De Vrijstater
Nieuwsblad voor Stad en Land van Ravenstein Jaargang 1 • week 27 • vrijdag 7 juli 2017
Weliswaar veel te vroeg maar toch:
Land van Ravenstein uitgeroepen tot vrijstaat!
De vrijstaatvlag wappert boven het Land van Ravenstein. Voor het eerst, dus het wapperen oogt nog wat onwennig. Tot grote verrassing van vriend en vijand is vrijdag 7 juli het Land van Ravenstein officieel uitgeroepen tot vrijstaat. Volgens getuigen vond deze historische gebeurtenis om tien over half twee in de ochtend plaats in de Brouwerijstraat in de hoofdstad Ravenstein bij de muur aan de achterzijde van de pastorietuin. Het is nog niet duidelijk wie de uitroep heeft gedaan. Wel blijkt vast te staan dat het een officiële uitroep betreft, ondanks dat hij te vroeg was. De blijdschap onder de bevolking in heel het land is groot. Want tweehonderd jaar na de teloorgang lijkt de glorieuze herrijzenis van het Land van Ravenstein definitief in gang gezet. Van Mourik weet van niks Een van de blije ingezetenen waarvan vermoed wordt dat hij er wel eens mee te maken zou kunnen hebben, is prof. Martin Jan van Mourik die bekend staat om zijn uitroepingsdrift. Toch
Prof. M.J. van Mourik: ‘Ik weet van niks.’
De Vrijstater
ontkent hij elke betrokkenheid. ‘Ik loop nooit via de Brouwerijstraat naar huis’, zegt Van Mourik. ‘De kortste weg vanaf de Keurvorst is via de Luciastraat. Dus wie daar bij die muur om tien over half twee ’s nachts de vrijstaat heeft uitgeroepen, weet ik echt niet. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat ik er heel gelukkig mee ben.’ Te vroeg Uit de verdere reactie van Van Mourik blijkt dat er al heel lang in stilte gewerkt wordt aan de heroprichting van het Land van Ravenstein. ‘Zonder er al te veel ruchtbaarheid aan te
geven, is er in de jaren twintig van de vorige eeuw al voorzichtig gestart met gebiedsuitbreiding’, zegt Van Mourik. ‘Eerst de kleine kerkdorpen in de buurt en Herpen. En vervolgens die hele grote stap met de annexatie van Oss. Dan ben je al een heel eind op weg, maar voordat je als vrijstaat optimaal kunt functioneren, moet er ontzettend veel geregeld worden. Daar hadden we graag wat meer tijd voor gehad. Dus in die zin heeft dat vroege uitroepen ons wel een beetje overvallen.’ Voldongen feit Voor velen is nu de vraag of het uitroepen van de vrijstaat Land van Ravenstein nog kan worden herroepen. Van Mourik, hoogleraar rechtsgeleerdheid aan de universiteiten van Leiden, Nijmegen en Ravenstein, is hierover helder: ‘Wat hier gebeurd is, valt overduidelijk onder de vrijheid van uitroepen. Dus dat krijg je staatsrechtelijk gezien niet meer teruggedraaid.’
7 juli 2017
Mededelingen van de Landsraad
De vrijstaat is veel te vroeg uitgeroe- Verder zullen in versneld tempo inpen. Om de orde te bewaren en be- stituties worden opgericht. stuurlijke chaos te voorkomen heeft de Landsraad de volgende maatrege- 1. Hoge Raad. len reeds genomen of gaat die nemen: Gezelschap van wijze mannen en vrouwen dat de grondwet gaat schrijven en 1. Landsbestuur daarnaast gevraagd en ongevraagd adOfficieel in functie stellen Landsraad en viezen verstrekt aan De Landsraad. accorderen van beslissingsbevoegdheid.
2. Stads- en dorpsbestuur
2. Universiteit.
Is al wel opgericht maar moet worden Benoemen van schouten in alle dorpen uitgebreid. Op dit moment is Cultuuren steden. wetenschappen onder leiding van drs. Bierman de enige faculteit. Die draait 3. Defensie weliswaar fantastisch maar De LandsDe gildes in hoogste staat van paraat- raad acht dit toch onvoldoende om uit heid brengen om de landsgrenzen te te kunnen groeien naar een universiteit beschermen en voorzien van deugde- die wereldwijd respect geniet. lijk geschut. Hiertoe is reeds een opsporingsbevel uitgevaardigd naar de 3. Overige instituties daders van het op 18 juni 1544 gestolen Ook overige instituties worden in verkanon uit het bolwerck te Ravenstein. sneld tempo opgericht.
1
Maasmeanderstreintje Lekker boemelen door het prachtige rivierenlandschap www.toerismemegen.nl Appeltern: Megensche Veerhuis Workshop potten draaien www.toerismemegen.nl
Megen Franciscanenklooster ‘Hof van Lof’ Rondleidingen door de kruidentuin www.toerismemegen.nl
Kunst aan de Maas Genieten van kunst, cultuurhistorische gebouwen en het prachtige landschap www.kunstaandemaas.nl Museumboot ‘de Schokker’ www.museumbootdeschokker.nl
Oss Stadswandeling www.uit.oss.nl
De Groene Engel Buitenbios ‘Schone Handen’ www.uit.oss.nl Museum Jan Cunen Hoogtepunten uit de collectie www.museumjancunen.nl
Tentoonstelling 150 jaar Familietrots in de Brabantse polder www.uit.oss.nl
2
Excursie Wisenten Maashorst www.maashorst.nl
7 juli 2017
De Vrijstater
W
Evenementen juli en augustus
Atelier Creapoelka Workshops beeldhouwen www.creapoelka.nl
Met je voeten in de Maas Prachtige struinwandeling over de vernieuwde oevers van de Maas tussen Ravenstein en Megen www.rootsmagazine.nl
Glass & Art Workshops glasblazen info@glass-and-art.nl
Neerlangel St. Janskerkje - dagelijks geopend sommersbrands@home.nl
Leerlooierij Museum Ravenstein Open rondleiding met gids www.leerlooierijravenstein.nl
Garnizoenskerk Ravenstein Zomertentoonstelling Kunst-, en ambachtsgilde Ravenstein www.cultuurravenstein.nl
Fiezie Homestyling Workshops & Genieten van de Stad www.fieziehomestyling.nl
Ravenstein Stadswandelingen stadswandeling@heemkunderavenstein.nl
Stellingmolen ‘De Nijverheid’ Stadsbrouwerij - bakkerij - streekproducten wilskracht@stadsbrouwerijravenstein.nl
De Vrijstater
7 juli 2017
3
Verbazing burgemeester Buijs over annexatie Oss door Ravenstein
‘Altijd gedacht dat het andersom was’ De burgemeester van Oss, Wobine Buijs, heeft met verbazing gereageerd op het bericht dat de gemeente Oss in 2003 geannexeerd is door Ravenstein. Net als de meeste inwoners van haar gemeente is zij er altijd van uit gegaan dat het Oss was die destijds de gemeente Ravenstein overnam. Een bestuurlijke impasse dreigt, nu onduidelijk is wie er eigenlijk de baas is: de gemeenteraad in Oss of de Landsraad in Ravenstein? ‘Dit gaan we uitzoeken’ Volgens burgemeester Buijs zijn alle juristen van de gemeente Oss inmiddels opgetrommeld om uit te zoeken hoe de annexatie in 2003 is uitgevoerd. ‘Hier moet zo snel mogelijk helderheid over komen’, zegt Buijs. ‘En laten we hopen dat het niet blijkt te kloppen. Ravenstein is een wondermooie vestingstad en het idee van de vrijstaat is hartverwarmend natuurlijk. Maar je moet ze echt niet laten besturen. Dat heeft de geschiedenis ons wel geleerd’, zegt ze minzaam. Met deze opmerking verwijst de burgemeester naar een uitspraak van Koning Lodewijk Napoleon. Na zijn bezoek aan Ravenstein op 22 april 1809
Ontwikkeling Vrijstaat Land van Ravenstein Land van Ravenstein 1795 - 1923
schijnt hij gezegd te hebben: “Met leedwezen heeft Z.M. zich overtuigd, dat in het kwartier Ravenstein het geheel bestuur zich in een toestand bevindt leen met bestuur of muziek is met dit betoog moet burgemeesverre beneden het overige van dat zo, maar ook met schilderij- ter Buijs beamen dat er moeilijk het rijk.” en, archeologische vondsten of een speld tussen te krijgen is. gewone dingen als jam maken. Een opsteker derhalve voor de Burgemeester is abuis Boven, beneden? Zeg het maar. Landsraad. Waarmee duidelijk Volgens cultuurwetenschapper En zo gaat dat maar door met wordt dat het laatste woord over Bierman van de Universiteit die Fransen.’ Geconfronteerd deze kwestie nog niet is gezegd. van Ravenstein klopt dit niet en heeft de koning bedoeld te Wat deed koning Lodewijk Napoleon zeggen dat de toestand van het nog meer tijdens zijn bezoek aan bestuur zich verre bóven het overige bevindt van het rijk. Ravenstein behalve praatjes maken? ‘Die Fransen hebben altijd moeite gehad om beneden en Lees het op boven uit elkaar te houden’, zegt Bierman. ’Dat is echt een www.heemkunderavenstein.nl cultureel dingetje. En niet al-
1923 Annexatie buurdorpen
1942 - 1958 Annexaties Herpen en Keent
Landsraad: ‘We bouwen het gewoon weer op’
Kasteel wordt bestuurscentrum Land van Ravenstein
2003 Annexatie Oss
Het in 1355 door Walraven van Valkenburg gebouwde kasteel wordt het bestuurscentrum van het Land van Ravenstein. Hiertoe is unaniem besloten door de Landsraad. Een opmerkelijk besluit want het kasteel is in 1818 gesloopt. En wel zo grondig dat er zelfs van de fundamenten geen steen meer is gevonden. ‘Dat is geen beletsel’, zegt de Landsraad. ‘Dat kasteel is al eens vaker afgebroken. We bouwen het gewoon weer op.’ Van Herpen naar Ravenstein Het kasteel van Ravenstein heeft een wonderlijke historie van sloop en wederopbouw. Het is gebouwd in Herpen en werd bewoond door de familie Van Valkenburg. Toen die door aanhoudende oorlogen financieel in de problemen kwam, besloot Walravan van Valkenburg om tol te gaan heffen op de Maas. Schippers overtuigen van de noodzaak hiervan gaat gemakkelijker met een kasteel en kanonnen dan met een hengel en een klomp. Dus brak Walraven zijn kasteel in Herpen
af en bouwde het weer op aan de Maas op de hoger gelegen grond genaamd Langel. Ravenstein was geboren. Van helemaal weg weer terug naar Ravenstein Nadat Napoleon in 1815 definitief was verslagen bij Waterloo werden in heel Europa de verjaagde vorstenhuizen weer op hun troon gezet en nieuwe grenzen getrokken. Grootste slachtoffer was het Land van Ravenstein. Na bijna vijfhonderd jaar als zelfstandige vrijstaat een belangrijke rol te hebben gespeeld
2011 - 2015 Annexaties Lith en Geffen
op het wereldtoneel, werd het zonder de inwoners iets te vragen door Holland ingelijfd. Om de vernedering compleet te maken, werd het kasteel van Ravenstein afgebroken. Inclusief de fundamenten, zodat niemand het nog in zijn hoofd zou halen dit symbool van onafhankelijkheid ooit weer te herbouwen. Een misrekening zo blijkt.
Land van Ravenstein 2017 2017: start herbouw ‘Dat kasteel zetten we weer terug op de plaats waar het hoort: de Kasteelseplaats. Geen twijfel over mogelijk. We zijn al op zoek naar een architect en voor het eind van het jaar moet de bouwaanvraag de deur uit zijn’, aldus de Landsraad.
Mark van Platen componist volkslied
Componist Mark van Platen is door de Landsraad gevraagd om het volkslied van het Land van Ravenstein te componeren. Een lastige klus, want er worden door Raad nogal wat eisen gesteld. Zo mag het lied niet inspelen op onderbuikgevoelens maar anderzijds mag er ook geen paniek uitbreken onder de bevolking of het vee. De tekst daarentegen mag infantiel zijn, maar niet in die mate dat het Hollandse koningslied naar de kroon wordt gestoken. Bijkomende eis is dat het lied niet helemaal af mag zijn, zodat benadrukt blijft dat de vrijstaat iets te vroeg is uitgeroepen en derhalve nog niet geheel voltooid. Van Platen geeft desgevraagd aan zeer verguld te zijn met de opdracht. Spekkie naar bekkie Hoewel de Landsraad de lat hoog lijkt te leggen, is Van Platen niet onder de indruk. ‘Dit is nou niet bepaald een eisenpakket waar ik van schrik’, zegt de stadscomponist. Ik mag dan
4
misschien de naam hebben dat ik onderbuikgevoelens hoog in het vaandel heb staan, maar ik wil bij deze toch gezegd hebben dat ik een broertje dood heb aan inspelen op. Dus wat dat betreft geen zorgen, laat staan paniek.
Colofon De Vrijstater is een uitgave van het staatspersbureau van de Vrijstaat Land van Ravenstein. Oplage: circa 16.500 exemplaren Verschijnt: als Maria. Zoveel mogelijk, maar waar en wanneer blijft ongewis. Brieven voor ingezonden brieven (hand geschreven) richten aan: Chef Staatspersbureau p/a Marktstraat 15 5371 AC Ravenstein Kopierecht: Stichting Vrijstaat Land van Ravenstein (i.o.)
Deel hoofd Van Platen waarin het lied wordt gecomponeerd.
En dat het lied onvoltooid moet blijven is ook geen probleem. Dat is gewoon een kwestie van afspreken op welke datum het niet af moet zijn. Voor alle zekerheid begin ik dan ook nog eens een paar weken later dan
gepland, en kan het eigenlijk niet meer mis gaan.’ en Ambachtsgilde Ravenstein in de Garnizoenskerk. Ter gele20 augustus historische genheid van de officiële opening uitvoering! van de sluiting van de expositie, Van 20 juli tot 20 augustus ex- zal Mark van Platen op het orgel poseren de leden van het Kunst- voor het eerst het volkslied, of
7 juli 2017
althans een deel ervan, ten gehore brengen. Noteer 20 augustus in uw agenda, zodat u later tegen uw kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen kunt zeggen: ‘Ik was erbij!’
De Vrijstater