Parel aan de Maas, is dat pretentieus?
Grave, Parel aan de Maas. Het klinkt wellicht wat pretentieus, hoewel, lees op deze pagina en pagina 3 over de jongste ontwikkelingen. Steen voor steen werden niet alleen de straten van Grave weer geplaveid en toelaatbaar, ook monumenten wordt momenteel nieuw leven in geblazen.
Het voormalige blindeninstituut aan de Oliestraat, een prachtig authentiek gebouw, zal binnen
twee jaar een aangename woonplek zijn voor niet alleen jongeren maar ook jonge ouderen. Voor de bij het gebouw horende kapel wordt nog naar een bestemming gezocht. In het voormalige bejaardentehuis zullen appartementen onder worden gebracht. Daarnaast verrijzen er sfeervolle woningen, dat alles ontwikkeld door Keizersberg Vastgoed.
Het Oude Notarishuis aan de Maasstraat zal volledig gerenoveerd worden. Project
Verflaag en constructie hard toe aan onderhoud
John S. Thompsonbrug van grote
cultuurhistorische waarde
Behalve dat de negen overspanningen tellende brug (515 meter lang) toe is aan een nieuwe verflaag, is renovatie van de constructie van de brug noodzakelijk. Aan beide zal de komende tijd gewerkt worden. Men hoopt de reconstructie zo snel mogelijk af te ronden zodat zwaar verkeer weer toegang krijgt.
Om een volledig nieuwe verflaag op de brug aan te brengen, maakt men gebruik van een zogenoemde slim-fit-coat. Deze past als een oude jas om de brug heen, binnenin worden de werkzaamheden verricht. Men werkt per brugdeel, de zogenaamde slim-fit-coat schuift steeds op. Volgens de planning zal in januari
het tweede brugdeel gereed zijn en start men met het derde. Zoals het er nu uit ziet wordt in juli 2022 de verfklus afgerond. Vanaf dat moment zullen de regenboogkleuren die jaren geleden werden aangebracht weer te zien zijn. Daarna zal gestart worden met het vervangen van het wegdek en het fietspad.
De John. S. Thompsonbrug is overigens een rijksmonument en dateert van 1928. De brug is heel bijzonder in zijn soort omdat het stuw- en sluizencomplex eronder ligt. Bijzonder is de opbouw van ijzer, staal en de verbindingen met klinknagels. Bovendien zijn de schuiven van de stuw opgehangen aan de brug.
De John S. Thompson brug werd tijdens
Nidum voorjaar 2021 open
Was het aanvankelijk de bedoeling de deuren eind van dit jaar te openen, werkzaamheden, zoals schilderwerk en de verbouwing van de entree, vragen wat meer tijd. Vooralsnog zal Nidum in het voorjaar van 2021 geopend worden.
Waaraan moet men denken bij Nidum, het woord zegt het eigenlijk al: NEST, met andere woorden een broedplaats waar ideeën geboren worden en lifestyle centraal staat. Als iets van deze tijd is, is het interieur, wonen, leven en ‘béleven’. Het oude Engelse gezegde: ‘my home is my castle’, lijkt in Nederland steeds meer betekenis te krijgen en concreet ingevuld te worden.
In Nidum gaat het over een totaalplaatje. Eigenaars Aard Keijser en Lonneke van der Weyden, (Keijser & Co) vinden het belangrijk dat naast hun eigen interieurbedrijf, ook ruimte gegeven wordt aan andere ondernemers. Behalve dat kan men er terecht in restaurant Ovum en het boetiekhotel.
ontwikkelaar John Lamers is bezig met de voorbereidingen van de restauratie. De voortgang van de herinrichting van het voormalige Arsenaal aan de Elisabethstraat, van eigenaars Aard Keijser en Lenneke van der Weyden, wordt door velen gevolgd. Wanneer zullen de deuren open gaan van Nidum, vertaald Nest.
Last but not least worden we dagelijks geconfronteerd met de renovatie van de Thompsonbrug. Welke werkzaamheden
worden er uitgevoerd en hoe wordt er gewerkt?
En dan staat er het volgend voorjaar nog een tweetal projecten op de rol, te weten de nieuwbouw van appartementen aan de Oliestraat en Maaskade en de bouw van een mooie woonwijk achter Catharinahof, tussen Baronesstraat, Handel- en Industriestraat.
Klinkt het nog steeds pretentieus of mogen we straks met recht de stad Grave bestempelen als ‘Parel aan de Maas’?
De eerste boog is klaar, de felle kleuren zijn weer aangebracht.
Operatie Market Garden veroverd door luitenant John S. Thompson, vandaar de naam, als eerbetoon aan hem. Hij was pelotonscommandant van de tweeëntachtigste Amerikaanse Airborne Divisie
en landde op 17 september 1944 in een vlakbij gelegen wei, zo’n zevenhonderd meter van de brug. De para’s slaagden er in het hoofd te bieden aan Duits afweergeschut en de brug in te nemen.
Nidum zet de deuren wagenwijd open voor iedereen die geïnspireerd wil worden in een van de showrooms, de shops, of door wisselende exposities. En, voor de totaalbeleving nog even het volgende: zowel zakelijke als privé bijeenkomsten voor kleine en grote groepen worden graag gereserveerd.
Nidum is gevestigd in het voormalige Arsenaal aan de Elisabethstraat in Grave, ten oosten van het voormalige kasteel van de heren van het Land van Cuijk. Het Arsenaal was een opslaglaats voor militair materieel en onderhoud ervan.
Nadat het kasteel door het beleg van Grave in 1674 gesloopt moest worden bleef slechts een kruitopslag in de
hoofdpoort bestaan en een magazijn. Tevens zijn in die tijd de kazematten gerealiseerd en de zogenaamde Kat erboven.
Eind negentiende eeuw werden de vestingwerken ontmanteld en het garnizoen vertrok. In de nog resterende gebouwen werd de Rijks Psychiatrische Inrichting ondergebracht. (1898- 1973). Na die periode heeft het gebouw nog onderdak geboden aan jeugd delinquenten en diegenen die betrapt waren met een slok op achter het stuur. In 1999 werd het verkocht aan Des Bouvrie, die geen succes had met zijn bedrijf in Grave, hij sloot in 2007. Het gebouw heeft een behoorlijk aantal jaren leeg gestaan voordat Nidum zich aankondigde.
De binnentuin van Nidum.
VOOR THUISBEZORGEN OF AFHALEN BIJ UW FAVORIETE WINKEL & HORECA
Wat komt er nog aan?
Wat er nog op het programma staat het komende jaar is de bouw van de zogenaamde wijk Waterlinie, een project van 51 woningen achter Catharinahof, omsloten door de Baronesstraat, Industriestraat en Handelstraat. Er wordt gebouwd in de sfeer van de vestingstad, delen van de wijk zijn dan ook vernoemd naar namen
als Burcht, Citadel en Bastion. Behalve dat heeft woningcorporatie Maasland de bouw van 41 sociale huur appartementen in de Oliestraat en aan de Maaskade op het programma staan. Ook de corporatie heeft ervoor gekozen te bouwen in de sfeer van de oude stad. Sommige appartement complexen krijgen zelfs de sfeer van oude pakhuizen.
Transformeren in plaats van slopen vereist deskundigheid
Klooster De Wijnberg blijft karakter behouden
Het oude klooster aan de Oliestraat wordt momenteel getransformeerd. Er komen appartementen in het bijzonder markante gebouw van ingenieur J. Deur. Verantwoordelijk voor deze bijzondere klus is projectontwikkelaar Arno van Tilburg (Namens fam. Deursen), Arie van Rangelrooij (Architecten En/En en West 8 (stedenbouwkundig bureau).
Oorspronkelijk dreigde het klooster gesloopt te worden, dat plan verdween gelukkig in de la en maakte plaats voor het huidige. Arno van Tilburg: ‘Wij werden benaderd door Brabant Wonen, mede omdat we in het land bekend staan als een bedrijf dat veel ervaring heeft met het transformeren van historisch waardevolle gebouwen. We hebben onder andere de oude Philips gebouwen op Strijp S in Eindhoven onder handen genomen.
Aanvankelijk was het de bedoeling dat het flatgebouw er nog een aantal etages bij zou krijgen, echter daar werd zodanig slecht op gereageerd, dat men dat idee liet varen. Om toch aan voldoende woningen te komen, het plan moet per slot van rekening ook financieel haalbaar zijn, bouwt men nu meer woningen rond het klooster.
‘We zijn erg gelukkig met de samenwerking met bijvoorbeeld West 8, dat is echt een bureau van betekenis. Zij hebben ervoor gezorgd dat het plan dat we hier ontwikkelen helemaal past in de stadsvisie. Behalve dat zijn we heel blij met de uitermate goede samenwerking die we hebben met de gemeente hier, we zijn echt gezamenlijk opgetrokken,’ vertelt Arno.
Architectuur
De tekeningen van de appartementen en woningen van de hand van Arie Rangelrooij liegen er niet om. De appartementen
hebben een eigenheid die aansluit bij het klooster, waarin de specifieke kenmerken ook bewaard blijven. Prachtig origineel tegelwerk, houten balken, stenen trappen, niets zal aangetast worden.
‘Ik vond het heel bijzonder in een vestingstad te mogen bouwen. Mijn plan moest daar in passen, daarvoor heb ik gebruik gemaakt van de stad zelf als inspiratiebron. Feitelijk zijn de straten een boek met architectuur voorbeelden. Bestaande panden hebben mij op ideeën gebracht. De huizen in de Brugstraat en aan de Maaskade zijn daar goede voorbeelden van. Daarnaast heb ik ook een handtekening van deze tijd willen zetten door bijvoorbeeld de eigentijdse invulling van de penthouses en het gebouw dat op de hoek van de Brugstraat, ingang haven, komt te staan.’
Huren, kopen
‘Wanneer we een dergelijk gebouw transformeren is dat eigenlijk bestemd voor de verhuur. Hier is het anders gegaan,’vertelt Arno. Gaandeweg het project werd duidelijk dat er in dit geval met name door de lage rente, meer belangstelling was voor kopen dan huren. Dat heeft tot gevolg gehad dat wij de plannen aan moesten passen. Huurwoningen zijn standaard ingericht met hetzelfde sanitair en dezelfde keukens. Die vlieger ging nu niet meer op, kopers hebben uiteraard persoonlijke wensen waar wij aan gaan voldoen. Het is nog een hele klus om dat allemaal opnieuw in te vullen maar het gaat lukken. Eind 2021 zullen de eerste bewoners het klooster betrekken.’
In De Wijnberg werd vanaf 1882 onderdak en onderwijs gegeven aan katholieke blinde meisjes. Van 1930 tot 1932 vond er nieuwbouw plaats. Tot op heden is er aan het gebouw niets veranderd. Wel heeft het gebouw, nadat er fusies plaatsvonden tussen blindeninstituten van jongens en meisjes, een andere functie gekregen. Het werd een bejaardentehuis. Na de bouw van een ander verzorgingshuis elders in de stad kwam De Wijnberg leeg te staan. Door de transformatie ontstaan er zo’n 29 appartementen in het klooster. In de Brugstraat komen stadswoningen en aan de havenzijde appartementen en pent houses, die variëren in grootte.
Combi wonen en werken in
Oude Notarishuis
John Lamers is sinds enige tijd eigenaar van het Oude Notarishuis aan de Maasstraat. In het dagelijks leven leidt hij twee accountantskantoren in respectievelijk Wijchen en Nijmegen, een nevenactiviteit is het ontwikkelen van projecten. In het genoemde pand in Grave van voormalige eigenaars Theo en Gerri Gerrits zag hij mogelijkheden.
‘Momenteel zijn we in voor overleg met de gemeente Grave over de renovatie van het pand, al ligt er nog niets vast, we streven ernaar het Notarishuis zodanig te renoveren en restaureren dat het geschikt is voor wonen (appartementen) en werken‘, vertelt John Lamers.
Een definitief fiat van de gemeente is er nog niet. ‘In principe ligt alles nog open,’vertelt John. Al heeft hij er alle vertrouwen in dat hij er met de gemeente Grave uit zal komen. ‘Als we binnen nu en zes maanden de handtekeningen kunnen zetten zullen we daar heel gelukkig mee zijn, dan kunnen we concreet gaan bouwen. Als dan alles mee zit kunnen we eind 2022 de deuren openen.’
Theo en Gerri Gerrits kunnen de bouw van dichtbij blijven volgen, zij blijven er woonachtig tijdens de werkzaamheden, zullen verhuizen naar een appartement op de bovenverdieping zodra dat klaar is. Het oude notarishuis, overigens rijksmonument, aan de Maasstraat 21 is bewoond geweest door een drietal notarissen, te weten eind negentiende eeuw Dhr. A. Stael, vervolgens Dhr. J. van Oppenraay en de laatst daar werkzame notaris was Dhr. J. van Hussen. (Tot 1959). Vanaf 1985 was het pand in gebruik als Woongalerie Grave. De eigenaars Theo en Gerri Gerrits waren tevens woonachtig in het pand.
Colofon
Deze bijlage is een initiatief van Stichting Promotie Grave.
Uitgever: Weekblad ArenaLokaal
Redactie: Karin Verhaak
Fotografie: Stan Verhaak
Projectontwikkelaar John Lamers: ‘We hopen eind 2022 klaar te zijn’
Alle originele elementen in de gangen, het trappenhuis en de zolder blijven behouden.
Wat vinden nieuwe inwoners van Grave?
Mensen van elders streken om moverende redenen in Grave neer. De liefde voor monumenten blijkt groot te zijn, maar ook het
John Loose over zijn woonplaats:
‘Als
type mensen spreekt tot de verbeelding. Gastvrijheid en vriendelijkheid zijn eigenschappen die aan de inwoners
van de stad worden toebedeeld. Die mening wordt gedeeld door Meike en Jordy Meijers en Mattijs Baijens en Niek Rouw. (Zie pagina 7)
je denkt dat Grave af is sterft het’
Bijna vijf jaar geleden streek hij neer in de oude binnenstad, door de Gravenaren steevast het ‘stadje’ of de vesting genoemd. John Loose blijkt wars van dat sentiment, is van mening dat er meer is in het gebied. Zo vindt hij onder andere dat de Maas in alle opzichten tekort wordt gedaan. Met deze eigenzinnige inwoner gingen we een gesprek aan.
Zijn veel mensen razend enthousiast over de laatste ontwikkelingen in Grave: ‘ Het wordt steeds mooier,’ hoor je vaak, John heeft daar een andere mening over. ‘Alles wat hier gebeurd is een opeenvolging van toevalligheden, er bestaat hier niet zoiets als een uitgebalanceerde toekomstvisie met bijbehorende begroting. We hebben in Grave te maken met een zogenaamde blauwdruk en een rooddruk. Met de blauwdruk bedoel ik het college en de raad, het formele bestuur. De rooddruk staat voor de chaos in het huidige Grave, wie bepaalt wat, dat is hier volstrekt onduidelijk. Vergelijk het met de achterkanten van de Graafse huizen, soms met elkaar verbonden omdat kelders doorlopen onder het huis van de buurman, dan weer op een vreemde manier begrensd. Kennelijk is dat iets wat Grave typeert, ze laten het hier sinds jaar en dag allemaal maar gebeuren, er wordt wat gesjoemeld met elkaar.’
Totale verpaupering
‘Ik denk dat die manier van denken en doen te maken heeft met het karakter
van Grave, gevormd door de garnizoenstad die het eeuwen lang was, vanaf het sluiten van de veste tot aan de tweede wereldoorlog. Er was sprake van een totaal verpauperde wereld. Daarnaast heeft de dienstverlening een belangrijke rol gespeeld, denk aan de instituten. Tot op de dag van vandaag is daar niets aan veranderd, Grave levert zorg, verdient daar in principe weinig aan. Geen mens die zich daar ooit druk over heeft gemaakt, waardoor ook alles bij het oude bleef. Die passiviteit, het ‘laat het maar gebeuren denken’, daar zou verandering in moeten komen.’
Langetermijnvisie
John is oprecht van mening dat er door het ontwikkelen van een brede lange termijn visie, ondersteund door een lang lopende begroting stappen gemaakt kunnen worden. ‘Er zijn hier zoveel initiatieven, activiteiten, festiviteiten, evenementen, waarom staan die allemaal op zichzelf? Verenig alles toch onder één concept. Er zijn hier genoeg capabele mensen die zoiets vorm kunnen geven.‘
Enthousiast laat hij zich uit over een waterfestival, een ballonnenfestival, teleurgesteld is hij over het verdwijnen van dergelijke activiteiten omdat er te weinig middelen beschikbaar voor worden gesteld. ‘Dat is toch te treurig voor woorden, dit zijn festiviteiten die duizenden mensen trekken, daar moet je alles voor uit de kast halen. Neem nu een St. Nicolaas intocht, waar Jolanda
Adams zich al jaren, met veel succes overigens, sterk voor maakt. Je wordt er verdrietig van als je hoort hoe weinig financiële steun ze daarvoor krijgt, ze moet het doen met een paar honderd euro. In vergelijking met het aantal mensen dat elk jaar naar Grave komt die dag, is dat belachelijk. Er worden hier verkeerde keuzes gemaakt. ’
De Maas
Het klinkt zwaar, toch op de manier waarop John het ziet, zou de Maasacademie een welkome aanvulling in Grave kunnen zijn. ‘Het wiel hoeft niet uitgevonden te worden, in de gemeente Peel en Maas draait het al. De Maas is veel belangrijker dan men hier denkt, de rivier is zelfs internationaal van betekenis. De Maas is de verbindende lijn van het Bourgondische- naar het Hanzegebied. Daar aandacht aan besteden is zeker de moeite waard, het betreft een heel interessant gebied tussen twee werelden, zo moet je het zien.’ John vindt het belangrijk hier aandacht voor te vragen. ‘Het is niet alleen de Veste die telt, er is meer, veel meer, kijk ook naar de schoonheid van de kerkdorpen en de natuur.’
Toekomst
‘Het is zo jammer dat bestuurders van Grave door de jaren heen zoveel hebben laten liggen. De plannen van de Zweedse architect Erskine bijvoorbeeld, daar had veel meer in gezeten. Als ik aan de scheepswerf denk, wat een treurnis, ze hadden alles op alles moeten zetten die te behouden. Nee, wat doen ze:
Toch is het voor een van de nieuwkomers niet allemaal rozengeur en maneschijn, zo blijkt uit het interview op deze pagina met John Loose.
alle aandacht gaat naar de wallen die ze in de gracht bij de Rijksweg hebben gelegd, alsof dat drommen toeristen zou trekken. Het blijft steeds hetzelfde liedje, er worden verkeerde besluiten genomen. Kijk naar wat er op dit moment gebeurt, Grave is aan het pot verteren, denk aan het sportpark. Ze lopen vast, kunnen straks niet meer her financieren, noch lenen. Je kunt niet het ene gat met het andere blijven vullen. Dramatische bezuinigingen zullen het gevolg zijn, met het gevolg dat we direct helemaal niet meer interessant zijn voor andere gemeenten. Die zitten echt niet te wachten om toren hoge schulden over te nemen.’
Op de vraag waarom hij in Grave is gaan wonen, komt het nuchtere antwoord: ‘Ik verkocht mijn huis in Amsterdam, investeerde in woon- werkruimte voor mijn kinderen, besloot zelf niet meer te kopen. Mijn broer had woonruimte hier in Grave, vandaar.’Dat hij het naar zijn zin heeft lijkt wellicht verrassend, maar is toch echt zo. ‘Er wonen hier zoveel leuke mensen, maar dat geldt voor de hele wereld natuurlijk.’
Projectontwikkeling
Tot slot gaat het over de staat waarin Grave zich nu bevindt, er wordt hard gewerkt aan de bouw, verbouw en of renovatie van de laatste monumenten in de stad. Bewoners, maar ook bezoekers kijken vol bewondering hoe de stad langzaam maar zeker zijn definitieve vorm krijgt. ‘Als het direct klaar is, zijn we de parel van het Land van Cuijk,’ is men alom van mening.
John zou John niet zijn als hij daar toch iets anders tegenaan kijkt: ‘Als mensen denken dat Grave af is, betekent het dat je sterft. Daar moet je voor waken.’
Curriculum Vitae
John Loose, geb. 1945 Breda, studeerde aan het seminarie en na drie jaar het gymnasium van het Onze Lieve Vrouw Lyceum in Breda. Studeerde af in geschiedenis aan de universiteit in Nijmegen. Na zijn studie werd hij aangenomen als studie coördinator aan de faculteit politicologie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij ook deel uit maakte van het bestuur. Nadien werd hij achtereenvolgens directeur van het psychiatrisch ziekenhuis in Leiden en was als zelfstandige jarenlang werkzaam, leidde reorganisatie projecten op het gebied van welzijn, onderwijs of gezondheidszorg. Hij besloot zijn loopbaan bij de Stichting Beeldende Kunst Amsterdam.
John Loose achter zijn bureau thuis aan de Elisabethstraat.
Mattijs en Niek belandden anderhalf jaar geleden op de Markt
‘We zien hier veel eigenzinnige karakters’
Snel burgerden Mattijs Baijens en Niek Rouw in. Komend uit Nijmegen settelden ze zich anderhalf jaar geleden op de Markt, pal naast café De Gouden Leeuw. ‘Het voelde als een warm bad en nog steeds.’
Vanaf 2015 bewoonden Mattijs en Niek een appartement in het centrum van Nijmegen. Mattijs, geboren in Breda vond het in principe prima in Nijmegen. ‘Maar toch, die Brabantse gemoedelijkheid miste ik steeds meer.’ Niek, geboren in de wijk Dukenburg, voelde zich thuis in het Nijmeegse. ‘Je moet de gezelligheid toch zelf opzoeken.’
Het appartement werd te klein, ze verlangden naar meer woonruimte tegen een betaalbare prijs. Mattijs verbond daar nog een wens aan: het moest een oud huis zijn. ‘Al snel ondervonden we dat de prijzen in Nijmegen de pan uit rezen. Dus besloten we onze straal te vergroten, zochten van Deventer tot Ravenstein, bekeken tussendoor nog
een huis in Grave dat niet beviel.’
Bij de makelaar stonden ze op de lijst voor woningzoekenden in de binnenstad. Voorzichtig oriënteerden ze zich, streken neer op het terras op de Markt om de sfeer te proeven. ‘Ik vond het wel een intiem stadje, toch kon dat ook zijn keerzijde hebben,’vertelt Niek. ‘Hoe zouden de inwoners reageren op twee heren?’
Nathalie van de Heuvel, eigenaar van De Gouden Leeuw stelde het paar gerust. ‘Maak je niet druk, dat is helemaal geen issue hier.’
‘Ze had gelijk, ‘zeggen Mattijs en Niek. ‘We kwamen in een warm bad terecht, werden uitgenodigd voor een welkomstdiner door de wijkraad en onze buurvrouw introduceerde ons bij allerlei mensen, al snel kregen we een kennissenkring. Ons sociale leven is uitgebreider geworden, niemand is onaardig, al zijn het wel eigenzinnige karakters om ons heen. We hebben zeker geen spijt van onze verhuizing: ‘Wie zich hier eenzaam voelt, doet iets niet goed.’
Meike en Jordy Meijers wonen sinds anderhalf jaar in de Rogstraat
‘Wij bouwen aan onze eigen Sagrada Familia’
Ze woonden vijf jaar samen in het Nijmeegse toen de mogelijkheid zich aandiende voor een eerste koophuis. Ze wisten precies wat ze wilden, een huis met veel vierkante meters en karakter. In Nijmegen bleek dat financieel gezien niet mogelijk, verkassen was de enige optie.
Er volgde een zoektocht in verschillende plaatsen in de omgeving, soms haakten ze af omdat een huis niet aan hun wensen voldeed, dan weer vanwege de sfeer van de plaats of de afstand van en naar hun werk. Jordy werkt in Nijmegen en Meike in Eindhoven.
Ze waren niet onbekend met Grave, waar ze ’s zomers regelmatig neerstre-
ken op een van de terrasjes. ‘Dan zeiden we wel eens tegen elkaar als we rond keken, wat zou het mooi zijn als we hier konden wonen,’ vertelt Meike.
Dat ze die droom waar hebben kunnen maken vinden ze fantastisch. ‘Ik zag het huis op Funda, heb er de hele nacht niet van kunnen slapen, ik wist meteen, dit is mijn huis,’ vervolgt Meike. Jordy was niet meteen overtuigd, echter om het enthousiasme van Meike kon hij niet heen: ‘We zijn gaan kijken en ik was ook meteen verliefd, een week later hebben we het gekocht. De dag dat de aankoopmakelaar een bod uitbracht heb ik peentjes gezweet, wat was ik zenuwachtig.’
Dat ze een goede keus hebben gemaakt blijkt: ‘Het is ons eerste koophuis en wat ons betreft ook het laatste, we willen hier nooit meer weg’, zegt Jordy stellig.
Meike en Jordy wonen er nu anderhalf jaar en ze denken nog minstens twee jaar nodig te hebben om hun huis te restaureren. Meike: ‘We brengen alles zoveel mogelijk in de originele staat terug, zoals het ornament dat we aantroffen in een plafond, dat minstens 250 jaar oud is en binnenkort gerestaureerd wordt. Dan brengen we binnen nog luiken aan, wordt de zolder aangepakt en het dakterras. Het is echt onze eigen Sagrada Familia waar we aan werken, een huis dat liefde nodig heeft, en wij geven dat graag.’
Op de vraag of ze zich senang voelen in het stadje wordt unaniem positief geantwoord: ‘We vinden het warm hier, voelden ons meteen thuis. Er bestaat een soort van gezonde sociale controle, die zeker niet verstikkend is. Het stadje wordt bewoond door allerlei soorten mensen, dat voelt goed, daar houden wij van.’
Het leven is goed in Grave
Dat het leven goed is in het Brabantse land is alom bezongen, dat hetzelfde gevoel rondwaart in het aloude vestingstadje Grave, gelegen aan de grens met Gelderland zal menigeen volmondig beamen. Alleen al de prachtige ligging vlak aan de Maas leidt ertoe dat sommige inwoners vrijwel dagelijks de Maas gaan begroeten, zonder hun blik op het water is de dag niet compleet. Dan zijn er natuurlijk de prachtige monumenten om bij stil te staan en van te genieten. Niet onopgemerkt blijven markante bewoners van het stadje die graag gezien worden door bezoekers.
Sommigen worden zelfs herkend van tv-programma’s. Er is nogal wat te doen in het stadje, festiviteiten die duizenden bezoekers trekken zoals het Smartlappenfestival of een Historisch Spektakel, laat staan andere feesten in het voorjaar, de zomer en rond Kerst. Het dagelijks beeld dat Grave de bezoeker biedt is er een van bijzondere winkeltjes op allerlei gebied in mooie oude straten en een horeca aanbod dat er niet om liegt. De variëteit aan cafés, restaurants, dagzaken en wat al niet meer is groot.
Kortom het is genieten in het vestingstadje waar het leven goed is.
Mattijs Baijens en Niek Rouw voor hun huis op de Markt.
Meike en Jordy Meijers in de voorkamer van hun huis in de Rogstraat.
Voormalig directeur gemeentewerken Theo Linders over Grave
wilden van de stad geen openluchtmuseum maken’
Maar liefst vijfendertig jaar (1965- 2000) werkte Theo Linders, als directeur gemeentewerken, mee aan de renovatie en restauratie van de vestingstad. Als geboren Gravenaar voelde hij zich sowieso erg betrokken. Dat niet alle plannen een succes werden, realiseert hij zich als geen ander. Echter, hij is meer dan tevreden over het eindresultaat: ‘We mogen met z’n allen blij zijn.’
Hij werd geboren in de Rogstraat, de zoon van de melkboer kent om die reden het stadje als zijn broekzak. ‘Ik kende iedereen, mede omdat we thuis een winkel hadden. Voor ons kinderen was Grave een grote speelplaats. We dwaalden door de straten en speelden erin. Ik kan me nog heel goed herinneren hoeveel plezier we beleefden in die naoorlogse tijd, achtergebleven benzineblikken werden ons speelgoed.
In die tijd was het kenmerkend dat in elke woning in de oude veste een winkeltje was gevestigd. Mensen uit de binnenstad, in die tijd zo’n zes duizend, kochten bij de plaatselijke winkeliers en ondernemers kochten bij elkaar. Op die manier kon iedereen het hoofd boven water houden.
Het stadje was in die tijd niet in al te beste staat weet Theo nog. ‘De verwaarlozing was algemeen. Er waren gezinnen met negen of tien kinderen die in verkrotte woningen zonder voorzieningen leefden. De Pauselijke Staten
was daar een voorbeeld van. Dat die tijd het besluit genomen werd dat deel van de binnenstad te slopen, had alles te maken met geldgebrek, bovendien bestond zoiets als monumentenzorg ook nog niet. De gezinnen uit de Pauselijke Staten verhuisden destijds naar het Rode Dorp.’
Restauratiegolf
Het duurde tot de jaren zeventig van de vorige eeuw voordat de restauratiegolf op gang kwam. Er kwam een zogenoemde monumentenwet en de over-
heid stak geld in restauratie projecten. Opeenvolgend werden de panden in de binnenstad opgeknapt, het straatbeeld veranderde.
Een ander project in Grave dat naar zijn mening nooit zo gebouwd had mogen worden was het voormalige bejaardentehuis en de aanleunwoningen in de Oliestraat. ‘Goed dat het gesloopt wordt, er wordt nu gewerkt aan een geweldig plan.’
Ommekeer
‘Dat we destijds de architect Erskine hebben uitgenodigd in Grave heeft absoluut voor een ommekeer gezorgd. Zijn visie heeft echt iets toegevoegd, hij blies nieuw leven in het stadje. Latere plannen die ontwikkeld zijn in Grave zijn op die leest geschoeid, denk aan de sloop van het stadhuis en de bouw van het hart van Grave, daarmee werd de kern Grave voltooid. Ik ben daar nauw bij betrokken geweest.’
Theo voelt zich een gelukkig mens dat hij een deel van zijn leven heeft besteed aan de ontwikkeling van Grave. ‘Als ik door de binnenstad loop zie ik prachtige straten, waarin wordt geleefd. De oude panden worden nog steeds zo gebruikt als vroeger, winkels beneden en wonen boven. Daar hebben we met ons beleid al die tijd ook naar gestreefd.’
Als het gaat over projecten die hij betreurde noemt Theo het voormalige blindeninstituut voor jongens, Henricus aan de Hoofschestraat. ‘Dat project raakte mijn ziel, de raad nam het besluit het gebouw te slopen. Hoe komt dat ooit nog goed dacht ik toen. Het ABP stak er geld in en besloot honderd premiewoningen, zogenaamde betere huizen, te bouwen. Er viel niet te praten over aanpassingen zoals daken op de appartementen of de woningen aan de Lunette. De prioriteit lag op de bouw van die woningen, dat was overigens ook wel uitzonderlijk voor die tijd, we kenden toen alleen woningwet woningen.
Een monument om een moment bij stil te staan
Door René Aarden
Op den Heihoek, even buiten Gassel, staat in het verlengde van de Graafschedijk een bijzondere kapel: een witte muur met altaar en ingebouwd Mariabeeld omgeven met hoge bomen als pilaren en witte stenen als contouren van een openluchtkapel. Hierachter resteert een wiel van de Beersche Overlaat. In deze groene parel voelen mens en dier zich onderweg verstillend thuis, terwijl vogeltjes alom een concert verzorgen.
In het Mariajaar 1958 realiseert Gassel deze kapel op door een familie in bruikleen gegeven grond. Sinds mensenheugenis bouwt de parochie hier dan jaarlijks het rustaltaar voor de sacramentsprocessie, een hele tippel. Als basis gelden f 12,50 per Gassels gezin, eertijds een fiks bedrag, en een Bossche School-ontwerp van architect De Reus. Van jong tot oud werkt het dorp hier aan mee, na het werk of op de technische school.
De eerste jaren bezoekt Gassel de kapel nog als rustplaats bij de fikse sacramentsprocessie en voor het in mei en oktober samen bidden van een rozenhoedje. Met onderbreking van een enkel jaar blijven vervolgens de Eucharistieviering met harmonie, koor en het schuttersgilde, dat de aloude staakmadonna aandraagt, in mei een hoogtepunt, net als de Mis op Mariahemelvaart. Als het weer het toelaat weten velen zich hierbij welkom, als Gasselnaar, oud-Gasselse, ‘butendorper’.
En kom je aan de kapel, dan kom je aan Gassel. Neem hier de tijd, maar
met eerbied. Weet dat hier achter de ‘Mariamuur’ menig markante Gasselnaar heimelijk en verstrooid een laatste rustplaats vindt, net als bijvoorbeeld Gravenaren op hun ‘de Kat’. Niet verder vertellen en laat u zeker niet afschrikken. Gassel staat voor gastvrij, ook als men uit de tijd komt. Alleen het kopje koffie blijft gekoesterd voor na de Mis. Wat let u om dit aan de picknicktafel zelf in te schenken?
Fototentoonstelling
Historisch Grave
In het centrum van Grave is momenteel een foto tentoonstelling te zien. Nagenoeg alle etalageruiten of ramen zijn aangekleed met historische foto’s en advertenties. Scan de QR- code en u krijgt een prachtig verhaal behorend bij de foto. Neem de tijd, wandel op uw gemak door de stad en geniet van deze werkelijk heel bijzondere expositie.
Theo Linders in de binnentuin van het Hart van Grave.
De viering in mei blijft een hoogtepunt in Gassel.
Neem de ruimte in Escharen Gassel Grave en Velp
De directe omgeving van Grave is veelzijdig. Op de eerste plaats liggen daar prachtige natuurgebieden waarmee de kerkdorpen Escharen, Gassel en Velp rijkelijk bedeeld zijn. Het Raamdal in Escharen is voor wandelaars, vogelaars en recreanten een fijne plaats. Kanoërs krijgen de moge-
lijkheid op de mooie rivier de Raam te peddelen.
In Gassel tref je de Gasselse bossen aan, bijzonder geliefd door wandelaars, honden liefhebbers en paardrijders. Behalve dat zijn er natuurlijk de plassen aan de Maas die ’s zomers uitermate aantrekkelijk zijn voor watersporters. Aan het
Infobord Kerkplein Escharen
Door Jan van den Hoogen
Steeds vaker zien we wandelaars en fietsers hun auto’s parkeren op het kerkplein in Escharen om van daaruit een tocht te gaan maken. In Escharen valt met onder andere het prachtige Raamdal, De Broekse Wielen en het Langven ontzettend veel natuurschoon te bewonderen.
Het kerkplein is ook een mooi vertrekpunt om een fietstocht door het Land van Cuijk te maken. Estersheem, deel uitmakend van de commissie “verfraaiing Dorpsplein”,
maakt voor deze bezoekers momenteel een prachtig infobord. Het bord is in een vergevorderd stadium.
De voorzijde van het bord laat een aantal highlights zien (met een historische inslag), terwijl de achterzijde actuele beelden van bijv. natuurschoon toont. Tevens wordt op deze zijde een mooie natuurwandeling in en de omgeving van Escharen geprojecteerd. Ook een aantrekkelijke knooppunten-fietstocht staat afgebeeld. Wanneer het project “verfraaiing Dorpsplein” wordt afgerond, zal het bord een prominente plek op het plein krijgen.
Verrassende wandelmogelijkheden in Velp
Een wandeling langs de prachtige meanderende waterloop
De Hertogswetering brengt de loper in een landschap waarin ook een tweetal voormalige kloosters staan, ooit bewoond door Kapucijnen en de St. Alfonsius zusters. Een wijd landschappelijk gebied strekt zich uit tot aan de dijk die een prachtig uitzicht biedt. De kleine weggetjes zijn uitstekend bewandelbaar.
(Omgeving Basilius van Bruggelaan)
Hebt u zin verder te lopen dan kunt u de tocht vervolgen naar het bijzondere natuurgebied dat ontwikkeld is in een oude Maasarm. Tal van dieren vinden hier hun thuis en zijn in alle seizoenen te spotten.
Een ander gedeelte van Velp dat meer dan de moeite waard is, betreft het landgoed Mariëndaal, dat gelegen is in de omgeving van het voormalige Jezuïtenklooster, dat tegenwoordig onderdak biedt aan ouderen die zorg op maat nodig hebben. Met name de prachtige beukenlanen zijn rustgevend, geen wonder dat de paters daar vroeger brevierden.( Omgeving Tolschestraat 2)|
Bent u in deze omgeving, dan is het de moeite waard de wandelroute van de IVN te lopen, die het zogenoemde Zwietenpad genoemd wordt. IVN houdt kantoor bij de kinderboerderij op het terrein.
Mariakapelletje in genoemde plaats werd op de vorige pagina uitgebreid aandacht besteed.
In Velp, vanuit Grave er naar toe wandelend over de dijk langs de Maas, kom je oog in oog te staan met het natuurgebied rond de oude kloosters. Het kapucijnenklooster is een plek waar mensen
tot bezinning kunnen komen. In Grave stad kunt u wegdromen voor de etalageruiten bij het zien en horen van de bijzondere geschiedenis van de monumentale winkelpanden. Zie elders op deze pagina. Kortom, fietsers, wandelaars, bezinners en dromers vinden hier hun weg.
Stadswandelingen vestingstad Grave Kleurrijke wandeling gegarandeerd
Voor wie de vestingstad door andere ogen wil bekijken en graag luistert naar kleurrijke verhalen is een rondleiding door professionele stadsgidsen een aanrader.
Tijdens de anderhalf uur durende rondgang maakt u kennis met prachtige gevels in het stadje, sfeervolle en verrassende plekjes en de zeer bijzondere ligging aan de rivier de Maas. Behalve dat kan men de rondleiding uitbreiden met een bezoek aan het
Kazematten Museum, het Graafs Museum, de St. Elisabethkerk, de Gildekamer en de onderaardse gang. Vooraf boeken is uiteraard altijd mogelijk, echter men kan ook spontaan binnenlopen bij Tourist Information Grave en vragen naar een gids. Is er op dat moment iemand van hen beschikbaar, kan die meteen opgeroepen worden.
Tourist Information, Hoofdwagt 2, Grave. Tel. 0486-870067.
