Samen Duurzaam - gemeente Landerd

DUURZAAMHEIDSKRANT LANDERD IS EEN UITGAVE VAN WEEKBLAD ARENA

Samen Duurzaam

GEMEENTE LANDERD

Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. De aarde warmt op omdat er te veel broeikasgassen, zoals CO2, in de lucht komen. Nederland wil aan de vermindering hiervan bijdragen. De doelstelling is om in 2030 bijna de helft (49%) minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Deze ambitie is opgenomen in het Klimaatakkoord. Om dat doel te bereiken, is verandering nodig. De gemeente Landerd gaat hierin mee en zet fors in op duurzaamheid. Het begint bij bewustwording van inwoners en ondernemers. Daarom is in samenwerking met weekblad Arena de speciale uitgave Samen Duurzaam ontwikkeld. In dit bewaarexemplaar vind je praktische tips en andere voorbeelden over hoe jij kunt bijdragen.

• Tot 385 km rijbereik(2) • Nieuwe batterij 62kWh

(1)

• 160 kW / 215 PK • 100% elektrisch, 0% uitstoot Consumentenadviesprijs

aanpassen aan de auto voor u en binnen uw rijstrook blijven? ProPILOT regelt het. e-Pedal Mogelijkheid om te versnellen en remmen met één pedaal.

Autobedrijf Jos van Boxtel

Afrikalaan 16, 5232 BD ‘s-Hertogenbosch

Tel: (073) 642 58 40

Autobedrijf Jos van Boxtel Oss

Longobardenweg 21, 5342 PL Oss

Tel: (0412) 643 355 nissan-josvanboxtel.nl

Wij hebben het vertrouwen van velen gekregen! Zo waren wij o.a. de LEVERANCIER van:

1 Brabants Groen, Sluit je aan! Hieraan deden 8 Oost-Brabantse gemeenten mee met als resultaat meer dan 2.200 leggingen bij particulieren.

2 Het project Benut je ZON in West-Brabant met maar liefst 20 deelnemende gemeentes.

3 Particulieren, waar wij al sinds 2005 minstens 10.000 systemen naar alle tevredenheid hebben geplaatst.

Wij zijn PARTNER van:

Brabant Wonen en van gemeente Nijmegen. Door onze ruime ervaring is onze kennis breder dan alleen de basis.

van een In-Dak-Systeem

Sun & Wind en Kemkens hebben hun krachten gebundeld om nog efficiënter en professioneler te werk te gaan! Scheltseweg 8, Schaijk • 0486 - 46 48 77 • info@sun-windenergy.nl

ALLE INFORMATIE OVER DUURZAAMHEID

BEN BRANDS, WETHOUDER DUURZAAMHEID VAN GEMEENTE LANDERD

' Iedereen kan bijdragen , je kunt klein beginnen '

Voorbeeld doet volgen

Samen Duurzaam

De klimaatverandering is een wereldwijd probleem. “De ijskappen smelten, het weer wordt extremer en de oceanen zitten vol plastic”, somt Brands op. “In Nederland heb je natuurlijk de situatie in Groningen met aardbevingen door gaswinning. Sowieso zijn die fossiele brandstoffen niet onuitputtelijk. Vanuit het Rijk en de provincie ligt de opdracht om in te zetten op duurzaamheid. Dat is een interessant maar ook ingewikkeld vraagstuk. Het is duidelijk dat we het niet alleen kunnen oplossen en dat we alle hulp kunnen gebruiken. Daar komt een stukje bewustwording bij kijken.”

Zelf hoopt Landerd het goede voorbeeld te geven. “Op het dak van het gemeentehuis liggen zonnepanelen”, vertelt Brands. “Om verspilling van energie te voorkomen, zijn alle ruimtes voorzien van bewegingssensors voor de verlichting. Dus op het moment dat een ruimte niet in gebruik is, zijn de lampen uit. Daar waar mogelijk, gebruiken we LED-verlichting. Al 1.900 straatlampen zijn vervangen (zie kader). Verder proberen we zoveel mogelijk te recyclen. We zitten middenin de transitie naar digitaal werken. Het doel is om uiteindelijk papierloos te opereren. De gemeenteraad heeft al vijf jaar iPads in plaats van dikke, geprinte dossiers.” Landerd heeft ook een eigen beleidsmedewerker duurzaamheid. “Het is zijn taak om onze rol in de regionale energiestrategie te borgen”, licht Brands toe. “De ambtenaar gaat in beeld brengen wat we op dit moment al doen. Vervolgens volgt er een beleidsnota met opties voor de korte en middellange termijn. Daarna vragen we aan de gemeenteraad waar we de prioriteit moeten leggen. Je kunt namelijk niet alles tegelijk doen. Dan strand je

Na de gemeenteraadsverkiezingen in Landerd zet de nieuwe coalitie fors in op duurzaamheid in de breedste zin van het woord. Het is de taak van wethouder Ben Brands om dit in de praktijk tot uitvoer te brengen. De eerste stap is bewustwording van de inwoners. “Dat zit deels goed, maar er is nog veel te winnen”, vindt hij. “Bekijk het vervolgens heel praktisch: kies wat bij je past en ga voor wat betaalbaar is. Je kunt al klein beginnen, door afval goed te scheiden bijvoorbeeld. Het hoeven niet meteen zonnepanelen te zijn.”

voordat de ideeën tot wasdom komen. Vooruitlopend op de gemeente Maashorst is het onze bedoeling om bepaalde zaken samen met Uden op te pakken.”

Circulaire kringloop

Brands maakt zich hard voor een circulaire duurzaamheid. “Dat betekent dat je zoveel mogelijk hergebruikt, als in een kringloop”, legt hij uit. “Afval scheiden kan iedereen. Zoals ik eerder al zei: het begint bij bewustwording. Tegenwoordig vinden we het heel normaal dat oud papier en PMD apart opgehaald worden. Dat was ooit ook anders. Glas breng je naar de glasbak. Voor oude kleding en textiel zijn aparte containers. Door afval, of beter: grondstoffen, gescheiden aan te bieden, is het veel makkelijk om te hergebruiken.”

‘Laat je adviseren’ De wethouder adviseert de inwoners van Reek, Schaijk en Zeeland om zich te laten informeren. “Kies wat bij je past”, stelt hij. “Ik kan niet in je portemonnee kijken. Een duurzame maatregel vraagt vaak toch om een investering. Houd het praktisch, dat is het advies dat ik wil geven. Bij isolatie zijn de kosten relatief laag. Je hoeft minder te stoken. Op termijn profiteer je zelf van het voordeel. Of neem Buurkracht in Schaijk, waar een initiatiefgroep zoveel mogelijk mensen bij elkaar wil krijgen voor de aanschaf van zonnepanelen. Massa is kassa. Door zaken samen op te pakken, maak je het voor iedereen interessanter.” Mensen die graag hun woning willen verduurzamen, kunnen advies inwinnen bij het regioloket Brabant Woont Slim: www.brabantwoontslim.nl.

Extra LED-lampen in straatverlichting

Een groot deel van de openbare verlichting in Landerd wordt dit voorjaar vervangen door LED-verlichting. In de afgelopen jaren hebben we ruim 1.200 verouderde lantaarns vervangen door lantaarns met LED-verlichting. Nu gaan we ook 690 bestaande lantaarns, die nog niet zijn afgeschreven, voorzien van LED-lampen. Met deze LED lampen besparen we 39.390 kWh per jaar! Dit is te vergelijken met het jaarlijks energieverbruik van 9 gezinnen. Deze investering verdienen we in 6 jaar terug. De kwaliteit van verlichting wordt met de LED lampen verbeterd. Nog een voordeel is dat de uitstoot van CO2 en zwavel dalen met ongeveer 21.730 kg en 16.310 gram.

Van gas naar elektrisch

Het verminderen van de uitstoot moet voor een belangrijk deel regionaal worden aangepakt. Daarom maakt de gemeente Landerd deel uit van het regionaal overleg Noordoost-Brabant, samen met 16 andere gemeenten.

Energie uit zon en wind Een van de manieren om CO2 te verminderen is groene energie op te wekken met de zon of wind. Andere mogelijkheden worden onderzocht. Wie weet wat de toekomst nog gaat brengen! Zo is ‘groene waterstof’ een mogelijkheid om de stroom uit zon en wind op te slaan. Het teveel aan stroom kan worden opgeslagen in waterstof, en bij een tekort weer omgezet in elektriciteit. Of waterstof binnen tien jaar kan concurreren met fossiele brandstoffen (olie en gas) wordt nu onderzocht. De eerste toepassingen van groene waterstof op grote schaal gaan naar verwachting in de industrie (grootverbruik) plaatsvinden.

Energiezuiniger wonen

Omdat de opgave enorm is, wordt ook fors

GEMEENTE LANDERD

Om klimaatverandering tegen te gaan, willen we in Nederland in 2030 bijna de helft (49%) minder broeikasgassen uitstoten dan we in 1990 deden. Dat is afgesproken in het Klimaatakkoord. Het belangrijkste broeikasgas is koolstofdioxide (CO2). Daarom richten we ons in Nederland vooral op het verminderen van de CO2-uitstoot in de lucht.

Financiering

ingezet op het terugdringen van energiegebruik. Voor wonen betekent dit een enorme verandering. Dit moet energiezuiniger worden en we moeten meer duurzame energie gaan gebruiken. Zo is het vanaf 1 juli 2018 niet meer mogelijk om een woning te ontwikkelen met een gasaansluiting. Bestaande en nieuwe woningen worden zeer goed geïsoleerd en verwarmd met warmtepompen en maken gebruik van elektrische energie. De elektrische energie wordt zoveel mogelijk ter plaatse opgewekt door onder meer zonnepanelen.

Om wonen betaalbaar te houden wordt, bij de uitwerking van het Klimaatakkoord, gekeken naar een andere benadering van de woonlasten. De energierekening van huishoudens kan omlaag doordat wonen energiezuiniger wordt en het geld dat daardoor overblijft kan worden ingezet om de aanpassingen aan de woning te betalen. Bijvoorbeeld met een woning gebonden lening. Hiermee kan de investering van de verduurzaming van de woning gedeeld worden met een aantal opeenvolgende woningeigenaren. Bij ver-

Al 1.900 lichtpunten met LED-lampen

We hebben in Landerd ongeveer 3.800 straatlampen. Deze verbruiken 640.000 kWh per jaar. Met de aanpassing van de 690 LED-lampen en de recente aanpassingen van de openbare verlichting in de centrumplannen Schaijk en Zeeland, komen we op een aantal van ongeveer 1.900 straatlampen met LED-verlichting.

koop wordt de lening overgedragen. Wetgeving moet worden aangepast om dit mogelijk te maken, onderzoek daarvoor loopt. Bij het maken van deze Duurzaamheidskrant Landerd was er nog geen duidelijkheid over de financieringsmogelijkheden.

Warmteplan en planning

In 2021 ligt er een warmteplan klaar. Hierin staat een planning met de volgorde waarin woonwijken van het gas af gaan. Dit plan is gericht op een CO2-arme gebouwde omgeving in 2050. Daarbij moet voor alle buurten die volgens de planning van de gemeente voor 2030 van het aardgas af gaan, bekend zijn wat het alternatief voor aardgas is.

Terugdringen energieverbruik

Wanneer u gaat verbouwen is het zinvol om te investeren in isolatiemaatregelen. Het investeren in een hybride ketel of volledig overgaan op een warmtepomp wordt dan een reële optie. Is uw gasgestookte cv-ketel nu aan vervanging toe? Dan is de afweging tot 2021 lastiger te maken. Overweeg dan het huren van een cvketel totdat de geheel gasloze oplossing kan worden gerealiseerd.

Nieuwbouw

Samen Duurzaam

Duurzaamheid staat bij Mooiland hoog in het vaandel. We vinden het belangrijk dat huurders prettig samen wonen in fijne straten, buurten en wijken. Maar we vinden het ook belangrijk dat ze de mogelijkheid hebben om te besparen op hun energiekosten en tegelijkertijd comfortabel kunnen wonen in duurzame woningen. De komende jaren zijn we daarom bezig met verduurzaming van huurwoningen in het hele land, en dus ook in Landerd.

Goed voor het milieu en de portemonnee, dat is duurzaamheid in een notendop. Mooiland en de gemeente Landerd hebben samen afspraken gemaakt over duurzaamheid. In die afspraken staat onder meer dat Mooiland in Schaijk de kwaliteit van 50 woningen verbetert. Dat wil zeggen; we zorgen voor betere isolatie en ventilatie, passen waar nodig de cv-installatie aan én installeren zonnepanelen. De woningen krijgen hierdoor gemiddeld een A-label. Mooiland ziet dit als basiskwaliteit en werkt er de komende jaren aan om tijdens onderhoud en renovaties alle woningen naar de basiskwaliteit te brengen. Mooiland vraagt vanwege het belang van de verduurzaming van de woningen geen directe huurverhoging bij de woningrenovaties.

Nieuwe technologische ontwikkelingen en innovatieve bouwmethoden maken veel mogelijk als het gaat om duurzaamheid en energiebesparing. Waar oudere huurwoningen tegen de vlakte gaan om plaats te maken voor gloednieuwe huurwoningen, bouwen we het

concept van Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). De energiebesparingen die het gevolg zijn van BENG, maken we inzichtelijk.

Meer maatregelen

En we bekijken altijd of we nog méér maatregelen kunnen nemen. Bij woningrenovaties onderzoeken we bijvoorbeeld of we woningen kunnen loskoppelen van aardgas. Waar mogelijk regelen we de afvoer van regenwater niet meer via het riool. Dat is beter voor de bodem en biodiversiteit.

Kosten

Het verduurzamen van alle huurwoningen kost heel veel geld. Toch vinden we bij Mooiland dat huurders niet zelf voor die kosten moeten opdraaien. De komende jaren verkopen we in delen van Nederland veel huurwoningen aan andere woningcorporaties. Met de opbrengst daarvan bekostigen we de verduurzaming van woningen in Landerd en in andere gemeenten. Vooral in Noordoost-Brabant doen we dat.

GEMEENTE LANDERD

Mooiland gaat voor duurzame huurwoningen in Landerd

Mooiland en Landerd hebben elkaar gevonden in de wederzijdse wens tot verduurzaming. In 2019 maken we daarover met elkaar nog meer afspraken. Zo geven we samen thuis aan bestaande huurders en maken we betaalbare en duurzame huurwoningen ook voor toekomstige generaties mogelijk.

Woningcorporatie Mooiland

Hoe gaan we om met de verandering van het klimaat ?

Hoe gaan we de komende jaren om met de verandering van het klimaat? Om deze vraag te beantwoorden moeten we eerst in beeld brengen wat de klimaatverandering voor ons als inwoners betekent. Als we het over de effecten hebben, dan gaat het over waterveiligheid, wateroverlast, watertekort en overlast van hitte.

Waterveiligheid

Bij waterveiligheid kunnen we denken van groot naar klein. Als de zeedijken het begeven, de zeespiegel stijgt nog de komende tijd, loopt een groot deel van Nederland onder water. Ook is het mogelijk dat de rivierdijken het begeven. Als dit in onze regio gebeurt loopt de polder ten noorden van Schaijk en Reek onder water. Dit water kan dan tot aan of in de bebouwde kom komen te staan. Maar er kunnen ook lokaal zeer zware buien vallen waardoor onveilige situaties ontstaan.

Wateroverlast

We spreken van wateroverlast als na regenbuien water op straat blijft staan. Het gemeentelijk riool, dat eigenlijk niet voor regenwater bedoeld is, kan een regenbui van ongeveer 8 millimeter aan. Als het riool vol is, blijft het regenwater op straat staan of stroomt over straat naar de laagste punten. Hierdoor kan op deze plaatsen het water zo hoog komen te staan dat de straat niet meer berijdbaar is of zelfs dat het water in kelders of woningen binnenstroomt. Dit is de laatste jaren al een paar keer voorgekomen in de kernen van Landerd.

Hittestress

De verwachting is dat de komende jaren de temperaturen het hele jaar rond stijgen. In de zomer lijdt dit met langere droge perioden en hogere temperaturen tot hittestress. De temperaturen in gebieden met veel steen en in woningen kunnen oplopen tot hoger dan de lichaamstemperatuur. Dit heeft een negatief effect op de nachtrust en werk. Hittestress kan bij oudere mensen of mensen met minder weerstand leiden tot ernstig ziek zijn.

Wat kunt u zelf doen?

Als bewoner/huiseigenaar kunt u rondom uw woning een heleboel zaken verbeteren. Bij de meeste woningen is in de voor- en achtertuin veel stenen verharding aanwezig. Stenen laten weinig regenwater door, het regenwater stroomt snel weg het riool in. Door deze snelle afstroming verdroogt de ondergrond en moeten we dus bij droogte eerder sproeien in de tuin. Stenen houden warmte vast waardoor afkoeling van de omgeving in de nacht langzamer gaat.

Leg een groene tuin aan

Wat doet de gemeente Landerd?

In het bestaande gebied van de bebouwde kom wil de gemeente de komende jaren gescheiden riolering gaan aanleggen. In nieuwe wijken wordt het riool al standaard gescheiden aangelegd. Een gescheiden riolering houdt in dat regenwater en het water van huishoudens gescheiden wordt ingezameld. Het water vanuit huizen (douche, toilet, wasmachine etc.) gaat via de riolering naar de waterzuiveringsinstallatie. Regenwater van de daken van huizen en de straat wordt verzameld en afgevoerd naar nieuwe vijvers en sloten. Zo gaan we verdroging van de grond tegen en in warme tijden zorgen de vijvers en sloten ook voor verkoeling. Ook streven we ernaar om in nieuwe wijken voldoende groen aan te leggen. Onze ambitie is ook dat bij het aanleggen van een regenwaterriool in bestaand gebied de regenpijpen van de voorzijde van woningen hierop worden aangesloten. Hierdoor kunnen we samen nog meer schoon regenwater lokaal in de grond laten zakken en hoeven we dit niet weg te pompen naar de rioolwaterzuivering.

Gemeentelijke acties

Er waren in 2018 ook gemeentelijke acties tegen klimaatverandering.

- De eerste actie was Steenbreek: tegel eruit, plantje erin. Inwoners konden tegels uit de tuin halen en bij tuinbedrijven gratis ruilen tegen planten.

Watertekort

Watertekort hebben we in de zomerperiode van 2018 aan den lijve ondervonden. Het heeft zo weinig geregend dat vele hectares gewassen van de boeren verloren zijn gegaan. Ook zijn er op veel plaatsen struiken en bomen dood gegaan door de droogte. Het sproeien van het land werd verboden en de rivieren waren zo laag dat de scheepvaart er hinder van had. De regenbuien van de laatste maanden hebben de sloten en de rivieren weer gevuld maar de grondwaterstand is nog steeds veel te laag. De waterschappen in het oosten en zuiden van Nederland houden er rekening mee dat zij al in april, bij het begin van het groeiseizoen, moeten verbieden dat grondwater opgepompt mag worden om het land te beregenen. De grondwaterstanden zijn hier nog altijd erg laag.

Met de flinke hoosbuien en de warme zomer nog in ons achterhoofd, is een stenen tuin niet bepaald ideaal. Wanneer het flink regent, kan het water de grond niet in en stroomt richting riool. De riolering kan vervolgens al dat water niet aan en de boel stroomt over. Ook kan in een stenen tuin de warmte flink oplopen. ‘s Nachts koelen die stenen nauwelijks af. Niet echt een fijne plek om dan in te verblijven. Het advies is om uw tuin groen(er) te maken. Als het regent, kan het water de grond inzakken. Dat is goed tegen de verdroging en u hoeft minder te sproeien. En als het warm is, zorgt een groene tuin voor verkoeling. Een groene tuin kan zo aangelegd worden dat deze niet heel veel onderhoud nodig heeft. Ook kunt u de regenpijp losmaken van de riolering, als de regenpijp vlak bij de grond wordt doorgezaagd kan het regenwater zo de tuin inlopen en de grond in zakken.

- De tweede actie was actie Regenton. Inwoners konden bij Bouwklus in Schaijk en bij Groenwinkel Van der Burgt in Zeeland een regenton kopen met korting. Het regenwater in de ton gaat dan niet naar het riool en je hoeft geen kraanwater te gebruiken om de planten te gieten. Actie Regenton was een groot succes, er werden in Landerd 165 regentonnen verkocht. Misschien herhalen we de Regentonactie dit jaar! Hou daarvoor www.landerd.nl en de gemeentepagina in De Arena in de gaten.

Waterschapsverkiezingen: 20 maart 2019

Rondom het thema waterveiligheid is waterschap Aa en Maas verantwoordelijk voor de Maas en andere grote watergangen. Voor de thema’s wateroverlast en watertekort is het waterschap verantwoordelijk voor de meeste sloten in het buitengebied van de gemeente Landerd. Het waterschap zorgt ervoor dat het waterpeil in de sloten past bij het landgebruik van de aanliggende percelen voor zowel agrarisch gebruik als voor de percelen met natuur en water. Voor het thema wateroverlast is een goede afstemming en samenwerking tussen gemeente en waterschap noodzakelijk. Overlastsituaties binnen de bebouwde kom worden vaak via sloten afgevoerd naar het buitengebied. De sloten in het buitengebied moeten dit water dan wel kunnen verwerken. Het waterschap is voor de inwoners van onze gemeente een belangrijke organisatie als we het hebben over de verandering van het klimaat. Op woensdag 20 maart 2019 zijn de waterschapsverkiezingen. Belangrijk dat u dan ook gaat stemmen. Voor meer info kijkt u op www.kiesraad.nl/verkiezingen/waterschappen.

Advies nodig?

Voorbeelden duurzame woningen

Contact met Brabant Woont Slim?

ALLE INFORMATIE OVER DUURZAAMHEID

Samen Duurzaam

Brabant Woont Slim is hét energieloket van 14 samenwerkende gemeenten in Noordoost-Brabant. U kunt er terecht voor al uw vragen over het energiezuinig maken van uw woning. Op vragen als ‘hoe maak ik mijn huis aardgasloos?’, ‘waar vind ik een goed bedrijf?’, ‘welke subsidies en financieringen zijn beschikbaar?’ vindt u bij Brabant Woont Slim het antwoord. Op www.brabantwoonslim. nl vindt u veel informatie en een helpdesk die u kunt mailen en bellen.

Sommige vragen hebben meer aandacht nodig. Daarvoor heeft Brabant Woont Slim adviseurs die bij u langs komen voor een advies op maat. Dat kan een advies zijn over een specifiek vocht- of tochtprobleem in uw huis, of een uitgebreid advies om uw woning energieneutraal of gasloos te maken. En alles daartussenin!

Veel mensen uit de regio hebben hun woning al verduurzaamd. U vindt hun verhalen en ervaringen op www.brabantwoontslim.nl. Regelmatig zijn er ook activiteiten in de regio, zoals energiecafés of themabijeenkomsten. Blijft u graag op de hoogte? Abonneer u dan op de nieuwsbrief en facebookpagina, kijk hiervoor op www.brabantwoontslim.nl.

U bereikt Brabant Woont Slim via www.brabantwoontslim.nl/contact of op 085-0410070. Tijdens het spreekuur dinsdag- en donderdagmiddag tussen 13.00 en 17.00 uur wordt u direct geholpen. Buiten het spreekuur kunt u uw vraag inspreken en wordt u teruggebeld.

Oproep aan bedrijven

Is uw bedrijf actief met het verduurzamen en energiezuinig maken van woningen? Maak er dan werk van om uw bedrijf zichtbaar te maken op het regionale energieloket Brabant Woont Slim!

Kwaliteitseisen

Brabant Woont Slim helpt inwoners in Noordoost-Brabant met vragen over energiebesparing. Dit gaat van een energiecheck tot aan het vergelijken van offertes. Belangrijk daarbij is dat de inwoners goed advies krijgen. Daarnaast is het ontzettend belangrijk dat de inwoners terecht

Schoner vervoer

Het klimaatakkoord is ook gericht op schonere mobiliteit, vooral door een omslag te maken naar elektrisch vervoer. Voor zwaar vrachtvervoer zijn nog innovaties nodig. Voor auto’s en bussen is het technisch al mogelijk. Biobrandstof kan een tijdelijke oplossing zijn op de weg naar groene waterstof als brandstof. De manier waarop we reizen kan ook CO2-reductie opleveren, bijvoorbeeld met spitsmijden, thuiswerken, combinaties van auto, openbaar vervoer, fiets en zuiniger rijden.

Dat vraagt veel samenwerking en verandering van iedereen die een rol speelt van begin- tot eindpunt van de reis. Pilots met alternatieven van vervoer en betaling van reizen zijn nodig om hier meer kennis over op te doen.

Tips voor woningisolatie

Gaat u uw woning isoleren? Op www.milieucentraal.nl vindt u nuttige informatie. Deze informatie is onafhankelijk, betrouwbaar en praktisch, zonder commercieel belang. Alle tips en adviezen zijn gebaseerd op (wetenschappelijk) onderzoek. U vindt er informatie over bijvoorbeeld: Verbeter je huis, in zes stappen van het aardgas af, apparaten en verlichting, bespaartips (klimaatklappers.nl) en nog vele andere onderwerpen.

Investeren in woningisolatie loont. Spouwmuurisolatie geeft hetzelfde rendement als een spaarrekening met 10 procent rente! Ook andere soorten isolatie hebben een goed rendement: Dakisolatie (7 procent), Vloerisolatie (7 procent) en HR++ glas (5 procent). De eerste stap is: uitzoeken wat u nog kunt verbeteren aan de isolatie van uw woning. Een handige website hiervoor is www.verbeterjehuis.nl. U kunt ook een energieadviseur inschakelen, kijk hiervoor op www.milieucentraal.nl.

Gaat u aan de slag, doe het dan meteen goed: ga voor een hoge isolatiewaarde. Daarmee bespaart u meer energie, terwijl de extra kosten meevallen. Maak u niet te druk over het soort materiaal. Denk naast isolatie ook aan ventilatie: onmisbaar voor uw gezondheid. Plaats bijvoorbeeld ventilatieroosters als u enkel- of dubbelglas vervangt door HR++ glas of tripleglas. Wilt u uw huis energieneutraal maken? Kies dan overal voor een zeer hoge isolatiewaarde. Kijk hiervoor op www.milieucentraal.nl onder het kopje Energieneutraal verbouwen. (bron: Milieucentraal)

GEMEENTE LANDERD

Brabant Woont Slim , uw gids naar energiezuinig wonen

kunnen bij bedrijven die aan alle kwaliteitseisen voldoen.

Dat wil zeggen dat het betreffende bedrijf actief is met het verduurzamen en energiezuiniger maken van woningen, inwoners goed kunnen adviseren en de beloofde kwaliteit kunnen leveren.

Past uw bedrijf in het profiel?

De energiebesparing en het comfort dat wordt beloofd door een bedrijf moet ook gerealiseerd worden! Past uw bedrijf in bovenstaand profiel? Meldt u dan aan en wordt ook zichtbaar voor uw klanten op Brabantwoontslim.nl. Op deze website vindt u meer informatie over de kwaliteitscriteria en het aanmeldingsformulier.

In een circulaire economie (ook wel kringloopeconomie) ligt de nadruk bij de afvalverwerking op het maximaal hergebruiken van producten en grondstoffen. Hierin heeft het nieuwe regionale duurzaamheidsplein op het terrein van de milieustraat in Oss een belangrijke rol. Het is een combinatie van milieustraat, kringloopwinkel en demontagehal op één terrein. De regionale milieustraat Oss, waaraan ook de gemeente Landerd deelneemt, is hierin uniek in Nederland.

De gemeente Oss, Landerd en Kringloopbedrijven Maasland werken samen op het duurzaamheidsplein. Het huidige terrein van de milieustraat krijgt hiervoor een nieuwe inrichting. Zo komt er een demontagehal waar de ingeleverde spullen binnenkomen. Hier halen werknemers, met een afstand tot de arbeidsmarkt, de bruikbare grondstoffen eruit. Ook halen zij herbruikbare en verkoopbare spullen eruit. Producten krijgen een ‘tweede leven’ en worden in de kringloopwinkels in Oss en Heesch verkocht. De demontagehal wordt naar verwachting eind maart 2019 in gebruik genomen.

Eerste fase bouw afgerond De eerste fase van de bouw van het duurzaamheidsplein is inmiddels afgerond. Het nieuwe stortbordes is de belangrijkste stap in de eerste fase. Op het stortbordes staan verschillende bakken waar bezoekers hun grondstoffen in kwijt kunnen. Alle containers zijn nu op één plek te vinden. De volgende stap in de bouw van het duurzaamheidsplein is de afdeling compostering. Hier kunnen bezoekers hun groenafval kwijt. Bezoekers reageren enthousiast op de vernieuwde situatie!

VAN AFVAL NAAR GRONDSTOF

Samen Duurzaam

GEMEENTE LANDERD

Duurzaamheidsplein regionale Milieustraat Oss

Duurzaamheidsplein, Maaskade 28, Oss.

Openingstijden

maandag 08.30 tot 16.30 uur

dinsdag 08.30 tot 16.30 uur

woensdag 08.30 tot 16.30 uur

donderdag 08.30 tot 16.30 uur

vrijdagdag 08.30 tot 16.30 uur

zaterdag 08.30 tot 15.00 uur

Op weg naar minder restafval

Bedrijfsafval wordt niet geaccepteerd. Bedrijfsvoertuigen plus personenauto’s en/of aanhangers met bedrijfslogo of -naam worden geweigerd. Bij aanbieding van grondstoffen is legitimatie verplicht.

Ons afval is een grondstof. Het maximaal hergebruiken van producten noemen we de circulaire economie, ook wel kringloopeconomie genoemd. Afval zien als grondstof is goedkoper, duurzamer en milieuvriendelijker. We moeten proberen ons denken (nog) meer om te schakelen van afval naar grondstof, zodat hergebruik stijgt en de hoeveelheid restafval daalt. Ook hergebruik van nog bruikbare spullen is belangrijker dan ooit. De verbranding van het restafval wordt steeds duurder. De hoeveelheid afval in de grijze containers terugbrengen door een betere en bewustere scheiding is beter, en duurzamer, voor de portemonnee en het milieu.

Om de drie jaar wordt er onderzocht welk afval er in de grijze containers wordt gedaan. Uit het meest recente onderzoek (2016) blijkt dat er in Landerd veel etensresten en tuinafval (inclusief snoeihout) in zat. Het beste is natuurlijk zo weinig mogelijk etensresten over te houden. Dit is alleen maar verspilling. Etensresten horen thuis in de groene gft-container.

Tuinafval

Tuinafval hoort evenmin thuis in de grijze container en moet in de groene container. Tuinafval kan tot 2 m3 gratis worden gebracht naar de regionale milieustraat in Oss. Binnen de bebouwde kom wordt snoeihout in het najaar in Landerd gratis aan huis opgehaald. In het buitengebied kan een ontheffing worden verkregen voor het stoken van schoon snoeihout. Bladeren van gemeentebomen kunnen in de bebouwde kom langs de weg op hopen worden gegooid. Dan haalt de gemeente het op.

PMD

Ook is in het onderzoek gebleken dat er in het restafval nog vaak PMD (plastic, metalen/blik en drankenkartons), papier, textiel, glas en klein chemisch afval zit. Deze afvalstromen worden gescheiden ingezameld in de gemeente en horen niet in de grijze container. De inzamelfrequentie van het PMD is in de zomermaanden verhoogd naar 2x per week. Wist u dat de PMD-zakken worden gemaakt van het plastic wat u hebt gescheiden?

Oud papier

Oud papier wordt in uw buurt door verenigingen (vrijwilligers) ingezameld. Zij krijgen hiervoor een vergoeding. Ook staat er voor het oud papier een container op de gemeentewerf in Schaijk. Voor textiel staan er op diverse plaatsen in onze gemeente containers. Hierin kunnen alle textielsoorten (dus ook oude vodden en dekens) en (kapotte) schoenen worden gegooid. Voor het glas staan in de dorpskernen nieuw ondergrondse glasbakken waar het glas op kleur kan worden ingegooid.

Klein chemisch afval kan bewaard worden in de daarvoor verstrekt groene kca-boxen en worden afgegeven op de gemeentewerf in

Schaijk en de regionale milieustraat in Oss. Genoemde en nog meer afvalsoorten kunnen in de gemeente Landerd gescheiden worden aangeboden. Zie hiervoor de achterzijde van de Afvalwijzer 2019 en op www.landerd.nl. Al het afval wat gescheiden wordt aangeboden. wordt afzonderlijk bewerkt. Dat resulteert in heel veel grondstoffen. Beter voor het milieu, goedkoper en duurzamer. In 2019 zal er een nieuw onderzoek worden gehouden naar de inhoud van de grijze container.

Wist u dat u de grote grijze container gratis kunt omruilen naar een kleiner nieuw exemplaar? U kunt hiervoor contact opnemen met de gemeente: 0486-458111.

Kringloopactiviteiten in Landerd Twee jaar geleden is er een samenwerking tussen Kringsloopbedrijven Maasland en de gemeente Landerd gestart. Daardoor krijgen oude huishoudelijke spullen (grof huisvuil) een tweede leven en zorgen we met zijn allen voor een duurzamere samenleving. Gooi het grof huisvuil, bruikbaar en onbruikbaar, klein en groot, daarom niet in de grijze container. Het kringloopbedrijf haalt al uw grof huisvuil gratis bij u thuis op. Er wordt geen groen tuinafval en bouwen sloopafval opgehaald. Veel van de opgehaalde spullen komen terecht in de

Duurzaamheidsplein regionale milieustraat Oss.

winkels van het kringloopbedrijf in Oss en in Heesch. Breng eens een bezoek aan een van deze winkels. Leuke tweedehands spullen voor een klein prijsje.

De overige niet verkoopbare spullen wordt gesorteerd en hiervan worden dan weer grondstoffen gemaakt. De samenwerking bespaart naar schatting jaarlijks ongeveer 100 ton CO2-uitstoot. Dat komt overeen met de jaarlijkse opnamecapaciteit van ruim 10.000 bomen, ofwel een bos van ruim 55 voetbalvelden. Daarnaast biedt het kringloopbedrijf werkgelegenheid en werkervaring voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Dus: Grof huisvuil, groot of klein, bruikbaar of onbruikbaar, niet in de grijze container. Meld u aan op www.kringloopbedrijfoss.nl of bel naar 0412-626111 om het gratis aan huis op te laten halen. Beter voor het milieu, goedkoper en duurzamer, en werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

'

ALLE INFORMATIE OVER DUURZAAMHEID

BUURKRACHT SCHAIJK WIL MEER ZONNEPANELEN IN HET DORP

Samen Duurzaam

Vijf Schaijkenaren hebben zich verenigd in het maatschappelijke initiatief Buurkracht. De ambitie is om bij te dragen aan de duurzaamheidsontwikkeling van de gemeente Landerd, beginnend in hun eigen dorp. De focus ligt in eerste instantie op zonnepanelen. Maandag 18 maart is er een informatieavond bij De Potter over de voordelen van collectief inkopen. Naast het belang voor het milieu, zijn zonnepanelen ook financieel aantrekkelijk.

Buurkracht Schaijk is ontstaan naar aanleiding van een bijeenkomst over zonnepanelen in september vorig jaar. “Het bleek te gaan over Buurkracht”, vertelt Gerard Wittenberg. “Het was een heel interessante en informatieve avond, erg goed voorbereid. De vraag van de avond was: wie is bereid iets te organiseren om de duurzaamheid in Schaijk te verbeteren? Bij de meesten was er wel belangstelling om deel te nemen aan een project, maar niet om het actief mee op te pakken. Er bleven drie mensen over: Harrie Verstegen, John van Zuijlen en ik.”

Het drietal krijgt in de periode daarna van buurtbegeleider Floris Baggerman toelichting op het idee achter Buurkracht. “Toen hebben we gekeken naar onze kwaliteiten en wat er meer nodig was om een project te realiseren”, vervolgt Wittenberg. “Zo kwamen we uit bij René Slegers. Later is ook Marco Jans als versterking aangesloten. Met z’n vijven hebben we besloten om ons niet op één wijk te richten, wat bij Buurkracht meestal het geval is, maar hebben we voor heel Schaijk gekozen.”

Offertes vergelijken

Zodra de groep duidelijk heeft wat het wil bereiken, gaan de leden aan de slag. De taken worden verdeeld en ze beginnen er voortvarend aan. “De kwaliteit is heel belangrijk”, vindt Wittenberg. “Gelukkig hebben onze teamleden er veel verstand van. We hebben offertes opgevraagd bij verschillende zonnepaneelaanbieders. Daarbij slaan we de lokale partijen zeker niet over. De leveranciers zijn ervan op de hoogte dat wij bij verschillende bedrijven een prijs opvragen. We willen scherpe tarieven. Daarin biedt de collectiviteit van het project veel schaalvoordelen.”

De teruggekomen prijsopgaves worden tot op de detail bekeken en vergeleken. “We onderbouwen de vergelijkingen”, vult Slegers aan. “Een expert van Enexis kijkt er ook nog overheen om de kwaliteit te borgen. Als initiatiefnemers hebben wij geen enkel commercieel belang. Sterker nog: drie van de vijf leden hebben al zonnepanelen op het dak liggen. Wij faciliteren de informatieavond en presenteren de informatie. Daarna is het tussen de leverancier en de klant om tot een deal te komen.”

Groene gemeente

Buurkracht Schaijk heeft als ambitie om de omgeving duurzamer in te richten. “Over een paar jaar zijn we gemeente Maashorst”, weet Slegers. “Dat is een groene gemeente. Als dorpen moeten we

Wat is buurkracht?

GEMEENTE LANDERD

Het is niet alleen gunstig voor het milieu , maar ook voor je portemonnee '

dat ook uitstralen. Het is jammer hoe weinig zonnepanelen er nu op de daken liggen, terwijl er zoveel ruimte voor is. Als we daar niets aan doen, hebben we een probleem op het moment dat de gaskraan dichtgaat. Wij hopen woningeigenaren te bereiken en te stimuleren mee te doen. Nu richten we ons op zonnepanelen. Wellicht dat we later ook nog andere zaken kunnen oppakken.” Buurkracht Schaijk is van mening dat de gemeente Landerd ook een steentje kan bijdragen aan het project. “Wethouder Ben Brands ondersteunt het initiatief van harte”, laat Slegers weten. “Hij gaat op zoek naar regelingen waar we mogelijk gebruik van kunnen maken. Ook heb ik tijdens de raadsvergadering van donderdag 31 januari de raadsleden toegesproken en opgeroepen met een voorstel te komen. Door een kleine financiële prikkel krijg je wellicht meer burgers geactiveerd om mee te doen. Eerdere acties hebben aangetoond dat dit werkt. Een kleine subsidie kan voor een groot succes zorgen.”

Financiële voordelen

Samen aan de slag in jouw buurt

Buurkracht gelooft in de kracht van buren; het gezamenlijk zaken aanpakken om ze mooier, beter, groener, veiliger of gezelliger te maken. “Samen optreden is niet alleen handig, maar ook nog eens heel leuk”, stelt Floris Baggerman, buurtbegeleider bij Buurkracht. Hij treedt op als verbinder en adviseur bij meerdere initiatieven in het land. “Dit doe ik door mensen bij elkaar te brengen en ze te ondersteunen met tips, trucs en tools, zoals de buurkracht-app en de website buurkracht.nl. Meer dan driehonderdvijftig buurten in heel Nederland hebben al hun buurkracht getoond. Schaijk kan zich daar binnenkort bij aansluiten.” Buurkracht is een maatschappelijk initiatief van netbeheerder Enexis Groep, ontstaan in 2013. Buurkracht heeft geen commerciële doelstellingen, het platform is onafhankelijk en gratis. Burgers kunnen kosteloos gebruikmaken van de tips en tools. “Overal waar mensen samenkomen is buurkracht”, vertelt Baggerman. “Geïnteresseerden kunnen aansluiten bij een bestaande activiteit in de buurt of er zelf een opzetten. Ook de overheid ziet de kracht van buren; steeds vaker zoeken zij de samenwerking op. Zo wil Noord-Brabant met de ondersteuning van Buurkracht één miljoen inwoners uit de provincie betrekken bij de energietransitie. Schaijk is daar een succesvol voorbeeld van.”

Het opwekken van energie uit een hernieuwbare energiebron zoals de zon heeft een positief effect op het milieu. Fossiele brandstoffen als gas zijn namelijk niet onuitputtelijk. Die raken een keer op. Ook zelf heb je baat bij het aanbrengen van zonnepanelen. Wittenberg: “Je investeert in het milieu voor onze toekomst en voor je eigen portemonnee. Er is de laatste tijd veel aandacht voor duurzaamheid. We willen de wereld goed achterlaten voor onze kinderen en kleinkinderen. Daarbij heb je zelf ook financieel voordeel. Dat wil zeggen dat je investering na zo’n vijf à zes jaar rendabel is. Met de huidige rente kan het zelfs interessant zijn als je een lening afsluit om zonnepanelen te kopen.”

Informatieavond

Maandag 18 maart is er een informatieavond bij De Potter aan de Pastoor van Winkelstraat 2. De bijeenkomst start om 20 uur, inloop vanaf 19.30 uur. Hoewel het om Buurkracht Schaijk gaat, zijn inwoners uit Reek, Zeeland en andere omliggende dorpen ook van harte welkom. Het team hoopt op een grote opkomst. “En de laatste uitdaging is om ‘onze buren’ te overtuigen ook daadwerkelijk zonnepanelen op het dak te leggen”, besluit Slegers. Wil je meer informatie of wil je nu alvast laten weten dat je interesse hebt? Download dan de Buurkracht App en meld je aan. De organisatie is te bereiken via buurkrachtschaijk@gmail.com.

Download de Buurkracht-app

De Buurtkracht-app helpt je bij het uitvoeren van een idee, van iedereen aan de zonnepanelen tot aan de opknapbeurt van een speeltuintje. “Je start eenvoudig een activiteit en deelt deze met één druk op de knop met al je buren. Zonder dat je hier telefoonnummers voor uit hoeft te wisselen”, licht Floris Baggerman van Buurkracht toe.” Als het begin eenmaal gemaakt is, gaat de rest bijna vanzelf. Je zult ervan versteld staan wat jullie samen kunnen bereiken.” Download de app in de App Store of Google Play

Sportfietsen.

Wij zijn gespecialiseerd in:

- De E-bike Specialist voor advies, verkoop en reparatie.

Service op maat.

Sportfietsen.

- Reparaties gewoonlijk de volgende dag klaar!

E- bikes voor iedereen.

Service op maat.

Stad- en Transportfietsen. Accessoires.

- Altijd een fiets die u past.

E- bikes voor iedereen.

Naar je werk op de fiets, dan vervuil je niets!

Stad- en Transportfietsen. Accessoires.

Altijd een fiets die jou past

Altijd een fiets die jou past

Wij zijn gespecialiseerd in: Sportfietsen. Service op maat. E-bikes voor iedereen. Stad- en Transportfietsen. Accessoires.

Kolonel Wilsstraat 12A

iets die jou past

Kolonel Wilsstraat 12A Ravenstein www.defietsmaker.nl

Baden + heeft het beste van alle badkamermerken voor u bij elkaar gebracht: in de Mix & Match collectie. Van handdoekhaakje tot bubbelbad, van landelijk tot superstrak. Met altijd hetzelfde uitgangspunt: kwaliteitsproducten voor de scherpste prijzen!

‘Al specialistjarenin duurzame en energieinstallaties’neutrale

Ontmoet onze vakmensen

Vestiging Heesch, Osseweg 3 | Vestiging Nijmegen, Korenpad 12 Wij zoeken collega’s! Bekijk onze vacatures op hoppenbrouwerstechniek.nl

ZONDAG 24 FEB

Ontdek hoe wij de duurzaamste installateur van Nederland willen worden!

11:00-16:00 UUR

LED - verlichting : duurzaam voor milieu en portemonnee

SCHAIJK - De snelste besparing in huis en op de zaak kun je realiseren door alle conventionele verlichting te vervangen met LED-lampen. De besparing kan oplopen tot negentig procent per lamp. Dan heb je de investering er zo uit. Bedenk daarbij dat de levensduur van een LED-lamp vijf keer hoger is dan die van een traditionele gloeilamp en tel uit je winst. Stef en Jens van den Wijngaard van Letsleds uit Schaijk kunnen je alles vertellen over deze duurzame vorm van verlichting.

De ontwikkeling van LED-lampen heeft de afgelopen jaren niet stilgestaan. “Veel gedachtes die over deze duurzame vorm van verlichting bestaan, zijn volledig achterhaald”, meldt Stef. “De techniek gaat heel snel. De nieuwste generatie LED-lampen kan eigenlijk alles wat conventionele lampen ook kunnen. En nog veel meer. De voorsprong wordt steeds verder uitgebreid. Er is heel veel mogelijk.”

Dimbare warmte

LED-verlichting is prima te gebruiken in zo goed als alle situaties, thuis en op het werk. “Dat LED-lampen koud licht geven is echt een fabeltje”, stelt Stef. “ Een sfeervolle gloeilampkleur is steeds gebruikelijker. Tegenwoordig kan een LED-lamp zelfs van kleur veranderen.

Onze dimbare LED-spots kun je bijvoorbeeld helemaal naar eigen voorkeur aanpassen. Je gaat traploos van halogeen via gloeilamplicht naar kaarslicht. Dat geeft warme kleuren. Het zorgt voor sfeer en gezelligheid.”

Levensduur

Om het installeren van LED-lampen eenvoudig te maken, hebben ze dezelfde soorten fittingen als conventionele lampen. “Sommige mensen vrezen dat ze het hele huis moeten verbouwen”, weet Jens. “Niets is minder waar. Tachtig tot negentig procent is zo te vervangen. Oude lamp eruit, LED-lamp met dezelfde fitting erin en klaar. De lichtopbrengst is hetzelfde. Je besparing begint direct. Daarnaast is er veel minder onderhoud nodig. Dat scheelt

weer werk. Een gloeilamp heeft ongeveer vierduizend branduren, een halogeenlamp haalt zesduizend branduren. De LED-lampen van nu halen dertigduizend branduren. Er zijn er zelfs die al tachtigduizend halen. Nog los van andere besparingen is de levensduur dus al vele malen groter.”

Rendement

Lampen van Letsleds heb je zo terugverdiend. “Dat kun je zelf berekenen”, legt Jens uit. “Stel je vervangt in je woonkamer een lamp van zestig watt met een LED-lamp van zes watt. Dat is een besparing van negentig procent. Dergelijke percentages haal je niet met isolatie en zonnepanelen. Vervolgens neem je de aanschafwaarde van je LEDlamp. Die ligt vaak wel iets hoger dan die van conventionele lampen. Van die kosten haal je de energiebesparing af. Dat verdien je meestal in iets meer dan een jaar terug. Als je dan bedenkt dat een LED-lamp een levensduur heeft van ongeveer tien jaar, heb je toch een aardig rendement.”

Webshop De webshop op www.letsleds.nl is voornamelijk gericht op particulieren. “We hebben lampen voor in de woonkamer en keuken tot waterdichte inbouwspots voor natte ruimtes zoals de badkamer”, vertelt Stef. “Naast LED-lampen en dimbare LED-spots kun je bij ons ook terecht voor tuinverlichting en bouwlampen.”

Waar het gaat om de presentatie van

LANDELIJKE CAMPAGNE VOOR MILIEUBEWUST GEDRAG

de diverse soorten LED-lampen in de webshop gaan Stef en Jens nét een stapje verder dan gebruikelijk is. “Van ieder lampje dat we in onze collectie hebben, maken we zelf een 360 graden-foto, waardoor in de webshop tot in het kleinste detail zichtbaar is hoe het lampje eruit ziet.” Bekijk het ruime assortiment online of doe de besparingsscan op de website om je persoonlijke besparing te berekenen.

Zakelijke markt

Letsleds is actief door heel Nederland en Vlaanderen. Daarbij levert het bedrijf niet alleen aan particulieren, maar voorziet het ook de zakelijke markt van advies en LED-lampen. Stef: “Zo hebben we in Amsterdam onder meer een scheepsterminal ingericht met LED-verlichting, verlichten we volledige kerken met LED-lampen en hebben we de verlichting verzorgd van het Chassé Theater in Breda, maar we hebben ook complete bedrijfshallen en vakantiehuisjes gedaan. Alles vraagt om een eigen oplossing.”

De zakelijke oplossingen bekijkt

Letsleds per project. “Het is écht maatwerk”, vervolgt Stef. “We bekijken het per keer. Het is voor ondernemers zeer de moeite waard om de overstap naar LED-lampen te maken. Neem bijvoorbeeld een fabriekshal. Wij kennen bedrijven waar er elke twee à drie maanden een hoogwerker aan te pas moet komen om de kapotte TL-balken te vervangen. Dat is niet efficiënt, zeker niet als je in de ruimte ook nog spullen aan de kant moet zetten. LED-lampen hebben veel minder onderhoud nodig, branden langer en zijn zuiniger. Het is dus een duurzame investering die zich

op termijn dubbel en dwars terugbetaalt.”

Letsleds is gelegen aan de Hoogschaijksestraat 37b in Schaijk. Meer informatie: bel 0486-750438, mail naar info@ letsleds.nl of bezoek de webshop op www.letsleds.nl. Stef en Jens van den Wijngaard staan je graag te woord om je verder te helpen bij het maken van deze duurzame investering die niet alleen goed voor het milieu is, maar ook voor je eigen portemonnee.

Besparingscalculator

Op de website van Letsleds kun je de LED besparingscalculator invullen om uit te rekenen hoeveel jij kunt besparen. Het is een eenvoudige tool waarmee de kosten en het gebruik van verlichting inzichtelijk worden gemaakt. Op het moment dat je de aanschafkosten hebt terugverdiend, begin je te verdienen ten opzichte van voorheen. Het is een duurzame investering die een kostenreductie oplevert. Surf dus snel naar www.letsleds.nl om jouw rendement te berekenen.

Miljoenen Nederlanders willen duurzamer leven maar slagen daar niet in

Milieu Centraal trapte dinsdag 12 februari ‘Een Dagje Groen’ af, een landelijke campagne die Nederlanders helpt duurzame stappen te zetten. Miljoenen mensen willen duurzame keuzes maken, zoals minder vlees eten of korter douchen, maar vinden zelf dat ze daarin onvoldoende slagen. Dat blijkt uit een onderzoek door Motivaction.

Op de website Eendagjegroen.nl kunnen consumenten experimenten aangaan en zien daar direct hoeveel zij het milieu daarmee een handje helpen. Bovendien wordt op de website opgeteld wat alle deelnemers samen voor het milieu betekenen.

Obstakels

Duurzaamheid is een populair thema: wie de kranten leest, kan zomaar het idee krijgen dat Nederlanders zich constant bezighouden met het milieu. Toch blijkt uit het onderzoek dat er nog veel te winnen valt als het gaat om duurzame gewoontes. Vier van de tien Nederlanders eten ‘s avonds bijvoorbeeld nooit vegetarisch, terwijl een aanzienlijk deel dat juist vaker wil doen. Als reden wordt hierbij vaak aangegeven dat zij onvoldoende lekkere vegetarische gerechten kennen. Een andere veel gegeven reactie is dat de rest van het huishouden toch echt vlees eist.

Ambitieus Op andere gebieden hebben Nederlanders de smaak al te pakken. Acht van de tien scheiden bijvoorbeeld wel eens plastic afval en liefst 72 procent doucht met enige regelmaat niet langer dan vijf minuten. Verder neemt bijna iedereen nu en dan een eigen tasje mee naar de supermarkt: slechts 2 procent van de bevolking doet dat nooit.

Duurzaam smaakt naar meer

Uit het onderzoek blijkt dat vooral mensen die al bepaalde duurzame gedragingen vertonen, openstaan om dat vaker te doen. Nederlanders die al zo nu en dan vegetarisch eten, willen nog minder vaak vlees op hun bord. Veel mensen die al eens plastic afval scheiden, nemen het zichzelf kwalijk dat ze dat niet vaker doen. En ook plantaardige alternatieven voor melk smaken naar meer.

Een Dagje Groen

Om Nederland te helpen net dat ene stapje te zetten naar be-

wust gedrag, start Milieu Centraal een landelijke campagne. Op Eendagjegroen.nl staan zestien praktische acties die mensen kunnen ondernemen om duurzamer te leven. Iedereen kan één of meer acties selecteren en een doel voor zichzelf stellen, bijvoorbeeld 25 dagen (plastic) afval scheiden, 10 dagen vergeten kleren dragen of 40 dagen geen kaas eten. Dat kan in je eentje of met vrienden, collega’s en familie. Op de website telt Milieu Centraal alle besparingen bij elkaar op, zodat meteen duidelijk wordt hoeveel Nederland samen bespaart.

De eerste stap Vera Dalm, directeur Milieu Centraal: “Er wordt heel veel gesproken over duurzaamheid en klimaatverandering. De meeste mensen weten echter niet zo goed waar ze moeten beginnen. Maar als ze dan eenmaal aan de slag gaan, hebben ze al gauw de smaak te pakken. Met deze campagne willen we Nederlanders daarom helpen om die belangrijke eerste stap te zetten. Zo wil Milieu Centraal de discrepantie tussen duurzaam willen en duurzaam doen verkleinen. Als we allemaal een steentje bijdragen, kunnen we samen een hele grote positieve invloed hebben.”

‘Wij zijn tevredenpas als onze klant dat ook is’

Heeft u bouwgrond? Dan zijn wij uw ideale bouwpartner. Samen met onze architecten vertaalt u uw woonideeën in een uniek ontwerp, waarbij elke woonstijl mogelijk is.

ROSCOBOUW

MEESTERS

Vraag ons gratis magazine aan

UDEN - De wereld is aan het veranderen, waarbij de focus steeds meer op elektrisch komt te liggen in plaats van op het gebruik van fossiele brandstoffen. Dat weten ze bij Derks Bedrijfswagens in Uden ook. Hoewel er voor bedrijfsvervoer nog geen sluitende oplossing is, stelden ze zich niet afwachtend op, maar bekeken ze hoe ze hun steentje kunnen bijdragen. In hun zoektocht zijn ze uitgekomen bij de Colibus, een volledig uitstootvrij voertuig met een goede actieradius, een groot volume en een dito laadvermogen. De ideale bedrijfswagen voor de einddistributie en in stedelijk gebied.

Wereldwijd wordt flink ingezet op het verduurzamen van de mobiliteitssector. Er is alleen nog geen goede oplossing beschikbaar voor het bedrijfsvervoer. “Het grote probleem is de beperkte actieradius van elektrische voertuigen in combinatie met voldoende laadvermogen”, weet Ruud Derks van Derks Bedrijfswagens. “Die is nog veel te beperkt als je gewend bent om honderden kilometers af te leggen. De afstand kun je alleen vergroten door meer accu’s te installeren. Dat gaat ten koste van het laadvermogen en dat is juist waar het omdraait bij veel bedrijven.”

Importeurschap

Met die kennis in het achterhoofd is Derks Bedrijfswagens de markt opgegaan om de reeds aanwezige opties nader te onderzoeken. Daarbij werden ook de wensen en behoeften van de klant meegenomen. “We zijn uitgekomen bij de Colibus”, licht Ruud toe. “Dit volledig uitstootvrije voertuig heeft een actieradius van 100 tot 120

kilometer, veel volume met een lage instap en een laadvermogen van 890 kilo. Die combinatie maakt het interessant voor onze klanten en het maakt de Colibus perfect voor einddistributie.”

De Colibus is van Franse makelij en is ontwikkeld door batterijfabrikant E4V. “De producent is bij ons op bezoek geweest”, vervolgt Ruud. “Ze wilden graag met ons in zee. Wij hebben voor Nederland het importeurschap gekregen. Dat betekent dat wij deze elektrische wagens kunnen leveren met een Nederlands kenteken.” In Frankrijk en België zijn de eerste reacties heel goed. “Bij onze zuiderburen is DHL gestart met het inzetten van de Colibus voor levering in stedelijke gebieden. Nu aan ons de taak om ook in Nederland dit duurzame voertuig in de markt te zetten.”

Gekoeld en ongekoeld Er zijn twee types van de Colibus. De standaard variant heeft acht kubieke meter laadruimte, in gekoelde versie kun je vijfenhalve kubieke meter aan

lading kwijt. Het koelsysteem heeft een eigen accu en staat los van het systeem dat de auto aandrijft. “Grote deuropeningen en een lage instap creëren een ergonomische werkruimte”, zegt Ruud. “Je kunt kiezen uit deuren of rolluiken aan de zijkant of achterzijde. Verder rijdt de Colibus zalig, net als in de botsauto’s; geruisloos en met een goede acceleratie. Door het eenvoudige mechanisme heb je er nauwelijks onderhoud aan. Op het belangrijkste onderdeel, de accu, krijg je vijf jaar garantie. Met een topsnelheid van tachtig à negentig kilometer per uur kun je er in de regio prima mee uit de voeten. Je kunt er zo mee de weg op. Het voertuig is ook geschikt voor een groot terrein, in de stad of op een vliegveld.”

Lease of koop Hoe alle klimaat- maatregelen gaan uitpakken, is nu nog niet te voorspellen. “Het is wel duidelijk dat we er iets mee moeten, dus daarom hebben wij meteen doorgepakt”, vertelt Ruud. “We merken dat er veel koudwatervrees op de markt is. Klanten zijn wel geïnteresseerd, maar puntje bij paaltje kiezen ze vaak toch voor een meer conventionele oplossing. Daarom bieden wij de Colibus en Colibus Cold ook aan middels een leasecontract. Dan ligt het risico bij ons, niet bij de ondernemer. Het is een compleet nieuwe markt: onbekend maakt onbemind. Door hier nu al mee aan de slag te gaan en dit aan te bieden, kunnen we polsen waar onze klanten nog tegenaan lopen.”

In aanschaf is de Colibus duurder dan een conventionele bedrijfswagen. Ruud: “Maar eigenlijk kun je het niet met elkaar vergelijken, want er zijn nog geen cijfers om te vergelijken. Ik verwacht wel dat als je naar de totale le - vensduur van een voertuig kijkt dat elektrisch rijden goedkoper is. En dan kijk ik alleen nog puur naar het financiële plaatje. Dat staat nog los van de winst voor het milieu en het maatschappelijk verantwoord ondernemen.”

Wil je meer weten over de Colibus? Kijk dan op www.derksbedrijfswagens.nl of neem contact op via 0413-241040, Zowel de reguliere Colibus als de Colibus Cold staan in de showroom aan de Belgenlaan 7 in Uden.

Presentatie over weer en klimaat bij Heemkundekring Schaijk - Reek

Heemkundekring Schaijk-Reek houdt dinsdag 19 februari een lezing over het weer en het klimaat. Daarmee speelt de vereniging in op een onderwerp dat de laatste tijd steeds meer in het nieuws is. Presentator Hennie van Apeldoorn kijkt enerzijds naar het weer-en-klimaatpatroon in het verleden en anderzijds doet hij voorspellingen. De avond vindt plaats in De Komme aan de Netjeshof 2 in Schaijk. Leden hebben gratis toegang, niet-leden betalen 2,50 euro. De deuren gaan om 19.30 uur open.

Van Apeldoorn behandelt eerst het weersysteem van de aarde. Daarbij besteedt hij aandacht aan temperatuur, wind, wolken, neerslag, de invloed van warme zeestromingen en waarom het weer steeds verandert. Ook de zeer warme en droge zomer van 2018 komt aan de orde. En ook het fenomeen ijstijden, inclusief hoe lang het kan duren tot een volgende ijstijd. Ook wordt de broeikastheorie toegelicht en het effect hiervan op het klimaat.

Na een korte pauze worden recente ontdekkingen besproken. Dit onderdeel is spectaculair en zal lang in herinnering blijven. De zaken van voor de pauze en vooral dit laatste blok maken deze avond zeer de moeite waard om te komen luisteren.

Wiltec

verzorgt

met HAVEP nieuwe kleding voor ambulancepersoneel

Iedereen herkent ambulancemedewerkers direct aan de geel met groene kleding. Het is tijd voor een moderner kledingpakket en na een aanbesteding gaat leverancier Wiltec uit Uden samen met kledingproducent HAVEP uit Goirle deze kleding verzorgen en leveren. Dinsdag 5 februari reikten ze de eerste kledingpakketten uit aan medewerkers van de Regionale Ambulancevoorzieningen (RAV’s), zodat zij het kunnen testen op draagcomfort.

Sinds woensdag 6 februari loopt er in iedere regio een tweetal ambulancemedewerkers in het nieuwe blauw, dat symbool staat voor ‘zorg met gezag’. Het ontwerp is gemaakt door Karin Sleegers. HAVEP produceert de kleding en Wiltec zorgt voor de maatopname, distributie en voorraadbeheer, zodat alle Regionale Ambulancevoorzieningen snel en gemakkelijk kunnen bestellen, alle maten inzichtelijk hebben en de kleding ontvangen zoals de verenigingen zelf specifiek wensen. Ambulance Zorg kiest hierbij dus voor een nieuwe, moderne en eigen look waarbij duurzaamheid hoog in het vaandel staat.

Duurzaam

Ambulance Zorg Nederland hecht er veel waarde aan dat kleding onder duurzame omstandigheden en met minimale negatieve impact op mens en milieu wordt geproduceerd. Voor HAVEP en Wiltec is dit vanzelfsprekend, deze partijen nemen op dat vlak hun verantwoordelijkheid. Bijzonder aan dit project is dat er volledige transparantie is in de keten, van productie tot levering. De kleding wordt gemaakt onder goede werkomstandigheden en er wordt gebruik gemaakt van milieuvriendelijke en recyclebare of circulaire materialen die minder belastend zijn voor het milieu. De levensduur van de materialen is langer.

Meer wooncomfort en een lagere energierekening!

Energie besparen is belangrijk. Niet alleen voor uw portemonnee maar ook voor het milieu. Daarnaast zorgt verduurzamen van de woning voor meer wooncomfort en een hoger energielabel waardoor de waarde van uw woning stijgt.

In een energiezuiniger huis woont u prettiger. Door uw woning te isoleren, voorkomt u namelijk tocht, vochtproblemen en temperatuurschommelingen. Andere voordelen zijn; warmere voeten, minder condens op de ramen en minder geluidsoverlast van buiten.

Een geïsoleerde woning houdt meer warmte vast waardoor u minder hoeft te stoken. Zo wordt er minder gas verbruikt waardoor u een lagere energierekening krijgt. Bovendien betekent dit ook een vermindering van CO2-uitstoot, wat weer beter is voor het milieu. En, woningen met een hoger energielabel zijn meer waard dan woningen met een lager label.

Duurzame

Aanbieder

Wanneer u besluit uw woning te verduurzamen, wilt u uiteraard weten welke duurzaamheidsmaatregelen u kunt nemen. En ook wat dat gaat kosten en welk bedrijf dit voor u kan uitvoeren.

Om een goede keuze te kunnen maken tussen de vele aanbieders, kunt u terecht bij de Duurzame Aanbieder. Deze geeft advies, maakt samen met u een plan, helpt bij het aanvragen van subsidie en zorgt voor een gedegen uitvoering. U heeft dus één aanspreekpunt voor al uw vragen.

Subsidies

De kosten voor het verduurzamen van een woning, verdient u terug via een lagere energierekening.

Daarnaast worden vanuit rijksoverheid, provincie en gemeente speciale subsidies verstrekt, wanneer u uw huis energiezuiniger maakt. Ook kan worden gekozen voor een lening met aantrekkelijke voorwaarden.

Verdien 11 procent rendement

Milieu Centraal heeft berekend dat het rendement van een investering in spouwmuurisolatie vergelijkbaar is met een rente van 11 procent op een spaarrekening. Investeren in een duurzame woning, levert dus meer op dan uw spaargeld op de bank.

Ook andere isolatietypen hebben een goed rendement: dakisolatie (8 procent), vloerisolatie (7 procent) en dubbelglas (5 procent)

Wist u dat:

- Bijna de helft van de energierekening uit verwarmingskosten bestaat

- 14 zonnepanelen het stroomverbruik van een gemiddeld huishouden dekken

- Met een goed geïsoleerde ééngezins woning u gemiddeld 1600 euro per jaar bespaart

- 3 op de 4 woningen nog niet goed geïsoleerd zijn

“Wij hoeven nooit meer te stoken”

“Ons huis is heel goed ingepakt,” vertelt Marieke uit Amersfoort. “Goed geïsoleerd dus en daarom hoeven we nooit meer te stoken. Dat scheelt enorm in energiekosten en maakt ons huis ook veel aangenamer om in te leven.”

Marieke woont met haar gezin in een energieneutrale jaren ‘30 woning in Amersfoort. “Ons huis is het bewijs dat woningen van tachtig jaar oud ook energieneutraal kunnen worden,” legt Marieke uit. “Wij deden mee met een leerproject voor bouwers om oude huizen te verduurzamen. Onze aannemer, Bloemendal Bouw, gaf ons advies welke duurzaamheidsmaatregelen te nemen.

Op de begane grond is toen een hele dikke vloer geplaatst, waardoor het huis ook meteen veel steviger is geworden. Toekomstbestendig dus. Daarnaast zijn de buitenmuren geïsoleerd, bestaat de dakbedekking uit 23 zonnepanelen en is een warmtepomp geplaatst. De restwarmte die we nu nog nodig hebben, komt via de zonnepanelen en de warmtepomp.”

Uw voordelen

Met een Duurzame Aanbieder bespaart u niet alleen energie, maar ook tijd en geld. We zetten graag de voordelen voor u op een rij.

Eén aanspreekpunt

De Duurzame Aanbieder maakt afspraken met de aannemer, de installateur en de glaszetter en zorgt dat de werkzaamheden goed en op tijd afgerond zijn. U heeft slechts één contract en één aanspreekpunt waar u met al uw vragen terecht kunt. Ook na afronding van de werkzaamheden.

Financiële informatie

De Duurzame Aanbieder is op de hoogte van regelingen en subsidies waarmee u (een deel van) uw maatregelen kunt financieren. Hij verstrekt u graag de benodigde informatie.

Betrouwbare aanbieders

Duurzame Aanbieders moeten aan strenge criteria voldoen en worden

daarom beoordeeld door Certifi catieinstelling SKG-IKOB.

Comfortabel wonen

Het verduurzamen van een woning levert veel meer op dan alleen een lagere energierekening. Marieke: “Ons huis voelt veel aangenamer. Het binnenklimaat is echt verbeterd. We hebben geen tocht meer. En in de zomer is ons huis heerlijk koel.”

Daarnaast is Marieke ook erg blij dat het is gelukt om een jaren ’30 woning echt de uitstraling van een jaren ’30 huis te laten houden. “De jaren ’30 stijl en toch energieneutraal, dat vind ik geweldig”.

Handige sites

- Zoek een duurzame aanbieder www.duurzameaanbieder.nl

Gegarandeerde energiebesparing Bij uw offerte ontvangt u een energielabelgarantie. Wilt u uw woning volledig energieneutraal maken, dan ontvangt u een EnergiePrestatieGarantie. Hierdoor heeft u zwart-op-wit hoeveel energie u bespaart door de maatregel of wat uw nieuwe energielabel zal zijn.

- Ontdek in een paar stappen wat energiebesparing u kan opleveren www.energiebesparendoejenu.nl

- Helpt huiseigenaren, gemeenten en bedrijven energie te besparen www.bespaarlokaal.nl

- Alle beschikbare subsidies per gemeente www.energiesubsidiewijzer.nl

Heb jij een klimaatvriendelijke kledingkast ?

Ook met je kledingkeuze kun je verschil maken voor het klimaat. Voordat een nieuwe broek of jurk in de winkel ligt, is kledingstof en energie nodig. Kleding maken veroorzaakt CO2-uitstoot en zo min mogelijk nieuwe kleren kopen is dus beter voor het milieu. Ontdek hoe je je koopgedrag kunt aanpassen om klimaatvriendelijk te shoppen

Je CO2-uitstoot daalt flink als je geen nieuwe kleren meer koopt. Ga de uitdaging aan om zo min mogelijk nieuwe kleding te kopen. Doe zo lang mogelijk met bestaande kleding. Probeer vlekken te verwijderen en kleding te repareren. Als dit niet lukt, is de stof opnieuw te gebruiken. Gooi kleren die niet meer zijn te repareren in de de textielbak, dan is recycling de volgende stap. Toch tijd voor een andere look? Duik je garderobe in en ontdek kleding die je lang niet hebt gedragen. Shop tweedehands en kijk of je kleding met iemand kunt ruilen. Ga je toch voor nieuw? Voorkom een miskoop en investeer in een stijladvies.

Repareren kun je leren Als het lukt om zelf kleren te maken geeft dat voldoening. En je doet het niet alleen voor jezelf, want langer doen met kleding is ook nog eens goed voor het milieu. Repareren kun je leren. Op YouTube vind je genoeg video’s met uitleg. Lukt dit niet alleen dan is er misschien iemand in je omgeving die wil helpen.

Zuiniger wassen Kleding gaat langer mee als je minder vaak wast. Is je kleding gewoon vies? Meestal worden kleren prima schoon op lagere temperatuur. Je wast zuiniger voor het milieu door je machine op de juiste stand te zetten: draai op zo laag mogelijke temperatuur of met de ecoknop. Het maakt ook verschil als je minder wasmiddel gebruikt.

Vliegen of ander vakantievervoer ?

Ga je in Europa op vakantie? Dan kun je kiezen hoe je naar je bestemming reist. Het maakt uit voor het klimaat of je per bus, trein, auto of vliegtuig op reis gaat. Wat zijn de verschillen?

Over het algemeen reis je met de trein, touringcar of auto (vanaf twee personen) klimaatvriendelijk naar je vakantiebestemming. Het vliegtuig is juist erg slecht voor het klimaat. Zeker als je voor een verre bestemming kiest. Je vakantievervoer belast het milieu op drie manieren: fossiele brandstoffen raken op, de reis draagt bij aan het broeikaseffect en hij veroorzaakt luchtvervuiling.

Met de auto

De klimaatimpact van auto’s hangt af van het aantal inzittenden, het bouwjaar en hoe zuinig de auto is. Ook maakt het veel verschil of je wel of geen caravan meeneemt. Met een caravan verbruikt de auto zestig procent meer brandstof, de CO2-uitstoot van een auto met caravan is daarom gemiddeld anderhalf keer zo hoog als de uitstoot van een auto zonder caravan. Die caravan maakt een hotel echter overbodig. En dat is dan weer winst voor het klimaat: een verblijf in een hotel veroorzaakt vaak een stuk meer CO2-uitstoot dan een verblijf op de camping.

Met de trein

Voor de internationale (hogesnelheids) trein geldt dat er binnen Europa grote verschillen zijn in CO2-uitstoot per kilometer. Dit hangt af van hoeveel CO2uitstoot de stroom in landen waar je doorheen reist veroorzaakt. Ook speelt de bezettingsgraad mee en of het een hogesnelheidstrein is of een gewone internationale trein. De CO2-uitstoot van je treinreis kan qua bestemmingen een factor drie verschillen. Een trein naar Oost-Europa gebruikt bijvoorbeeld stroom met veel CO2-uitstoot, terwijl een trein door Frankrijk op kernenergie (met veel minder CO2-uitstoot) rijdt.

Met het vliegtuig

Door kerosine te verbranden stoten vliegtuigen CO2 uit, waarmee ze bijdragen aan het broeikaseffect. Daarnaast komen er nog verschillende andere stoffen vrij, zoals stikstofoxiden, roet en andere broeikasgassen die worden uitgestoten in de hogere atmosfeer.

Dit geeft een extra broeikaseffect. Verder zorgt vliegen voor de vorming van

wolken: dat draagt extra bij aan een versterkt broeikaseffect. Een vliegreis belast het milieu maar liefst zeven tot elf keer zoveel als dezelfde reis per trein. Het verschil is het grootst op een korte reisafstand (minder dan zevenhonderd kilometer). Verder draagt een vliegreis twee tot vier keer zoveel bij aan het broeikaseffect als dezelfde reis per auto. Ook hier is het verschil het grootst op de korte afstand. Het verschil wordt kleiner als de auto een caravan moet slepen of als er maar één persoon in de auto zit.

Met de bus

De meeste touringcars voor personenvervoer naar het buitenland zijn slechts enkele jaren oud en voldoen daardoor aan vrij recente emissienormen. De uitstoot per persoon hangt af van de bezettingsgraad. Lijndienstritten hebben een gemiddelde bezetting van zeventig procent. Bij pendelbussen die in het hoogseizoen naar populaire bestemmingen rijden, is dat ongeveer negentig procent. Per reiziger stoten pendelbussen dus minder uit.

Doe langer met je kleding

Was kleding niet vaker dan nodig. Minder vaak wassen scheelt slijtage.

• Leg kleding van rekbare stof opgevouwen in de kast en hang snel kreukende kleren op.

• Sluit alle ritssluitingen voor je gaat wassen, anders beschadig je andere kledingstukken.

• Gat in je kleding of een kapotte rits? Kijk of je het kunt (laten) repareren.

• Behandel een vlek zo snel mogelijk met warm water en zeep of een vlekkenstift.

Upcycle en refashion! Maak van oude kleding iets nieuws.

Tips vakantieverkeer

• Ga minder vaak op reis. En ga je ver weg op reis, blijf dan langer weg. Zo geniet je optimaal van je vakantie én je spaart het milieu. Reis als het kan per trein of touringcar. Zo belast je het klimaat het minst.

• Kies voor een geschikte bestemming zo dicht mogelijk bij huis. De Spaanse kust is even zonnig als de Dominicaanse Republiek of Zuid-Amerika, maar dichterbij en dus beter voor het klimaat.

Compenseer de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen door te investeren in duurzame energie of bosaanplant. Dat kan soms via touroperators en luchtvaartmaatschappijen; je kunt ook zelf zorgen voor klimaatcompensatie.

Nederlander gooit gemiddeld veertig kilo voedsel weg

Eten en drinken zorgt voor twintig tot dertig procent van onze milieubelasting. Het maakt veel verschil als je minder vlees eet en geen eten weggooit, want dat is zonde voor het milieu en je portemonnee. Omdat het steeds om kleine beetjes gaat kun je voedselverspilling snel onderschatten. De kleine en grote beetjes tellen op tot ruim veertig kilo weggegooid goed voedsel per jaar. Dat komt neer op 140 euro. Verder schatten onderzoekers in dat via de gootsteen en het toilet jaarlijks per persoon 57 liter vloeistof zoals koffie, thee en frisdrank verloren gaat.

De oorzaken van de verspilling zijn erg verschillend: te veel ingekocht, te lang bewaard, te veel gekookt of gewoon niet lekker. Slim boodschappen doen kan veel voedselverspilling voorkomen. Dat bereik je al met een paar simpele handelingen:

• Check wat je nog in huis hebt, en maak voor je boodschappen doet een boodschappenlijstje.

• Koop niet meer dan je nodig hebt. Neem alleen aanbiedingen of voordeelverpakkingen als je zeker weet dat die ook op tijd opgaan.

• Let op de houdbaarheidsdatum en maak verse producten op tijd op.

• Koop verse producten liefst niet een week vooruit, maar doe zulke boodschappen meerdere keren per week.

• Vervoer kwetsbare etenswaren voorzichtig. Zonder beschadigingen bederven ze minder snel. Gebruik een koeltas voor gekoelde en diepvriesproducten, en berg deze bij thuiskomst direct op in de koelkast of vriezer.

Colofon

Duurzaamheidskrant Landerd is een uitgave van weekblad Arena in samenwerking met de gemeente Landerd. De krant wordt in een oplage van 16.500 exemplaren verspreid in de gemeenten Landerd en Grave, Herpen plus Ravenstein met omliggende kerkdorpen en Langenboom.

Aan Duurzaamheidskrant Landerd werkten mee: Peter Hermans (gemeente Landerd), Annemarie van Maanen (gemeente Landerd), Anita Schoppema, Mark Steetsel, Chantal Slotboom en Paul Verstegen.

Duurzaamheidskrant Landerd is ook online te bekijken op www.arenalokaal.nl.