Uitgave 29 mei 2024
Oudere werknemers vaker in de WIA Millennials weten al niet meer beter. Zij mogen doorwerken tot bijna hun zeventigste voordat ze recht hebben op AOW en pensioen. Toch is het nog maar heel kort geleden dat werknemers tegen hun zestigste konden afzwaaien. Vaak met een gesubsidieerde (vut-)regeling, een bijdrage van de baas en een paar procent salaris uit eigen zak. Tekst: Jos Cortenraad
Volgens cijfers van het CBS lag de gemiddelde pensioenleeftijd in 2006 op 60 jaar en negen maanden. Anno 2023 is dat 65 jaar en elf maanden en die getallen worden de komende jaren nog hoger, omdat de pensioengerechtigde leeftijd langzaam oploopt, nu tot 67 jaar en enkele maanden. Een fikse tussensprint dus waarmee Nederland zich in de Europese kopgroep heeft genesteld met Denemarken en Griekenland. Betaalbaarheid De afschaffing van de riante regelingen en het optrekken van de AOW-leeftijd had alles te maken met de betaalbaarheid. Steeds minder werkenden tegenover het snel stijgende leger van pensionado’s is op termijn onbetaalbaar. Nu nóg kost de AOW-regeling per jaar ruim 43,5 miljard euro tegen 20,3 miljard aan het begin van deze eeuw, aldus het CBS. Behalve wat lucht voor de staatskas is er een onmiskenbaar effect op de krappe arbeidsmarkt. In de meeste sectoren zijn de werkgevers blij met de hogere pensioenleeftijd. Toch is het niet allemaal goud wat er blinkt. Volgens een recent onderzoek van Tilburg University halen steeds meer werknemers hun welverdiende pensioen niet, althans niet in gezondheid. Vooral mensen in zware beroepen haken ziek af.
Vroegpensioen Voldoende redenen voor Den Haag om in 2019 ruimte te scheppen voor vroegpensioenregelingen, bijvoorbeeld in de bouw, schoonmaak en industrie. De uitvoering stokt echter. De regelingen zijn financieel onaantrekkelijk en werkgevers laten niet graag mensen gaan, vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. Gevolg: veel werknemers belanden in de ziektewet en raken alsnog arbeidsongeschikt. Een alarmerende ontwikkeling, zo meldde het UWV onlangs. Eind vorig jaar ontvingen volgens de uitvoeringsorganisatie bijna 62 duizend 60-plussers een Wia-uitkering. Veertien procent méér dan in 2022. Onder de groep 65-plussers was de stijging zelfs 30 procent. Vroegpensioen Een ruimere regeling dus, zoals de vakbonden voorstellen? De werkgevers zijn het daar niet mee eens, ze vrezen een te algemene vroegpensioenregeling. VNO/ NCW pleit voor maatwerk voor de mensen die het écht nodig hebben. Betere begeleiding, technische ondersteuning, ander werk en aandacht voor gezondheid. Om met de Tilburgse hoogleraar Knoef te spreken: “Op de krappe arbeidsmarkt is elk verloren arbeidspotentieel doodzonde. We moeten werk echt anders gaan organiseren, zodat veel meer mensen op een gezonde manier de eindstreep halen.”