Issuu

Dit is een commerciële uitgave verspreid met de Telegraaf. De redactie van de Telegraaf heeft geen betrokkenheid bij deze productie.

Lees meer op www.planethealth.nl

Een uitgave over het belang van vroege diagnose en een gezond binnenklimaat

De Longen

Eva Kroot

“In de kamer van de arts was het alsof de grond onder mijn voeten verdween”

NTM-longziekte Hoe deze ziekte kan leiden tot sociaal isolement

Ongezond binnenklimaat De verstrekkende gevolgen

Vroegdiagnostisiek Innovaties van geurpatronen

2e matras 50% korting Niets ondersteunt of past zich aan als een matras van TEMPUR®. Profiteer nu van 50% korting op het tweede matras

Lees meer op www.planethealth.nl

IN DEZE UITGAVE

MEDIAPLANET

VOORWOORD

Eva (23) is ongeneeslijk ziek:“Hoe kostbaar gezondheid is, heb ik mij nooit eerder écht gerealiseerd”

Studente Eva Kroot kreeg dit jaar heel slecht nieuws. Ze heeft ongeneeslijke longkanker. Desondanks heeft de ziekte haar ook iets gebracht. FOTO : I N D E B U U RT T I L B U R G

Leven met beperkingen Mevrouw De Jonge leeft al dertien jaar met NTM-longziekte. Een ziekte die juist nu voor velen lijdt tot sociaal isolement.

In maart kreeg je de diagnose longkanker stadium IV. Hoe gaat het nu?

Eva Kroot Student

“Op en af. Meestal goed. Ik ben vrij positief ingesteld. Na een chemotherapietraject wezen de laatste twee scans uit dat de uitzaaiingen zijn gekrompen. Dat geeft hoop. Al drong het vorige week ineens weer tot me door dat ik gewoon echt ernstig ziek ben. Mijn stemming wisselt nogal sinds de diagnose. Over het algemeen ben ik een vrolijk persoon. Ik had dit natuurlijk nooit verwacht. Bij wat hoesten en een bult in je nek denk je niet meteen aan longkanker stadium IV.

Als je je erop richt, kan er veel meer dan je denkt”

Zonder genetische aanleg komt dat heel weinig voor bij mensen van mijn leeftijd. In de kamer van de arts was het alsof de grond onder mijn voeten verdween. Gelukkig was mijn vriend bij de diagnose en was de internist zo lief om mijn ouders en schoonouders te bellen. Een week later kwam er nog een klap bovenop: dat mijn ziekte ongeneeslijk is. Toen kon ik alleen nog maar huilen.”

Bronchiëchtasieën Longarts Josje Altenburg blikt terug op de lockdown en welke gevolgen dit heeft gehad voor de patiënten en de behandelmogelijkheden.

Hoe ga je dan verder?

Geschreven door Marjolein Straatman

“Dat wist ik in het begin ook niet. Het is fijn dat ik mijn emoties goed kan uiten. Praten met mijn vriend, vriendinnen en familie helpt in de verwerking. Ook heb ik het af en toe nodig om mensen te spreken die hetzelfde meemaken. Met Nikki (27) app’te ik wat af. Zij had ongeneeslijke slokdarmkanker en begreep precies waar ik doorheen ga. Ook was ze één van de weinigen met wie ik harde grappen kon maken over kanker.

Longkanker is één van de meest voorkomende kankersoorten” Jammer genoeg is ze inmiddels overleden. Ik heb geleerd dat het mij helpt om de focus te leggen op alles wat er nog wél kan. Ik baal er bijvoorbeeld van dat ik niet meer naar de sportschool kan, maar ik ben geen type om lang in de put te zitten. Lukt het lopen van lange stukken niet meer? Dan maar een lange wandeling in de rolstoel. Dan geniet ik ook. Als je je erop richt, kan er veel meer dan je denkt. Zo ben ik nog steeds van plan om mijn studie Communicatie af te ronden. Bovendien heeft de ziekte me ook iets gebracht.”

Wat precies? “Ik ben nog closer met familie en vrienden. Ook ben ik veel dankbaarder. Een uur na de diagnose liep ik buiten. Het was superlekker weer. Ondanks alles zag ik ineens hóe mooi de wereld eigenlijk is. In al die 22 jaar dat ik er gezond op heb rondgelopen heb ik dat nooit op die manier gerealiseerd.”

Je deelt je verhaal ook online, bijvoorbeeld op je Instagramaccount longeneeslijk. Waarom? “In eerste instantie om bekenden op de hoogte te houden van mijn situatie. Nu zie ik het daarnaast als goede manier om meer awareness te realiseren. Longkanker is één van de meest voorkomende kankersoorten. Hopelijk wordt er in de toekomst meer onderzoek naar verricht en overlijden er ook door andere longziekten minder mensen.”

Lees meer informatie op www.longkankernederland.nl

Samen voor een wereld waarin iedereen vrij kan ademen

Ademen. Het lijkt zo gewoon. Maar voor 1,2 miljoen Nederlanders is ademen helemaal niet vanzelfsprekend. Zij ontwikkelen in hun jeugd een chronische longziekte, krijgen op latere leeftijd longproblemen of hun longen ondervinden de gevolgen van corona.

De onzichtbare vijand De mogelijke gevolgen van een ongezond binnenklimaat rijken ver. Enkele eenvoudige tips maken een wezenlijk verschil.

Project manager: Tamar Laurey Business Developer: Elena Remers Managing Director: Rebecca Nicholson Content & Production Manager: Daphne Mollema Designer: Juraj Príkopa Gedistribueerd door: de Groot Randstedelijke Telegraaf, september 2021 Drukkerij: Rodi Media Dit is een bijlage bij de Groot Randstedelijke Telegraaf. De inhoud van deze bijlage valt niet onder de hoofdredactionele verantwoordelijkheid van de Groot Randstedelijke Telegraaf. Fotocredits cover: Joris Buijs Copyright Mediaplanet Publishing House: Volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging, openbaarmaking of overname van deze publicatie is slechts toegestaan met toestemming van de uitgever, met bronvermelding. E-mail redactie: nl.info@mediaplanet.com

@planethealth.nl

Mediaplanet

@MediaplanetNL

@mediaplanet.nl

Papier gemaakt van gerecycled materiaal

Feiten over ademhalingsproblemen:

1 2 3

Meer dan een half miljoen mensen hebben COPD of een minder voorkomende longziekte, waardoor hun longen onherstelbaar beschadigd zijn. Deze schade is progressief: het wordt in de loop van de tijd steeds erger. Jaarlijks overlijden bijna 7.000 mensen in Nederland aan COPD.

Elk jaar belanden 42.000 mensen stikbenauwd in het ziekenhuis.

4 5 6

Het aantal mensen met beschadigde longen groeit naar verwachting naar ruim 800.000 in 2040.

Als we niks doen, is volgens de Wereldgezondheidsorganisatie longschade, door de ziekte COPD, in 2030 doodsoorzaak nummer 3. Als je longen ernstig beschadigd zijn, wordt ademen moeilijker. Je wordt benauwd, soms zelfs letterlijk stikbenauwd.

Mini-long: doorbraak voor mensen met beschadigde longen

Bijna 600.000 Nederlanders hebben onherstelbaar beschadigde longen. Onder leiding van prof. dr. Hans Clevers werkt een team van vooraanstaande wetenschappers en artsen aan de ontwikkeling van een mini-long. Op een mini-long kunnen onderzoekers snel en veilig nieuwe medicijnen testen tot ze precies weten welke het beste werken voor een specifieke patiënt. Daarnaast kan met de mini-long techniek in de toekomst gezond longweefsel worden gekweekt. Dat nieuwe weefsel kan ziek of versleten longweefsel vervangen. Kortom, de mini-long maakt het mogelijk om in de toekomst beschadigde longen weer gezond te maken. Een medische doorbraak waar veel mensen baat bij kunnen hebben.

MEDIAPLANET

Lees meer op campaignsite.com

Bipolaire ionisatie, de enige luchtreiniging techniek die de binnenruimte echt zuivert. 99,5% van alle fijnstof, bacteriën en virussen worden in de ruimte direct gedeactiveerd en onschadelijk gemaakt.

Virusvrije ruimtes met Bipolaire ionisatie. Meer weten? www.faton-health.com

Je kamer virusvrij binnen 2,5 minuut

Jouw woning, kantoor of praktijkruimte voor 99,9% virusvrij? Dat kan met de luchtreinigers van Daikin! De unieke luchtreinigers van Daikin zijn getest door het gerenommeerde Franse laboratorium Institut Pasteur de Lille. Uit deze studie blijkt dat Daikin luchtreinigers dankzij de gepatenteerde Flash Streamer-technologie binnen 2,5 minuut minimaal 99,9% van de respiratoire virussen, zoals alle griepvirussen, uit de lucht kunnen verwijderen. Ook worden allergenen, pollen, (fijn)stof en geurtjes dankzij meerdere krachtige filters effectief geëlimineerd. Daikin luchtreinigers zijn fluisterstil, verplaatsbaar en ‘plug & play’.

Ontvang €25,- korting op je Daikin luchtreiniger Geldig tot en met 31/12

KORTINGSCODE GEZONDELUCHT21

Meer weten over de Daikin luchtreinigers en het onderzoek door Institut Pasteur de Lille: ga naar Daikin.nl/luchtreiniger

4 Lees meer op www.planethealth.nl Deze spread is financieel mogelijk gemaakt door Insmed. Insmed heeft geen inhoudelijke betrokkenheid gehad bij de totstandkoming van de interviews.

oven

FOTO : G E T T Y I M AG ES

Leven met NTM-longziekte: fysieke klachten die leiden tot sociaal isolement Doordat COVID-19 nog altijd zorgt voor grote wachtlijsten in het ziekenhuis, zeker bij de longpoli’s, is er minder tijd voor andere longpatiënten. Hierdoor wordt NTM-longziekte, een zeldzame longziekte veroorzaakt door Non-Tuberculeuze Mycobacteriën, soms laat ontdekt.

TM is de verzamelnaam van mycobacteriën die veel verschillende infecties kunnen veroorzaken. Er zijn meer dan 150 verschillen van deze bacteriën bekend. Hoewel de naam anders doet vermoeden, is NTM-longziekte niet besmettelijk. Het is geen tuberculose. De bacteriën veroorzaken longziekten waarbij grote en onherstelbare schade kan optreden aan het longweefsel. NTM-longziekte komt vrijwel met name voor bij mensen die kampen met andere (long)ziektes en/of een verminderde afweer.

Mijn longen zijn te zwak om nog een zware longinfectie te boven te komen” - de Jonge Symptomen De ziekte heeft een grote impact op de kwaliteit van leven”, stelt longarts Michiel de Vries. Mensen zijn kortademig en vermoeid. Er is sprake van gewichtsverlies en een verminderde eetlust. Als gevolg van verlies van spierweefsel gaan ze conditioneel verder achteruit en kunnen ze in een negatieve spiraal terechtkomen. Patiënten hoesten veel waarbij soms ook slijm en bloed wordt opgehoest. Andere symptomen zijn nachtzweten en koorts.

Kwaliteit van leven

Geschreven door Petra Lageman

Mevrouw de Jonge* is 61 jaar en heeft al dertien jaar NTM-longziekte. “Vroeger kon ik bergen verzetten en was het leven heel aangenaam. Ik heb heel veel moeten inleveren door mijn ziekte.” De klachten maken het moeilijk en vaak zelfs onmogelijk om vrienden te bezoeken of een wandeling te maken. Door verslikklachten is de Jonge aangewezen op medische voeding. Als ze zich toch onverhoopt verslikt, is een longontsteking het gevolg. “Het is een leven met grote beperkingen.”

Mensen lopen langdurig rond met klachten waardoor diagnoses later worden gesteld dan voorheen” - de Vries Zware medicatie

om het risico op besmetting van kwetsbare longpatiënten te voorkomen de beschikbare ruimte in de wachtkamers kleiner is dan voorheen. “Mensen lopen langdurig rond met klachten waardoor diagnoses als NTM-longziekte later worden gesteld dan voorheen.”

Verre van optimaal Michiel de Vries Longarts Zuyderland MC

De bacteriën in de longen worden door zware medicatie onder controle gehouden. In het verleden is geprobeerd de medicatie af te bouwen. Steeds bleek dat de bacteriën dan weer opspelen waardoor opnieuw een longinfectie optrad. Door de aantasting van het longweefsel is de longinhoud beperkt. Voor de Jonge is het voortdurend onderdrukken van symptomen de enige mogelijkheid. “Mijn longen zijn te zwak om nog een zware longinfectie te boven te komen.”

Ondanks alle inspanningen is de zorg voor longpatiënten nog niet optimaal. Vooral nieuwe patiënten met chronische klachten kunnen op korte termijn nog geen fysieke afspraak op de poli maken. “Hierdoor kan de diagnose NTM-longziekte te laat worden gesteld. Dat heeft in een aantal gevallen tot gevolg dat er onherstelbare schade optreedt aan het longweefsel.”

Vroeger kon ik bergen verzetten” - de Jonge

COVID-19 De pandemie heeft nog altijd grote gevolgen voor ziekenhuizen en zeker voor longpoli’s en longpatiënten. Mevrouw de Jonge is niet bang aangelegd maar was erg bang voor besmetting omdat haar longen zo zwak zijn. Inmiddels is ze volledig gevaccineerd. De kans dat ze COVID-19 krijgt, is hierdoor erg klein. Toch houdt ze nog altijd rekening met het risico. Ze houdt afstand. “Mensen houden ook afstand van mij. Ze denken dat ik COVID-19 heb omdat ik hoest en kortademig ben.” Het is een stigma waarmee veel patiënten met NTM-longziekte mee kampen. Menig patiënt blijft daardoor liever thuis en dat zorgt voor een sociaal isolement.

Telefonische én fysieke consulten Waar mogelijk proberen de Vries en zijn collega’s met telefonische consulten de patiënten die zij goed kennen te volgen. Afhankelijk van het gesprek kan dan aanvullend onderzoek worden gedaan in het ziekenhuis. “Bij twijfel maken wij altijd een afspraak voor een fysiek consult”, stelt de Vries.

Expertisecentra

Wachtlijsten “Er is, ook in het Zuyderland MC waar ik werk, een grote achterstand in de zorg”, meldt de Vries. Er zijn nog altijd veel COVID-19 patiënten opgenomen en veel voormalig COVID-19 patiënten hebben intensieve post-covid zorg nodig. Hoewel ziekenhuizen met man en macht proberen de wachtlijsten weg te werken, is er een tekort aan menskracht. Daarbij komt dat

* Om privacy redenen is deze naam fictief.

Nederland telt twee expertisecentra voor NTM-longziekte. Deze centra hebben gespecialiseerde behandelteams en ondersteunen ook de regionale en lokale ziekenhuizen. Iedere longarts kan telefonisch bij hen terecht voor advies en ondersteuning. In deze centra is iedere twee weken een multidisciplinair overleg. Bij dat overleg kunnen longartsen uit andere ziekenhuizen via videoverbinding aansluiten en hun patiënt bespreken. “Als je patiënten hebt met een zeldzame NTM-longziekte is deze ondersteuning heel welkom.”

MEDIAPLANET

Lees meer op planethealth.nl 55

FOTO : G E T T Y I M AG ES

Bronchiëctasieën: een jaar vol harde afwegingen Veel patiënten met bronchiëctasieën hebben baat gehad bij de strenge lockdown maatregelen. Het dragen van een masker en het afstand houden zorgde ervoor dat virussen en bacteriën nauwelijks werden overgedragen.

sbare

eel longpatiënten gingen het afgelopen jaar uit angst voor COVID-19 liever niet naar het ziekenhuis. De meeste patiënten maakten gebruik van de mogelijkheid om een video- of een telefonisch consult met hun arts te hebben. Wie vanwege angst voor COVID-19 juist wel langs wilde komen, was welkom. “Wij hebben onze eigen bronchiëctasie patiënten op de poli eigenlijk steeds de vereiste zorg kunnen bieden”, stelt Josje Altenburg, longarts bij Amsterdam UMC.

voor

chten

orden en tot treedt

Proactief Altenburg en haar collega’s zochten proactief contact met hun patiënten. Zo kreeg iedereen informatie toegestuurd over COVID-19 met een verwijzing naar een website waar op vrijwel iedere vraag een antwoord te vinden was. Patiënten die een afspraak afzegden en vervolgens geen nieuwe afspraak maakten, werden gebeld. De poli deed er alles aan om te zorgen dat iedere patiënt werd gezien.

Minder verwijzingen Wel constateerde Altenburg dat huisartsen veel minder vaak patiënten met een vermoeden van bronchiëctasieën doorverwezen. Daardoor hebben die patiënten mogelijk langer rondgelopen met klachten dan nodig is. “Een deel zou eerder zijn doorverwezen als corona geen rol had gespeeld. Nieuwe patiënten kregen daardoor niet altijd de zorg die nodig is.”

ijn col-

n in het d een

Gezondheidsschade “Hoe langer je wacht met het behandelen van bronchiëctasieën, des te groter de longschade is”, legt Altenburg uit. Bronchiëctasieën is een chronische longziekte waarbij de wanden van de bronchiën verwijd zijn. Bacteriën en virussen kunnen zich daar makkelijk nestelen. De ontstekingsreacties die daardoor ontstaan, veroorzaken een soort littekenweefsel in de luchtwegen.

e twee Bij dat

Diagnose

nsluiten ënten

Geschreven door Petra Lageman

Eenmaal ontstane schade is vaak onomkeerbaar. Wel kunnen, als eenmaal de juiste diagnose is gesteld, door een goede behandeling de klachten worden aangepakt. Een

Nieuwe patiënten kregen niet altijd de zorg die nodig is” vermoeden op bronchiëctasieën is eenvoudig te bevestigen met een CT-scan. Wie jaar in jaar uit last heeft van een hardnekkige hoest, het ophoesten van slijm, kortademig is en vaak een luchtweginfectie heeft, komt voor dat onderzoek in aanmerking. “Loop niet lang door met deze klachten”, adviseert Altenburg. “Ga naar je huisarts en vraag om een verwijzing naar een longarts.”

Behandeling De meeste patiënten hebben een milde vorm van bronchiëctasieën. Zij kunnen voor behandeling terecht bij longartsen in het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Als iemand stabiel is en weinig klachten heeft, kan de huisarts in sommige gevallen die zorg overnemen. Gaat het om een complex ziektebeeld met veel klachten dan kunnen longartsen hun patiënten doorverwijzen naar expertisecentra.

Loop niet jarenlang door met klachten. Ga naar je huisarts” Voor- en nadelen van de pandemie Het grootste deel van de patiënten van het Amsterdam UMC is de corona-periode heel goed doorgekomen. Bij bronchiëctasieën is het zo dat verergeringen van de ziekte en klachten veroorzaakt kunnen worden door virussen en bacteriële infecties. De afstandsmaatregelen leidden ertoe dat niet alleen het coronavirus niet floreerde maar dat ook andere virussen en bacteriële verwekkers geen kans kregen. Voor een klein deel van de patiënten vormde de pandemie juist

een groot probleem. Als zij zo ziek werden dat ze moesten worden opgenomen, was er op de longafdeling en op de intensive care vaak niet direct een bed beschikbaar. “Een aantal mensen moest langer wachten op een bed, zelfs als de opname noodzakelijk werd geacht”, vertelt Altenburg.

Hoe langer je wacht met de behandeling des te groter is de longschade”

Josje Altenburg Longarts Amsterdam UMC

Harde afweging De artsen die deze beslissingen moesten nemen, hadden een moeilijke taak. De manier van redeneren was simpel. Welke patiënt heeft op korte termijn het meest behoefte aan intensieve ziekenhuiszorg? Die patiënt krijgt het beschikbare bed. Het gevolg is dat longpatiënten langer moesten wachten op de voor hen belangrijke zorg.

Zorg op orde Die afweging is nu niet meer nodig. Er zijn veel minder opnames dan voorheen. Longartsen draaien geen extra diensten meer en longverpleegkundigen werken weer op de standaard longafdeling. Waar een opname noodzakelijk wordt geacht, is dat nu geen probleem.

Onderzoek Waar de zorg weer terug is op normaal niveau geldt dat nog niet voor het onderzoek. Binnen Amsterdam UMC wordt gewoonlijk veel onderzoek gedaan naar verbetering van bestaande en de ontwikkeling van nieuwe therapieën op het gebied van chronische longziekten. Heel veel studies en onderzoeken hebben de afgelopen anderhalf jaar vertraging opgelopen. “Het noodzakelijke onderzoek komt gelukkig langzaamaan weer op gang”, meldt Altenburg.

Lees meer informatie op www.longfonds.nl/ longziekten/ bronchiectasieen

Lees meer op www.planethealth.nl

MEDIAPLANET

INZICHT

De onzichtbare vijand: dit is het schokkende gevaar van vocht in huis FOTO : S H U T T ER STO C K

Vocht en schimmel worden vaak (onterecht!) gezien als relatief onschuldig. Maar het (langdurige) eﬀect hiervan valt niet te onderschatten. Niet enkel stel je jezelf bloot aan een verhoogd risico op astma en infecties, maar ook dit zijn mogelijke gevolgen van een ongezond binnenklimaat. Geschreven door Petra Lageman

1 2 3

Gemiddeld is binnenlucht tot wel vijf keer vervuilder dan buitenlucht. Zeker wanneer je bedenkt dat mensen gemiddeld 90 procent van hun tijd binnenshuis doorbrengen, is het cruciaal hier voldoende aandacht aan te besteden.1 Eén op de drie kinderen in Nederland leeft in een ongezonde woning. Bij elkaar missen deze kinderen naar schatting ruim 65.000 schooldagen door de gevolgen hiervan. Dit is opgeteld meer dan 178 jaar.2 Uit onderzoek van 2018 blijkt dat bijna een op de vijf Nederlanders woont in een huis met vochtplekken en schimmels. 3

4 5

Onderzoek wijst uit dat een goede luchtkwaliteit gekoppeld is aan betere leerprestaties. Een gezond binnenklimaat kan mogelijk leerprestaties tot 15 procent verbeteren. Ook kan het bevorderlijk zijn voor het werktempo, aandachtsniveau en concentratievermogen. 2 Koken, schoonmaken, douchen en de was drogen verhogen de luchtvochtigheid in huis. Zo doe je jezelf dus een plezier wanneer je de was buiten laat drogen, kookt met een deksel op de pan en de badkamer goed droog trekt na een warme douche. 2

6 7

Goede isolatie houdt je natuurlijk comfortabel en warm tijdens de gure winterdagen. De keerzijde hiervan is dat lucht niet makkelijk meer ontsnapt of op ‘natuurlijke wijze’ ververst. Dit zorgt ervoor dat de vochtige lucht zich sneller transformeert naar schimmel.1 Meten is weten: luchtvochtigheid valt gemakkelijk te meten met apparaatjes. Ook geven zij een seintje of (regelmatig) luchten en ventileren voldoende effectief is in jouw situatie. Het RIVM adviseert de luchtvochtigheid tussen de 40 procent en 60 procent te houden. 4

Binnenlucht kan veel meer vervuild zijn dan buitenlucht. Tip: ga meer naar buiten! (21 juni 2018). Service management servicemanagement.nl/overig/binnenlucht-kan-veel-meer-vervuilend-zijn-dan-buitenluchttip-ga-meer-naar-buiten

Een op de drie kinderen groeit op in ongezonde woning. (18 november 2019). Medicalfacts www.medicalfacts.nl/2019/11/18/een-op-drie-kinderengroeit-op-in-ongezonde-woning/

Ministerie van Buitenlandse Zaken Koninkrijksrelaties. (2018). Ruimte voor wonen. De resultaten van het WoonOnderzoek Nederland 2018. www.woononderzoek.nl/document/Ruimtevoor-wonen--de-resultaten-van-het-WoON2018(interactief)-/174

Ventileren: zo ververs je de lucht in je huis. (8 september 2021). RIVM. www.rivm.nl/coronaviruscovid-19/ventilatie

BESTRIJD VOCHT IN HUIS MET BISON VOCHTVRETER®

VOOR EEN GEZONDE LUCHTVOCHTIGHEID www.bison.nl Bison_VV_VV_133_266_mm.indd 1

Ik werk alleen met Bison. 1-9-2021 10:27:15

Geschr Petra La

Deze pagina is financieel mogelijk gemaakt door Breathomix. Breathomix heeft geen betrokkenheid gehad bij de totstandkoming van de interviews.

Lees meer op www.planethealth.nl 15 7

Deze elektronische neus ‘ruikt’ of je ziek bent De eNose is een elektronische superneus die patronen ‘ruikt’ in de lucht die je uitademt. Specifieke patronen kunnen duiden op bepaalde ziektes. In een aantal gevallen is het zelfs mogelijk te voorspellen welke behandeling het beste zal aanslaan. Geurpatronen Net zoals je eigen neus in samenwerking met je hersenen geuren herkent, herkent ook de SpiroNose ‘geurpatronen’. De SpiroNose is een elektronische neus, gekoppeld aan een online analyse platform. Er zijn mensen die aan de geur een wijn kunnen herkennen. Deze geurspecialisten worden ook wel ‘neuzen’ genoemd. Net zoals deze ‘neuzen’, maar dan nog een graadje beter, werkt de eNose.

Hans in ‘t Veen

De eNose kun je inzetten voor de detectie van longkanker, astma, longfibrose, COPD en luchtwegvirussen” - Hans in ’t Veen

Database

Longarts Franciscus Gasthuis & Vlietland Rotterdam

De afgelopen jaren zijn duizenden geurpatronen en klinische gegevens van mensen met een bekende diagnose opgeslagen in een online referentie database. Daardoor is het nu mogelijk om met gebruikmaking van

FOTO : C E A D ES I G N . N L

Wij willen voor meer mensen kunnen voorspellen welke therapie het beste resultaat zal hebben” - Peter Sterk

Nieuwe ontwikkelingen Hans in ’t Veen, longarts aan het Franciscus Gasthuis & Vlietland te Rotterdam.

Ademtest Het doel is om de eNose onder andere in te zetten bij huisartspraktijken en in ziekenhuizen. Patiënten met een hoog risico op longkanker zouden dan bij een jaarlijkse controle een ademtest kunnen doen. Vanzelfsprekend kan ook een CT-scan worden ingezet om longkanker in een zo vroeg mogelijk stadium te detecteren. Dat onderzoek is echter tijdrovender, duurder, en geeft blootstelling aan straling. De ademtest, waarbij de patiënt alleen door de eNose hoeft te ademen, is bedoeld als eerste stap.

Behandelmogelijkheden Peter Sterk Emeritushoogleraar Amsterdam UMC

speciaal ontwikkelde algoritmes heel snel ziektepatronen te herkennen. “Zo’n patroon zegt veel meer dan de afzonderlijke moleculen waaruit het patroon is opgebouwd”, legt professor Peter Sterk, emeritus-hoogleraar aan het Amsterdam UMC, uit. “Vergelijk het met een vingerafdruk. Een lijntje is maar een lijntje maar het geheel van al die lijntjes vormt een uniek patroon.”

Vroegdiagnostiek

Geschreven door Petra Lageman

De testmethode kan worden ingezet om in een vroeg stadium een diagnose te stellen of ziektebeelden überhaupt uit te sluiten. “Daarbij kun je denken aan longkanker, astma, longfibrose, COPD en luchtwegvirusssen zoals het rhinovirus. Of het uitsluiten van luchtwegvirussen, zoals corona”, stelt

patiënt wordt bepaald door middel van fenotypering. Een fenotype is de combinatie van de uiterlijke en meetbare kenmerken van een aandoening. Het fenotype bepaalt ook hoe een patiënt zal reageren op een specifieke behandeling. Bij longkanker voorspelt het onder meer of immunotherapie succesvol zal zijn. Bij bepaalde vormen van astma kan het aangeven wie goed zal reageren op behandeling met biologicals. Deze resultaten geven de potentie van de eNose in de dagelijkse praktijk goed weer.

Dankzij alle verzamelde data is het mogelijk met de eNose bij individuele patiënten een diagnose te kunnen stellen. Daarnaast kan de eNose soms ook de beste behandeloptie benoemen. Dan gaat het bijvoorbeeld om de inzet van immunotherapie bij behandeling van longkanker. Dankzij de unieke vingerafdruk van het adempatroon kan het algoritme voorspellen welke patiënten hier wel of geen baat bij zullen hebben. “Het eﬀect van een behandeling kun je normaal gesproken pas na drie maanden zien”, vertelt In ’t Veen. “In de toekomst zal het waarschijnlijk mogelijk zijn om direct de juiste behandeling in te zetten. Daarmee kan belangrijke gezondheidswinst worden geboekt.”

Fenotypering De beste behandeloptie voor de individuele

In eerste instantie is de nieuwe technologie ontwikkeld en onderzocht voor de opsporing van verschillende longaandoeningen. Door onderzoeksgroepen over de hele wereld wordt ook onderzoek gedaan naar de inzet bij onder meer epilepsie, diabetes en andere vormen van kanker. Maar er zijn ook andere partijen bezig met het doen van ademonderzoek. In Israël kijkt een onderzoeksgroep naar de mogelijkheid van vroegdiagnose van borst- en darmkanker. Deze ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen. “Door de kanker ontstaat een ander stofwisselingspatroon dat in de adem zichtbaar kan worden”, legt Sterk uit.

De rol van de dokter In ’t Veen is blij dat hij als longarts meer mogelijkheden tot zijn beschikking zal hebben om tot een juiste diagnose te gaan komen. Bang dat algoritmes het medische vak overnemen is hij niet. “De dokter is ook een eNose. Wij doen ook aan patroonherkenning.” Dat is ook waarom een dokter met tien jaar ervaring vaak sneller goede resultaten boekt dan een dokter die net een jaar is afgestudeerd.

Optimalisatie van resultaten Binnen nu en vijf jaar verwacht Sterk dat de eNose breed zal worden toegepast in de eerste en tweede lijn om een aantal ziektebeelden te detecteren. Daarnaast werken de teams van onderzoekers samen met Breathomix, het bedrijf achter de SpiroNose, aan het verder verfijnen van de voorspelling van behandelopties. “Wij willen voor meer mensen kunnen voorspellen welke therapie het beste resultaat zal hebben”, stelt Sterk.

Voor informatie over bronvermelding kunt u contact opnemen met Breathomix.

WINNAAR IN DE CATEGORIE

MATRASSEN GEBASEERD OP ONDERZOEK VAN NIELSEN ONDER 10.000 CONSUMENTEN IN NEDERLAND

Nú 2e matras

50% KORTING

SLAAP BETER, LANGER EN ® DIEPER MET TEMPUR MINDER DRUK OP UW SPIEREN EN GEWRICHTEN BETEKENT EEN BETERE SLAAPKWALITEIT Het TEMPUR -materiaal verdeelt de druk over uw hele lichaam. Dankzij deze drukverlaging krijgt uw lichaam de beste comfort en ondersteuning, wat u helpt sneller in slaap te vallen en woelen of draaien te verminderen. Het absorbeert ook bewegingen van uw partner, zodat u elkaar minder stoort tijdens het slapen. Bovendien wordt door de drukverlaging uw bloedsomloop gestimuleerd, waardoor u na een inspannende dag sneller herstelt. ®

Kortom; u wordt uitgeruster wakker, voelt u fitter en heeft meer energie voor de hele dag.

BLIJF KOEL TIJDENS DE WARME ZOMERNACHTEN Een probleem waar veel slapers mee te maken hebben is dat het ’s nachts te warm wordt in bed. Dit heeft als gevolg dat het minder makkelijk is om in slaap te vallen of in slaap te blijven. De TEMPUR® CoolTouch™ technologie voorkomt dat u het ’s nachts te warm krijgt. Door een speciaal materiaal dat in de hoes is geweven en dat dient om overtollige warmte die door uw lichaam wordt gegenereerd te reguleren, heeft u het ’s nachts nooit te warm of te koud. Zo blijft u de hele nacht comfortabel en profiteert u van een optimale nachtrust.

* Bekijk de voorwaarden op tempur.nl

ALS ENIGE MATRASSENMERK OFFICIEEL ERKEND DOOR NASA De kern van elk TEMPUR®-matras is van het iconische TEMPUR®-materiaal, gebaseerd op NASA-technologie. Eind jaren zeventig hebben NASA-wetenschappers een uniek nieuw materiaal uitgevonden om de G-kracht te absorberen tijdens ruimtevluchten. Dit materiaal werd later traagschuim genoemd. In 1998 is TEMPUR® als enige matrassenmerk officieel erkend door NASA vanwege de verbetering van de kwaliteit van het leven op aarde. Waar TEMPUR® eerst zijn waarde heeft bewezen in de gezondheidszorg, zijn TEMPUR®-matrassen nu inmiddels toonaangevend op het gebied van drukverlagend slapen en te vinden in slaapkamers over de hele wereld.

COMPROMISLOZE ONDERSTEUNING EN ONGEËVENAARD COMFORT Het moment dat u gaat liggen voelt als pure magie. Dit komt omdat de miljarden ultra-gevoelige visco-elastische cellen in het matras direct reageren op uw lichaam en zich precies vormen naar uw contouren. TEMPUR® biedt de hele nacht steun waar u die nodig heeft. Hierdoor voelt het alsof u een matras heeft die altijd perfect bij u past, ongeacht hoe u slaapt.

Hoe het TEMPUR®-materiaal precies werkt is complex, maar wat het doet is simpel: het helpt u beter, langer en dieper te slapen.

GEKOZEN PRODUCT VAN HET JAAR Onze Sensation Elite matras is gekozen tot Product van het Jaar 2021! Het bekende beeldmerk ”Gekozen Product van het Jaar” is het resultaat van een streng selectieproces en onafhankelijk onderzoek dat wordt uitgevoerd en verwerkt door onderzoeksbureau Nielsen. Tijdens dit onderzoek heeft een panel van 10.000 Nederlandse consumenten de TEMPUR® Sensation Elite matras verkozen tot winnaar op basis van de criteria aantrekkelijkheid, innovatie, aankoopintentie en tevredenheid. Het winnen van de ‘Product van het Jaar’ verkiezing vieren we nu met 50% korting op alle matrassen in de TEMPUR®-collectie. Bekijk de hele collectie online of kom proefliggen bij een van onze officiële dealers en ervaar het zelf.