Dit is een commerciĂŤle uitgave verspreid met de Telegraaf. De redactie van de Telegraaf heeft geen betrokkenheid bij deze productie.
2019 PLANETHEALTH.NL
De Huid
2 PLANETHEALTH.NL
MEDIAPLANET
Inzicht Agressievere aanpak melanomen vaak succesvol
Inzicht Intensieve begeleiding helpt bij de bestrijding van eczeemklachten
P5
P7
ONLINE Bekijk de video over het verhaal van Ivana en lees het artikel van Huidpatiënten Nederland over Ichthyosis op PLANETHEALTH.NL
ELLEN SWANBORN
Een gezonde huid biedt bescherming “Je huid is je eerste verdedigingslinie naar de buitenwereld. Een gezonde huid zorgt ervoor dat bacteriën, virussen en andere ziekmakers niet zomaar binnen kunnen dringen.” Door Petra Lageman
“Er zijn geen wondermiddeltjes die je rimpels in één keer doen verdwijnen” ging.” “Datzelfde geldt voor het gebruik van een goede zonbescherming. Maar liefst negentig procent van de tekenen van huidveroudering, zoals rimpels en pigmentvlekken, komen door de zon. Kies daarom voor een zonnebrandcrème die beschermt tegen UVA én UV-B-straling en die daarnaast beschikt over extra antioxidanten. Het beste is om je huid het hele jaar door in te smeren, want UV-straling is er bijvoorbeeld ook in de winter en als het bewolkt is.” “Bijna iedereen heeft weleens last van puistjes. Naast huidverzor-
“
Jetske Ultee, Onderzoeksarts Cosmetische Dermatologie
Het is dus belangrijk je huid in goede conditie te houden. De eerste stap naar een gezonde huid is goed reinigen. Zo blijft je huid schoon en voorkom je dat poriën verstopt raken en puistjes of andere onregelmatigheden ontstaan. Of je nu een droge of juist vette huid
Blijf op de hoogte:
hebt, een goede reiniger is altijd een milde reiniger. Kies een product zonder krachtige ontvetters als gedenatureerde alcohol. Juist die ingrediënten veroorzaken veel huidklachten. Goed reinigen, ’s ochtends en ’s avonds, hoort net als tandenpoetsen bij de standaard dagelijkse verzor-
facebook.com/MediaplanetNL
“Geloof niet alles wat je leest op internet. Er zijn heel wat goedbedoelde maar ronduit onverstandige tips”
@MediaplanetNL
gingsroutines is je leefstijl heel belangrijk bij acne. Suikers en melkproducten bijvoorbeeld lijken klachten te kunnen verergeren. Eet en leef gezond en reinig je huid twee keer per dag met een milde cleanser. Ga zeker niet overmatig boenen, scrubben, stomen of uitknijpen. Daarmee beschadig je je huid waardoor nog meer onrust ontstaat. Blijf niet te lang aanmodderen als je geen verbetering ziet en raadpleeg tijdig een arts. Er bestaan echt middelen en behandelingen die helpen.” “Naast acne is eczeem een veel voorkomende huidaandoening. Bij mensen met eczeem is de huidbarrière ziek en kapot. Hierdoor kan vocht heel snel verdampen en kunnen irriterende stoffen en bacteriën makkelijk binnendringen om daar ontstekingsverschijnselen te veroorzaken. Heb je last van eczeem dan heeft je beschermlaagje dus wel wat hulp nodig. Of je eczeem nu actief is of niet, het is verstandig om ’s ochtends en ’s avonds je huid in te smeren met een barrièreherstellende crème die alle scheurtjes en gaatjes, al dan niet tijdelijk, dicht. Er zijn aanwijzingen dat bij eczeem ook darmbacteriën een rol spelen. Daarom is het belangrijk gezond te eten en leven.” “Er is nog een aantal veel voorkomende huidaandoeningen zoals rosacea, pigmentvlekken en een gevoelige of zelfs overgevoelige huid. Veel klachten worden verergerd, of zelfs veroorzaakt, door verkeerde huidverzorging. Een te sterke reiniger of te vaak of te hard scrubben kan je huid beschadigen. Slapen met make-up op is vragen om moeilijkheden. Maar zelfs als je echt je best doet, kan er nog veel fout gaan. Iets wat ‘groen’ is, is bijvoorbeeld niet automatisch goed of beter voor je huid. Er zijn heel wat plantaardige stoffen die de huid irriteren. Geld uitgeven aan crèmes met ingrediënten zoals goud of diamant, waarvoor je zomaar honderden euro’s moet betalen, hoef
Mediaplanet Nederland
“Ga niet zomaar zelf knutselen met ingrediënten” je niet te doen. Het ontbreekt simpelweg aan overtuigend bewijs voor de werking van dergelijke producten. Er zijn geen wondermiddeltjes die rimpels in één keer doen verdwijnen. Gezond eten, gezond leven, een goede huidverzorging en goede huidproducten is wat je kunt doen om je huid te helpen.” “Een goed product koop je gewoon in de winkel, bij de drogist of bij de apotheek. Het wemelt op internet van
“Er bestaan mooie producten met een bewezen effectieve werking” recepten voor het maken van je eigen crème. Er zijn echter heel wat ingrediënten die je huid niet verzorgen maar juist irriteren en irritatie veroorzaakt huidveroudering. Waag je zeker niet aan het zelf maken van een zonnebrandcrème. Je kunt immers niet nagaan hoe hoog de zonnebeschermingsfactor is waardoor je toch een fikse zonnebrand kan oplopen. Je huid beschermt je. Zorg er goed voor!”
Papier gemaakt van gerecycled materiaal
Project Manager: Eva Schuts Business Developer: Cleo Hutting Managing Director: Rebecca Nicholson Content & Production Manager / Design: Liza Rijken Digital Manager: Willem-Jan Persoons Gedistribueerd door: de Groot Randstedelijke Telegraaf, juni 2019 Dit is een bijlage bij de Groot Randstedelijke Telegraaf. De inhoud van deze bijlage valt niet onder de hoofdredactionele verantwoordelijkheid van de Groot Randstedelijke Telegraaf. Copyright Mediaplanet Publishing House: Volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging, openbaarmaking of overname van deze publicatie is slechts toegestaan met toestemming van de uitgever, met bronvermelding.
PLANETHEALTH.NL
MEDIAPLANET 3
Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door Amgen
Zorg door de huidtherapeut
Melanoom; voorkomen, herkennen en behandelen
Huidtherapie is een breed vak en patiënten en consumenten komen dan ook met uiteenlopende vragen terecht bij de huidtherapeut. Via een verwijzing van de arts of op eigen initiatief.
Melanoom is een zeer agressieve en potentieel dodelijke vorm van huidkanker, maar door eigen oplettendheid en doorbraken in onderzoek gelukkig steeds beter te voorkomen en te behandelen.
Door redactie
Door Nadine Fischer
L
ittekens, oedeem, wonden, acne, pigmentstoornissen, overbeharingsklachten, huidveroudering, wratjes en vaatafwijkingen. Wat ze gemeen hebben? Het zijn allemaal (huid)problemen die behoren tot het werkterrein van de huidtherapeut, al is dat scala in de praktijk nog veel uitgebreider. “Huidtherapie heeft zich in de loop der jaren sterk doorontwikkeld, waardoor de huidtherapeut veel behandelmogelijkheden tot haar beschikking heeft. Bijvoorbeeld in het geval van littekens. Zijn deze ontstaan door brandwonden, dan kan er voor massage met speciale apparatuur worden gekozen. De huidtherapeut is daarnaast degene die medische tatoeage en laser inzet om kleur- en structuurverschillen tussen littekens en de andere huid te verkleinen. Ook bij de nazorg voor mensen met borstkanker is de huidtherapeut betrokken. Niet enkel voor oedeemtherapie maar ook met bijvoorbeeld medisch tatoeëren om een tepel te reconstrueren als onderdeel van een borstreconstructie”, vertelt Ellen Kuijper-Kuip, huidtherapeut en docent.
“De huidtherapeut als paramedicus is een onmisbare schakel in het huidzorgnetwerk” Signaleren
Na een consult en onderzoek kan de huidtherapeut een behandeling afstemmen op de huidproblemen, vervolgt KuijperKuip, al is dat niet altijd gelijk mogelijk. “Huidproblemen kunnen aanvankelijk cosmetisch lijken, zoals wratjes of ouderdomsvlekken, maar duiden soms op een onderliggend medisch probleem. In die zin heeft de huidtherapeut ook een signalerende functie.” Patiënten komen via verschillende wegen bij de huidtherapeut terecht. Omdat ze zijn doorverwezen door de huisarts bijvoorbeeld, of door de plastisch chirurg of
H Ellen Kuijper-Kuip Huidtherapeut FOTO SABINE HENZING
dermatoloog. “De huidtherapeut is zoals dat heet ook direct toegankelijk; een verwijzing is niet noodzakelijk. Je vindt ons in eigen praktijken, maar bijvoorbeeld ook in multidisciplinaire teams in ziekenhuizen, de wijkzorg, cosmetische klinieken en gezondheidscentra.” Expertise
Ellen Kuijper-Kuip is oud-bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Huidtherapeuten (NVH). De beroepsvereniging met verschillende expertgroepen onder leiding van huidtherapeuten die veel expertise hebben binnen een bepaald aandachtsgebied. “Zij ontwikkelen onder meer leidraden voor de beroepsgroep als onderdeel van de kwaliteitsborging. Zo zijn er bijvoorbeeld expertgroepen oedeem, wond, nazorg borstkanker en acne. Alle leden van de NVH zijn kwaliteitsgeregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici een belangrijk onderdeel van de bekwaamheidsborging van de huidtherapeut. ” Van de expertgroep acne is huidtherapeut Michelle Janssen voorzitter. Ze zegt: “Mensen met acne hebben vaak al van alles geprobeerd. Gelukkig is er veel waarmee we hen kunnen helpen; met laser zijn bijvoorbeeld acnelittekens vaak goed te behandelen. In de acnezorg is de huidtherapeut een onmisbare schakel.” Vind een huidtherapeut bij jou in de buurt. Bekijk de zoektool op: www.huidtherapie.nl
et aantal gevallen van huidkanker is in de afgelopen jaren zo sterk gestegen dat het zelfs de meest voorkomende vorm van kanker is. Alexander van Akkooi, melanoom en sarcoom chirurg bij het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis: “Gelukkig gaat het bij de meeste gevallen om een vorm die niet uitzaait. Echter ook melanoom, een zeer agressieve vorm van huidkanker, komt steeds vaker voor.” Dat is te wijten aan de vergrijzing, de afname van andere doodsoorzaken zoals verkeersongelukken of longkanker en doordat steeds meer mensen vaker en verder op reis gaan, waardoor ze aan meer UV-straling worden blootgesteld. Gezond zongedrag
Hoe lichter het huidtype en de haar- en oogkleur, hoe hoger het risico op huidkanker. “Maar het is voor iedereen, ongeacht het huidtype, verstandig om preventieve maatregelen te nemen. De beste preventie is gezond zongedrag. Daar bedoel ik mee: herhaaldelijk insmeren met ten minste factor dertig wanneer je de zon ingaat, tijdens de piekuren tussen elf en twee uur de zon vermijden en kinderen goed insmeren of UVwerende kleding aan laten trekken.”
“Is er twijfel over een moedervlek of plekje op de huid? Raadpleeg dan een dermatoloog” Melanoom herkennen
Omdat de meerderheid van de huidkankers niet uitzaait, is het niet cruciaal dit vroegtijdig te ontdekken. Bij melanoom ligt dat anders; hoe eerder het ontdekt wordt, hoe kleiner de kans op uitzaaiing en hoe groter de kans op genezing. “Het kan echter lastig zijn een melanoom met het blote oog te herkennen. Is er twijfel over een moedervlek of plekje op de huid? Groeit, bloedt of jeukt het, of verandert het van kleur? Raadpleeg dan een dermatoloog. Blijkt het om een mela-
Alexander van Akkooi Melanoom en sarcoom chirurg Antonie van Leeuwenhoek
“De beste preventie is gezond zongedrag” noom te gaan, dan zal verdere behandeling door de oncologisch chirurg worden opgepakt.” Ontwikkelingen
Onlangs zijn er belangrijke doorbraken geweest in het behandelen van melanoom. “Het is nu bijvoorbeeld mogelijk om mensen die recent behandeld zijn voor een lymfklieruitzaaiing na de operatie een aanvullende preventieve therapie aan te bieden, bijvoorbeeld immuuntherapie en doelgerichte therapie. Dit is een goede ontwikkeling om het risico dat een melanoom terugkomt aanzienlijk te verkleinen.”
4 PLANETHEALTH.NL
MEDIAPLANET
Leer je huid kennen Masja Ros had jaren geleden een afwijkend vlekje op haar rug. Het was een melanoom, de meest agressieve vorm van huidkanker. Ze werd behandeld en lange tijd ging het goed met haar. Tot ze opnieuw ziek werd. Door Marjolein Straatman
“
Zomer 2006. Ik was op vakantie op Sicilië met een goede vriendin. Ze was mijn rug aan het insmeren zoals ze dat wel vaker had gedaan. Misschien dat ze daardoor een vlekje op mijn rug spotte dat er eerder niet zat. Zelf kon ik het niet zien, hoe ik mijn hoofd ook omdraaide. Mijn vriendin drukte me op het hart dat ik naar de huisarts moest als we weer thuis zouden zijn. Dat deed ik.” Huidkanker
“Gelukkig maar, denk ik nu. De huisarts bekeek het plekje en stuurde me door naar de dermatoloog. Het vlekje werd weggesneden en het weefsel opgestuurd naar het lab voor onderzoek. Vanzelfsprekend dacht ik af en toe ‘Wat nou als er iets ergs aan de hand is’, maar aan de andere kant stond ik er ook wel nuchter in en kon ik die gedachte redelijk parkeren. Tot ik de uitslag kreeg: ik had een melanoom. Hoewel ik nog nooit van dat
“Ik mocht in mijn handen knijpen met een vriendin die zo alert was geweest”
“Check je eigen huid, en eventueel ook die van anderen” woord had gehoord, werd me al snel duidelijk dat het om de meest agressieve vorm van huidkanker ging. Heftig nieuws. Vervolgens werd het litteken weggehaald, net zoals twee centimeter huid eromheen. Ook werd de schildwachtklier in mijn oksel verwijderd om op uitzaaiing te onderzoeken. Gelukkig was alles schoon. Natuurlijk was ik daar heel blij om. Tegelijkertijd realiseerde ik me ook direct dat ik in mijn handen mocht knijpen met een vriendin die zo alert was geweest. Het ging al gauw beter. De mijlpaal van vijf jaar kankervrij zijn kwam in zicht en ik hoefde niet meer naar het ziekenhuis voor controles. Wel ging ik nog een keer per jaar naar de dermatoloog. Het leven ging verder, ik werd moeder van twee kinderen en gaandeweg verdween het melanoom naar de achtergrond. Eind 2015 voelde ik ineens een vreemd bultje onder mijn oksel. Doordat mijn dokter het verband legde met mijn melanoom van 2006 zat ik nog diezelfde middag in een
chaam. Dat was moeilijk. Mijn huid checken is inmiddels zo’n routine geworden. Het hoort er gewoon bij, net als die fles zonnebrandcrème: altijd in mijn tas. Wat ik heb meegemaakt heeft ook iets anders opgeleverd. Ik werd dan wel geconfronteerd met ziekte en vergankelijkheid, maar daardoor geniet ik nu veel intenser van het leven en maak ik alles nog bewuster mee.”
Masja Ros Melanoompatiënt & Communicatiemanager Stichting Melanoom FOTO LILY BREEUWER
ziekenhuis met een melanoomcentrum. Het was weer mis. Dit keer met uitzaaiingen in mijn lymfeklieren: melanoom stadium 3. Er volgde een operatie en vlak daarna kon ik immuuntherapie krijgen, wat toen alleen nog maar beschikbaar was door mee te doen aan een medische studie. Met meer dan vijftig ziekenhuisbezoeken in een jaar was dit vooral psychisch een zware tijd.” Huid checken
“Gelukkig kan ik inmiddels, drie jaar later, zeggen dat het heel goed gaat met mij. Er is wel duidelijk iets veranderd in mijn leven. Na het hele ziekteproces moest ik echt weer vertrouwen krijgen in mijn eigen li-
“Ik werd geconfronteerd met ziekte en vergankelijkheid, maar geniet nu veel intenser van het leven ” Smeren
“Mijn ziekte heeft ook geresulteerd in een soort gedrevenheid. Die komt tot uiting in mijn werk als communicatiemanager voor Stichting Melanoom, waarvoor ik me tegenwoordig graag inzet. Het was mijn man die deze stichting tijdens mijn diagnose ontdekte, in een periode waarin hij bovenop alle informatie over melanoom en behandeling zat. Iets waar ik heel blij mee was, want zelf was ik daartoe niet in staat. In-
“Mijn huid checken is inmiddels routine” middels hoort het volgen van de ontwikkelingen over melanoom bij mijn werk. Informatie inwinnen is cruciaal, en dat is hierbij zeker een tip van mij aan anderen die hetzelfde overkomt. Daarnaast is het natuurlijk heel belangrijk om verstandig om te gaan met de zon, te zorgen dat je nooit verbrandt en om ook je kinderen te beschermen. Het regelmatig checken van de huid kan eveneens veel ellende voorkomen. Controleer je huid bijvoorbeeld op elke eerste dag van de maand, zodat je het minder snel vergeet. Van de zon hou ik nog steeds; ik vind het licht prachtig en krijg er energie van. Ik geniet er nu wel op een andere manier van; met factor dertig en een goeie hoed.” Benieuwd naar de ‘Check, check, check your body’ video van Stichting Melanoom? Kijk op planethealth.nl Weten hoe je je huid het best kunt checken? Of nieuwsgierig geworden? Kijk op www.stichtingmelanoom.nl/ discoveryourspot
MEDIAPLANET
Dit artikel is financieel mogelijk gemaakt door Novartis. PLANETHEALTH.NL
Agressievere aanpak melanomen vaak succesvol Eén op de zes mensen krijgt huidkanker. Bij tien procent daarvan gaat het om melanoom, de meest agressieve en snelgroeiende vorm. Vroege ontdekking en snelle behandeling is bepalend voor de overlevingskans.
H
oe eerder je huidkanker ontdekt, des te beter de behandelmogelijkheden en de prognose”, vertelt Menno Gaastra, dermatoloog en woordvoerder van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. “Dat geldt voor alle vormen van huidkanker maar zeker voor melanomen. Die kunnen namelijk in heel korte tijd uitzaaien naar lymfeklieren en organen.” Basaalcelkanker, plaveiselcelkanker en melanoom
Er zijn verschillende soorten huidkanker. “De meest voorkomende zijn basaalcelkanker en plaveiselcelkanker. Ongeveer vijfenzeventig procent van de mensen met huidkanker heeft basaalcelkanker. Het is kanker, maar zaait in de meeste gevallen niet uit en je gaat er geen seconde eerder dood van. Het is prima behandelbaar, simpelweg door het weg te snijden. Plaveiselcelkanker kan wel uitzaaien maar is door chirurgisch ingrijpen ook heel goed te behandelen. Melanoom is de meest agressieve vorm van huidkanker en vereist snelle en adequate behandeling.”
“Naast bewustwording is vroegtijdige behandeling een geducht wapen in de strijd tegen huidkanker” ABCDE
Om melanomen te herkennen, wordt de ABCDE-regel gehanteerd. A staat voor asymmetrie. B voor begrenzing, C voor kleur (color), D voor diameter en E voor evolutie. “Als een pigmentvlek of moedervlek niet symmetrisch is, een grillige vorm of meerdere kleuren heeft, groter is dan 0,5 cm en/of groeit in omvang of dikte, dan kan dat wijzen op een melanoom. Maak in dat geval direct een afspraak met je huisarts en vraag om verwijzing voor de afdeling dermatologie.” Vier stadia
Die haast is geboden omdat zeker bij een melanoom behandeling in een zo vroeg mogelijk stadium belangrijk is. “Er zijn vier stadia”, legt Gaastra uit. “In stadium 1 is sprake van een oppervlakkige tumor zonder celdelingen in de binnenste laag van de huid. Bij stadium 2 is de tu-
Door Petra Lageman
“Melanomen kunnen razendsnel groeien. Hoe eerder je een verdacht plekje ontdekt en laat behandelen, des te beter de prognose” mor door de opperhuid gegroeid. Zodra er uitzaaiing is naar de lymfeklieren wordt gesproken over stadium 3. Zijn de melanoomcellen ook doorgedrongen tot andere organen dan gaat het om stadium 4.” Onderzoek en behandelmogelijkheden
De dermatoloog is specifiek opgeleid om alle vormen van huidkanker te herkennen en werkt samen met de afdelingen chirurgie, oncologie en pathologie. Het eerste wat wij doen is vaststellen of we te maken hebben met een melanoom. Als het een melanoom is volgt een operatie bij de chirurg waarna bepaald kan worden welk stadium melanoom de patient heeft. Dat gebeurt door onderzoek van de tumor en van het tumorweefsel. Stadium 3 en 4 patiënten kunnen worden behandeld met orale doelgerichte therapie of immuuntherapie. De behandeling van stadium 3 patiënten is nieuw en sinds enkele maanden in Nederland beschikbaar.
FEITEN EN CIJFERS OVER HUIDKANKER
HUIDKANKER Huidkanker is een van de meest voorkomende kankersoorten. Ongeveer krijgt gedurende zijn 1 op de 6 Nederlanders leven een vorm van huidkanker. De belangrijkste oorzaak van huidkanker is veel in de zon zijn. Er zijn verschillende soorten huidkanker.
Menno Gaastra Dermatoloog en woordvoerder Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
gelijkbaar effect zien. In overleg met de arts kan bepaald worden wat het best past bij de situatie van de patiënt, waarbij de voorkeur van de patiënt een belangrijke rol speelt. Intraveneuze immuuntherapie wordt uitsluitend gegeven in het ziekenhuis. “Dat is nodig omdat het gaat om een medicijn dat uitsluitend via een infuus kan worden toegediend”, legt Gaastra uit. “De doelgerichte therapie kan oraal worden gegeven. Het zijn pillen die de patiënt thuis kan nemen. Voor mensen die een infuus vervelend vinden of de voorkeur geven aan thuisbehandeling is dat natuurlijk veel prettiger. Bovendien zijn de bijwerkingen van doelgerichte therapie aanzienlijk milder.” Progressie voorkomen
Orale doelgerichte therapie en immuuntherapie
Ongeveer de helft van de mensen met een melanoom blijkt een mutatie te hebben in de genen, het zogenaamde BRAF-gen. Door deze mutatie wordt het eiwit BRAF overgeactiveerd en ontstaat er overmatige celgroei. Doelgerichte medicijnen remmen dit eiwit af en zorgen zo voor remming van de groei van de kankercellen. Immuuntherapie zorgt ervoor dat het lichaam melanoomcellen als kwaadaardig herkent, waarna het eigen afweersysteem de micrometastasen opruimt. Beide behandelingen leveren winst op want er wordt voorkomen dat de tumorcellen zich verder verspreiden door het lichaam. Mensen die eerder ongeneeslijk ziek waren kunnen dankzij de wetenschappelijke innovatie nu zelfs genezen van melanoom. Dat is een enorme winst want zo voorkom je dat de tumorcellen zich verder verspreiden door het lichaam.“ Intraveneus of oraal
Beide behandelingen laten een ver-
Eerder werden de therapieën alleen ingezet in stadium 4 als al sprake was van uitzaaiingen naar andere organen. “Maar deze vorm van huidkanker wil je liefst in een zo vroeg stadium aanpakken. Dat dit nu mogelijk is, is van groot belang voor de overlevingskans. Je kunt nu progressie naar stadium 4 zelfs voorkomen.” Behandeldoel
“Bij stadium 3 is het doel om na de operatie de kans op terugkeer van de ziekte te verkleinen”, stelt Gaastra. “Is daar toch sprake van, dan kan dezelfde of een andere therapie worden ingezet om de ziekte te lijf te gaan. Bij stadium 4 kan de therapie helpen om de ziekte af te remmen, de tumoren te doen slinken of zelfs te laten verdwijnen. Is genezing niet meer mogelijk dan is het doel het leven te verlengen met behoud van een optimale kwaliteit van leven. Dankzij de voortdurende ontwikkelingen op het gebied van de doelgerichte therapie en de immuuntherapie lukt dat steeds beter.”
BASAALCELCARCINOOM Een basaalcelcarcinoom of basaalcelkanker is de meest voorkomende soort huidkanker. In Nederland krijgen met huidkanker een 3 van de 4 mensen basaalcelcarcinoom, de meest voorkomende vorm van huidkanker.
Een basaalcelcarcinoom komt vooral voor op plekken die jarenlang veel zonlicht hebben gehad, zoals het gezicht, de hals, het (kale) hoofd, de onderarmen en de handen. Dit is de minst gevaarlijke vorm van huidkanker. Deze vorm van huidkanker zaait bijna nooit uit. Wel moet hij behandeld worden omdat hij anders diep in de huid kan groeien.
PLAVEISELCELCARCINOOM
15%
Ongeveer 15% van alle huidtumoren is een plaveiselcelcarcinoom of plaveiselcelkanker. In 2018 werd bij ongeveer 15.000 mensen plaveiselcelcarcinoom vastgesteld. De vooruitzichten zijn heel goed als het kwaadaardige plekje vroeg ontdekt en behandeld wordt.
12%
MELANOOM Ruim 12% van alle soorten huidkanker is melanoom. Een melanoom ontstaat meestal uit een ‘gave’ huid, maar kan ook ontstaan uit een bestaande moedervlek. Een melanoom zaait sneller uit dan andere vormen van huidkanker, omdat het een agressieve vorm van huidkanker is.
Melanoom: in 2018 werd bij 7.000 Nederlanders melanoom vastgesteld. Ongeveer 10% van de melanoompatienten krijgt te maken met uitzaaiingen naar de lymfeklieren (stadium III) of naar andere organen (stadium IV).
MELANOOM PROGNOSE PER STADIUM: Stadium 1: 1 jaar na de diagnose is 100% van de patiënten nog in leven. Na 3 jaar is dit 100%. Stadium 2: 1 jaar na de diagnose is 97% van de patiënten nog in leven. Na 3 jaar is dit 84%. Stadium 3: 1 jaar na de diagnose is 90% van de patiënten nog in leven. Na 3 jaar is dit 69%. Stadium 4: 1 jaar na de diagnose is 32% van de patiënten nog in leven. Na 3 jaar is dit 17%. BRON: IKNL, CIJFERSOVERKANKER.NL, KANKER.NL
3% 8% 16% 73%
5
6 PLANETHEALTH.NL
MEDIAPLANET
Huidhelden van Huidfonds
“Ik slikte drie keer op een dag ibuprofen, omdat ik zoveel pijn had”
A
cne is een huidaandoening waarbij kleine ontstekingen in de huid rondom de talgklieren ontstaan. In de puberteit krijgt vrijwel iedereen met acne te maken, maar bij een klein deel van de mensen kan dit op latere leeftijd nog steeds heel erg aanwezig zijn. Deirdre (33) heeft nog dagelijks last van haar acne. Acne
Deirdre was dertien jaar, toen de acne zichtbaar werd. Met het idee dat het jeugdpuistjes waren werd de drogisterij leeggekocht, maar geen enkel product leek op de lange termijn te werken voor Deirdre’s huidaandoening. In de loop van de jaren werd het steeds erger. “Toen ik op een gegeven moment aan de pil ging, was dat voor mijn lichaam een trigger om alles los te gooien. Toen werd het heel erg. In die periode slikte ik drie keer op een dag ibuprofen, omdat ik zoveel pijn had. Het waren echt een soort schijven aan ontstekingen.” Financieel
Om haar acne te bestrijden, heeft Deirdre naast doktersbehandelingen en medicatie zelf ook van alles geprobeerd. Van goedkope drogisterij producten, tot speciale lijnen van duurdere merken. Toen Deirdre rond haar zeventiende in de bus naar huis, in gesprek kwam met een huidtherapeut, heeft ze besloten om te kijken wat die voor haar zou kunnen betekenen. “Dit pakte voor mij zo positief uit, dat ik sindsdien voor mijn acne naar deze huidtherapeut ga.” Lekker belangrijk
Ondanks haar hardnekkige huidaandoening, probeert Deirdre zich er niet te veel mee bezig te houden. “Tegenwoordig kan ik me er helemaal niet meer druk om maken. Ook sinds ik kinderen heb, denk ik ’lekker belangrijk’. Misschien ben ik er wat sterker door geworden uit-
FOTO MADELEINE SARS
“Ik hoop dat mijn huid met de jaren rustiger gaat worden” eindelijk. Op de momenten dat je je wat onzeker voelt is het niet fijn, maar uiteindelijk denk je toch: ‘Ik ben wie ik ben.’” Of ze denkt dat haar huidaandoening ooit zal verdwijnen, weet Deirdre niet zeker. “Mijn huid is zo onvoorspelbaar als wat. Ik kan de ene avond met een babyhuidje naar bed gaan en de volgende ochtend kan het weer helemaal mis zijn.” “Ik hoop dat mijn huid met de jaren rustiger gaat worden. Maar voorlopig verwacht ik gewoon dat ik nog één keer in de zes tot acht weken naar de huidtherapeut moet.”
“Het is niet vanzelfsprekend dat je huid er is om je te beschermen’’
“
Ik denk dat er in elke chronische aandoening een levensles zit’’, zegt Tessa (33). Al sinds haar geboorte heeft ze eczeem. ‘’Het hoort echt bij mijn levensstijl.’’ Door de jaren heen is Tessa erin geslaagd om van haar onzekerheid haar kracht te maken. Acht jaar lang heeft zij kinderen en volwassenen met eczeem begeleid. Tegenwoordig deelt deze enthousiasteling als docente haar praktijkkennis met studenten Huidtherapie aan de Haagse Hogeschool. Tessa praat open over haar huidaandoening. Dat is wel eens anders geweest.
INFO
De huidtherapeut zorgt voor jouw huid! GESPONSORD
D
e huidtherapeut is een expert op het gebied van de huid en draagt zorg voor het creëren en behouden van een gezonde huid. Luca Geleedst, opgeleid tot huidtherapeut en werkend bij Velthuis kliniek, omschrijft zichzelf als een professional die jou helpt om letterlijk lekker in je vel te zitten. Luca heeft zich voornamelijk gespecialiseerd in algemene en cosmetische huidverbetering. “Mijn spreekuur is erg gevarieerd. Ik zie cliënten met gerichte hulpvragen zoals het behandelen van huidaandoeningen als acne en rosacea of het aanpakken van de restverschijnselen, zoals verkleuringen en littekens als gevolg van deze huidaandoeningen.”
Aging gracefully
Ook behandelt ze veel cosmetische wensen. Denk aan het verwijderen van ontsierende huidoneffenheden zoals couperose en pigmentvlekken tot aan preventieve behandelingen om huidveroudering te vertragen. “Ouder worden doen we uiteindelijk allemaal. Dat is helemaal niet erg! De trend die we bij Velthuis kliniek steeds meer zien, is om door huidverbeterende behandelingen mooi ouder te worden. Dat vind ik een goede ontwikkeling!”
Extreem Eczeem
Als baby kreeg Tessa in één keer een ontzettende allergie over haar hele lichaam. De boosdoener? Koemelk. Deze allergie draagt ze nog steeds met zich mee. Het eczeem kende verschillende fases. Tessa: ‘’Ik ging als peuter met handschoentjes aan en helemaal in verband gewikkeld naar school.’’ De heftige periodes met veel open wondjes en gek worden van de jeuk staan haar nog goed bij: ‘’Mijn moeder smeerde teer- of hormoonzalf op mijn huid. Vervolgens scheurde ze een oud laken kapot en legde dit er overheen om te voorkomen dat het in mijn huid trok.’’ De handschoentjes, nodige ziekenhuisbezoekjes en de bijnaam ‘Extreem Eczeem’ zorgden voor schaamte. ‘’Ik had als kind wel het idee dat ik anders was.’’
FOTO MADELEINE SARS
“Ik had als kind het idee dat ik anders was" menten als een grote leerschool richting acceptatie. ‘’Het klinkt cliché, maar uiteindelijk geeft eczeem mij enorm veel kracht en heeft het mij gevormd tot wie ik nu ben.’’
‘Zit niet zo te kijken’
In de puberteit zei ze hoofdschuddend bedankt tegen de handschoentjes. ‘’Ik leerde hoe ik het beste met mijn aandoening kon omgaan, zodat mensen niks aan mij zagen. Het gaf mij meer controle waardoor ik er beter mee kon omgaan.’’ Soms zat Tessa als puber helemaal onder het eczeem. ‘’Dan zag ik mensen met medelijden naar me kijken. Daar kon ik niks mee.’’’ Uit frustratie riep zij soms: ‘Zit niet zo te kijken!’ of ‘Kijk me niet zo aan!’. Achteraf ziet zij deze mo-
Lees verder over Tessa en Deirdre op www.huidhelden.nl. Met de Huidhelden campagne geeft het Huidfonds mensen met een huidaandoening een platform om zo hun persoonlijke verhaal te kunnen vertellen en hen een gezicht te geven. Vind je het ook zo belangrijk dat het Huidfonds zich met Huidhelden zoals Tessa en Deirdre inzet om acceptatie van de huid die ‘anders’ is te vergroten? Maak dan het verschil en doe een donatie via www.huidfonds.nl/doneren
Goede zorg voor de huid start volgens Luca met een goede huidanalyse. “Door het analyseren van de aanwezige symptomen in de huid en de mogelijk onderliggende oorzaken kan een persoonlijk behandelplan worden opgesteld. Hierdoor wordt een huidbehandeling veel doelgerichter en effectief voor het bereiken van een optimaal resultaat.” Peelings
“Peelings hebben algehele huidverbeterende eigenschappen. De keuze van een peeling voor jouw huid hangt samen met je huidtype en het doel dat je wilt gaan behalen. Bij een glycolzuurpeeling ervaren mensen een frissere uitstraling, terwijl de salicylzuurpeeling een ontstekingsremmend effect heeft en zo actieve acne vermindert. Een TCA peeling zorgt voor een zachtere textuur, vermindering van littekens en het vermindert zonschade.” Laser & IPL
“Met laser en IPL behandelingen kunnen huidproblemen heel gericht worden aangepakt. Hierdoor merk je binnen één behandeling vaak al verschil. Zo is het mogelijk om couperose, pigmentvlekken en storende haargroei aan te pakken. Lasersystemen kunnen ook breder ingezet worden, voor het aanpakken van acne, verminderen van acnelittekens en om huidverouderingsverschijnselen te verminderen.” Ben jij nieuwsgierig geworden wat een huidtherapeut voor jou kan betekenen? Bij Velthuis kliniek kun je zonder verwijzing voor een consult terecht op de afdeling huidverbetering.
PLANETHEALTH.NL 7
MEDIAPLANET
Intensieve begeleiding helpt bij de bestrijding van eczeemklachten
Bijna 1 op de 5 kinderen heeft eczeem
Academische ziekenhuizen en ook steeds meer grotere streekziekenhuizen beschikken over eczeempoli’s waar gespecialiseerd verpleegkundigen kinderen en hun ouders begeleiden bij de behandeling van constitutioneel eczeem.
Eczeem staat op de vierde plek in de top tien van chronische aandoeningen. “Vijftien tot twintig procent van de kinderen heeft eczeem”, weet prof. dr. Suzanne Pasmans, hoogleraar kinderdermatologie in het Erasmus MC.
Door Petra Lageman
Door Petra Lageman
J
B
“Er is geen standaard voor de beste behandeling, het gaat echt om maatwerk” Meedenken en meebeslissen
Dat ouders meedenken en meebeslissen vindt Van Delft belangrijk. “Wij weten alles af van de verschillende producten, maar ouders kennen hun kind het beste. Als je die kennis bundelt, kom je vanzelf tot het beste resultaat voor het kind en het gezin. Want eczeemklachten hebben gevolgen voor het hele gezin. Het kind heeft jeuk, kan daardoor niet slapen en is door slaaptekort de volgende dag hangerig. Ouders kunnen vaak ook niet slapen maar moeten de volgende dag wel naar hun werk. Op de polikliniek hebben wij oog voor alle problemen die er spelen.”
ij twintig procent van hen is sprake van matige tot zelfs zeer ernstige klachten. “Die klachten beperken de kwaliteit van leven”, stelt Pasmans. “Kinderen hebben heel veel last van jeuk. Dat is de belangrijkste klacht. Daarnaast zijn de eczeemplekken vaak zichtbaar. Kinderen, maar ook volwassenen, maken daar vervelende opmerkingen over wat kan leiden tot een negatief zelfbeeld. Het gaat dus zowel om lichamelijke als om psychische klachten.”
Jolanda van Delft Gespecialiseerd Kinderverpleegkundige
twee of drie keer in de week. Smeer voor je gaat douchen of zwemmen de huid in met een vet zalfje. Maak bij het aanbrengen van de zalf niet meer dan drie strijkbewegingen, het is niet de bedoeling dat je de zalf gaat inmasseren. Zwem je buiten met mooi weer, dan eerst zonnebrandmiddel en dan de zalf. Kies in de zomer voor een minder vet zalfje. Dat zweet minder. Maak het smeren leuk in plaats van vervelend. Dat scheelt voor je kind en voor jezelf een hoop stress. Het is even wennen, maar samen met de mensen van de poli komt het echt goed.” Niet krabben
Als je jeuk hebt, is niet krabben enorm moeilijk. “Je kunt je voorstellen hoe dat voor je kindje is. Natuurlijk wil hij of zij krabben, dat doe je bijna automatisch.” Alleen een zalfje aanbrengen of lange mouwen dragen, is dan vaak niet voldoende om het krabben tegen te gaan. “Er zijn verschillende hulpmiddelen, waaronder verbandpakken, die het krabben kunnen tegengaan. Samen met het kind en de ouders kijken wij naar wat het beste past bij de situatie.”
Leefregels
Bij constitutioneel eczeem gelden een paar algemene leefregels. “Ga liever douchen of kort in bad en niet iedere dag, maar
een kwetsbare huid bescherm je beter goed..
Expertisecentra
Constitutioneel eczeem ontstaat door een genetische aanleg waardoor een ontstekingsreactie in de huid optreedt. De huid heeft bovendien een andere vetsamenstelling waardoor deze droger is, jeukt en niet goed beschermt tegen prikkels van buiten. “Het vervelende is dat matig tot ernstig eczeem meestal niet op zichzelf staat. Vaak is ook sprake van hooikoorts, astma of voedselallergie. Het vaker optredende ´milde eczeem’ kan de huisarts of dermatoloog in het plaatselijke ziekenhuis doorgaans prima behandelen. Gaat het om matig tot ernstig eczeem in combinatie met een andere aandoening dan is het belangrijk dat je met je kind naar een dermatoloog met speciale ervaring in eczeem bij kinderen in een expertisecentrum gaat. Daar wordt je kind behandeld door de dermatoloog binnen een multidisciplinair team met expertise in eczeem gecombineerd met voedselallergie, astma en/of hooikoorts.” Behandeling
In vrijwel alle gevallen kunnen de klachten goed worden bestreden. “Voor de behandeling hebben wij diverse producten. Met een vette zalf bijvoorbeeld kun je een deel van het milde eczeem voorkomen. Het al aanwezige eczeem behandel je met zalven die de ontsteking onderdrukken. Als je vervolgens die zalf afdekt met een verbandpak dan kan de zalf dieper in de huid doordringen. Ook als de huid is beschadigd, bijvoorbeeld
Suzanne Pasmans Dermatoloog Hoogleraar Kinderdermatologie Erasmus MC
“Eczeem is naast astma de meest voorkomende chronische ziekte bij kinderen” omdat de jeuk zo erg is dat krabben onvermijdelijk was, kunnen verbandpakken gebruikt worden.” Maximaal inzetten op jonge leeftijd
Als een behandeling niet werkt dan is dat geen reden om bij de pakken neer te zitten. “Zolang een kindje jeuk houdt, betekent dit dat het eczeem beter behandeld moet worden en gelukkig ook beter behandeld kan worden. Door andere behandelmethoden te proberen, combinaties van producten toe te passen en leefregels op te stellen, kunnen wij zorgen dat de kwaliteit van leven verbetert. Wij weten inmiddels dat wij maximaal moeten inzetten op jonge leeftijd. Juist daarom zijn teams van dermatologen, kinderartsen en gespecialiseerd verpleegkundigen bijeengebracht in de speciale expertisecentra.”
Derma Cura we care !
www.dermacuraverband.nl
olanda van Delft, gespecialiseerd kinderverpleegkundige: “Nadat een dokter de zalven, vaak een vette zalf en een hormoonzalf, heeft voorgeschreven, komen ouders bij ons voor uitleg, advies en begeleiding. Er zijn namelijk verschillende zalven en hulpmiddelen die weliswaar vrijwel dezelfde werking hebben maar verschillend aanvoelen. Wij laten ouders daarom een aantal zalven proberen. Wat smeert het prettigst, waar reageert de huid van het kind goed op, wat werkt in jullie situatie het best. Dat zijn enkele vragen die wij stellen.”
Je douche houdt van zacht
Zacht houdt van AquaCell Na het douchen nooit meer tegels en sanitair moeten afdrogen. Zomaar een van de vele voordelen van AquaCell, de waterontharder met 100% zacht garantie. De twee cellen van AquaCell zorgen voor een continue en krachtige werking. Daarmee heb je 24 uur per dag zacht water, zonder een spoortje kalk. En dat voel je ook aan je huid.
100% kalkvrij water
Niet alleen je douche houdt van zacht. Ook je espressomachine, je strijkijzer, je vaatwasser, je wasmachine en al je andere huishoudelijke apparaten houden van zacht. Want zacht water betekent een betere werking, minder onderhoud en een langere levensduur. Omarm ook zacht en kijk voor alle voordelen op www.aquacell.nl
de kracht van zacht