Autorzy prof. dr hab. n. med. Ewa Augustynowicz‑Kopeć Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa
dr hab. n. med. Grażyna Bochenek, prof. UJ Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
dr hab. n. med. Monika Bociąga-Jasik Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
lek. Maciej Bochenek Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków
dr n. med. Anna Ciechomska Wishaw General Hospital, Wishaw, Wielka Brytania
dr hab. n. zdr. Małgorzata Bała Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Bogusława Baranowska Warszawski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Waldemar Banasiak Ośrodek Chorób Serca Wojskowy Szpital Kliniczny, Wrocław prof. dr hab. n. med. Maria Barcikowska Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN, Warszawa Centralny Szpital Kliniczny MSW, Warszawa prof. dr hab. n. med. Witold Bartnik Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa prof. dr hab. n. med. Zbigniew Bartuzi Uniwersytet Mikołaja Kopernika Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy dr n. med. Jacek Bednarek Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków dr hab. n. med. Bronisław Bednarz Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa prof. dr hab. n. med. Andrzej Beręsewicz Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa lek. Iwona Bestry Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa dr hab. n. med. Bogdan Biedunkiewicz Gdański Uniwersytet Medyczny dr hab. n. med. Maria Bieniaszewska Gdański Uniwersytet Medyczny dr n. med. Barbara Bieńkiewicz Uniwersytet Medyczny, Łódź dr hab. n. med. Grażyna Biesiada Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Zofia T. Bilińska Instytut Kardiologii, Warszawa
VI
dr n. med. Marek Bodzioch Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Wojciech Bodzoń NZOZ Chorób Naczyń Angiomed, Kraków dr n. med. Ewa Bogacka CDT Medicus, Lubin prof. dr hab. n. med. Anna Boroń‑Kaczmarska Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice dr hab. n. med. Piotr Boros, prof. IGiChP Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa prof. dr hab. n. med. Anna Bręborowicz Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr n. med. Jan Brożek McMaster University, Hamilton, Kanada prof. dr hab. n. med. Tomasz Brzozowski Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Andrzej Budaj Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa dr n. med. Grzegorz Cebula Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Kraków dr hab. n. med. Andrzej Chamienia Gdański Uniwersytet Medyczny lek. Tomasz Chodnik Gdański Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Jerzy Chudek Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice † prof. dr hab. n. med. Hanna Chwalińska‑Sadowska Instytut Reumatologii im. E. Reicher, Warszawa
dr n. med. Jan Ciećkiewicz Instytut Ratownictwa Medycznego, Kraków Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, Nowy Targ dr n. med. Iwona Cielniak Wojewódzki Szpital Zakaźny, Warszawa dr hab. n. med. Andrzej Cieszanowski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Warszawa prof. dr hab. n. med. Barbara Cybulska Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa lek. Piotr Czapiński Centrum Leczenia Padaczki i Migreny, Kraków prof. dr hab. n. med. Stanisław Czekalski Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Zbigniew Maria Czernicki Warszawski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Anna Członkowska Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Piotr Daniel Endoterapia Szpital Warszawa prof. dr hab. n. med. Andrzej Dąbrowski Uniwersytet Medyczny, Białystok prof. dr hab. n. med. Andrzej Dąbrowski Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa dr n. med. Joanna A. Didkowska Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa prof. dr hab. n. med. Anna Dmoszyńska Uniwersytet Medyczny, Lublin dr n. med. Robert Drabczyk Szpital Wojewódzki, Bielsko‑Biała dr n. med. Maciej Drożdż DeVita, Wrocław dr n. med. Bożena Dubiel Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków
Autorzy prof. dr hab. n. med. Jacek Dubiel Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Jan Duława Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik Warszawski Uniwersytet Medyczny
prof. dr hab. n. med. Piotr Głuszko Instytut Reumatologii im. E. Reicher, Warszawa Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego prof. dr hab. n. med. Marek Gołębiowski Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Ewa Duszczyk Warszawa
dr n. med. Ewa Gorczyca‑Wiśniewska Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Jadwiga Dwilewicz‑Trojaczek Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Lidia Gorzelińska Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
dr n. med. Ilona Dziemianko Uniwersytecki Szpital Kliniczny, Wrocław
prof. dr hab. n. med. Dorota Górecka Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak Warszawski Uniwersytet Medyczny
prof. dr hab. n. med. Paweł Górski Uniwersytet Medyczny, Łódź
prof. dr hab. n. med. Anna Filipowicz‑Sosnowska Instytut Reumatologii im. E. Reicher, Warszawa
dr n. med. Aleksandra Grela‑Wojewoda Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Kraków
prof. dr hab. n. med. Urszula Fiszer Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa prof. dr hab. n. med. Robert Flisiak Uniwersytet Medyczny, Białystok prof. dr hab. n. med. Edward Franek Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN, Warszawa Centralny Szpital Kliniczny MSW, Warszawa dr n. med. Marzena Frołow Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Irena Frydecka Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN, Wrocław dr n. med. Piotr Gajewski Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gąsior Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice dr hab. n. med. Anita Gąsiorowska Uniwersytet Medyczny, Łódź dr n. med. Jacek Gąsiorowski Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr n. med. Ireneusz Gierbliński Warszawa † prof. dr hab. n. med. Wiesław Gliński Warszawski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Andrzej Gładysz Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław mgr pielęg. Anna Głowacka Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
dr n. med. Piotr Grzanka Szpital Wojewódzki, Opole prof. dr hab. n. med. Iwona Grzelewska‑Rzymowska Uniwersytet Medyczny, Łódź dr hab. n. med. Anna Grzeszczuk Uniwersytet Medyczny, Białystok dr n. med. Daria Handkiewicz-Junak Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Gliwice prof. dr hab. n. med. Olga Haus Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy prof. dr hab. n. med. Andrzej Hellmann Gdański Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Krzysztof Herman Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Kraków dr n. med. Marcin Hetnał Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera, Kraków Centrum Radioterapii Amethyst, Kraków prof. dr hab. n. med. Piotr Hoffman Instytut Kardiologii, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jerzy Hołowiecki Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Gliwice
prof. dr hab. n. med. Waleria Hryniewicz Narodowy Instytut Leków, Warszawa prof. dr hab. n. med. Juliusz Huber Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Jacek Imiela Międzyleski Szpital Specjalistyczny, Warszawa Warszawski Uniwersytet Medyczny dr hab. n. med. Małgorzata Inglot Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław prof. Roman Jaeschke MD MSc McMaster University Hamilton, Kanada prof. dr hab. n. med. Renata Jankowska Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr n. med. Miłosz Jankowski Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz Instytut Kardiologii, Warszawa lek. Władysław Januszewicz Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Warszawa prof. dr hab. n. med. Włodzimierz Januszewicz Warszawa dr n. med. Dorota Jarosz Warszawa prof. dr hab. n. med. Barbara Jarząb Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Gliwice prof. dr hab. n. med. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny dr hab. n. med. Dariusz Jastrzębski Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice prof. dr hab. n. med. Wiesław Wiktor Jędrzejczak Warszawski Uniwersytet Medyczny dr hab. n. med. Grażyna Jurkowska Uniwersytet Medyczny, Białystok prof. dr hab. n. med. Jacek Juszczyk Poznań prof. dr hab. n. med. Marek Jutel Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław „ALL–MED” Medyczny Instytut Badawczy dr hab. n. med. Marek Kabat, prof. IK Instytut Kardiologii, Warszawa
dr hab. n. med. Andrea Horvath Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Janusz Kabata Kabata Consulting Sp. z o.o., Gdańsk
prof. dr hab. n. med. Zbigniew Hruby Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Ośrodek Badawczo‑Rozwojowy, Wrocław
dr n. med. Elżbieta Kacprzak Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
dr hab. n. med. Anita Hrycewicz-Gwóźdź Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław
lek. Krzysztof Kaczmarek Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
VII
Autorzy dr n. med. Aleksander Kania Szpital Uniwersytecki, Kraków
prof. dr hab. n. med. Radzisław Kordek Uniwersytet Medyczny, Łódź
prof. dr hab. n. med. Eugeniusz J. Kucharz Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
dr hab. n. med. Bogusław Kapelak Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków
dr hab. n. med. Mariusz Korkosz Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kula Uniwersytet Medyczny, Łódź
prof. dr hab. n. med. Anna Kasperlik‑Załuska Szpital Bielański im. ks. Jerzego Popiełuszki, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jarosław D. Kasprzak Uniwersytet Medyczny, Łódź dr n. med. Krzysztof Kazimierczak Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr n. med. Dorota Klimaszyk Szpital Miejski im. F. Raszei, Poznań prof. dr hab. n. med. Marian Klinger Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław lek. Maciej Kluziak Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr hab. n. med. Stanisław Kłęk Szpital Specjalistyczny im. Stanleya Dudricka, Skawina prof. dr hab. n. med. Longina Kłosiewicz‑Latoszek Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa Warszawski Uniwersytet Medyczny mgr Matylda Kłudkowska Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr n. med. Wanda Knopińska‑Posłuszny SP ZOZ z Warmińsko-Mazurskim Centrum Onkologii, Olsztyn Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn prof. dr hab. n. med. Brygida Knysz Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław prof. dr hab. n. med. Franciszek Kokot Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice dr hab. n. med. Zbigniew Kołaciński Instytut Medycyny Pracy, Łódź dr hab. n. med. Małgorzata Kołodziejczak Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa dr n. med. Andrzej L. Komorowski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Kraków dr n. med. Marek Konka Instytut Kardiologii, Warszawa dr n. med. Janusz Konstanty‑Kalandyk Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków dr n. med. Anna Kopff Łódź
VIII
dr hab. n. med. Maria Korzeniewska‑Koseła, prof. IGiChP Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa dr n. med. Aleksandra Kotlińska‑Lemieszek Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr n. med. Justyna Kotynia Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1, Łódź prof. dr hab. n. med. Marek L. Kowalski Uniwersytet Medyczny, Łódź dr hab. n. med. Małgorzata Krajnik Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Collegium Medicum im. L. Rydygiera, Bydgoszcz prof. dr hab. n. med. Marek Krawczyk Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Wiesław Królikowski Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Katarzyna Kruczak Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Olga Kruszelnicka Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków prof. dr hab. n. med. Jerzy Kruszewski Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa dr n. med. Marek Krzanowski NZOZ Chorób Naczyń Angiomed, Kraków dr hab. n. med. Krzysztof Krzemieniecki Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków mgr Barbara Krzyśko Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań mgr psych. Marzena Krzywda Hospicium Palium Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Barbara Krzyżanowska‑Świniarska Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin prof. dr hab. n. med. Andrzej Książek Uniwersytet Medyczny, Lublin dr n. med. Paweł Kuca Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa dr hab. n. med. Ernest Kuchar Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław
prof. dr hab. n. med. Piotr Kułakowski Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa dr n. med. Anna Kuna Gdański Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Jolanta Kunert‑Radek Uniwersytet Medyczny, Łódź dr hab. n. med. Marcin Kurzyna, prof. CMKP Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jan Kuś Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa prof. dr hab. n. med. Andrzej Kübler Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr hab. n. med. Brygida Kwiatkowska, prof. IR Instytut Reumatologii im. E. Reicher, Warszawa prof. dr hab. n. med. Renata Langfort Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa dr hab. n. med. Wojciech Leppert Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr n. med. Magdalena Leszczyszyn-Pynka Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin dr n. med. Wiktoria Leśniak Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Krzysztof Lewandowski Gdański Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Andrzej Lewiński Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki, Łódź Uniwersytet Medyczny, Łódź prof. dr hab. n. med. Grzegorz Lis Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Aleksandra Łacko Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław prof. dr hab. n. med. Magdalena Łętowska Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jacek Łuczak Hospicjum Palium Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Tomasz Mach Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Bogusław Maciejewski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Gliwice
Autorzy
dr n. med. Paweł Maga Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
prof. dr hab. n. med. Dagmara Mirowska‑Guzel Warszawski Uniwersytet Medyczny Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa
lek. Henryk Olechnowicz Samodzielny Publiczny Szpital Specjalistyczny Chorób Płuc im. dr. O. Sokołowskiego, Zakopane
dr n. med. Andrzej Mital Gdański Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Joanna S. Makowska Uniwersytet Medyczny, Łódź
dr n. med. Anna Mokrowiecka Uniwersytet Medyczny, Łódź
dr hab. n. med. Marzena Olesińska Instytut Reumatologii im. E. Reicher, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka‑Panas Uniwersytet Medyczny, Łódź
dr hab. n. med. Andrzej Mróz Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
dr hab. n. med. Urszula Mackiewicz Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka‑Tendera Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice dr n. med. Krzysztof Małecki Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków prof. dr hab. n. med. Władysław Manikowski Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
dr n. med. Karolina Mrówka Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr n. med. Jacek Mrukowicz Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków
prof. dr hab. n. med. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice prof. dr hab. n. med. Włodzimierz T. Olszewski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa dr hab. n. med. Lucyna Ostrowska Uniwersytet Medyczny, Białystok dr n. med. Tomasz Ozorowski Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego, Poznań
prof. dr hab. n. med. Magdalena Marczyńska Warszawski Uniwersytet Medyczny
prof. dr hab. n. med. Jacek Musiał Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
prof. dr hab. n. med. Kazimierz Marek Zabrze
prof. dr hab. n. med. Michał Myśliwiec Uniwersytet Medyczny, Białystok
dr n. med. Agnieszka Padjas Uniwersytet Medyczny Collegium Medicum, Kraków
dr n. med. Tomasz Marek Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
dr n. med. Wacław Nahorski Gdański Uniwersytet Medyczny
prof. dr hab. n. med. Cezary Pałczyński Uniwersytet Medyczny, Łódź
† prof. dr hab. n. med. Krzysztof Marlicz Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin
dr n. med. Krystyna Niedzielska Ośrodek Kształcenia Medycznego AKSON, Milanówek
dr n. med. Katarzyna Pancer Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Warszawa
dr hab. n. med. Maciej Niewada Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr hab. n. med. Miłosz Parczewski, prof. PUM Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin
dr n. med. Leszek Masłowski Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Ośrodek Badawczo‑Rozwojowy, Wrocław prof. dr hab. n. med. Lucyna Mastalerz Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
dr n. med. Jolanta Niścigorska-Olsen Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony, Szczecin
dr hab. n. med. Henryk Mazurek, prof. IGiChP Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy im. J. i I. Rudników, Rabka‑Zdrój
dr n. med. Agata Niżankowska‑Jędrzejczyk Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
dr hab. n. med. Michał Mączewski Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa dr n. med. Janusz Meder Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa dr n. med. Filip Mejza Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Janina M. Michalak Centralny Szpital Kliniczny MSW, Warszawa dr farm. Bogumiła Michalewska Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Ewa Niżankowska‑Mogilnicka Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Rafał Niżankowski Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Beata Nowak Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław lek. Szymon Nowak Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Duława Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
prof. dr hab. n. med. Tomasz Pasierski Międzyleski Szpital Specjalistyczny, Warszawa dr hab. n. med. Waldemar Patkowski Warszawski Uniwersytet Medyczny dr hab. n. med. Małgorzata Paul Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań † ks. mgr filozofii Zbigniew Pawlak Hospicjum Palium, Poznań dr n. med. Marek Pazurek Uniwersytet Medyczny, Łódź † dr hab. n. med. Marek A. Pertkiewicz Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Łukasz Pielok Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Władysław Pierzchała Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
prof. dr hab. n. med. Michał Nowicki Uniwersytet Medyczny, Łódź
prof. dr hab. n. med. Jacek A. Pietrzyk Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
lek. Piotr Mierzewski Strasburg, Francja
prof. dr hab. n. med. Roman Nowicki Gdański Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Witold Pikto‑Pietkiewicz Międzyleski Szpital Specjalistyczny, Warszawa
dr n. med., mgr piel. Irena Milaniak Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków
dr hab. rehab. Roman Nowobilski, prof. UJ Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
dr n. med. Małgorzata Pilarczyk Szpital MSW, Poznań
prof. dr hab. n. med. Piotr Milkiewicz Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Marek Ochman Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze
dr n. med. Paweł Mielnik Revmatologisk avdeling, Førde Sentralsjukehus, Norwegia
prof. dr hab. n. med. Michał Pirożyński Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
IX
Autorzy dr n. med. Ewa Płaczkiewicz‑Jankowska Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków
prof. dr hab. n. med. Ewa Rowińska‑Zakrzewska Warszawa
dr hab. n. med. Robert Pływaczewski, prof. IGiChP Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa
dr hab. n. med. Jacek Rożniecki Uniwersytet Medyczny, Łódź
prof. dr hab. n. med. Maria Podolak‑Dawidziak Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr n. przyr. Barbara Podsiadło Warszawa dr hab. n. med. Marcin Polkowski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Warszawa Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa prof. dr hab. n. med. Lech Poloński Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice dr n. med. Aleksander Prejbisz Instytut Kardiologii, Warszawa dr n. med. Witold Prejzner Gdański Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Piotr Pruszczyk Warszawski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Anna Przondo‑Mordarska Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr hab. n. med. Piotr Przybyłowski, prof. UJ Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Witold Przyjałkowski Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Piotr Pysz Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice prof. dr hab. n. med. Grzegorz Raczak Gdański Uniwersytet Medyczny dr n. med. Elżbieta Radzikowska Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jarosław Reguła Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
dr n. przyr. Elżbieta Teresa Rożynek Warszawa prof. dr hab. n. med. Bolesław Rutkowski Gdański Uniwersytet Medyczny dr n. med. Piotr Rutkowski Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Kraków dr n. med. Weronika Rymer Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr hab. n. med. Tomasz Sacha Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Jerzy Sadowski Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków dr n. med. Joanna Salomon Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław prof. dr hab. n. med. Włodzimierz Samborski Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr n. med. Piotr Sawiec Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków dr n. med. Małgorzata Serafin‑Król Warszawski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Janusz A. Siedlecki Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jacek Sieradzki Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr n. med. Matylda Sierakowska Uniwersytet Medyczny, Białystok prof. dr hab. n. med. Stanisław Sierakowski Uniwersytet Medyczny, Białystok
dr hab. n. med. Tomasz Smiatacz Gdański Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Jerzy Socha Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Warszawa dr hab. n. med. Jerzy Soja Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr hab. n. med. Bogdan Solnica, prof. UJ Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr hab. n. med. Maciej Sopata Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Maciej Sosnowski Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice dr n. med. Jadwiga Staniszewska‑Varga Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa dr n. med. Andrzej Stanke Wojewódzki Szpital Zespolony, Elbląg prof. dr hab. n. med. Jerzy Stefaniak Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Janina Stępińska Instytut Kardiologii, Warszawa prof. dr hab. n. med. Tomasz Stompór Uniwersytet Warmińsko‑Mazurski, Olsztyn dr hab. n. med. Grzegorz Styczyński Warszawski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. med. Władysław Sułowicz Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Andrzej Surdacki Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny † dr n. med. Janusz Szajewski Warszawa † prof. dr hab. n. med. Andrzej Szczeklik Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
prof. dr hab. n. med. Piotr Skałba Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
dr hab. n. med. Wojciech Szczeklik Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
prof. dr hab. n. med. Jana Skrzypczak Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
prof. dr hab. n. med. Leszek Szczepański Wyższa Szkoła Społeczno‑Przyrodnicza im. Wincentego Pola, Lublin
prof. dr hab. n. med. Jacek Roliński Uniwersytet Medyczny, Lublin
prof. dr hab. n. med. Krzysztof Sładek Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
prof. dr hab. n. med. Jacek Szechiński Uniwersytecki Szpital Kliniczny, Wrocław
prof. dr hab. n. med. Leszek Romanowski Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
prof. dr hab. n. med. Jolanta Słowikowska‑Hilczer Uniwersytet Medyczny, Łódź
dr n. med. Aleksandra Rosiek Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Jadwiga Słowińska‑Srzednicka Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Tadeusz Robak Uniwersytet Medyczny, Łódź prof. dr hab. n. med. Barbara Rogala Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice
X
dr hab. n. med. Leszek Szenborn, prof. UM Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław prof. dr hab. n. med. Jacek Szepietowski Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław
Autorzy lek. Bartosz Szetela Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr n. med. Jan Sznajd Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków prof. dr hab. n. med. Wiktor B. Szostak Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa prof. dr hab. n. med. Andrzej Szuba Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław 4. Wojskowy Szpital Kliniczny, Wrocław dr n. med. Konstanty Szułdrzyński Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków dr hab. n. med. Piotr Szymański, prof. IK Instytut Kardiologii, Warszawa dr n. med. Aleksandra Szymczak Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław dr n. med. Monika Świerczyńska‑Krępa ZLS Medex sp. z o.o., Bielsko-Biała dr n. med. Zbigniew Świerczyński Szpital Chirurgii Małoinwazyjnej i Rekonstrukcyjnej, Bielsko‑Biała dr hab. n. med. Renata Talar‑Wojnarowska Uniwersytet Medyczny, Łódź prof. dr hab. n. med. Witold Tłustochowicz Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa piel. dypl. Elżbieta Tomaszewska Hospicjum Palium Szpitala Przemienienia Pańskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Witold Z. Tomkowski Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa prof. dr hab. n. med. Adam Torbicki Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Zofia Wańkowicz Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa prof. dr hab. n. med. Krzysztof Warzocha Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa prof. dr hab. n. med. Marta Wawrzynowicz‑Syczewska Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin prof. dr hab. n. med. Małgorzata Wągrowska‑Danilewicz Uniwersytet Medyczny, Łódź dr n. med. Dariusz Wąsowski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa prof. dr hab. n. med. Urszula Wereszczyńska‑Siemiątkowska Uniwersytet Medyczny, Białystok mgr socjol. Iwona Wesołowska Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań dr hab. n. med. Stefan Wesołowski, prof. IGiChP Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa
dr n. med. Iwona Zaporowska-Stachowiak Hospicjum Palium Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Witold A. Zatoński Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Warszawa prof. dr hab. n. med. Jan Maciej Zaucha Gdański Uniwersytet Medyczny Szpitale Wojewódzkie w Gdyni Gdańskie Centrum Onkologii
dr n. med. Michał Zawadzki Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa Centralny Szpital Kliniczny MSW, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Andrzej Więcek Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice prof. dr hab. n. med. Piotr Wiland Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław prof. dr hab. n. med. Jerzy Windyga Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Jan Wodniecki Kraków
prof. dr hab. n. med. Anetta Undas Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków
dr n. med. Jacek Wojarski Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze
dr hab. n. med. Bożena Walewska‑Zielecka Warszawski Uniwersytet Medyczny
prof. dr hab. n. med. Wojciech Załuska Uniwersytet Medyczny, Lublin
dr hab. n. med. Karol Wierzbicki Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków
dr n. med. Magdalena Twardowska Kraków
prof. dr hab. n. med. Jerzy Walecki Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Piotr Zaborowski Warszawa
dr hab. n. med. Jan Zawadzki Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Warszawa
dr n. med. Michał Wiszniewski Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Krystyna de Walden‑Gałuszko Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn Wojewódzkie Centrum Onkologii, Gdańsk
dr n. med. Wojciech M. Wysocki Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej‑Curie, Kraków
prof. dr hab. n. med. Elżbieta Wiatr Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Maria Trusz‑Gluza Katowice
dr n. med. Ewa Walczak Instytut Reumatologii im. E. Reicher, Warszawa
lek. Joanna Wysocka Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Kraków
prof. dr hab. n. med. Dariusz Wołowiec Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław
prof. dr hab. n. med. Krystyna Zawilska Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań Centrum Diagnostyczno-Lecznicze INTERLAB, Poznań prof. dr hab. n. med. Marian Zembala Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze prof. dr hab. n. med. Wojciech Zgliczyński Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa prof. dr hab. n. med. Irena Zimmermann‑Górska Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań Katedra Reumatologii Wyższej Szkoły Edukacji i Terapii, Poznań dr n. med. Sławomir C. Zmonarski Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław
dr n. med. Agnieszka Wroczyńska Gdański Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Grażyna Zwolińska Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Kraków
dr n. med. Ewa Wrońska Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
prof. dr hab. n. biol. Zofia Zwolska Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa
prof. dr hab. n. med. Henryk Wysocki Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznań
dr hab. n. med. Sławomir Żegleń Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze mgr prawa Mariusz Żelichowski Kancelaria Notarialna A. Krasowski, M. Żelichowski sp. cyw., Kielce
XI