een Navajo-gids. De camping heeft een overdekt zwembad zodat je overdag kunt afkoelen.

8.

Yosemite NP, Californië

Niet bang voor beren? Rij dan met je camper naar Yosemite National Park. Dit natuurgebied in het noorden van Californië is 3.000 vierkante kilometer groot en Unesco riep dit nationale park al in 1984 uit tot werelderfgoed. De natuur is heel divers. Granieten rotsformaties, watervallen en gigantische kustmammoetbomen bepalen het indrukwekkende landschap. Centraal staat Yosemite Valley met uitzicht op de Yosemite Falls, de beroemde El Capitan, de Half Dome en de mistige Bridalveil Falls. In Yosemite leven zo’n vierhonderd zwarte beren, dus de kans is groot dat je tijdens een bezoek aan het park een beer tegenkomt. Overigens zijn de meeste ‘zwarte’ beren in Yosemite bruin.

In het nationale park liggen tien campings die geschikt zijn voor campers. Populair is Upper Pines Campground in de buurt van het historische plaatsje Curry Village. De camping ligt in het hart van Yosemite Valley en elke camperplek heeft een speciale bear-resistant food locker waar je je levensmiddelen veilig in kunt opbergen. De gratis shuttleservice die door het nationale park rijdt, heeft een halte bij de ingang van de camping. Vanaf Upper Pines Campground zijn diverse wandelroutes uitgezet, onder meer naar de Half Dome en Nevada Falls.

HH9. Zion NP, Utah

Zion is een van de meest toegankelijke nationale parken van de Verenigde Staten. Met z’n steile kliffen en rotspartijen van zandsteen is dit park een paradijs voor wandelaars. Er zijn diverse wandelroutes uitgezet – al dan niet met steile hellingen – die variëren in afstand en zwaarte: easy, moderate en strenuous. Verder kun je er klimmen, mountainbiken, paardrijden of een rit maken op een quad. Centraal in het park ligt Zion Canyon, een kloof van 24 kilometer lang en 800 meter diep, door de Virgin-rivier uitgeslepen. De grootste natuurlijke brugboog bevindt zich ook in dit nationale park. Kolob Arch is 94,5 meter breed.

Eigenlijk zijn alle campings in het plaatsje Springdale prima kampeerplekken. Ze bieden allemaal uitzicht op het nationale park. Favoriet is Zion Canyon Campground, een camping die naast een snelstromend beekje ligt en al sinds 1973 wordt beheerd door dezelfde familie. In Springdale zijn veel restaurants en levensmiddelenwinkels te vinden. Om drukte en vervuiling tegen te gaan zijn auto’s en campers niet toegestaan in het nationale park. Je kunt gebruikmaken van de shuttleservice vanuit Springdale. De shuttles rijden van 15 maart tot 25 oktober en tijdens de weekenden in november. In de andere maanden kun je de camper parkeren bij het bezoekerscentrum.

NATIONAL PARKS PASS

Ben je van plan om met de camper door de Verenigde Staten te reizen, koop dan een National Parks Pass. Die kost tachtig rond de 80 dollar en je hebt met de camper en alle inzittenden onbeperkt toegang tot de nationale parken. Zo ben je een stuk voordeliger uit dan wanneer je losse toegangskaarten moet kopen.

Deze lijst kwam tot stand i.s.m. NBBS Reizen.

H10. Antelope Canyon, Arizona

Nog relatief onbekend is Antelope Canyon in Arizona. Veel reizigers concentreren zich in deze regio vooral op de wereldberoemde Grand Canyon. Zonde, want met name de Lower Antelope Canyon is een spectaculaire kloof. Het is onvoorstelbaar wat je hier onder de grond aantreft. Boven de grond is de ingang van Lower Antelope Canyon bijna niet te zien. Je loopt via stalen trappen en nauwe doorgangen steeds dieper de kloof in. Wil je ook de Upper Antelope Canyon bezoeken, doe dat dan tussen 11:00 en 13:00 uur. Dan valt het zonlicht mooi in de kloof. Je wordt bij beide canyons begeleid door een gids.

Twee campings in de buurt van Antelope Canyon zijn Lake Powell RV & Campground en Wahweap RV & Campground, beide in Page. Wahweap ligt op 50 meter van de oevers van Lake Powell en op 5 minuten rijden van de stad. Op het meer kun je boottochten maken, waterskiën, kajakken en andere watersporten beoefenen. Lake Powell ligt op de grens van Utah en Arizona.

€27,50 per jaar

4x magazine + toegang tot ons digitaal archief

Abonneer je nu op

de mooiste

De Mooiste Rondreizen

RONDREIZEN

Voor €27,50 per jaar ontvang je

De Mooiste Rondreizen een jaar lang thuis en krijg je tevens toegang tot ons digitale archief waar je álle reismagazines van Meridian Travel online kunt lezen en kan zoeken op bestemming- en artikelniveau.

Wil je alleen het magazine thuis ontvangen? Voor €19,75 valt het vier keer per jaar bij je op de mat.

Naples, Marco Island & Everglades

Florida’s Paradise Coast

Come to the Coast

Informatieve en inspirende reisgids met reportages, praktische tips en achtergronden over een selectie van de mooiste Nationale parken in de Verenigde Staten. Prijs € 14,95