Wstęp
I
nterna Szczeklika stanowi kontynuację podręcznika chorób wewnętrznych wydawanego od 2005 roku pod redakcją profesora Andrzeja Szczeklika. Po śmier‑ ci Profesora w lutym 2012 roku redakcja postanowiła umieścić Jego nazwisko w tytule książki, aby w ten spo‑ sób upamiętnić Jego fundamentalny wkład w to dzieło, jak również Jego dwudziestoletnią współpracę z Medy‑ cyną Praktyczną. Interna Szczeklika jest oparta na zasadach EBM (evidence‑based medicine), co oznacza, że wszystkie infor‑ macje na temat diagnostyki, leczenia i prewencji chorób odzwierciedlają aktualne i wiarygodne dane naukowe oraz wytyczne postępowania opracowane przez renomowane towarzystwa naukowe. Jednak każda decyzja lekarska musi także uwzględniać różne uwarunkowania indywidu‑ alnej sytuacji klinicznej, przede wszystkim system warto‑ ści pacjenta i jego preferencje. Profesor Andrzej Szczeklik wskazywał, byśmy – zapatrzeni w nowoczesną medycynę – nie stracili z oczu humanistycznego wymiaru lekarskiej profesji, której istotą jest „spotkanie lekarza z chorym”. W książce Katharsis pisał: „W każdym zawodzie istnieją sytuacje esencjalne, które odsłaniają jego istotę. W medy‑ cynie jest to spotkanie dwóch ludzi. Chorego z lekarzem. (…) Zmieniają się ludzie, zmienia się sceneria – z pogoto‑ wia, poprzez przychodnię, gabinet lekarski po salę szpi‑ talną – ale sytuacja pozostaje ta sama. Spotkanie dwóch ludzi: chorego z lekarzem”. A w Kore: „Chory przychodzi ze swym bólem, cierpieniem, wołaniem o pomoc. A lekarz, nie bacząc na lęk chorego (i swój własny), wiedząc, jak mało wie (zawsze za mało), mówi: Stanę przy tobie. Razem spoj‑ rzymy niebezpieczeństwu w twarz”. Uczył, że tej więzi leka‑ rza z chorym nie zastąpi żadna, nawet najbardziej wyszu‑ kana technologia. Niniejszy podręcznik jest przeznaczony dla lekarzy specjalizujących się w chorobach wewnętrznych i w dzie‑ dzinach wywodzących się z interny, lekarzy specjalistów, lekarzy rodzinnych pragnących pogłębić swoją wiedzę oraz studentów medycyny. Zawiera informacje na temat chorób układów krążenia, oddechowego, pokarmowego, wewnątrzwydzielniczego, moczowego, krwiotwórczego, chorób reumatycznych, chorób alergicznych, wybranych chorób układu nerwowego, chorób zakaźnych, zaburzeń
XIV
gospodarki wodno‑elektrolitowej i równowagi kwasowo ‑zasadowej, zatruć i zaburzeń odżywiania. Obejmuje także podstawowe zagadnienia onkologii klinicznej, opie‑ ki paliatywnej, medycyny podróży oraz metodologii EBM. Piśmiennictwo, na którym opiera się podręcznik, stano‑ wią wybrane, najważniejsze pozycje – przede wszystkim aktualne wytyczne postępowania i oficjalne stanowiska przeglądowe towarzystw naukowych i zespołów ekspertów. Nie wszystkie materiały zmieściły się w wydaniu dru‑ kowanym. Te, dla których zabrakło już miejsca (oznaczo‑ no je w druku 3-znakowym kodem poprzedzonym symbo‑ lem ☚ [np. tab. I.R.3-2 ☚c3a]), udostępniliśmy w interne‑ cie pod adresem https://mp.pl/interna/e; znajduje się tam kilkaset dodatkowych rozdziałów, rycin i tabel oraz wiele filmów. Wersja skrócona podręcznika (tzw. mały podręcznik) – zawierająca wybrane informacje niezbędne w codziennej praktyce lekarskiej oraz dodatkowo zasady postępowania doraźnego w stanach nagłych, w urazach i w wybranych zaburzeniach psychicznych – jest dostępna w formie pod‑ ręcznej książeczki, wersji internetowej (www.mp.pl/interna) oraz jako aplikacja na tablety i smartfony (empendium mobilne). Aktualizacja podręcznika odbywa się na bieżąco, gdy tylko się pojawią nowe dane (np. wytyczne praktyki kli‑ nicznej) uzasadniające zmianę treści konkretnego roz‑ działu. Zmiany takie zostają niezwłocznie wprowadzo‑ ne do wersji elektronicznej, a do drukowanej – co roku. Podręcznik jest owocem stałej, ścisłej współpracy ponad 400 wybitnych polskich specjalistów w różnych dziedzinach i licznego zespołu redakcyjnego Medycyny Praktycznej. Korzysta również z wiedzy kilkuset wybit‑ nych ekspertów zagranicznych, współpracujących przy wydaniach obcojęzycznych podręcznika – w języku angiel‑ skim, hiszpańskim i ukraińskim. Wszystkim, którzy uczestniczą w tym wyjątkowym pro‑ jekcie, serdecznie dziękujemy. Piotr Gajewski, Roman Jaeschke McMaster University, Hamilton, Kanada Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków