Issuu

AIRBORNE KRANT HERDENKEN | HISTORIE | INFORMATIE | VERHALEN EDITIE: GEMEENTE RENKUM/OVERBETUWE

DANK AAN VETERANEN! WE DENKEN AAN U. THANK YOU VETERANS! OUR THOUGHTS ARE WITH YOU. DZIĘKUJEMY WAM, WETERANI! MYŚLIMY O WAS.

ER OP UIT IN DE AIRBORNE REGION Herdenken, beseffen en beleven van de Slag om Arnhem, dat doen we met elkaar. Er is genoeg te doen om op uw eigen manier stil te staan bij deze geschiedenis. In deze krant vindt u een Airborne kalender vol herdenkingen, activiteiten en tours voor jong en oud. Op de Airborne Region website vindt u nog meer tips voor een dagje uit in deze regio. Wandel bijvoorbeeld mee met een deskundige ‘battlefield guide’ of fiets langs de vele oorlogsmonumenten. Tips voor leuke activiteiten en de meest actuele informatie over de kalender vindt u op deze website: www.airborne-region.nl.

WANDELEN DOOR HET VERLEDEN De Airborne Regio staat bekend om haar oorlogsverleden. Het is de regio van de luchtlandingen, de Slag om Arnhem en van ‘een brug te ver’. De sporen van dit verleden zijn nog goed terug in zien in het landschap door de vele monumenten, monumentalen gebouwen, markeringen en informatiepanelen. Vanaf deze zomer is er een actieve manier om deze geschiedenis te beleven met de lancering van vier vernieuwde Airborne wandelroutes in Arnhem, Ede, Oosterbeek en Driel. De wandelroutes gaan elk langs historische plekken en vertellen langs de route de mooiste verhalen. Zo beleeft de wandelaar het verleden op de plek zelf. Via informatie over verschillende plekken, historische foto’s en persoonlijke verhalen wordt de wandelaar meegenomen in geschiedenis van de Slag om Arnhem.

Foto: FunckSterrShoots

Vervolg zie pagina 3

800 NIEUWE EN GEBRUIKTE REINIGINGSVOERTUIGEN EN SPECIALE BEDRIJFSWAGENS

W W W. C L E A N M A T. E U

AIRBORNE KRANT

Pagina 1

‘’WIJ ZIJN TROTS OP ONS TEGELHUYS EN TROTS OP UW BADKAMER” Een unieke badkamer! Door ons unieke assortiment sanitair, onze passie voor sanitair en onze aandacht voor de wensen van onze klanten, maken wij het mogelijk. Tegelhuys Arnhem is sinds 2005 een begrip in Arnhem en omstreken, onze klanten vertellen ons dat wij door ons assortiment en onze zorg, net dat beetje meer bieden dan anderen. Wij begrijpen wat u wil en wij maken het met zorg mogelijk..

Een nieuwe badkamer is een behoorlijke ingreep en een ﬂinke investering, die badkamer moet dus perfect zijn. Wij ontmoeten Een nieuwe badkamer is een behoorlijke ingreep en een flinke investering, die badkamer moet dus perfect zijn. Wij ontmoeten uu dan ook graag om uw badkamer om wensenuw te bespreken. Met liefde stellen wij een uniekete badkamer samen waar u naar op dan ook graag badkamer wensen bespreken. Met zoek bent en jaren plezier aan gaat beleven... liefde stellen wij een unieke badkamer samen waar u naar op Daarom zijn wij trots op ons Tegelhuys, en op uw badkamer! zoek bent en jaren plezier aan gaat beleven... Regendouche set Daarom zijn wijSunshower trots opDeluxe ons Tegelhuys, en op uw badkamer! Duero chroom van € 3600,-

voor € 3195,-*

van € 719,-

voor € 495,-*

• Inbouw • Full Body • UV • Touchscreen • Infrarood

Thermostatische opbouw doucheset (telescopisch) Douche kop is rond 30 cm

Maat 32 x 187 x 16,5 cm * let op: alleen geldig in december 2020

€500,Retour

(Vraag naar de mogelijk heden in onze showroom)

* let op: alleen geldig in december 2020

“Het is hier fijn wonen. Ik zit helemaal op mijn plek.“

Liefdevolle ondersteuning die bij u past Wonen in een vertrouwde omgeving, genieten van de dagelijkse dingen en uw leven leiden zoals u dat graag doet. Pleyade biedt liefdevolle ondersteuning en begeleiding wanneer: • U thuis wat extra hulp kan gebruiken • U tijdelijk wat meer ondersteuning nodig heeft • U op zoek bent naar een nieuw thuis

Van 1 december t/m 31 januari maakt u kans om bij ons € 500 terug te verdienen! Hoe kunt u dit doen? Plaatst u in deze twee maanden een opdracht bij ons en meldt u uw aankoop aan via www.5sterrenspecialist.nl dan speelt u mee om 500 terug te winnen.

Wij koesteren het contact met u, uw naasten en mantelzorgers. Samen zorgen wij ervoor dat u de regie over uw eigen leven behoudt.

Tegelhuys Arnhem BV Tegels & Sanitair Johannes Huddeweg 19 6827 CA Arnhem Tel. 026-3617522 info@tegelhuysarnhem.nl

Score

Bij Pleyade bepaalt u zelf hoe u wilt leven

8.9

29 Gecontroleerde klantbeoordelingen

OPENINGSTIJDEN: Dinsdag t/m vrijdag 08.30 tot 17.30 uur. Zaterdag 09.00 tot 16.00 uur

www.pleyade.nl | 026 - 751 7310 | Locaties in Arnhem, Elst en de Liemers

WWW.TEGELHUYSARNHEM.NL

DUITSE KEUKENS NETTO PRIJZEN!

1 GLAS CADEAU bij aankoop van een zonnebril op sterkte

MAAK NU EEN AFSPRAAK!

KEUKENS HETEREN MUSKUSHOUWSESTRAAT 20 • 6666 MC HETEREN 026 4743640 • www.reddykeukens.nl

IN DE KEUKEN ALLES

Bescherm uw ogen met een trendy zonnebril en ontdek de mogelĳkheden van uw ogen met een oogmeting met AVA. Bovendien kunt u tot en met 30 september profiteren van onze actie: 1 glas gratis bĳ aankoop van een complete zonnebril op sterkte!

rijksoptiek onderdeel van Oogzorgcentrum Gelderland

Utrechtseweg 124a, Oosterbeek | 026 - 333 39 73 rijks@polmanopticiens.nl | www.polmanopticiens.nl

Vervolg van pagina 1

De Airborne wandelroutes maken deel uit van een groter wandelnetwerk: de international hiking trail van de Liberation Route Europe. Deze lange-afstandswandelroute gaat van Londen naar Berlijn en volgt de route die de geallieerden namen tijdens de bevrijding van Europa. De Airborne wandelroutes laten zien hoe er in de Airborne regio hard is gevochten voor vrijheid. AIRBORNE STADSWANDELING, ARNHEM (7,5 KM) De Airborne Stadswandeling neemt wandelaars mee langs historische locaties van de Slag om Arnhem. De route start bij het Jacob Groenewoudplantsoen, vlak naast de beroemde John Frostbrug, en volgt de Rijn tot aan de Zwarteweg, waar het huis staat waar generaal Urquhart zich tijdens de eerste dagen van de slag schuil moest houden. Vervolgens loopt de route terug richting het stationsplein van Arnhem. Onderweg gaat deze route langs belangrijke locaties als Onderlangs en Bovenover, het Sint Elisabeths Gasthuis en Museum Arnhem. Voor meer informatie en een breder historisch kader kan er zelfs van te voren een bezoek gebracht worden aan Airborne at the Bridge. Dit informatiecentrum over de Slag om Arnhem bevindt zich aan het begin van de wandelroute.

Een van de mooiste plekken langs de route is de Heidebloemplas. Maar het natuurschoon verbergt een tragedie. Na het falen van Operatie Market Garden waren veel militairen achtergebleven. In twee operaties werd geprobeerd zo veel mogelijk van hen naar veilig gebied te brengen. De laatste poging, Operatie Pegasus II, vond plaats in november 1944 en was geen succes. Een grote groep Britse militairen werd tijdens een ontsnappingspoging ontdekt door Duitse troepen. Hierbij vielen slachtoffers en werden velen krijgsgevangene gemaakt.

Onderweg kom je fantastische verhalen tegen. Wist je bijvoorbeeld dat op de plek van Het Gasthuis Oosterbeek vroeger Hotel Dreyeroord zat? En dat dit het hoofdkwartier was van de 7th King’s Own Scottish Borderers die daar de Slag om het Witte Huis uitvochten? Of dat op Landgoed De Hemelse Berg meer dan 200 vluchtelingen onderdak zochten om te schuilen van het oorlogsgeweld? Kom meer te weten over deze en de 18 andere punten tijdens het wandelen van deze route. WANDELING DE POLEN VAN DRIEL, DRIEL (6 KM) Tijdens de Slag om Arnhem werd er in Driel zwaar gevochten door de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade. De wandeling De Polen van Driel gaat langs de belangrijkste locaties van de strijd die de militairen van deze brigade hebben geleverd. Zo kom je onder andere op de landingsgebieden van de Poolse militairen en loop je langs het voormalige hoofdkwartier van generaal-majoor Sosabowski.

Landmark ‘Vensters op het verleden’ op de Ginkelse Heide. Foto: Gemeente Ede

DE PERIMETERWANDELING, OOSTERBEEK (8 KM) Deze wandelroute neemt je mee langs de perimeter: de hoefijzervormige verdedigingslinie in Oosterbeek tijdens de Slag om Arnhem. De route begint bij het Airborne Museum at Hartenstein, gaat door het centrum van Oosterbeek en slaat vervolgens de natuur in waarbij de route slingert door Park Hartenstein, Landgoed De Hemelse Berg en helemaal afzakt naar de Rijn. Deze wandeling gaat langs plekken van grote slagen, klein leed en moedige acties, langs oude landgoederen, voormalige noodhospitalen en nog steeds zichtbare sporen van de oorlog.

Daarnaast zijn er onderweg vele monumenten en verborgen verhalen. In het centrum van Driel kom je langs een borstbeeld van generaal-majoor Sosabowski, de commandant van de Poolse troepen die in Driel vochten. Maar op deze route wordt je ook meegenomen in de geschiedenis die niet meer overal zichtbaar is. Zo loopt de route door de Korte Molenstraat waar vroeger de katholieke jongensschool stond en waar tijdens de slag een verbandpost was ingericht.

Jacob Groenewoudplantsoen bij de John Frostbrug in Arnhem. Foto: Toerisme Arnhem Nijmegen

DROPZONEWANDELING, EDE (8 KM) Wandelaars van de Dropzonewandeling starten, net als tweeduizend militairen tijdens de Slag om Arnhem, op de Ginkelse Heide. Vanaf het spectaculaire landmark ‘Vensters op het verleden’ loopt men een route langs meerdere monumenten en informatiepanelen over de Tweede Wereldoorlog. De impact van deze operatie op het landschap en de inwoners van de regio is nog steeds zichtbaar in Ede.

Borstbeeld van generaal-majoor Stanisław Sosabowski.

Ansichtkaart van Hotel Dreyeroord voor de oorlog. Foto: Gelders Archief: 1513-1845, Adremo, Public Domain.

Wil je meer informatie of meteen de gps route downloaden? Ga naar www.visitarnhem.com/airborne.

STICHTING AIRBORNE REGION De Airborne gemeenten Arnhem, Ede, Overbetuwe en Renkum werken met honderden partners in deze regio samen om het verhaal van de Slag om Arnhem krachtig uit te dragen en gedurende het hele jaar inwoners en bezoekers van de regio te betrekken bij deze geschiedenis. Vanuit deze intensieve samenwerking is de Airborne Region ontstaan. Dat is niet alleen een titel die we als hele regio trots uitdragen, maar het is ook een platform waarop alle initiatieven samen komen. De Stichting Airborne Region (SAR) bundelt kennis en inspiratie voor elkaar en voor u, via deze Airborne Krant en de nieuwe website www.airborne-region.nl. Meer weten en partner worden? Mail ons via info@airborne-region.nl.

AIRBORNE KRANT

COLOFON De Airborne Krant 2021 verschijnt in de hele Airborne regio (gemeenten Arnhem, Ede, Overbetuwe en Renkum) en aangrenzende gemeenten. Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door de gemeenten Arnhem, Ede, Overbetuwe en Renkum en de Provincie Gelderland.

OPDRACHTGEVER: Stichting Airborne Region info@airborne-region.nl

REDACTIE MEDEWERKERS: Lisa van Kessel, Jory Brentjens, Yvette Polman, Martine Hemstede, Feike Klomp, Rosalie Thomassen (hoofdredactie, Airborne coördinator bij Stichting Airborne Region).

FOTO’S: FunckSterrShoots, Imperial War Museum, Sectie communicatie Luchtmobiele Brigade, Daan van Oort, Gelders Archief, Arjan Vrieze, Maarten Weij, J. van Soelen, Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, Gemeente Ede. UITGEVER: MDH Uitgeverij DRUKKER: Janssen Pers LAY OUT: MDH Uitgeverij, Doetinchem

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De redactie doet er alles aan om de juiste informatie te verwerken, maar staat niet in voor onvolkomenheden of wijzigingen. Controleer altijd voor uw bezoek actuele informatie via websites.

Pagina 3

Ervaar de unieke geschiedenis van de vliegbasis Deelen (vlakbij Arnhem) van de oprichting tot heden In het museum is er bijzondere aandacht voor de opbouw van de vliegbasis in de bezettingstijd, het verloop van de luchtoorlog in de jaren •1940-1945 en voor het militaire gebruik tijdens en na de oorlog.

• • Foto’s en tekeningen van de bouw van de ’Fliegerhorst’ voor de Duitse • luchtmacht • •• Wrakstukken van Duitse, Amerikaanse en Engelse oorlogsvliegtuigen •• Vliegerkleding en andere uniformstukken •• Een replica van de ‘vliegende bom’ V-1 •• Restanten van de Canadese oorlogsdump uit 1945 • Plattegrond en foto’s van het na-oorlogse gebruik van de vliegbasis door de Koninklijke Luchtmacht

• Museum Deelen, Delenseweg 20, 6877 AE Deelen • • • op afspraak •• Openingstijden: zaterdag en zondag van 11.00 tot• 17.00 uur, voor groepen • • Entree volwassenenen € 7,50 en kinderen € 5,00 • Donateurs gratis • museumdeelen.nl

• • •• • •• •• • • •

WE KUNNEN NIET ZONDER NATUUR Word nu lid op natuurmonumenten.nl en ontvang 4 x per jaar het magazine Puur Natuur

WANDEL, BESEF EN BELEEF TIJDENS DE HERDENKINGSWANDELTOCHTEN Duizenden families, vriendengroepen en solo wandelaars beleven de Slag om Arnhem al jaren tijdens de verschillende herdenkingswandeltochten in de Airborne Region. Elk van deze wandeltochten gaat over een specifiek onderdeel van de geschiedenis van de Slag om Arnhem. In Overbetuwe gaat de Polentocht langs de verschillende monumenten in Driel. De Exodus Wandeltocht, die vanuit Huissen door Arnhem gaat, neemt je mee in het verhaal van de evacuatie van de burgers. Rond Ede ervaar je tijdens de Pegasus Wandeltocht de verhalen van de evacuatie van de geallieerden in operatie Pegasus I en II. En in Oosterbeek wordt de Airborne Wandeltocht inmiddels gezien als het startschot van de Airborne maand. De Airborne Wandeltocht is sinds kort ook opgenomen in de lijst Immaterieel erfgoed van Nederland; een Airborne wandeltraditie die niet verloren mag gaan. Al deze wandelingen geven de herinneringen van de Slag om Arnhem door in stuk voor stuk unieke wandelevenementen. Dit jaar kunnen de wandelschoenen weer aan voor de herdenkingswandeltochten. Wellicht in andere vorm of zonder algemene start, soms niet allemaal op dezelfde dag, om drukte te voorkomen, maar iedereen kan weer deelnemen aan één of alle wandeltochten in de Airborne Region! Een greep uit het aanbod:

POLENTOCHT IN DRIEL 11 september: Polentocht Driel (6,10,15,25 kilometer). Meer info en aanmelden op www.polentochtdriel.nl.

RUN TO REMEMBER FREEDOM TIJDENS DE BRIDGE TO BRIDGE 2021! In het weekend van 10 t/m 12 september 2021 staat Arnhem weer in het teken van sportief herdenken. Tijdens de Bridge to Bridge beleven deelnemers al hardlopend het verhaal van 1944: de Slag om Arnhem. Loop mee met een van de KidsRuns, de Menzis 5 km, Van Wijnen 10 km of Infocaster 10EM.

PEGASUS WANDELEVENTS IN EDE 25 september: Pegasus Wandelfestival met een cultureel programma onderweg met startpunt Akoesticum (3.5, 8 of 18.5 km). Meer informatie op www.akoesticum.org. 23 oktober: Pegasus Wandeltocht (10, 20 of 30 km). Dit jaar geen gebruik van Keep Them Rolling. Meer informatie op www.srvv-events.nl.

Stel je voor… September 1944. Het is donker, de grond onder je voeten rammelt, je bekijkt de septemberdagen van 1944 letterlijk vanuit de ogen van een geallieerde. En dan, ineens, sta je gedesoriënteerd aan de start van jouw tocht. De klok tikt, je wilt zo snel mogelijk naar de finish. En in tegenstelling tot de geallieerden weet jij, je gaat het halen. Na deze spectaculaire start loop je de John Frostbrug onderdoor. Je treedt letterlijk in de voetsporen van luitenant-kolonel John Frost en zijn manschappen. Herdenk, beleef en vier de vrijheid tijdens de Bridge to Bridge 2021. Nieuw dit jaar: de Bridge to Bridge Walk op vrijdagavond bestaande uit 5 en 10 kilometer.

74STE AIRBORNE WANDELTOCHT IN OOSTERBEEK Vanaf 2 augustus tot en met 26 september: Airborne Wandeltocht op eigen gelegenheid (10, 15, 25 of 40 km). Meld je aan voor een wing of medaille op www.airbornewandeltocht.nl.

EXODUS WANDELTOCHT IN HUISSEN 2 oktober: Exodus Wandeltocht in het teken van de terugkeer van evacués in 1945 (10, 17, 25 of 45 km). Meer informatie op www.exodushuissen.nl.

Ga voor meer informatie naar: www.bridgetobridge.nl

Daar waar natuur, mens en herinneren samenkomt.... Gelegen tussen Oosterbeek, Boerderij De Mossel en het pittoreske dorpje Otterlo vindt u familiebedrijf Vakantieoord Het Lorkenbos. Al sinds 1954 is dit een fijne plek om tot rust te komen. Onze lieve gasten ervaren de natuur hier als iets overweldigends. Vanuit de bungalows aan een mooi heideveld, kunt u direct fietsen en wandelen door natuurgebieden zoals de Ginkelse Heide en Planken Wambuis. Waan u een paar dagen alleen op de wereld in een van deze schone vakantieboerderijtjes van 2 tot 16 personen. Met de code AIRBORNE2022 kunt u t/m 15 oktober 2021 een bungalowvakantie voor 2022 reserveren met 10% vroegboekkorting. Bekijk onze vroegboekvoorwaarden op www.lorkenbos.nl/airborne

AIRBORNE KRANT

Pagina 5

Remco Kluck

IJzersterk Vakwerk!

Sta op met gemak in Duiven Betaalbare en goed onderhouden tweedehands sta op stoelen met garantie

Gratis bezorging en haal- en brengservice rondom Duiven

Werkplaats Dennenkampweg 21a • 6861 GA Oosterbeek Telefoon 026 333 30 98 • E-mail ellen@smederij-sven.nl

Dagelijks geopend op de route van de alternatieve airborne wandeltocht.

koffie / gebak / lunch / bitterballen / borrel / diner

t Holland 51 A | 6921 GX Duiven | Tel. 06 - 518 21 098 info@staopmetgemak.nl | www.staopmetgemak.nl KvK 65745078

verloskundige zorg vanuit het hart

Wij staan voor:

kleinschaligheid

echo’s in eigen praktijk

extra controles op verzoek

Miskraambegeleiding

avondspreekuur

continuïtiet van zorg

Zwanger,kinderwens, kinderwens, vragen? Zwanger, vragen? Bel 06-50281646 of kijk op www.goed-begin.com Bel 06-50281646 of kijk op www.goed-begin.com

DE LIBERATION ROUTE EUROPE:

HET PAD VAN DE BEVRIJDING De LRE Foundation (LREF) is een netwerkorganisatie van meer dan 200 organisaties die actief is in elf Europese landen. Haar doel is het overbrengen van de lessen van de Tweede Wereldoorlog: de vrijheid die toen werd herwonnen, daar moet voorzichtig mee omgegaan worden. De LREF gebruikt verhalen om deze boodschap kracht bij te zetten en lanceerde dit jaar een internationale lange-afstand-wandelroute langs de belangrijkste plekken van de bevrijding: de Liberation Route Europe. Hoewel de LREF ondertussen een zeer internationale organisatie is, heeft ze sterke wortels in de Airborne Regio. “Het project Liberation Route begon in 2007 als een samenwerking tussen het Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, het Airborne Museum in Oosterbeek en het Vrijheidsmuseum in Groesbeek,” vertelt directeur van de Nederlandse tak van de LREF Jurriaan de Mol. “Het oorlogsverleden zit hier in het DNA van de regio en al snel werd de Liberation Route groot met meerdere luisterstenen over Operatie Market Garden in Gelderland en Brabant. Hierna is de LREF alleen maar blijven groeien.” Zo zette de LREF bijvoorbeeld de internationale campagne Europe Remembers op, met een reis portal vol informatie over interessante bezoeklocaties, verhalen, historische informatie en evenementen die de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in Europa levend houden. Video’s van Europe Remembers on Tour nemen je door heel Europa mee naar locaties met de belangrijkste verhalen en zijn te bekijken op het YouTube kanaal van de LREF. Het laatste grote project van de LREF is de Liberation Route Europe, een Europees netwerk van wandelroutes waarin de bevrijding centraal staat. Een van de trajecten is de internationale lange-afstand-wandelroute van Londen naar Berlijn. Aan deze route worden lokale wandelroutes gekoppeld. “In de Airborne Regio gaat de hoofdroute over Operatie Market Garden, maar hieraan worden de lokale Airborne wandelroutes gelinkt. Zo kunnen alle wandelaars van deze route kennis maken met de lokale verhalen over de Slag om Arnhem,” voegt projectmanager Joël Stoppels toe. De hoofdroute en de lokale verhalen worden allemaal digitaal ontsloten. Stoppels: “Zo richten we ons op de toekomst en kunnen de verhalen ook aan jongeren worden doorgegeven.”

Artist impression van de vectors die langs de route geplaatst worden.

Naast de digitale ontsluiting, krijgt de hoofdroute ook een fysieke markering in het landschap. Een zogenoemde ‘Vector of Memory’ komt in samenwerking met de desbetreffende gemeenten op belangrijke punten op de route. Deze Vectors, ontworpen door de bekende architect Daniel Libeskind, wijzen niet alleen richting Berlijn, het eindpunt van de route, maar fungeren ook als een monument en bieden informatie over een belangrijke gebeurtenis tijdens de bevrijding van die omgeving. Welke stukken van de route De Mol en Stoppels zelf nog eens willen lopen? “Mijn favoriete routes zijn de route tussen Londen en Portsmouth en de perimeterroute in Oosterbeek,” zegt De Mol. “De route in Engeland is beeldschoon en de geschiedenis is overweldigend.” “Ik wandel graag over het Airborne Pad en dan vooral bij Nijmegen,” vertelt Stoppels. “Daarnaast is bij mij de perimeterroute ook favoriet. Die route heeft alles: de Rijn, de heuvels, de Hemelse Berg en hij komt langs het Airborne Museum.” Benieuwd naar de lange-afstand-wandelroute en de aangesloten lokale wandelroutes? Bezoek www.liberationroute.com en begin met het plannen van jouw Liberation Route Europe wandeling!

WETHOUDER HERDENKEN BOB ROELOFS OVER EDUCATIE ROND DE SLAG OM ARNHEM:

‘DEZE GESCHIEDENIS ZULLEN WE BLIJVEN DOORGEVEN’ Door Martine Hemstede

Zijn ouders zaten er middenin, in de Slag om Arnhem. Bob Roelofs kan zich de verhalen aan tafel nog goed herinneren. Toch kreeg hij pas later grote belangstelling voor de Slag om Arnhem. ‘Toen ik ontdekte hoeveel sporen de Slag heeft getrokken in deze regio. Die negen maanden zijn bepalend geweest in de levens van iedereen die het meemaakte en in de geschiedenis van de stad. Bovendien zette de Slag om Arnhem onze stad in het brandpunt van de wereldgeschiedenis.’ Roelofs had een klassiek generatieconflict met zijn ouders. Zij waardeerden de Amerikanen vanwege de bevrijding en het Marshallplan, zijn broer en hij verafschuwden het land vanwege de misdaden in de Vietnamoorlog. Zijn vader diende in voormalig Nederlands Indië, de zoons moesten niets hebben van militair vertoon. Toen zijn broer militaire dienst weigerde, was dat voor zijn vader onbegrijpelijk. Als twintiger kreeg Roelofs sympathie voor de veteranen toen hij ze ontmoette in het uitgaansleven en bij zijn tante. Hij moest zijn kritische mening bijstellen: ‘Ik zag met hoeveel liefde de veteranen van de Slag om Arnhem hier werden onthaald en hoe ze daarvan genoten. Al die vriendschappen die zijn ontstaan tussen de Arnhemmers en de veteranen, en later, tussen hun kinderen. Het gaf me een groot gevoel van verbondenheid.’

AIRBORNE KRANT

De verhalen die zijn ouders, tantes en ooms hem vertelden, hadden blijkbaar toch een snaar geraakt. Later kwamen die verhalen weer allemaal tot leven. ‘Mijn tante had verteld dat vlak na de oorlog een dansvoorstelling te zien was op de puinhopen van de Eusebiuskerk. Die voorstelling werd 75 jaar na dato opnieuw opgevoerd. Dat vond ik toch wel heel bijzonder.’ Of het meisje van 11 dat hem vorig jaar een vraag stelde die hem raakte: ‘Ze vroeg: “wat zou jij meenemen als je nu de stad uit moest vluchten?” Ik dacht: nu kan ik het me voorstellen, hoe erg het moet zijn geweest. En belangrijker: zij ook.’ Arnhem doet de komende herdenkingsmaand veel aan educatie over de Slag. Zodat alle Arnhemse kinderen deze belangrijke geschiedenis leren kennen, net als Bob Roelofs in zijn jonge jaren. Denk aan de activiteiten in de vernieuwde Eusebiuskerk. Aan de hand van drie ooggetuigen ervaart de bezoeker wat de kerk in de laatste oorlogsjaren meemaakte. De expositie is een grote multimedia-ervaring. Dan zijn er nog de expositie in Airborne at the Bridge, de Bridge to Bridgeloop, die veel jongeren trekt, en de Airborne stories app. Arnhemse scholen worden op allerlei manieren betrokken bij de herdenking. Kinderen van diverse scholen leggen bijvoorbeeld bloemen bij het monument. De Slag wordt tijdens de lessen behandeld. Gegrepen door de prachtige verhalen van zijn docent geschiedenis besloot Roelofs ook docent geschiedenis

te worden. Hij is blij dat Arnhem in de plannen voor de Airborne herdenkingen nog meer aandacht voor educatie opneemt. ‘Het is voor Arnhemse kinderen heel belangrijk dat ze de geschiedenis van hun eigen omgeving kennen. Je snapt dan beter hoe democratie werkt en hoe de wereld in elkaar zit’, zegt Roelofs. ‘Zeker nu veteranen het verhaal steeds minder kunnen vertellen.’ Hij maakt zich geen zorgen: het verhaal over de mislukte bevrijding van Nederland zal altijd worden doorverteld. ‘Dat meisje van 11 had het verhaal over de evacuatie na de Slag om Arnhem van haar moeder gehoord, die het weer van háár oma hoorde. Toch kon ze zich er alles bij voorstellen.’ Om die reden is hij ook blij dat alle belangrijke plekken in het verhaal rond de Slag om Arnhem de laatste jaren aandacht krijgen. Met herdenkingen, virtuele rondleidingen en monumentjes. ‘De Slag om Arnhem is geen verhaal van grote heldendaden. Het zijn allemaal kleine, persoonlijke verhalen. Dat maakt het juist zo indrukwekkend. En dat je op de plek staat waar het is gebeurd. Er zijn veteranen die nog steeds niet over de John Frostbrug kunnen rijden. Dat is te heftig.’ Voor hemzelf is de herdenking in de Eusebiuskerk en de wandeling naar het monument in de Berenkuil het meest indrukwekkend. ‘De stilte, het eerbiedige. En dat al meer dan 75 jaar. Ik vind het heel bijzonder dat ik als wethouder en als Arnhemse jongen kan bijdragen aan het delen van deze belangrijke geschiedenis.’

Pagina 7

Aannemersbedrijf BOUWEN VOLGENS AFSPRAAK

VAN DAM

DAKBEDEKKINGEN Marcel Polman

Onderhoud Dakbedekking Ook voor advies Dakpannen Zink- koper en Loodwerk en dakinspectie

Vendelier 69

6866 EP Heelsum marcel.polman73@gmail.com Tel: 06 - 538 61 603

Renkum | T 0317 314 907 | M 06 237 749 00 www.gertvandam.nl | info@gertvandam.nl

DUENDE

Duende Vertalingen verzorgt voor u alle vertalingen Spaans-Nederlands en Nederlands-Spaans, ook beëdigde vertalingen en vertalingen met Apostille. Kijk op de website: www.duende-vertalingen.nl of vraag een offerte aan op: mail@duende-vertalingen.nl.

Mesdaglaan 22 - 6813 GP Arnhem Telefoon: 026 3793461 | E-Mail: mail@duende-vertalingen.nl

Cadeau artikelen en woonaccessoires ook verkoop en verhuur van Feest en verkleedkleding info@abckoopjes.nl Tel: 0647327530

www.abckoopjes.nl

GELDERS ARCHIEF: ONDERZOEK DICHT BIJ HUIS

RESEARCH VANUIT HUIS

Het Gelders Archief is een instelling die archieven beheert van de provincie Gelderland en aangesloten gemeenten, maar ook archieven van particulieren, families en verenigingen. In totaal heeft het archief circa 38 kilometer aan archiefstukken. In een groot deel van deze collectie kan iedereen die dat wil onderzoek komen doen.

HET NATIONAAL ARCHIEF

“Het Gelders Archief is er voor iedereen,” zegt manager van de afdeling Publiek Ilse Nagelkerke. En dat blijkt ook uit de diversiteit aan vragen die er elke dag bij de publieksafdeling binnenkomen. Bezoekers van de website van het Gelders Archief en de fysieke locatie aan de Westervoortsedijk te Arnhem vragen bijvoorbeeld informatie op over de lokale en regionale geschiedenis. “Maar de meesten doen onderzoek naar hun familiegeschiedenis,” ligt Nagelkerke toe. “Genealogisch onderzoek doen is momenteel erg populair. Zo’n 70% van de mensen die onze website bezoekt, doorzoekt vervolgens onze personendatabase. Deze werd vorig jaar 4,5 miljoen keer gebruikt.” De thema’s Tweede Wereldoorlog en de Slag om Arnhem zijn zeer populair, vooral in het voorjaar en in september. “Mensen die bij ons aankloppen hebben vaak verhalen gehoord van opa of oma en vragen zich af of die inderdaad echt gebeurd zijn. Daarnaast hebben mensen heel veel algemene vragen over hoe het eraan toe ging in de oorlog, of wat er in hun straat of dorp is gebeurd.” De zoektocht naar antwoorden begint op de website van het Gelders Archief. Vanuit huis kan men al lezen over de verschillende archieven en collecties die beheerd worden. Vervolgens kan er online een plek gereserveerd worden voor de studiezaal in het archief. Hier kunnen de stukken worden ingekeken. Veel foto- en filmmateriaal is zelfs online al in te zien. “De foto’s uit de collectie van P.J. de Booys zijn bijvoorbeeld grotendeels online te bekijken,” geeft Nagelkerke als tip. “Hij legde tijdens en na de Slag om Arnhem heel veel vast van de evacuatie en de wederopbouw van de stad.” Het Gelders Archief helpt elke geïnteresseerde op weg om het onderzoek te beginnen. Dit kan via de chat op de website, maar ook via email. Daarnaast zijn er

Geïnteresseerd om meer onderzoek te doen naar Tweede Wereldoorlog geschiedenis? Neem eens een kijkje bij de volgende instellingen.

medewerkers van het archief aanwezig in de studiezaal die daar kunnen helpen met het zoeken naar de juiste collecties. Het zoeken in een archief is namelijk niet zo eenvoudig als het zoeken in Google. Nagelkerke: “Hoewel we veel digitaliseren, zijn niet alle archieven en collecties volledig online doorzoekbaar. Het zoeken op een naam kan nul resultaten opleveren, maar de naam kan toch voorkomen in de stukken. Wees daarom creatief en zoek op verschillende trefwoorden. Waar woonde iemand, of wat deed iemand voor werk? Zijn van die organisaties misschien archieven bewaard? Daarnaast is het goed om te realiseren dat sommige stukken nog niet openbaar zijn zoals gevangenisarchieven en dat sommige archieven niet bewaard zijn gebleven. Het bevolkingsregister van de gemeente Arnhem is bijvoorbeeld verloren gegaan tijdens de Slag om Arnhem.” Hoewel het zoeken in het begin dus een uitdaging kan zijn, beheert het Gelders Archief een enorme hoeveelheid aan interessant materiaal waarbij op elke hoek een nieuwe ontdekking kan liggen. De medewerkers van het Gelders Archief helpen u graag op weg met het vinden van de voor u mooiste stukken.

Onderzoek doen naar het verleden van uw eigen stad, dorp, buurt of familie? Begin op de website van het Gelders Archief. www.geldersarchief.nl

Documenten over gebeurtenissen die provinciegrenzen over gaan of die nationaal belang hebben, kunnen soms teruggevonden worden in het Nationaal Archief. Het Nationaal Archief huisvest meer dan 137 kilometer aan documenten, 15 miljoen foto’s, 300.000 historische kaarten en tekeningen en heeft ook nog ontzettend veel digitaal materiaal. Het Archief heeft de laatste jaren veel ingezet op digitalisering zodat zo veel mogelijk documenten online toegankelijk zijn, maar heeft ook een actieve leeszaal waar bezoekers stukken in het echt kunnen bekijken. www.nationaalarchief.nl

NETWERK OORLOGSBRONNEN Netwerk Oorlogsbronnen is het startpunt voor iedereen die meer wil weten over de Tweede Wereldoorlog. Netwerk Oorlogsbronnen geeft bezoekers context met tijdlijnen en achtergrondinformatie, maar heeft als belangrijkste taak het samenbrengen van oorlogserfgoed van meer dan 250 organisaties. Zo kunnen bezoekers online een kijkje nemen in de collecties van archiefinstellingen, musea en herinneringscentra. Netwerk Oorlogsbronnen laat zo bezoekers kennis maken met circa 12 miljoen originele bronnen. www.oorlogsbronnen.nl

NIOD INSTITUUT VOOR OORLOGS-, HOLOCAUST- EN GENOCIDESTUDIES Het NIOD is een internationaal expertisecentrum dat onderzoek doet naar de geschiedenis van wereldoorlogen. Het NIOD verzamelt een bewaart daarnaast het NIOD archieven en collecties waarvan een groot deel te maken heeft met de Tweede Wereldoorlog. Het NIOD huisvest ook een groot aantal dagboeken en beheert de Beeldbank WO2, een verzameling van beeldmateriaal van de Nederlandse oorlogs- en verzetsmusea, herinneringscentra en het NIOD, met meer dan 160.000 foto’s. www.niod.nl

Gewoon de beste keus Hardeman | van Harten staat voor kwaliteit. In mensen en materialen. Omvangrijke projecten van duizenden vierkante meters zoals distributiecentra zijn door Hardeman van Harten neergezet. Maar ook voor bouw en/of renovatie van stallen, bedrijfshallen, etc. is Hardeman van Harten gewoon de beste keus.

en dé specialisten wandbeplating in dak-

www.hardeman-vanharten.nl AIRBORNE KRANT

T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl

Volg ons ook via: FIL

Pagina 9

GELDERS GROOTSTE TUINHOUTHANDEL VOOR AL UW TUINHOUT SCHUTTINGEN, POORTDEUREN (OPMAAT), PALEN EN OOK VOOR OVERKAPPINGEN KUNT U BIJ ONS TERECHT

Houthandel C . van Woudenberg Homoetsestraat 39A • 6676 LC Homoet tel: 026-4722281• info@cvanwoudenberg.nl www.cvanwoudenberg.nl

J. Ruiten Begijnenkamp 13 | 6662 TP Elst info@kleding-jolanda.nl | 06 - 40 13 13 53

BELASTINGADVISEURS

B.V.

Voor alle ﬁscale zaken t.b.v. particulieren en ondernemers D.Th.G. Doorlag Cardanuslaan 25, Doorwerth

Telef. 026 - 339.12.37 Fax 026 - 339.15.24

MEUBELSTOFFEERDERIJ

De stofwisseling

stofferen van zitmeubels, De stofwisseling zowel modern als antiek

“Ik werk graag met mĳn hart, hoofd en handen. stofferen Met en voor mensen.”

Gespecialiseerd in stofferen van zitmeubels, zowel modern als antiek

van zitmeubels, zowel modern als antiek Wil jij de gasten van het hospice en hun naasten aandacht geven en een luisterend oor zijn? Bekijk dan het vrijwilligersproﬁel op onze website en neem contact met ons op.

Vakkundig Persoonlijk Creatief

026 - 339 08 50 info@destofwisseling.com Contact informatie Atelier Martijn Kok Wilhelminastraat 47 6862 HB Oosterbeek

www.destofwisseling.com

T 0317 - 45 00 47

www.hospicewageningenrenkum.nl

DE BESTE STOFFEERDER IN UW BUURT!

Daphne, Désirée en Gert Telefonisch bereikbaar van 9.00 tot 14.00 uur 026-3336847 info@duoshop.nl www.duoshop.nl

Oosterbeek 1944

Textielbedrukking en Persoonlijke (kraam-) kadootjes

www.daffiee.nl

DUOSHOP Supplies

www.duoshop-supplies.nl

AANNEMERSBEDRIJF H.WILLEMSEN

Verlang je naar meer regie in je leven?

Overheid – Gemeente – Bedrijven – Particulier

Leedjes 21 – 6665 AA – Driel – 06 82447154

TECHNO BOUW

Het Vlot 10 • 6846 MA Arnhem Tel: 026 3514454 • 06 48340970

begeleidt je bij keuzes, levens(loop)vragen, zingevings- en relatievraagstukken. Ook bij -vermoeden van- ass, hsp, adhd. Intake is gratis en verplicht je tot niets.

www.wietekesnijder.nl

www.hwillemsentechnobouw.nl

06-19328073 | wieteke.snijder@gmail.com

RONNIE WEIJERS EN AGNES SCHAAP: ER IS EEN HOOP GOEDS GEBEURD HET AFGELOPEN JAAR De komende herdenkingsmaand zal iets minder sober worden dan het afgelopen jaar. Er kunnen meer mensen bij aanwezig zijn, maar nog steeds alleen op uitnodiging. De organisatie neemt het zekere voor het onzekere: in de huidige situatie is weinig van te voren te voorspellen. Al denken we dat elke keer weer. Burgemeester Agnes Schaap ziet na het afgelopen herdenkingsjaar ook wel de schoonheid van sobere herdenkingen. Ze kijkt met veel respect terug: ‘Vooral de herdenking op de Airborne begraafplaats vond ik heel indrukwekkend. Er waren dertig mensen aanwezig op die enorme begraafplaats. Hoe groot de begraafplaats dan lijkt! Tijdens de herdenking was het stiller dan stil. Plechtiger heb ik het nog niet meegemaakt.’ Ze roemt de aandachtige en goed doordachte herdenking: ‘Er waren twee bloemenkinderen aanwezig in plaats van de honderden die er normaal gesproken zijn. Maar van tevoren waren op alle graven bloemen neergelegd.’ Voor Ronnie Weijers was die week gelijk de eerste week van zijn aanstelling als directeur van het Airborne Museum. ‘Ik kwam in het bijzondere netwerk terecht dat in en tussen de Airborne gemeenten is gegroeid rond de herdenking van de Slag om Arnhem. Ik realiseerde me dat het museum daarvan het hart is: de plek waar het allemaal is gebeurd.’ Hij was diep onder de indruk van de plechtigheden. Voor het eerst vond de opening van de herdenkingsmaand plaats op het bordes van het Airborne Museum. ‘Dat is een nieuwe traditie’, zegt Agnes Schaap. ‘Dit jaar zetten we die traditie voort.’ Ook de afsluiting van de herdenkingsmaand is relatief nieuw: op 25 september loopt een gezelschap de White Ribbon Mile, de route die geallieerde soldaten aflegden door het open veld naar de Rijn, in de stromende regen en in het aardedonker, om te vluchten voor de kogels van oprukkende Duitse militairen. Eindelijk is het Airborne Museum weer open voor bezoekers. De bezoekers zijn het museum in de tussentijd zeker niet vergeten. ‘We hebben de sluiting van een half jaar goed doorstaan’, vertelt Weijers. ‘We hebben veel steun gekregen van inwoners van de omliggende gemeenten, de gemeente Renkum, de provincie en zelfs van veteranen in Engeland. Dat was hartverwarmend.’ Hij haalt een prachtige brief van de commandant van het Parachute Regiment tevoorschijn, compleet met briefhoofd en een met vulpen geschreven groet. ‘Dit geeft zoveel morele steun’, zegt Weijers. Het museum heeft zelf ook niet stil gezeten. Het heeft de tijd genomen voor bijscholingscursussen op het gebied van bhv en veiligheid. ‘Als alles goed gaat merken bezoekers daar weinig van’, zegt Weijers lachend. ‘maar het museum is er wel een stuk veiliger van geworden.’ Tot slot is in het museum een prachtige expositie geopend waarin bekende Nederlanders en streekgenoten hun favoriete object uit het depot tonen. Zo heeft kapitein Geert Jonker van de Bergings- en

Erfgoedcentrum de Rozet

Foto: Mike Bink

BOEKEN MET KOGELGATEN

Burgemeester Agnes Schaap en Directeur Ronnie Weijers bij de heropening van het Airborne Museum op 5 juni 2021.

identificatiedienst van de Koninklijke Luchtmacht de kistjes of ‘boots’ van korporaal George Froud uitgekozen. Hij heeft de militair zelf geïdentificeerd. Froud is nu begraven op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek. Weijers: ‘De nabestaanden hadden toen, na 54 jaar, een graf voor hun geliefde. Dat maakt indruk.’ Ook de organisatie van de Airborne herdenkingen heeft de tijd genomen voor nieuwe ontwikkelingen, vertelt burgemeester Schaap: ‘De Perimeterroute is vernieuwd. Er zijn punten bij gekomen en de informatie langs de route is gemoderniseerd en verdiept. Ook worden binnenkort in Oosterbeek twee nieuwe herdenkingspunten geopend, voor burgerslachtoffers van de Slag om Arnhem.’ En wie de Airborne Wandeltocht wil lopen: dat kan individueel. Burgemeester Schaap: ‘Als je je van tevoren inschrijft krijg je zelfs een medaille na de finish.’ Kortom, dit herdenkingsjaar draait opnieuw om veerkracht en creativiteit. Agnes Schaap: ‘Het herdenken gaat altijd door. In welke vorm dan ook. Elk jaar opnieuw.’

In het erfgoedcentrum in Rozet in Arnhem vind je niet alleen talloze objecten uit de geschiedenis van Arnhem en omgeving. Ook stille getuigen van de Slag om Arnhem en de evacuatie die daarop volgde zijn er terug te vinden. Zo ligt er een bord met de tekst ‘Voor Joden verboden’ dat tijdens een verbouwing tevoorschijn kwam achter een radiator in een Arnhems huis. Of denk aan boeken met kogelgaten uit het oude Gemeentemuseum, waar hard werd gevochten. Recent ontving Rozet een bankje van dansschool Wensink. Dit bankje was achtergebleven tijdens plunderingen in de stad omdat het niet door de deur van de dansschool paste. Deze en andere objecten zijn gratis te bekijken tijdens de openingstijden van erfgoedcentrum de Rozet. Er is ook de mogelijkheid je aan te melden voor een rondleiding of deze op maat te laten verzorgen. Kijk voor de mogelijkheden op www.rozet.nl. Doe je zelf onderzoek naar de Slag om Arnhem? Dan ben je in het erfgoedcentrum aan het juiste adres! De collectie van Erfgoedcentrum Rozet heeft een van de grootste collecties over Market Garden in Nederland met meer dan 3200 boeken. De collectie bevat niet alleen titels over de gevechten, maar ook over de rol van het verzet, de evacuatie van Arnhem en de Veluwezoom en de herdenkingsprogramma’s. De collectie is voor iedereen vrij toegankelijk.

Een afscheid is een bijzonder moment in het leven. Een uiting van liefde, zorg en respect, het begin van een dierbare herinnering. U kunt altijd bij mij terecht, ongeacht of en waar u verzekerd bent.

06-438 770 77 info@estia-uitvaarten.nl | estia-uitvaarten.nl

AIRBORNE KRANT

Pagina 11

Telefoon: 0317-844639 • Email: contact@degelderschemakelaar.nl

WWW.DEGELDERSCHEMAKELAAR.NL Nu te zien!

JUWELIER NIJHOF Wageningen

Reserveer je bezoek op NMM.NL

De schoonzoon van Paul v. Zeeland met het vertrouwde team, zet de Winkel voort met de voor u bekende Service en betaalbare prijzen.

Goud en zilver reparaties en ontwerpen Herdenkingsieraden Horloge/klokken Reparaties (alle merken) Batterij service v.a. 5 euro direct geplaatst

www.juweliernijhof.nl

Contact 06 52386510

Bewust afscheid nemen “het maakt niet uit wat je kiest, maar dat je kiest” Joop van de Kraak

Beethovenlaan 221, 6865 DN Doorwerth

www.hetbinnenveld.nl

DE CONNECTIE: ONZE COLLECTIE, HUN VERHAAL In het Airborne Museum zijn honderden objecten, voorwerpen en verhalen te bewonderen. Toch is dit slechts een fractie van de totale collectie – het topje van de ijsberg. De collectie telt duizenden bijzondere stukken, ieder met een eigen geschiedenis, die in depots wachten tot het moment dat ze in een tentoonstelling mogen pronken. Voor negen objecten is die tijd nu aangebroken, elk gekozen door een speciale gastconservator. Het samenstellen van een nieuwe tentoonstelling blijkt in tijden van een reisverbod en thuiswerken een uitdaging, een uitdaging die het museum creatief en met beide handen heeft aangepakt. In plaats van op onderzoek te gaan in collecties en verzamelingen van anderen, verplaatste het Airborne Museum de focus naar de eigen collectie. Om een persoonlijke invalshoek te creëren, waar door social distancing juist behoefte aan was, nodigde het museum een aantal gastconservatoren uit om mee te werken aan de tentoonstelling. De gastconservatoren zijn het depot in gedoken en hebben de voor hen meest bijzondere objecten uitgekozen. In april 2021 opende de tentoonstelling De Connectie: onze collectie, hun verhaal. Niet groots, maar achter gesloten deuren. Één van de gastconservatoren is oud-kinderburgemeester van Renkum Julot Hulsebos. De Bijbel uit 1847 die Julot heeft uitgekozen, is ontzettend oud, maar ziet er volgens Julot ook uit alsof je deze zo

AIRBORNE BUITENEXPOSITIES De vier gemeenten van de Airborne Region (Arnhem, Renkum, Overbetuwe en Ede), werken elk jaar nauw samen rond de Airborne herdenkingen in september. Door het coronavirus zijn er sinds 2020 alternatieve activiteiten ontwikkeld, waardoor de samenwerking nog verder geïntensiveerd is. Zo hebben de Airbornegemeenten het gezamenlijke project Airborne Buitenexposities ontwikkeld: vier verschillende buitenexposities met een Airborne-thema die u in Arnhem, Oosterbeek, Driel en Ede kunt bezoeken. Daarnaast zijn er door de gemeenten vier speciale Airborne-wandelroutes ontwikkeld. Bij alle reguliere uitgiftepunten kunt u in alle vier gemeenten gratis een boekje krijgen met daarin de routes van de exposities én die van de wandelroutes, zodat u op eigen gelegenheid de routes kunt beleven.

weer kan openslaan en lezen. De donker geworden pagina’s krullen licht door waterschade en de leren kaft is beschadigd door granaatscherven tijdens het gevecht bij de Oude Kerk in Oosterbeek. Ondanks de beschadigingen glimmen de gouden letters op voorkant. “Een stukje van toen, maar dan in het nu,” aldus Julot. Kapitein bij de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht Geert Jonkers maakt ook deel uit van de tentoonstelling. Deze dienst is verantwoordelijk voor het bergen, identificeren en herbegraven van vermiste slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Kapitein Jonkers wist direct welk object hij zou kiezen: een paar gewone Britse gevechtsschoenen gedragen door korporaal George Froud, gevonden in zijn veldgraf aan de Van Lennepweg in Oosterbeek. De stoffelijke resten van korporaal Froud werden in 1997 gevonden tijdens werkzaamheden. “Door zijn gebit te vergelijken met

ARNHEM In de buitenexpositie in Arnhem kunt u een unieke serie portretten van veteranen van de Slag om Arnhem bekijken. Deze 28 portretten zijn gefotografeerd door de in New York woonachtige Britse fotograaf Richard Jopson die de portretten heeft gecombineerd met een persoonlijke herinnering van de veteranen aan september 1944. De expositie Arnhem Boys is een unieke bundeling van getuigenissen van ooggetuigen van de Slag om Arnhem. DRIEL De stichting Driel-Polen heeft een buitenexpositie laten maken over de bijdrage van Polen aan de bevrijding van Nederland. Deze expositie bestaat uit 14 informatiepanelen waarop informatie wordt verstrekt over onder andere de verdeling van Polen tussen Duitsland en de Sovjet-Unie in september 1939 en de ontberingen die de bewoners moesten doorstaan. Maar ook over de achtergrond van de Poolse militairen die als onderdeel van de geallieerde of Duitse legers ver verwijderd van hun eigen land vochten terwijl Polen in brand stond en nog tot 1989 op haar vrijheid moest wachten.

Kapitein Geert Jonker in de tentoonstelling De Connectie in het Airborne Museum at Hartenstein. In de vitrine staan de laarzen van korporaal George Froud.

zijn militaire tandartskaart uit 1944 konden we George Froud identificeren,” vertelt Jonkers. Later kwamen de nog door Froud zelf gestrikte laarzen in de collectie van het Airborne Museum. In totaal hebben er negen gastconservatoren meegewerkt aan De Connectie, waaronder ook burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch en demissionair staatssecretaris van Defensie Barbara Visser. De Connectie is te zien over twee locaties. Zeven van de negen verhalen zijn te zien in het Airborne Museum at Hartenstein in Oosterbeek. De andere twee zijn te bekijken bij Airborne at the Bridge aan de Rijnkade in Arnhem.

EDE De Airborne Luchtlandingen en Herdenking op de Ginkelse Heide in Ede herinneren aan de gebeurtenissen in 1944 tijdens de Tweede Wereldoorlog: Operatie Market Garden. In de expositie Veteranen van Toen en Nu komen persoonlijke verhalen van militairen samen. Zo wordt onder andere het verhaal verteld van brigadegeneraal John Hackett, die tijdens Operatie Market Garden de leiding had over 4th Parachute Brigade en die per parachute landde op de Ginkelse Heide. Daarnaast wordt ook het verhaal van korporaal der eerste klasse Mert Oygur verteld en de missies van zijn 11 Luchtmobiele Brigade vandaag de dag. RENKUM Renkum Airborne heeft in samenwerking met de gemeente Renkum de WOII fietsroute uitgebreid. Deze route voert langs tal van historische plekken met levensgrote foto’s uit WOII in Renkum, Oosterbeek en Wolfheze. De foto’s zijn herinneringen aan de start van Operation Market Garden, die op 17 september 1944 op Dropzone X van start ging.

Voor dames kleding, accessoires en de allerleukste kinder kadootjes! AIRBORNE KRANT

Pagina 13

Wij staan stil bij Market Garden. Jij toch ook? Omroep Gelderland staat in de septembermaand in het teken van Operatie Market Garden. Meer weten? Kijk dan op gld.nl/marketgarden GLD doc | vanaf 31 augustus Op de eerste drie dinsdagen in september zijn er indrukwekkende documentaires te zien over Market Garden, waarin onder andere persoonlijke verhalen van betrokkenen of nabestaanden worden gedeeld. Vrijheid is niet vanzelfsprekend | 30 augustus & 6 september Tako Rietveld bezoekt tien jongeren met een bijzonder verhaal. Ze delen allemaal hun eigen, unieke levensverhaal met betrekking tot vrijheid. Ze hopen met het delen van hun ervaringen andere jongeren te inspireren. Want voor iedereen geldt: vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Bridge to Liberation | 17 & 18 september Een beleving met muziek, special eﬀects, ﬁlm en dans neemt je op spectaculaire wijze mee in waargebeurde persoonlijke verhalen ten tijde van de Slag om Arnhem.

Herdenkingen • • • •

Herdenking Arnhem | 17 sept Herdenking Ginkelse Heide | 18 sept Herdenking Driel | 18 sept Herdenking Oosterbeek | 19 sept

P&O adviseurs

Tel: +31 (0)317 312 049

Mediators

info@geelkerken.nl | www.geelkerken.nl

“Ik kan weer méér met artrose” Elly en vele anderen vertellen hun ervaringen in het ‘Handboek voor mensen met artrose’. Het boek staat daarnaast vol met praktische tips van zorgverleners en wetenschappelijke kennis over artrose én mogelijke behandelingen.

Zit jij hier binnenkort? Ga voor meer informatie naar www.cityden.com/vakantieineigenland

Vraagt u het gratis boek ook aan? Ga naar reumanederland.nl/handboek Of scan de QR-code:

Sequoia wenst de Airborne een warm hart toe.

alleen echt mensenwerk

meer dan 20 jaar ervaring

no-nonsense aanpak

betrokken & oprecht

Wilt u uw woning of appartement verhuren aan expats, of wilt u uw koopwoning tijdelijk verhuren op basis van de leegstandswet? Wij zorgen als verhuurmakelaar voor een snelle en goede match tussen een gescreende huurder en u als verhuurder. Door jarenlange ervaring in en kennis van de regionale vastgoedmarkt beschikken we over een uitgebreid netwerk. We adviseren en bemiddelen in het verhuren van uw woning(en). Persoonlijk en betrokken, daardoor zijn we flexibel en leveren we maatwerk!

binnen één team

Wij ontmoeten u graag om uw wensen te bespreken.

www.sequoiabeheer.nl

Kantoor Oosterbeek Stationsweg 6, 6861 EG Oosterbeek info@sequoiabeheer.nl

Kronenburg Living Mobiel: 06 11882984

info@kronenburgliving.nl www.kronenburgliving.nl

DE NIEUWE BMW i4. ONDERWEG NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST.

Ekris Arnhem Markweg 4

6883 JM Velp

Tel. 026 - 364 21 64

www.ekris.nl

Audiris

ALT��D �ETS MOO�S

lichaamsgerichte therapie en zangpedagogiek

Trauma, depressie burn-out of relatieproblemen? Audiris biedt professionele en succesvolle therapeutische methodes die gebruik maken van oefeningen en gesprekken

Als je je herkent in één van de volgende zinnen:

Wij gaan verhuizen binnen de gemeente Renkum. T/m 23 september vindt u ons aan de Emmastraat 26 in Oosterbeek. Vanaf 1 oktober a.s. aan de Dorpsstraat 68 In Renkum. Wij zijn dealer van o.a. Aura Peeperkorn, Bocx Interiors, Designs of the time, Gommaire, Hoffz, Il Cupido, Mia Colore en Still.

Emmastraat 26, 6862GT Oosterbeek | 026-2200200 | www.altijdietsmoois.nl info@altijdietsmoois.nl |

- het leven meer of weer leefbaar laten zijn - verbeteren van relaties - emoties beter hanteren - willen versterken of opnieuw opbouwen van grenzen Bel of mail voor een gratis meet en greet Geen wachtlijst! Audiris 06-383 05 788 info@audiris.nl audiris.nl

HERDENKEN IN 2021 De Slag om Arnhem speelde zich af in 1944. Helaas zijn nog maar weinig veteranen van deze slag in leven. Dit maakt het echter niet minder belangrijk om de herdenkingen van de Slag om Arnhem voort te zetten. Frans Ammerlaan (Market Garden Foundation), Arno Baltussen (Stichting Driel-Polen), Roger Beets (Stichting Airborne Herdenkingen) en Truus Lockhorn (programmamanager Airborne Ede-maand) zijn elk betrokken bij de organisatie van herdenkingen in de Airborne Regio. Zij vertellen hier over de lessen van de herdenkingen in 2020, de uitdagingen voor de toekomst en het belang van herdenken. Wat voor uitdagingen kwam je zonder veteranen tegen in het organiseren van een herdenking? Arno Baltussen: De veteranen zijn uiteraard belangrijk, maar zij zijn al lang niet meer de enigen op wie we de programmering afstemmen. Afgelopen jaar waren zij niet de enigen die bij de herdenking gemist werden. Het feit dat we zo’n beperkt aantal mensen toe konden laten zorgde er ook voor dat mensen die zich het hele jaar door als vrijwilliger inzetten voor onze organisaties er niet bij konden zijn, net als de jeugd die we normaal bij de herdenking betrekken. En het doorgeven van het verhaal blijft voor mij het belangrijkst. Truus Lockhorn: Ook op de Ginkelse Heide hadden we maar een kleine herdenking zonder veteranen en zonder de landingen. Maar ook in Ede houden we ons tegenwoordig vooral bezig met het leggen van de verbinding tussen verleden en heden. Sommigen noemen de landingen een spektakel, maar door samen te werken met de Luchtmobiele Brigade kunnen we juist het verhaal van de missies van toen én van nu vertellen. Op deze manier sluiten we aan bij de belevingswereld van vandaag en wordt het ook duidelijk waarom we nog steeds elk jaar de Slag om Arnhem herdenken. Waar ligt voor jullie de toekomst van het herdenken van de Slag om Arnhem? Oefening Falcon Leap op de Ginkelse Heide in Ede in 2020. Foto: Maarten Weij

Afgelopen jaar konden grote herdenkingen met publiek niet doorgaan en moest de organisatie heel anders verlopen. Hoe hebben jullie die verandering ervaren? Roger Beets: De herdenkingen van 2020 waren heel kleinschalig. Er waren relatief weinig mensen, maar de herdenkingen waren heel succesvol. Je mist de veteranen, maar gaat weer even terug naar de kern met nadruk op wat, waarom en wie je herdenkt. Frans Ammerlaan: Precies. Dat maakte de kleine herdenkingen ook weer erg indrukwekkend. We gingen terug naar de essentie van wat er gebeurd is. De randprogrammering was wat minder belangrijk, want die kon toch niet doorgaan.

Roger Beets: De focus lag altijd op de veteranen en de nabestaanden, maar ook de eerste generatie nabestaanden wordt nu wat ouder. We zien wel dat de volgende generaties ook erg geïnteresseerd zijn, maar die hebben meer handvatten nodig. Vandaar dat de verbinding met het heden en het betrekken van de jeugd en de militairen van vandaag erg belangrijk is. Frans Ammerlaan: De belangstelling van de scholen en kinderen lijkt ook steeds te blijven groeien en hen meer betrekken bij de herdenkingen wordt ook een van onze doelen. Arno Baltussen: Je ziet dat niet alleen in Nederland, maar ook in Polen. Mensen willen het verhaal van hun grootvaders en overgrootvaders weten en komen daarvoor ook naar de Airborne Regio. Hier kunnen

we hen gelukkig in alle gemeenten meenemen in het verhaal van de Slag om Arnhem, maar het ook in een groter perspectief plaatsen zodat ze naast de herdenking ook het verleden kunnen beleven. Truus Lockhorn: Voor ons ligt de toekomst ook echt in het verbinden van herdenken, beseffen en beleven. Daarvoor moeten we samenwerken met verschillende organisaties van veteranen, defensie, onderwijs en cultuur. Het verhaal samen en in samenhang vertellen zonder te veel te versnipperen is daarin cruciaal. In Ede is daarom de hele maand september gevuld met herinneringsevenementen waarbij de verbinding gelegd wordt tussen het toen en het nu.

Oefening Falcon Leap op de Ginkelse Heide in Ede in 2020. Foto: Maarten Weij

Hebben jullie nog een wens voor de toekomst van de herdenkingen? Frans Ammerlaan: Nog meer oog voor veiligheid op de locaties van de herdenkingen. Zo kunnen meer mensen veilig herdenken op de plek zelf. Arno Baltussen: Het verhaal kunnen presenteren in de grotere context. Laten we het verhaal van de Slag om Arnhem, lokaal, regionaal, nationaal en internationaal brengen. Truus Lockhorn: Genoeg middelen en mensen om de herdenkingen te borgen voor de toekomst en te zorgen voor continuïteit. Het herdenken van je eigen geschiedenis geeft betekenis aan waar je vandaan komt. We geven op deze manier de geschiedenis door, maar dat gaat niet vanzelf. Roger Beets: Zorgen dat de herdenkingen inderdaad geborgd zijn voor de toekomst. En dat er bij de jeugd genoeg zaadjes gepland worden zodat zij de vrijwilligers van de toekomst worden die straks van ons het stokje overnemen.

Wil je weten welke herdenkingen er in de buurt plaatsvinden? Kijk in de activiteitenagenda in de krant of op www.airborne-region.nl

0488-453206

AIRBORNE KRANT

Pagina 17

www.Gaasbeekconstructie.nl Poort van Midden Gelderland Rood 1b Heteren Tel. 026-382 64 89

VERBONDEN DOOR VRIENDSCHAP EN DANKBAARHEID Herdenken en voetbal. Gaan die wel samen? Nou en of. In Driel laten ze dat zien. Hier trekken de Stichting Driel-Polen en voetbalclub RKSV Driel geregeld samen op. Sterker, de voetbalclub is nauw betrokken bij De Polen van Driel. En die betrokkenheid van de ‘rood-witten’ gaat ver. Frank Boeijen, bestuurslid van de Stichting Driel-Polen en Hemmie Weijman, voorzitter RKSV Driel, vertellen er meer over. Dat doen ze in het Informatiecentrum in de kerk in hartje Driel. De Stichting Driel-Polen heeft als belangrijkste doel: het laten voortbestaan van de nagedachtenis aan de bijdrage van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade aan Operatie Market Garden. Dat doet de stichting door het jaarlijks organiseren van een herdenking op het Polenplein, informeren over wat de Poolse militairen hebben bijgedragen aan Operatie Market Garden, en het betrekken van de inwoners van Driel bij de verschillende herdenkingen. LOYALITEIT Frank: “En daar word ik elke keer weer trots en blij van. Mijn ervaring is dat het dorp pal achter onze boodschap staat. Als we extra vrijwilligers nodig hebben, vanwege een groter event, zijn ze er. Zonder er veel woorden aan vuil te maken. Men doet het en staat klaar. Bij de herdenking zelf in september staat het Polenplein helemaal vol. Daar geniet ik van. Die loyaliteit, geweldig. En dat geldt ook voor de voetbalclub. De stichting vindt het heel bijzonder dat RKSV zo nauw verbonden is met wat hier 77 jaar geleden allemaal is gebeurd.” VICTORIE Hemmie: “Als voetbalclub doen we dit graag, want er zijn veel raakvlakken. De kleuren van onze club zijn bijvoorbeeld hetzelfde als de vlag van Polen. En vroeger had RKSV van die voetbalshirts met zo’n V-hals, een knipoog naar de V van victorie. Die connectie met voetbal en herdenken zit bij onze club in het DNA. Verder vinden wij het belangrijk dat we als club niet alleen op sportief vlak actief zijn, we spelen ook graag een maatschappelijke rol in het dorp. De jeugd het verhaal meegeven dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Vrijheid krijg je niet cadeau, daar moeten we soms allemaal voor vechten. Dat geldt ook voor een sportieve overwinning. Daar moet je samen voor knokken.” JONGENS VAN RKSV Frank: “Inderdaad, geweldig wat RKSV doet. Tijdens de herdenking in september 2019 bijvoorbeeld hielpen de jongens van een jeugdelftal (JO15-1) mee bij de

Bezoek van Koning Willem-Alexander aan de herdenking in 2014. De jeugdleden van RKSV Driel zijn goed vertegenwoordigd. Foto: J. van Soelen

75e herdenking van Operatie Market Garden, in het bijzonder de Polenherdenking hier. Dat heeft destijds veel indruk gemaakt.” GLAS-IN-LOODRAAM Beiden wijzen nog op het gerestaureerde glasin-loodraam in het Informatiecentrum. Een fraai staaltje samenwerking. Dit raam, in mei 1947 door Poolse veteranen aangeboden, gold als bijdrage aan het herstel van de in het oorlogsgeweld vernielde jongensschool. En met een financiële bijdrage ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van RKSV in 2020 gerestaureerd en officieel onthuld. CONNECTIE Inmiddels krijgt ook het Informatiecentrum zelf steeds meer aandacht, benadrukt Frank: “We zoeken actief de connectie met andere initiatieven en kerngemeenten van Operatie Market Garden. Dat doen we in samenspraak met Stichting Airborne Herdenkingen. Er ontstaan allerlei mooie initiatieven zoals wandel – en fietsapps zodat toeristen/belangstellenden zowel het Drielse ‘Poolse’ verhaal als de andere verhalen uit deze regio weten te vinden. En dat juichen wij natuurlijk toe. Want hoe verder in de tijd, hoe belangrijker het is om het verhaal levend te houden.”

Oorlog maakt impact. In deze editie van de Bridge to Liberation -screen experienceontmoet je verschillende generaties die hun verhalen over de impact van oorlog en leven in vrijheid in het nu met ons delen. Special effects, optredens van bekende artiesten en dansers maken er vanuit diverse locaties in Arnhem weer een verrassende experience van.

www.rksvdriel.nl www.driel-polen.nl

SPOREN VAN OORLOG IN DE VELUWEZOOM In Nationaal Park Veluwezoom zijn vreemde betonnen restanten te vinden, midden in het bos. Ze herinneren nog aan de Duitse Teerose-stellingen uit de Tweede Wereldoorlog. Hiervandaan werden jachtvliegtuigen van de Luftwaffe begeleid bij het onderscheppen van geallieerde bommenwerpers. Tijdens de herdenkingsdagen van Operatie Market Garden organiseert Natuurmonumenten op 18 september om 10.00 uur een excursie langs Teerose II. Teerose II was één van de in totaal drie radiopeilstations op Veluwezoom. Op ieder peilstation stonden vijf houten torens met daarin geavanceerde technische meetapparatuur. De fundamenten van deze torens (of Y-peilers) zijn nog altijd goed zichtbaar in het bos en markeren de aanwezigheid van de Duitse bezetter, gegoten in beton.

Op de hoogste punten in het landschap, vlakbij vliegveld Deelen en op de aanvliegroute naar het Ruhrgebied. Tijdens de Teerose-excursie van Natuurmonumenten ga je met een gids het gebied in. Je zult op sporen gewezen worden die je normaal over het hoofd ziet, en je hoort alles over deze nog zichtbare oorlogsgeschiedenis.

Het is niet toevallig dat de Teerose-stellingen juist op Veluwezoom werden gebouwd. De Duitsers lieten hun oog vallen op deze strategische plek.

Opgeven voor deze Teerose-excursie kan via de agenda van: natuurmonumenten.nl/ bezoekerscentrum-veluwezoom

AIRBORNE KRANT

GENERATIES CENTRAAL IN BRIDGE TO LIBERATION 2021

Dionne Stax neemt de kijker mee in een avond vol ontmoetingen met mensen die de impact van oorlog met zich mee dragen en hun waarde van vrijheid delen. Dit jaar met bijdragen van DI-RECT, Ellen ten Damme, Ruben Hein, Pjotr, Dennis Kroon, Nazmiye Oral, Phion (orkest van Gelderland en Overijssel) en Introdans. Samen geven zij kleur aan de emoties die gedeeld worden. Bridge to Liberation is onderdeel van de Arnhemse herdenkingsavond. De kranslegging en Bridge to Liberation worden op vrijdagavond 17 september uitgezonden door Omroep Gelderland en via livestream op bridgetoliberation.nl. Daarnaast kun je op diverse locaties in de stad samen naar de uitzending kijken, op deze locaties is ook een voor- en naprogramma. Houdt de social media in de gaten om je aan te melden voor kaarten. De uitzending begint op 17 september om 20:30 uur op bridgetoliberation.nl

Pagina 19

AIRBORNE REGIO AGENDA ACTIVITEITEN EN EVENEMENTEN  Alle vermeldingen zijn onder voorbehoud van wijzigingen en mogelijke restricties. Controleer altijd vooraf of de informatie nog actueel is en of er publiek welkom is bij de vermelde activiteit. De meest actuele Airborne kalender vindt u op www.airborne-region.nl 1 juli – 30 september Rondleidingen Oude Kerk, € 3,Benedendorpseweg 34, Oosterbeek www.oudekerkoosterbeek.nl 1 augustus – 31 oktober Expositie Salman Ezzammoury ‘Vrijheid’ Keetmolen, Ede www.salmanezzammoury.com 2 augustus – 26 september Alternatieve 74e Airborne Wandeltocht, € 5,www.airbornewandeltocht.nl 2 augustus-30 oktober Perimeterroute Start Airborne Museum, Oosterbeek www.visitarnhem.com/ routes/3023717345/perimeterroute 27 augustus Heideweek Airborne avond Voor veteranen, genodigden, inwoners Ede www. ede.nl/airborne 1-30 september Airborne Ede Maand Diverse locaties www.ede.nl/airborne 1-30 september Airborne Filmmaand Pathé Ede en Pathé Arnhem www.pathe.nl/airborne 1 september-26 september Airborne Buitenexposities Ede / Oosterbeek Renkum / Driel / Arnhem

Pagina 20

1+2 september, 8+9 september, 15+16 september, 22+23 september Airborne Arrangementen: programma met overnachting en fietsexcursie Akoesticum, Ede www.akoesticum.org 4 september Airborne Kinderfestival 4- 14 jaar Astrant en Cultura , Oude Kerkplein, Ede www.astrant-ede.nl & cultura-ede.nl 4 september 19.30 uur Singer Songwriter Festival, € 10,Openluchttheater, Van Pabstlaan 1, Ede www.astrant-ede.nl 5 september The Big Draw Tekenfestival ‘Airborne en Vrijheid’ Oude Kerkplein, Ede www.thebigdrawgelderland.nl 5, 11, 18 en 26 september Rondleiding Slag om Arnhem Erfgoedcentrum Rozet, Arnhem met als thema De Slag om Arnhem www.rozet.nl/erfgoed/agenda 5, 18, 19 en 29 september Remember September vaartocht met Blauwe Bever, € 29,Over de Rijn www.deblauwebever.nl 6 september – 25 september White Ribbon Mile Start Oude Kerk, Benedendorpsweg 134, Oosterbeek www.whiteribbonmile.nl 10, 11, 12 september Bridge to Bridge – KidsRuns & 5 km en 10 km loop, vanaf € 5,50 Vanaf Stadsblokken, Arnhem www.bridgetobridge.nl 10 september Bridge to Bridge Walk 5 of 10 km, € 12,50 Vanaf Stadsblokken, Arnhem www.bridgetobridge

11 en 12 september Open Monumentendag Arnhem Openstelling Kraton-gebouw en andere monumenten www.openmonumentendagarnhem.nl

19 september – 3 oktober REWIND _FORWARD: overzicht ArtBorne projecten 2021/22 H29, Klingelbeekseweg 29, Oosterbeek www.scarabee-art.nl

11 september Polentocht Driel Start: De Oldenburg, Hofplein 1, Driel www.polentochtdriel.nl

19 september 14.00 uur Vitesse Airborne-wedstrijd GelreDome, Batavierenweg 25, Arnhem www.vitesse.nl

11 september Airborne Freedom Trail 18-28-45 km, vanaf € 24,50 Vanaf Papendal naar Stadsblokken Arnhem www.bridgetobridge.nl/runsoverview/ airborne-freedom-trail 13 t/m 24 september VR-beleving 'Luchtlandingen Airborne' Cultura Erfgoed https://www.cultura-ede.nl/erfgoed 14 t/m 19 september Expositie Market – Garden Betuws Oorlogsmuseum, Heteren www.betuwsoorlogsmuseum.nl 17 september 13.00 uur Bridge to the Future online Live Talkshow ‘Verzoening’ www.bridgetothefuture.nl 17 september 20.30 uur Bridge to Liberation Via TV Gelderland of livestream www.bridgetoliberation.nl 18 september Race to the Bridge herdenkingsrit met WOII voertuigen Telefoonweg, Renkum www.airbornebattlewheels.nl 18 en 19 september REWIND _FORWARD toelichting door kunstenaars Bart Eysink Smeets en Müller & Van Klinken H29, Klingelbeekseweg 29, Oosterbeek www.scarabee-art.nl

25 september Pegasus Wandelfestival, € 7,50 Akoesticum, Nieuwe Kazernelaan, 2D42, Ede www.akoesticum.org/pegasus 25 september PostWar Rock 'n roll concert Astrant, Ede astrant-ede.nl 25 t/m 28 november, € 17,50 Musical Bring My Love To Poland Binnenstraat 23, Herveld www.stichting-music.nl

HERDENKINGEN  Veel herdenkingen zijn besloten en alleen voor genodigden. Controleeraltijd op vooraf op de website van de organisatie of er publiek welkom is bij de vermelde herdenking en of onderstaande informatie nog actueel is. 17 september 09.00 uur Herdenking bij de Naald Oosterbeek Voor veteranen, genodigden, inwoners gemeente Renkum www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne 17 september 09.30 uur Kranslegging Gelderland-monument bij Airborne Museum Oosterbeek www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne 17 september 11.00 uur Herdenking bombardementen op Ede bij aanvang Operatie Market Garden Parkweg, Ede www.platformmhe.nl

17 september 13.00 uur Onthulling Gliderpilots monument Wolfheze (voor genodigden) www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

18 september 17.00 uur Herdenking bij Royal Engineers Monument Drielse Rijndijk, Arnhem-Schuytgraaf www.airborne-herdenkingen.nl

17 september 12.00 uur Herdenking Renkumse Heide Renkum www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

19 september 11.00 uur Herdenkingsdienst Arnhem Oosterbeek Oorlogsbegraafplaats Alleen genodigden. Het publiek kan wel gedurende de Airborne maand op eigen gelegenheid bloemen komen leggen. www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

17 september 15.00 uur Airborne Herdenking Arnhem-West Nassauplein, Arnhem-West (Lombok) www.airbornearnhemwest.nl 17 september 18.15 uur Herdenkingsbijeenkomst Eusebius (voor genodigden) www.arnhem.nl 17 september 19.00 uur Herdenking Airbornemonument Heelsum (voor genodigden) www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

25 september Stille tocht White Ribbon Mile Oosterbeek (voor genodigden) www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne Alle vermeldingen zijn onder voorbehoud van

Perimeterroute Start Airborne Museum Oosterbeek www.visitarnhem.com/ routes/3023717345/perimeterroute Dropzone Ede Start landmark ‘Vensters op het Verleden’ Ginkelse Heide Ede https://www.visitarnhem.com/ routes/4006785963/dropzone-ede Oorlog in Arnhem Start Willemsplein Arnhem www.visitarnhem.com/ routes/2405946749/stadswandelingtweede-wereldoorlog-arnhem

wijzigingen en mogelijke restricties.

Volg de herdenkingen live

17 september 19.15 uur Herdenkingsceremonie en kranslegging Berenkuil Airborneplein, Arnhem www.arnhem.nl 18 september 9.00 – 15.00 uur Airborne Luchtlandingen en Herdenking Voor veteranen, genodigden, inwoners gemeente Ede Ginkelse Heide, Ede www.ede.nl/airborne

De Polen in Driel. Start: Informatiecentrum Driel www.visitarnhem.com/ routes/2913117768/de-polen-van-driel

De meeste herdenkingen zijn dit jaar besloten of beperkt te bezoeken. De Airborne herdenkingen zijn thuis live te volgen via Omroep Gelderland en RTV Arnhem, via tv of online via hun websites: www.gld.nl/marketgarden en rtvarnhem.nl.

WANDELROUTES Wandel op eigen gelegenheid door het verleden met deze routes.

18 september 14.00 uur Herdenking bij Aircrew Monument Hartenstein Utrechtseweg 232, Oosterbeek www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

2 augustus – 26 september Alternatieve 74e Airborne Wandeltocht, € 5,www.airbornewandeltocht.nl

18 september 15.00 uur Airborne Herdenking Driel 2021 Polenplein, Driel www.driel-polen.nl

De speciale Airborne wandelroutes belichten lokale geschiedenis van een deel van Operatie Market Garden. Er zijn vier routes te lopen:

WANDEL- EN FIETSTOURS Leer meer tijdens een van deze wandelingen of fietstours met een gids! Gilde Arnhem, Slag om Arnhem wandeling 7 juli, 4-11-18-25 augustus, 1-8-15-1922-29 september, € 4,- (€ 2,50 tot 12 jaar) Startpunt: Airborne at the bridge, Rijnkade 150, Arnhem www.wandeleninarnhem.nl Battlefieldtour Ginkelse heide met fiets 7 en 15 september, € 7,50 Startpunt: Oorlogs- en Garnizoensmuseum 'De Smederij', Verbindelaarsweg 100, Ede www.platformmhe.nl Battlefieldtour Ginkelse Heide te voet 8 en 14 september, € 5 Start: parkeerterrein bij schaapskooi, Verlengde Arnhemseweg 101 / Wijde Veldweg, Ede www.platformmhe.nl

11 september Pegasus Battlefieldtour Start: Smederij, Ede. Per bus naar Nol in ’t Bos voor wandeltour. www.platformmhe.nl Belevenisdagtour ‘Aanval op Meinerswijk’ 12 september, € 40,Start: Werfpaviljoen-stadsblokken, Arnhem www.battlefieldtours.nu/package/slagom-arnhem-vanuit-duits-perspectiefaanval-op-meinerswijk/ Belevenisdagtour Duits perspectief ‘Alarm in Oosterbeek’ 26 september, € 40,Start: Concertzaal, Rozensteeg 3, Oosterbeek www.ingridmaan.nl/tours/alarm-inoosterbeek September 44 wandeling Kasteel Doorwerth 12 en 19 september, 3-10-17-24-31 oktober € 5 (kinderen € 4,-) Fonteinallee 2b , 6869 VH Doorwerth www.glk.nl/doorwerth Aanhaak Slag om Arnhem fietstour 15 september 2021, € 14,79 Start: McDonalds, Arnhem Centraal station www.arnhemlife.nl Natuurmonumenten - Ontdek de sporen van WOII op Veluwezoom 18 september 2021 10.00 – 12.00 uur, € 10 (€ 7 voor leden) Start: parkeerplaats Herikhuizerveld, Beekhuizenseweg, Rheden www.natuurmonumenten.nl > zoek op ‘WOII’ Controleer altijd vooraf of de informatie nog actueel is en of aanmelding vooraf verplicht is

In Wageningen en omgeving In Wageningen en omgeving Uw veelzijdige vakman Uw veelzijdige vakman

In Wageningen en omgeving In Wageningen

E + W Installatie - Timmerwerk

en omgeving

Vloerisolatie - Renovatie - Ramen & Deuren Ook voor levering en plaatsing van zonnepanelen

Je scheiding goed geregeld!

* Deskundig advies ONDERHOUD

Sandra Winters, registermediator de scheiding. Bel direct: 06 - 42182036 of mail: winters@bmiddl.nl

In Wageningen en omgevin

* VCA gecertificeerd

VERBOUW

Tel. 0317 - 41 85 41, Mob. 06 - 36 11 22 15 a.kristiaan@klussenier.nl, www.klussenier.nl

* Vrijblijvende offerte

RENOVATIE

bij Bmiddl.nl, begeleidt alles rondom

*Geen voorrijkosten

Tel. 0317 - 4141,85Mob. 41, Mob. 0611 - 3622111522 15 Tel. 0317 - 41 85 06 - 36 TIMMERWERKZAAMHEDEN a.kristiaan@klussenier.nl, www.klussenier.nl*Garantie a.kristiaan@klussenier.nl, www.klussenier.nl

KOZIJNEN

Tel. 0317 - 41 85 41, Mob. 06 - 36 11 22 15 a.kristiaan@klussenier.nl, www.klussenier.nl

Tel. 06 - 137 135 61

Arjan Kristiaan Tel. 0317 - 41 85 41, Mob. 06 - 36 11 22 15 a.kristiaan@klussenier.nl, www.klussenier.nl

Arjan Kristiaan AIRBORNE KRANT

Tel. 0317 - 41 85 41, Mob. 06 - 36 11 22 15 a.kristiaan@klussenier.nl, www.klussenier.nl

Pagina 21

Nieuwe cliënten welkom bij Zinzia

VOOR EEN LEVEN MET KLEUR

Welke zorg u ook nodig heeft, bij Zinzia sluiten we aan bij wie u bent. Want bij ons kan iedereen zichzelf zijn. Wij geloven in de eigenheid van mensen, los van de zorg. Eigen gewoontes. Eigen bijzonderheden. Eigen dromen. Dat is wat het leven kleur geeft.

Scha psdrift24,6871XBRenkum

Met onze zorg sluiten we daarbij aan. Dat inspireert ons en dat bieden we bij onze vier verpleeghuizen. Maar ook als u thuis woont kunt u rekenen op gespecialiseerde zorg. Samen kijken we naar wat u nodig hebt voor een leven met kleur.

Oranje Nassau’s Oord

De Lingehof

Komt u ook bij Zinzia, net als de heer Jaspers en mevrouw de Jager?

De Rijnhof

Heeft u vragen over welke zorg Zinzia biedt? U kunt altijd vrijblijvend contact opnemen met onze zorgbemiddelaars, telefoon 088 311 42 00. Wij helpen u graag verder!

www.zinzia.nl

Rumah Kita

uitvaartzorg

Begeleiding op maat in verdrietige dagen Elkaar zien in het voorbij gaan Begeleiding op maat in verdrietige dagen Vilente, waar iedereen ertoe doet!

ing op maat in

Begeleiding Bewoners en cliënten die zichzelf kunnen zijn en zich thuis voelen bij Vilente, en medewerkers die bij ons een fijne werkplek vinden. Daar staan wij als zorgaanbieder voor! op maat in We luisteren en kijken naar ouderen zélf en hun naasten om te achterhalen wat zij verdrietige belangrijk vinden. Wij organiseren zorg op een manier die het beste bij iemand past. Schaapsdrift 24, 6871 XB Renkum verdrietige dagendagen Nieuwsgierig hoe wij mensgerichte zorg in de praktijk brengen? Kijk op www.vilente.nl of bel met onze Klantadviseur voor advies op maat op 088 – 0321 321.

Schaapsdrift Annelies Grabijn 24, 6871 XB Renkum Gesperdensestraat NZ 4, 6668 MA Randwijk 06 - 273 412 17 | op info@passant-uitvaartzorg.nl Begeleiding maat in verdrietige dagen

Arre-Jan van Willigen Schaapsdrift 24, 6871 XB Renkum Schaapsdrift 24, 6871 XB Renkum 06 - 575 991 46 | info@passant-gelderland.nl

0488 - 700 200 dag en nacht bereikbaar

www.passant-uitvaartzorg.nl

Wil jij werken bij de leukste zorgaanbieder in jouw regio? Kijk dan voor onze vacatures op vacature.vilente.nl of bel ons op 088 – 0321 350.

Zorg voor ouderen van A tot Z

www.vilente.nl

Tijdens de Slag om Arnhem zaten Jan, zijn moeder en zusje in de kelder van de buren terwijl de gevechten boven hun hoofden raasden. Enkele keren ging Jan naar buiten, voor water, eten en omdat hij nieuwsgierig was, maar voor de veiligheid moest hij steeds terug de kelder in. In de korte momenten buiten de kelder werd Jan geconfronteerd met gesneuvelde militairen en brandende huizen. Ze probeerden op donderdag weg te vluchten, maar dat mislukte. Het gezin zat tot de laatste dag middenin de strijd. Op maandag 25 september werd het gezin van Jan weggestuurd door de Duitse bezetter. Twee minuten hadden ze, om hun spullen te pakken en hun huis te verlaten. Enkele gewonden Britten bleven in het huis achter en werden krijgsgevangene gemaakt.

Jan tijdens een rondleiding op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery.

ELKE STEEN IS EEN PERSOONLIJK MONUMENT Als tiener maakte Jan Loos in Oosterbeek de Slag om Arnhem mee. Een heftige periode. Ondertussen is hij al meer dan 20 jaar vrijwilliger bij het Airborne Museum. In eerste instantie als ooggetuige, daarna ook als gids op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery. Dat doet hij graag, want daar, zegt Jan, staan 1750 persoonlijke monumenten. “Ik ben bij het Airborne Museum begonnen als ooggetuige van de Slag om Arnhem, maar eigenlijk ben je dat helemaal niet,” vertelt Jan. “Je bent slechts ooggetuige van wat er in een kring van 10 meter om je heen gebeurt, want voor de rest weet je niets. Wij hadden helemaal geen informatie. We hebben de Engelsen zien landen, maar we hadden geen idee wat ze kwamen doen. Achteraf las en hoorde ik veel over wat er gebeurd was en dat verklaarde een hoop van de dingen die ik op het moment zelf niet begreep,” gaat Jan verder.

Jan geeft nu al ruim 10 jaar rondleidingen op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery. “Bij een rondleiding op de begraafplaats gaat het echt om de persoonlijke verhalen van de jongens die daar liggen, bij hun eigen grafsteen. Daar zit ook een persoonlijke band. We hebben deze jongens gewond zien raken, ze waren in onze huizen en we hadden toen samen honger.” Voor Jan is het belangrijk om het verhaal door te vertellen en bezoekers de betekenis van een plek als de begraafplaats mee te geven. Jan: “Het was een groot slagveld. Er zijn zo’n 1.800 doden gevallen in negen dagen en het gros van de gesneuvelden waren echt jonge mannen, van 18 tot 23 jaar oud. Daarnaast waren het vreemdelingen, die de moed hebben gehad hebben om in een vreemd land te vechten voor de bevrijding van de mensen die hier woonden. Mensen zeggen wel eens dat zij hun leven hebben gegeven, maar dat is niet zo. Hun leven is hen hier afgenomen.” Door aandacht te blijven schenken aan de Airborne Begraafplaats en de verhalen van de mensen die er begraven liggen, wordt de Slag om Arnhem een blijvende herinnering. “De begraafplaats is een schitterende en vredige plek die ongelooflijk mooi ligt, maar ik heb graag dat het bij mensen doordringt wat voor plek dit precies is,” sluit Jan af. “En door persoonlijke verhalen te vertellen wordt duidelijk dat, hoe mooi de begraafplaats ook is, we hopen dat er niet meer van deze plekken hoeven te komen.” Rondleidingen op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery worden aangeboden door het Airborne Museum. Kijk voor de mogelijkheden op www.airbornemuseum.nl.

DE KUNST VAN HET HERDENKEN Sinds 2009 brengt stichting Scarabee in Artborne jaarlijks projecten uit die nieuwe vormen van herdenken ontwikkelen en stimuleren. Onder de titel REWIND_FORWARD is dit jaar van 19 september t/m 3 oktober een expositie te zien van 12 jaar Artborne projecten. Grote installaties roepen betekenissen op die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog, maar tegelijkertijd vragen stellen over het besef van onze vrijheid. Dit jaar zijn er weer twee projecten gekozen die vanaf 2022 te zien zijn. Bart Eysink Smeets ontwerpt projecten die met veel humor belangrijke vragen aan de orde stellen. Voor Artborne ontwierp hij ‘23 TAFELS’ dat op een luchtige manier over discriminatie gaat. Hij nodigt wandelaars uit om aan een fijne picknicktafel plaats te nemen onder de voorwaarde dat je een snor hebt of een korte broek draagt. Discriminatie is verwerpelijk maar tegelijk menselijk: iedereen wil ergens bijhoren en vormt daarmee een groep van gelijkgestemden.

Derk Müller en Jakob van Klinken zijn een samenwerking aangegaan om hun individuele invalshoeken te combineren. Hun project ‘Wederopbouw’ refereert aan de wederopbouw van Nederland na de Tweede Wereldoorlog, maar zet tegelijkertijd aan om na te denken over oorlogen en verwoesting die nu plaatsvinden met weinig mogelijkheden tot wederopbouw. Assistenten met veiligheidshelmen

Het eerste Artborne project in 2009 door Leon Mommersteeg.

nodigen de wandelaars uit om de grote ruïneachtige brokken die verspreid liggen bij een steigerconstructie op een bouwplatform te stapelen tot een nieuwe stad. REWIND_FORWARD is te bezoeken op H29 De Hes, Oosterbeek.

WWW. BAKKERIJTENVEEN.NL DE Hondenschool als het gaat om positief opvoeden en trainen!

www.tanjashondenschool.nl 06 - 52 328 808 AIRBORNE KRANT

Maanderweg 21, 6711 NC Ede | Tel 0318 610518 Dijkgraaf 24 6721 NK Bennekom | Tel 0318 414451 Eikenlaan 5, 6721 DM Bennekom | Tel 0318 4149407

Pagina 23

Optimum Clinics Dichtbij, persoonlijk en zonder wachtlijsten.

Bij Optimum Clinics Nijmegen kunt u ook terecht voor klachten aan keel, neus of oren.

In Oosterbeek staan wij voor u klaar om te helpen bij: • Spataderen • Acne • Eczeem • Verdachte plekken • Huidaandoeningen

Bij Optimum Beauty helpen we u graag verder op cosmetisch gebied zoals injectables en ooglidcorrecties. Wij helpen u graag! www.optimumclinics.nl 085-1302796

 OptimumClinicsOosterbeek

PAPER | PACKAGING | SOLUTIONS

Welkom bij Smurfit Kappa Parenco Al sinds 1912 zijn Smurfit Kappa Parenco en haar omgeving

Met onze gepassioneerde collega’s maken wij op twee

als goede buren onlosmakelijk met elkaar verbonden.

papiermachines hoogwaardige producten uit gerecyclede

Het streven naar verduurzaming en bouwen aan ons bedrijf

papiervezels. Wij staan voor betrokkenheid, innovatie en

is onze grootste drijfveer.

duurzaamheid; nu en in de toekomst.

Smurfit Kappa Parenco B.V. Industrieterrein Veerweg 1, Postbus 1, 6870 AA Renkum Tel. +31 (0)317 36 19 11, www.smurfitkappa.com Check out our microsite: www.openthefuture.info

DE HAAS VAN DE G O O R & PARTNERS A C C O U NTA NT S NBC De Haas Van de Goor & Partners is een kleinschalig kantoor met persoonlijke aandacht voor u en uw onderneming. Wij kunnen u bijstaan voor uw administratie(s), jaarrekening(en), belastingaangiften e.d. Ook voor de loonverwerking kunt u bij ons terecht.

A DV IS EU R S

Geïnteresseerd: neem vrijblijvend contact op met  Kantoor  Willem van de Goor AA RB  Rita van der Horst AA RB  Rob de Haas AA RB

085-2221162 06-28956965 06-21996771 06-53492112

Ons adres: Utrechtseweg 163 – 6862 AJ Oosterbeek

RODE BARETTEN: RIJKE GESCHIEDENIS, KLAAR VOOR DE TOEKOMST De jonge militairen die in september 1944 aan parachutes boven Nederland uit een vliegtuig sprongen hadden geen smartphones, internet en social media. Ze wisten waarschijnlijk weinig van het land waar ze zouden landen, vechten en misschien zelfs sterven.

herdenken we operatie Market Garden ieder jaar. En vanuit onze basis worden de rode baretten nog steeds dagelijks wereldwijd ingezet. Jonge militairen die in verre landen als Irak en Jordanië bijdragen aan vrijheid en veiligheid. Maar ook in Nederland, bij gevaar en crises in eigen land. Want we vechten waar dat moet en helpen waar dat kan. Zo hebben rode baretten de afgelopen tijd hard gewerkt in ziekenhuizen en zorginstellingen en bij het testen en vaccineren.

Wat ze wel wisten was dat de bevolking onderdrukt werd door een gewelddadige bezettingsmacht. En dat het daarom waard was om te vechten voor vrijheid. Ze hadden een intensieve opleiding gevolgd om ze fysiek en mentaal voor te bereiden. Ze waren de eersten die de rode baret droegen. De baret die nu nog steeds wereldwijd symbool staat voor luchtlandingseenheden.

Rode Baretten zijn fysiek en mentaal gehard, en daardoor veelzijdig inzetbaar. Foto: Sectie communicatie Luchtmobiele Brigade

De Nederlandse rode baretten van de Luchtmobiele Brigade kennen hun geschiedenis en zijn zich bewust dat de vrijheid die we in Nederland hebben niet vanzelfsprekend is. Mede daarom hebben we een sterke band met de regio waarin destijds zo hard gevochten is. Onze thuisbasis in Schaarsbergen staat er middenin en samen met de airborne gemeentes

Parachutisten van de Luchtmobiele Brigade tijdens een oefening. Foto: Sectie communicatie Luchtmobiele Brigade

En ook al is de wereld veranderd, in al die jaren zijn de karaktereigenschappen die bij de rode baret horen niet veranderd. Moed, toewijding en veerkracht, gehardheid, veelzijdigheid en trots. Om elk moment, elke missie aan te kunnen. Nu en in de toekomst.

DAAR HEB IK IETS OVER GELEZEN! De fysieke en mentale strijd tijdens oorlog en de spanningen en dilemma’s die daarbij komen kijken, spreken tot de verbeelding van lezers. Het is daarom niet gek dat de Tweede Wereldoorlog een geliefd onderwerp is onder schrijvers. Zij doen hun best om invoelbare personages te creëren en een persoonlijke kijk te geven op grote momenten in de wereldgeschiedenis. Ook voor kinderen en jongeren is het een manier om kennis te maken met de geschiedenis. Welke boeken over de Slag om Arnhem kun je samen lezen? Onder vuur door Jeanette Molema Leeftijd: 12+ In Onder vuur beleef je de Slag om Arnhem door de ogen van Jochem, een jongen die woont in Oosterbeek. Samen met zijn beste vriend Sim, zijn moeder en het meisje dat bij hem thuis zit ondergedoken, moet Jochem zich verstoppen in een kelder. Ze komen heelhuids door de slag heen, maar moeten daarna Oosterbeek verlaten met de evacuatie. In het boek wordt het verhaal van Jochem gecombineerd met korte feitelijke informatie over de Tweede Wereldoorlog.

Myrtle de kip die parachute sprong door Gil Boyd Leeftijd: 7+ In Myrtle de kip die parachute sprong volg je de kip Myrtle. Myrtle groeit op op een boerderij, maar wordt meegenomen door de Britse luitenant Pat Glover. Myrtle leert samen met Pat parachutespringen en vliegt met hem in een zweefvliegtuig naar Nederland tijdens de Operatie Market Garden. Myrtle de kip die parachute sprong is een waargebeurd verhaal. Dit boek is alleen verkrijgbaar in de winkel van het Airborne Museum at Hartenstein.

1939-1945: Toen het oorlog was Leeftijd: 10+ Hoe leg je aan kinderen uit wat er nou precies gebeurde tijdens de Tweede Wereldoorlog? In 2020 verscheen Toen het oorlog was, een kinderencyclopedie over de Tweede Wereldoorlog die is beloond met een Zilveren Griffel. Het boek beantwoordt de belangrijkste vragen en staat vol met historische foto’s, tijdlijnen en uitleg over belangrijke personen, gebeurtenissen en data. Ideaal voor als je kind veel vragen heeft en graag zelf leest! Liever iets creatiefs doen? Kijk op de website van het Airborne Museum voor creatieve knutselopdrachten die te maken hebben met de Tweede Wereldoorlog!

Babor Skin Care Wageningen

0317-412521

Bevrijdingsstraat 40 6703 AA Wageningen

www.skincarewageningen.nl AIRBORNE KRANT

Pagina 25

Een nieuwe tuin! Kom genieten op de boerderij!

- Tuinontwerp en advies - Tuinaanleg en onderhoud - Sierbestrating - Particulieren en bedrijven Peltstraat 3, 6861 VC Oosterbeek T: 026-333 54 58 M: 06-23 72 54 50 F: 084-74 80 24 54 E: info@nettentuinontwerpburo.nl

IJsseloord zuivel kaas delicatessen chocolade koffie gebak cadeau koeien terras ….

www.landwinkelijsseloord.nl

www.nettentuinontwerpburo.nl

Alles voor uw zelfmaakmode

stopt?

RIOOL verstopt?

RRS! RRS!

GEEN GEEN STRESS, STRESS, BEL BEL RRS! RRS!

Stoﬀen • Knopen • Ritsen Borduurzijde • Scharen • Applicaties

Kastanjelaan 28 Heelsum Tel. 0317 - 31 21 02 Bel GRATIS 0800 - 099 13 13 of ga naar www.rrs.nl

Atelier Albert Ziëck Renkum Kunst & Tattoo www.decozzi.nl Tel. 06 - 20578779

Administratie- en bedrijfsadviesbureau

folio folio

Dorpsstraat 99 6681 BM Bemmel Tel. (0481) 46 51 32 www.folio.nu

Autorijschool Lendert

WWW.LENDERT.NL T. 06-112 00 621 Geef voor een toekomst waarin we nierziekten kunnen genezen. nierstichting.nl

Yarden Crematorium Slingerbos, Ede, tel.: 0318 610 953

FOTO’S VAN DE SLAG OM ARNHEM

Vlak na zijn landing in een zweefvliegtuig wist sergeant Smith de landing van parachutisten van het tweede bataljon op dropzone X bij Heelsum vast te leggen. Dit was één van de eerste foto’s die tijdens de Slag om Arnhem werd gemaakt.

Tijdens Operatie Market Garden waren drie leden van de Army Film and Photographic Unit (AFPU) actief bij Arnhem. Zij legden een aantal van de meest iconische beelden van de Slag om Arnhem vast. De AFPU werd opgericht in 1941 en had als taak de activiteiten van de Britse krijgsmacht op beeld vast te leggen. De AFPU bestond hoofdzakelijk uit professionele fotografen en cameramannen die zich vrijwillig voor deze functies hadden opgegeven. Later werden ook mensen zonder ervaring toegelaten. Zij kregen een militaire training gevolgd door een training in het gebruik van de fotoapparatuur.

Niet alle foto’s en filmbeelden werden in het heetst van de strijd gemaakt. Deze foto is duidelijk in scène gezet. Soldaat Joe Cunningham van 26 AntiTank Platoon kijkt hier gespannen over zijn Sten machinepistool, maar uit de positie van de fotograaf – in dit geval sergeant Lewis – kan opgemaakt worden dat er op dit moment geen gevaar bestaat.

In de regel vormde de AFPU teams van één fotograaf en één cameraman die vervolgens bij een legeronderdeel werden geplaatst. Tijdens Operatie Market Garden werd van deze aanpak afgeweken en werden drie fotografen ingezet om de acties van de Britse 1st Airborne Division vast te leggen.

Sergeant Dennis Smith (links) was 24 jaar oud en was in juli 1939 in militaire dienst getreden. Hij was loodgieter van beroep maar was tevens een amateurfotograaf. In januari 1944 sloot hij zich bij de luchtlandingstroepen aan en doorliep hij samen met sergeant Walker de AFPU training. Ook Smith landde op 17 september en trad gedurende de operatie op als fotograaf.

Sergeant Gordon Walker (midden) was 28 jaar oud en beroepsmilitair. In januari 1944 werd hij toegelaten tot de Britse luchtlandingstroepen. Walker was een amateurfotograaf en werd in juni 1944 naar de AFPU gestuurd. Hier onderging hij verdere training op het gebied van camera- en filmtechnieken. Op 17 september landde Walker in een glider op landingzone Z bij Wolfheze. Tijdens Market Garden trad Walker op als cameraman.

Deze foto van generaal Urquhart voor Villa Hartenstein is een uitsnede van één van de meest iconische foto’s van de Slag om Arnhem geworden. De foto werd gemaakt op 22 september door sergeant Smith en laat goed de schade aan villa Hartenstein zien. Urquhart poseert hier naast zijn Pegasusvaandel, het symbool van de 1st Airborne Division. Dit vaandel werd tijdens de Britse evacuatie mee de Rijn overgenomen en werd na het overlijden van Urquhart door zijn weduwe aan het Airborne Museum geschonken. Het vaandel is te zien in de vaste presentatie van het museum.

Sergeant Mike Lewis (rechts) had zich in 1941 al bij de luchtlandingstroepen aangesloten. Hij was een ervaren parachutist die tijdens Operatie Market Garden zijn 18e sprong zou maken. Hij had in Noord-Afrika gevochten en was daar bij de AFPU terechtgekomen. Lewis was de enige AFPU fotograaf die per parachute landde en bediende zowel een fotoals filmcamera.

Deze foto van een mortierteam aan de Van Lennepweg in Oosterbeek. Hij werd gemaakt op donderdag 21 september gemaakt door sergeant Smith en werd in veel publicaties opgenomen. Het team bestaande uit korporaal Jim McDowell, soldaat Norman Knight en soldaat Ron Tierney wordt vaak het beroemdste mortierteam van de Tweede Wereldoorlog genoemd.

Sergeanten Smith, Walker en Lewis belandden in de perimeter in Oosterbeek en konden daarom geen beelden vastleggen van de strijd bij de Rijnbrug. Tijdens de strijd in Oosterbeek maakten ze echter vele opnamen. Het lukte hen alle drie om in de nacht van 25 op 26 september te evacueren over de Rijn en veilig de overkant te bereiken. Voordat ze de oversteek maakten, hadden ze al het opgenomen materiaal verdeeld zodat als één van hen iets overkwam, niet al het materiaal verloren zou gaan. Binnen 24 uur kwam dit materiaal aan in Londen bij het Britse Ministerie voor Informatie. Slechts twee dagen daarna werden de foto’s vrijgegeven voor publicatie. Enkele van deze beelden worden hier verder uitgelicht. Alle foto’s die de leden van de AFPU gemaakt hadden, werden openbaar gemaakt, op één foto na. Een opname van een Britse officier die door een vlammenwerper was geraakt, kwam niet door het censuur proces heen.

Na negen dagen van zware gevechten waren de mannen van de AFPU uitgeput en door hun lege fotorolletjes heen. Deze foto, gemaakt door sergeant Smith, van uitgebrande jeeps in de buurt van Villa Hartenstein was de laatste foto die de AFPU leden maakten. Foto’s: Imperial War Museum

AIRBORNE KRANT

Pagina 27

MANUELS ZUIVEL MANUELE THERAPIE

Specialiteit in Zuid-Hollandse BOERENKAAS v. Toulon v.d. Koogweg 14, Oosterbeek, Tel. 026 333 24 84

FYSIOTHERAPIE

DRY NEEDLING

CONTACT Industrieweg 4, 6871 KA Renkum tel. 0317312247 | Whatsapp: 06-43112286

SPORTSPECIFIEKE BEGELEIDING

Volg onze praktijk op social media

www.fysioteamrenkum.nl

Nieuwe Aamsestraat 88A 6662 NK Elst Tel: 0481 365252

EAT.

Oranjesingel 75 6511 NR Nijmegen Tel: 024-360 09 23 info@wbvs-advocaten.nl | www.wbvs-advocaten.nl

• • • •

Lokale & creatieve gerechten Lekkerste producten van ons land, direct van de boer Smaak & herkomst is voor ons belangrijk Veel gerechten met ingrediënten van Hollandse bodem

DRINK.

Webo Projects in alle markten thuis Webo is in 2005 ontstaan vanuit klussenbedrijf Groenevelt en bestratingsbedrijf Van Dooijeweert. Door deze samenwerking is Webo van alle markten thuis. Voor zowel alle kleine en grote verbouwingen van uw woning of bedrijfsruimte als voor de tuin en de bestrating van uw oprit of bedrijfsterrein. Een klantgericht bedrijf met korte lijnen en veel ﬂexibiliteit. Heeft u ideeën, opmerkingen, vragen of u wilt graag een afspraak maken voor een persoonlijk gesprek? Neem dan contact met ons op.

• • • •

Seizoensgebonden cocktails, mocktails & smoothies Vers gemaakte ijsthee Lokaal bier en wijn van Nederlandse bodem Luxe koffie & thee

ENJOY. • Wij geloven dat een glimlach aanstekelijk is • Onze uitstraling = laagdrempelig, gemoedelijk en gezellig Webo Projects Reijmerweg 7 6871 HA Renkum info@webo-projects.nl www.webo-projects.nl John: 06 – 50 20 47 71 Wiggert: 06 – 52 06 54 70

www.chillrenkum.nl - 0317 316091 - Dorpsstraat 9, 6871 AA, Renkum

De De AV-verhuur De AV-verhuur AV-verhuur specialist specialist specialist in in sound in sound sound en en vision en vision vision

Verzekeringen Pensioenen Hypotheken

sound & vision Komkleiland 10b 6666 MG Heteren T: 0317-312332 F: 0317-318141

MICKY BLUE - Conceptstore for Kids van 0-16 -

www.mickyblue.nl

Velp Tel.: 026 36 22 333 Mail: info@bsw.nl

www.bsw.nl

€25 ophalen in Huissen

€30

JE PARTNER IN SUCCESVOL ONDERNEMEN

inclusief verzenden

Als MKB-adviseur van Claassen, Molenbeek & Partners help ik ondernemend Arnhem om succesvol(ler) te ondernemen. Ondernemen in het MKB wordt steeds complexer en omvangrijker. Er zal sneller gereageerd moeten worden op ontwikkelingen. Heeft u behoefte aan ondersteuning bij het nemen van deze beslissingen? Of bij het aansturen van uw bedrijf? Vanuit een persoonlijke benadering en bedrijfskundige focus help ik uw bedrijf weer in beweging te krijgen. Ik begeleid ondernemers met mijn expertise op de volgende gebieden: ○

Strategie

○

Fusies en overnames

○

Bedrijfsﬁnancieringen

Mr. Arie de Groot

Claassen, Molenbeek & Partners Arnhem

Mr. E.N. van Kleﬀenstraat 6 6842 CV ARNHEM 06 - 46978466 www.cmenp.nl

DÉ SPECIALIST IN TEGELS & VLOEREN KERAMISCH PARKET, WAND- EN VLOERTEGELS PVC EN LAMINAAT • UITGEBREIDE SHOWROOM Met de mogelijkheid tot het plaatsen van vloeren

Buurtlaan West 103, 3905 JN Veenendaal T 0318 511414 | E info@hendriksenvloeren.nl www.hendriksenvloeren.nl

Veelzijdig. Flexibel.

Het is tijd om uw dak onder handen te nemen!

Reiniging € 10,- per m2 Reiniging en coating € 20,- per m2 Vestiging Apeldoorn Malkenschotenhof 27 | 7333 NK Apeldoorn Vestiging Arnhem Nieuwe Kade 3/A | 6827 AA Arnhem Vestiging Oosterbeek Johannaweg 7 | 6862 CL Oosterbeek 06- 82 42 04 45 | info@bhisolatietechniek.nl | www.bhisolatietechniek.nl

Uw lokale zelfstandige audicien

Uw zelfstandige audicien in de regio Contracten met alle zorgverzekeraars Ruim 35 jaar ervaring in de hoorbranche Volledige hoorzorg aan huis mogelijk Benieuwd wat de Hoorwereld voor u kan betekenen? Maak een afspraak voor een vrijblijvend hooradvies.

Airborne is waar we bij stilstaan. INSTALLATIES IS WAAR WE VOOR OPSTAAN.

Bas Ariese & Gonny den Hartog

Rustenburg 9 - 6701 DV Wageningen - 0317-745918

www.instaan.nl

www.dehoorwereld.nl - info@dehoorwereld.nl

De Overmaat 33, Arnhem

75 JAAR THEIRS IS THE GLORY Theirs is the Glory was de eerste film over de Slag om Arnhem en werd opgenomen in 1945. Er werd gefilmd in Arnhem en Oosterbeek terwijl beide plekken nog volledig in puin lagen. Het productieteam had een oorlogsverleden en de rollen werden gespeeld door veteranen van de slag en burgers die nog geen jaar eerder de slag hebben meegemaakt. Als kijker kun je met een film bijna niet dichter in de buurt van het echte verhaal komen als met Theirs is the Glory. Theirs is the Glory moest een waardige verfilming zijn van de Slag om Arnhem. In eerste instantie had de productiemaatschappij het idee om standaard oorlogsbeelden te gebruiken en hun grootste sterren in te zetten, maar daar stak de regisseur Brian Desmond Hurst een stokje voor. Uiteindelijk kreeg hij zijn zin en meldde hij achteraf trots: “Er was niemand in de film, geen officier of soldaat, die niet in de slag had gevochten . . . het is een documentaire achtige reconstructie van de gebeurtenissen.” Het documentaire effect werd versterkt door te filmen op locaties waar de oorlogsschade nog nauwelijks hersteld was en het gebruik van achtergelaten geschut en materieel. Daarnaast werd hier en daar filmmateriaal ingezet dat tijdens de slag was opgenomen door leden van de Britse Army Film and Photographic Unit.

Er speelden meer dan 200 veteranen mee in Theirs is the Glory. Een van de veteranen die als acteur deelnam aan de film was majoor Richard Lonsdale. Lonsdale was de onderbevelhebber van 11th Battalion. Op 18 september landde hij bij Oosterbeek. Een dag later werd het duidelijk dat hij en vele andere troepen Arnhem niet meer zouden bereiken. Lonsdale vocht bij de Oude Kerk en kreeg daar het bevel over een groep militairen van verschillende eenheden. Deze nieuwe groep kreeg de naam Lonsdale Force. Om het moraal van de troepen hoog te houden gaf Lonsdale tijdens de Slag een memorabele speech. Deze speech was ook een belangrijke scène in Theirs is the Glory. Echter lukte het Lonsdale tijdens de opnames niet om zijn eigen speech te onthouden en zonder problemen op te voeren. Hij schreef de tekst daarom op een oude deur zodat deze tijdens de opnames gebruikt kon worden als spiekbriefje. Deze scène werd uiteindelijk een van de meest indringende momenten van de film. Ook de première en promotie van de film moest een authentiek randje krijgen. Zo werden er speciale metalen première toegangskaarten gemaakt. Achterop het kaartje stond geschreven dat ze vervaardigd zijn van het metaal van neergestorte gliders waarin de militairen van de 1st Airborne Division naar Arnhem waren gebracht.

Foto van de opnames van de speech van majoor Lonsdale bij de Oude Kerk. Twee mannen staan in het midden. Links een productiemedewerker, rechts majoor Lonsdale. Fotocollectie L.P.J. Vroemen

De première was een groot succes en werd deels gebruikt om geld op te halen voor verschillende veteranenfondsen. Het was duidelijk dat de militairen centraal stonden, meer dan de film zelf. De film blonk niet uit vanwege het acteerwerk, de spelers waren natuurlijk geen professionele acteurs, maar de recensies uit die tijd waren lovend. Het centraal stellen van de beleving van de militairen werd zeer gewaardeerd. Dit is ook zeker terug te zien in de omzet die de film gedraaid heeft. Tot ver in de jaren vijftig was Theirs is the Glory de best verdienende film over de Tweede Wereldoorlog. De boodschap van de film, die ook 75 jaar na haar première nog steeds relevant is, is dezelfde boodschap waar de film in het begin de aandacht van haar kijkers trekt: “Deze film is een eerbetoon aan elke man die vocht bij Arnhem en een eeuwigdurend monument voor hen die hun leven gaven.” Theirs is the Glory is beschikbaar op DVD, Amazon Prime en YouTube.

BELEEF DE SLAG OM ARNHEM VANAF HET WATER De Rijn en de Rijnbrug hebben een belangrijke rol gespeeld tijdens Operatie Market Garden, waarbij in 1944 de Rijnbrug in Arnhem door de geallieerden veroverd moest worden. Om deze belangrijke gebeurtenis vanaf het water te beleven, organiseert stichting Rijnoevervaarten een drietal riviervaarten in de maand september met het Safarischip De Blauwe Bever.

De deur van majoor Richard Lonsdale. Deze deur is bewaard gebleven en is te zien in de tentoonstelling van het Airborne Museum at Hartenstein. Foto: Nico Kramer

Vanaf het water vertelt een gids boeiende verhalen over de aanval van de geallieerden, het verloop van de Slag om Arnhem en de strijd om de Rijnbrug,

nu de John Frostbrug geheten. Ook een bezoek aan de Oude Kerk in Oosterbeek staat geregeld op het programma. De Oude Kerk was in 1944 een belangrijke terugvalbasis toen de meeste geallieerden vanwege sterke Duitse tegenstand de brug in Arnhem niet konden bereiken. Meevaren op De Blauwe Bever? Er zijn vaarten gepland op zondag 5, vrijdag 10, zaterdag 18, zondag 19 en woensdag 29 september. Ga voor meer informatie naar www.deblauwebever.nl

ALLES VOOR DE BEGINNEND TOT GEVORDERD AQUARIAAN!

www.bakkerijjantientimmer.nl

Openingstijden Gewijzigde openingstijden: van 08:00 - 17:00 Van 09:00 - 17:00 Maandag t/m Zaterdag van 8:30 tot 17:00 uur. Van 11:00 - 17:00 Zondag’s gesloten

Gewijzigde openingstijden: Gewijzigde openingstijden:

‘’Wij gaan voor de lekkerste producten, in een stralende en schone winkel met gepassioneerde medewerkers. Elke dag weer.’’

AIRBORNE KRANT

Dorpsstraat 17, 3927BA Renswoude T 0318 300 630 | info@oceanandlake.nl

www.oceanandlake.nl Pagina 31

Ontspannen en genieten

Stap in de wereld die jij wilt

Lekker, vers en een hoge kwaliteit. Dat zijn de hoofdingrediënten die u proeft in al onze gerechten. Elke keuken heeft zijn eigen karakter waarbij een vakkundige bereidingswijze en authentieke smaak de boventoon voeren. Met dagelijks verse seizoensproducten vindt u bij ons altijd een gevarieerd aanbod.

Waarom ver reizen als alles onder-1-dak te vinden is! Bij restaurant Nieuwe Tijd ervaart u een onvergetelijke beleving. Genieten van de wereldkeukens inclusief dranken assortiment: vast bedrag voor een arrangement naar keuze. Nog niet klaar met ontdekken? U kunt, indien mogelijk, uw arrangement tegen een meerprijs verlengen.

Ervaar de ultieme smaakbeleving Grenzeloos genieten van onze wereldkeukens in een sfeervolle entourage bij Nieuwe Tijd ervaart u een unieke smaak beleving en geniet u van dé heerlijkste gerechten uit verschillende keukens. Wij bieden wereldgerechten als: puur Italiaans, Zuid-Amerikaans, kruidig Aziatisch en authentiek Japans. En niet te vergeten onze luxe huisgemaakte desserts! Het is slechts een kleine stap in de grote keuken van Nieuwe Tijd.

RESTAURANT NIEUWE TIJD IS VANAF 1 SEPTEMBER WEER OPEN!

ALL - IN LIVE CUISINE

VERSE INGREDIËNTEN

LIVE COOKING

SPACEHALL

DESSERTS

BIER, FRIS & WIJN

Vooraf reserveren is gewenst Maandag t/m donderdag 0-3 jaar 4-7 jaar 8-11 jaar 12-64 jaar Senioren 65+

Gratis € 12,50 € 17,50 € 36,50 € 32,50

Vrijdag t/m zondag 0-3 jaar 4-7 jaar 8-11 jaar 12-64 jaar Senioren 65+

Gratis € 15,50 € 20,50 € 39,50 € 35,50

WWW.RESTAURANTNIEUWETIJD.NL

Zet je huid aan het werk! Kom langs voor een persoonlijke huidmeting met advies. Dan gaan we samen werken aan uw huidverbetering!

WWW.MANONVANLENT.NL 06 155 00 351 Sint Bernulphusstraat 13D 6861GS Oosterbeek

Live Interactieve Talkshow

Verzoening

Verkoop Aankoop Taxaties vrijdag 17 september 2021 13.30 tot 15.00 uur vanuit Musis Arnhem

Volg de nieuwsbrief en website voor de mogelijkheden tot aanmelden voor de Live Talkshow vanuit Musis. www.bridgetothefuture.nl Kosten: doneer wat het jou waard is.

Utrechtseweg 164d | 6862 AT Oosterbeek Telefoon 026 2600 010 info@vangelremakelaardij.nl vangelremakelaardij.nl

Wilt u graag een eerste stap online zetten? “Boodschappen doen, de krant lezen of een route opzoeken. Het kan allemaal online!” vertelt mevrouw Tersteeg. Met het gratis, laagdrempelige lesprogramma Welkom Online ging er voor haar een wereld open. Wilt u ook wegwijs worden op internet?

Kom in actie!

Meld u gratis aan! 088 344 2000 ouderenfonds.nl/welkom-online

Geldig t/m 31 maart 2021 bij The

1:1 Diet met Connie Jager

kwfthuismarathon.nl

GLIDER MUSEUM WOLFHEZE

IN GESPREK MET EEF PEETERS VAN HET ARNHEMSE OORLOGSMUSEUM 40-45 Op zijn 15e begon hij met verzamelen en nu telt de collectie van Eef Peeters van het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45 meer dan 100.000 stukken. Binnenkort opent hij een tweede locatie geopend in de Sint Walburgiskerk in Arnhem. We spraken Eef over hoe zijn museum de Coronaperiode heeft doorstaan en hoe het staat met de plannen voor de expositie in de kerk. Eef, hoe gaat het met je? Het gaat goed. Het afgelopen anderhalf jaar zijn we – op een korte periode na – gesloten geweest maar nu kunnen we eindelijk weer bezoekers ontvangen. Het loopt nog geen storm maar iedere bezoeker is mooi meegenomen. In het museum wordt een privécollectie tentoongesteld dus we ontvangen geen subsidie, juist daarom zijn de bezoekers zo belangrijk.

In de schaduw van het welbekende Airborne Museum Hartenstein in Oosterbeek, staat in Wolfheze het Glider Museum, gewijd aan de inzet van zweefvliegtuigen tijdens de Slag om Arnhem. Tijdens de Slag om Arnhem zijn in de omgeving van Wolfheze ongeveer 600 zweefvliegtuigen geland, met aan boord materieel en soldaten van de Britse 1st Airborne Division en de 1ste Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade. In Glider Museum Wolfheze kunt u, aan de hand van grote originele stukken, tastbare herinneringen, foto’s en verhalen, een beeld vormen van de grote omvang van deze luchtlandingen.

Waar komt jouw fascinatie voor de oorlog vandaan? Mijn ouders woonden in een huis vlak naast de Rijnbrug en hebben de oorlogsperiode in Arnhem meegemaakt. De oorlog heeft een grote invloed op hen gehad. Toen mijn vader nog leefde, kon ik niet verzamelen want alles wat ik in huis haalde gooide hij weer weg. Hij had een hekel aan de nazi’s en alles wat met de oorlog te maken had. Pas na zijn overlijden kon ik beginnen met het uitbreiden van mijn collectie. Ik vind het ontzettend interessant hoe de bevolking van Arnhem de oorlog heeft beleefd en dat is ook wat ik aan onze bezoekers wil meegeven. Is dat ook waar de tentoonstelling in de Walburgiskerk over zal gaan? Jazeker. In de tentoonstelling in de kerk gaan we uiteraard in op de Slag om Arnhem, maar laten we ook het bredere verhaal van de oorlog zien: de Duitse inval, de bezettingsperiode, de evacuatie en de bevrijding. We willen laten zien hoe de inwoners van Arnhem omgingen met de bezetting en hoe zij zich tot de bezetter verhielden. Het wordt een breed verhaal waarin ook het Duitse perspectief en het perspectief van Nederlandse collaborateurs aan bod komt. We zijn nu druk bezig met de voorbereidingen en hopen te openen in september. Kun je al een tipje van de sluier lichten over wat de bezoekers er kunnen gaan zien? Er worden heel veel mooie objecten tentoongesteld. Er komen trucks, motoren, uniformen en aan het dak wordt een volledig uitgevouwen parachute

Een kijkje in het Glider Museum. De beschadigde Walburgiskerk na de Slag om Arnhem. De toren linksboven raakte beschadigd door de Messerschmidt 109. Gelders Archief: 1583 - 1775, D. Renes, CC-BY-4.0 licentie.

opgehangen. Eén van de meest bijzondere stukken die we erop den duur willen gaan tonen is een Messerschmidt 109, een Duits jachtvliegtuig. Een van deze vliegtuigen vloog tijdens de Slag om Arnhem met zijn vleugel tegen de Walburgiskerk aan en stortte neer. Een verzamelaar die ik ken is nu druk bezig met een dergelijk vliegtuig te restaureren. Ik heb een stuk dat zo goed als zeker afkomstig is van het vliegtuig dat de kerk heeft geraakt aan hem gegeven en dat wordt in het toestel opgenomen. Zodra de restauratie af is, komt het vliegtuig naar Arnhem. www.arnhemsoorlogsmuseum.com

Daarnaast geeft het museum in september extra aandacht aan de gesneuvelde soldaten die met de zweefvliegtuigen zijn gekomen. Door middel van onder andere verhalen en foto’s, eventueel ondersteund met originele stukken, wordt dit op diverse plaatsen in het museum zichtbaar. Zo bevindt zich in het museum de Hamilcar stoel van zweefvliegtuigpiloot sergeant Charles W. Winkworth, die met zijn toestel bij de landing over de kop sloeg. Zijn naam is te vinden op de herdenkingsplaquette in het museum. U leert over zijn verhaal en die van anderen als u het museum bezoekt. In september is Glider Museum Wolfheze extra geopend. Van woensdag 15 september tot en met zondag 19 september zijn de deuren van 12.00 uur tot 17.00 uur geopend. Voor meer informatie gaat u naar www.glidermuseum.nl

Hypotheek nodig? Wij vinden de beste deal! Kom langs bij De Hypotheker Ede

Maak een afspraak op hypotheker.nl of kom langs.

Ede Telefoonweg 120 (0318) 651 042 AIRBORNE KRANT

Pagina 35

LEASE EEN

SWACE

TIJDELIJK VAN €454,NU

, € 424

P/M *

N E V E I R A T E D G A TIJDELIJK VERLA De Swace is een zeer ruime, comfortabele stationwagon met Full Hybrid-systeem. Met Suzuki Private Lease betaal je één vast bedrag per maand en rij je zorgeloos in een nieuwe Swace. Bereken direct je maandbedrag. Geen onverwachte kosten, inclusief reparaties en onderhoud, opzegbaar bij onverwachte gebeurtenissen.

BEL CITAM ARNHEM B.V. VOOR EEN AFSPRAAK Hazenkamp 70 · 6836 BA Arnhem · Tel 026-3203355 · /citam-arnhem * Suzuki Financial Services leasetarief per maand o.b.v. Suzuki Private Lease, 60 mnd, 10.000 km/jaar, wegenbelasting in provincie Gelderland en BTW, en excl. brandstof. De Private Lease prijs is een actieprijs en is geldig zolang de voorraad strekt, op=op.

AIRBORNE OP WEG NAAR VRIJHEID Door: Mr. René Verhulst, Burgemeester van Ede

Operatie Market Garden is voor Ede de luchtlandingen op 18 september 1944 van bijna 2000 para’s op de Ginkelse Heide en de slag die zij daar moesten leveren om op te kunnen trekken naar de brug in Arnhem. We weten nu hoe het aﬂiep. Sterke Duitse tegenstand, verloren gevechten…het bleek een brug te ver. Na de mislukte slag werd Arnhem geëvacueerd. Duizenden inwoners, verdreven van huis en haard, stroomden richting Veluwe op zoek naar onderdak. De boerderijen in Ede en omgeving raakten overvol met vluchtelingen en onderduikers waaronder veel Britse para’s. In oktober ’44 moest ook Bennekom worden geëvacueerd. Dit was opnieuw ingrijpend voor veel Gelderlanders, maar het bood ook kansen. Onopgemerkt door de vele vluchtelingen op de wegen, zorgde het Edese verzet ervoor dat 122 geallieerde militairen en 17 burgers de Rijn bij Renkum konden oversteken. Dit gebeurde in de nacht van 22 op 23 oktober 1944 in Operatie Pegasus I: de grootste ontsnapping uit bezet gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nu is er het Pegasus Wandelfestival waar wandelaars op een andere manier de ontsnapping, onze geschiedenis, kunnen beleven. Het is de spannende tocht naar het bevrijde deel van Nederland: Airborne op weg naar vrijheid.

Burgemeester René Verhulst in gesprek met veteranen van de Slag om Arnhem.

WHITE RIBBON MILE De White Ribbon Mile is een korte symbolische wandeling door de uiterwaarden van de Rijn bij Oosterbeek van de Oude Kerk naar het herdenkingsmonument aan de rivier. Het herinnert aan het terugtrekken van Engelse en Poolse militairen na het mislukken van de Slag om Arnhem. De route liep van Hotel Hartenstein door de bossen van Oosterbeek naar de Rijn en werd gemarkeerd met een wit lint. Door dit lint te volgen, konden de militairen zo snel en voorzichtig mogelijk naar veilig gebied aan de overkant van de Rijn. Deze route is, zoals dat in 1944 ook gebeurde, in 2021 weer gemarkeerd met een wit lint en is te wandelen van maandag 6 september tot zaterdag 25 september. Op 25 september wordt er afgesloten met een stille tocht. Deze inmiddels traditionele afsluiting van de Airborne herdenkingen begint om 21.00 uur met een filmvertoning van “The White Ribbon Mile” in de Oude Kerk. Daarna kan men één bloem uit eigen tuin leggen bij het monument aan de Rijn.

Op 11 en 12 september 2021 zijn zo’n dertig monumenten in Arnhem gratis te bezoeken tijdens de 35e editie van de Open Monumentendag. De ondertitel van dit jaar in Arnhem – ook voor jou – heeft alles te maken met het thema inclusie: het creëren van een gastvrije, diverse en toegankelijke ervaring waar iedereen aan kan deelnemen. theaterworkshop die is verbonden aan het gebouw en zijn geschiedenis.

Ook het bijzondere historische Kraton gebouw, waar ArtEZ gevestigd is, opent de deuren. Laat je rondleiden door het Kraton gebouw, met een indrukwekkende koloniale en Tweede Wereldoorlog geschiedenis en doe mee aan een improvisatie

Wij lossen uw probleem op

Computer versnellen en beveiligen Draadloos netwerk : overal WiFi in huis Printproblemen oplossen Email instellen op PC en smartphone Expert Apple-computers en tablets Verkoop computers-op-maat Voor particulieren en bedrijven

06 – 180 868 14

AIRBORNE KRANT

Ga voor meer informatie naar www.whiteribbonmile.nl

KRATON GEBOUW OPENT DEUREN TIJDENS OPEN MONUMENTENDAG

Computerproblemen ? ► ► ► ► ► ► ►

Veteraan Sandy Cortmann bezoekt White Ribbon Mile tijdens 75-jarige herdenking. Hij maakte zelf de overtocht niet want hij kon niet zwemmen.

Het pand is in de oorlogsjaren gevorderd door de Duitsers en in gebruik genomen als Aussenstelle Arnheim van de Sicherheitsdienst/Sicherheitspolizei. In de kelders waren cellen ingericht waar opgepakte burgers werden ondervraagd. Het gebouw was daarom berucht en gevreesd bij de Arnhemse bevolking. In het gebouw was ook de centrale van het eigen telefoonnetwerk van de Provinciale Geldersche Electriciteits-Maatschappij (PGEM) gevestigd. De Duitsers waren hiervan niet op de hoogte. Zo kon het verzet jarenlang de telefooncentrale gebruiken om berichten door te geven. Ga voor meer informatie naar: www.openmonumentendagarnhem.nl

ALTIJD AL DANSEN/OF MUZIEKLES WILLEN VOLGEN? Dit is je kans! Meld je snel aan voor een GRATIS proeﬂes voor seizoen 2021/2022 bij Ritmiek Dans en Muziek! Aanmelden kan via: planning@ritmiek.nl onder vermelding van actiecode: AIRBORNE

Pagina 37

Nieuw in Arnhem: Therapeutische praktijk Audiris

“Het is belangrijk om te groeien naar wie en wat je wilt zijn” Ze is gecertificeerd coach en behandelaar. Niki Beelen (1969) biedt met Audiris succesvolle therapeutische methodes die gebruikmaken van oefeningen en gesprekken. “Deze combinatie is effectiever dan alleen cognitieve therapie om te bereiken dat het leven meer of weer leefbaar wordt.”

Audiris biedt zowel individuele therapie als relatietherapie. Momenteel is er geen wachtlijst Nieuwsgierig geworden? Kijk op audiris.nl. of bel direct voor een gratis meet en greet

Optimum Clinics is een groeiende keten van zelfstandige behandelcentra. Wij richten ons op dermatologische, cosmetische en spatader behandelingen. Wij staan voor betaalbare en kwalitatief hoogwaardige zorg, zonder wachtlijsten en dichtbij de patiënt. Onze behandelcentra kenmerken zich door hun compacte setting die niet aanvoelt als een ziekenhuis, kleine teams, persoonlijk contact en een servicegerichte instelling. Met een verwijzing van uw huisarts wordt een behandeling bij Optimum Clinics gewoon vergoed vanuit uw zorgverzekeraar (excl. het eigen risico) Waarvoor kunt u bij de dermatoloog van Optimum Clinics terecht?

Bijna iedereen raakt wel een keer in zijn of haar leven de vaste grond onder de voeten kwijt. Door een echtscheiding, een ongeluk, ontslag of ander trauma. Elke ervaringen die je als schokkend of intens overweldigend hebt ervaren kan diepe angst, machteloosheid of weerzin oproepen. “Dat is normaal, maar zorg dat je het niet gewoon gaat vinden”, zegt Niki Beelen, “Gun jezelf een beter leven en neem nu de stap.”

Audiris Tel: 06-383 05 788 mail: info@audiris.nl bezoek: audiris.nl

Tegelhuys Arnhem Tegelhuys Arnhem staat voornamelijk bekend als tegelshop. Maar daarnaast verkopen wij ook een ruim assortiment aan sunshowers, baden , (douche) toiletten, kranen en vloerverwarmingen. U kunt bij ons terecht voor een vakkundig advies. Denken graag met u mee en hebben kwaltiteit en service hoog in het vaandel staan. Kom gerust eens langs dan kunt u al onze mogelijkheden bekijken. Alom ‘onze keuze is reuze’.

Optimum Clinics

Spataderbehandelingen Heeft u last van vermoeide benen, kramp in de benen of pijnlijke benen? Wilt u van die ontsierende vaatjes af en met mooie benen de zomer in? Maak dan een afspraak voor een microconsult. Dermatoloog Eugene de Zwart-Storm is een expert op het gebied van de behandeling van spataderen en kan u er snel weer vanaf helpen.

OPENINGSTIJDEN : Dinsdag t/m vrijdag 08.30 tot 17.30 uur Zaterdag 09.00 tot 16.00 uur info@tegelhuysarnhem.nl www.tegelhuysarnhem.nl Webshop: www.tegelhuysarnhem.nl

Overige huidaandoeningen De huid is een prachtig onderdeel van ons lichaam maar kan ook vervelende klachten geven. Ook voor alle andere klachten met betrekking tot de huid kunt u bij Optimum Clinics terecht. KNO en cosmetiek Voor klachten aan keel, neus of oor kunt u terecht bij onze KNO-arts in Nijmegen. Voor cosmetische behandelingen kunt u terecht bij Optimum Beauty in zowel Oosterbeek als Nijmegen. www.optimumclinics.nl 085-1302796 info@optimumclinics.nl

Omroep Gelderland staat stil bij Market Garden. Jij toch ook?

17 & 18 september | Bridge to Liberation Dit jaar beleef je Bridge to Liberation ‘on screen’. Een beleving met muziek, special effects, film en dans neemt je op spectaculaire wijze mee in waargebeurde persoonlijke verhalen ten tijde van de Slag om Arnhem.

17 sept - Herdenking Arnhem 18 sept - Herdenking Ginkelse Heide 18 sept - Herdenking Driel 19 sept - Herdenking Oosterbeek Vrijheid is niet vanzelfsprekend 30 augustus & 6 september Tien jongeren delen allemaal hun eigen, unieke levensverhaal met betrekking tot vrijheid. Ze hopen met het delen van hun ervaringen andere jongeren te inspireren.

Herdenkingen In het derde weekend van september zijn er dagelijks live tv-uitzendingen te zien van herdenkingen.

Piet Hoefsloot 17 SEPTEMBER 1944 OPERATIE MARKET GARDEN Engelse paratroopers nestelen zich rond de brug in Arnhem. Ze bereiden zich voor op de grootste operatie op Nederlands grondgebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veel families bevinden zich drie dagen lang tussen Engels en Duits vuur. Zo ook de familie Hoefsloot.

“

“Wij zien zondagavond 17 september Engelse soldaten de school, tegenover het huis, wat zij noemden ‘defendable’ maken. De hele familie: grootmoeder, verpleegster, tante, moeder met ons 10 kinderen en vriend Karel in de kelder schuilend voor hevig vuren rondom.

Dinsdagmiddag zien wij buurhuizen branden met de wind in onze richting. Vluchten? Waarheen? De tuin heeft geen achteruitgang, dus ik met een wit laken naar de overkant aan Engelse soldaat vragen waarheen. Hij wijst ons via het viaduct naar de andere kant van de brugoprit. Een gevaarlijke tocht!”.

”

In de binnenstad leidde de strijd tot veel schade. Ook de meubelwinkel aan de Bakkerstraat werd niet gespaard. Een brand verwoestte het pand op 20 september. Tussen het puin heeft Piet Hoefsloot een bordje geplaatst met de verwijzing naar het tijdelijke privéadres.

Wegwijs op het internet met gratis online lesprogramma Meld u gratis aan via 088 344 2000 ouderenfonds.nl/welkom-online

Moedervlekcontrole en huidkanker Een verdacht plekje kan veel onrust en zorgen met zich meebrengen. Het is belangrijk dat dit snel bekeken wordt en indien nodig behandeld. Wij kennen geen wachtlijst en kunnen u snel duidelijkheid geven.

Weg met ontstekingen Voor de behandeling van acne, eczeem en andere ontstekingen wordt u bij Optimum Clinics goed en snel geholpen. Onze dermatoloog luistert naar uw klachten en stelt samen met u een persoonlijk

In de septembermaand staat Omroep Gelderland in het teken van Operatie Market Garden. Volg diverse documentaires, spraakmakende programma’s en live herdenkingen. Meer weten? Kijk dan op gld.nl/marketgarden. Tegelhuys Arnhem BV Tegels & Sanitair Johannes Huddeweg 19 6827 CA Arnhem Tel. 026-3617522

behandelplan op. Waar nodig vindt uitgebreid allergie onderzoek plaats.

Het bordje met de verwijzing naar het tijdelijke privéadres.

Op de plaats van de afgebrande winkel staat nu het Focus Filmtheater. Het familiebedrijf “Hoefsloot Wonen” bestaat inmiddels 140 jaar en is gevestigd in Elst aan de Pascalweg 4.

GELDERLAND HOUDT MET TWEE PROGRAMMA’S DE HERINNERING LEVEND Oorlog laat een indruk achter. Daar is de provincie zich van bewust en daarom vindt Gelderland dit thema belangrijk. Met verschillende programma’s krijgen de toenmalige verschrikkingen een plek. Ook in 2021. De inwoners van Gelderland kunnen dit jaar op twee manieren stilstaan bij de Tweede Wereldoorlog. De provincie heeft namelijk twee programma’s waarin uitgebreid wordt stilgestaan bij de grote waarde van vrijheid. Vrijheid hebben we hoog in het vaandel staan en dat is niet vanzelfsprekend. De activiteiten van programma Gelderland Herdenkt lopen door tot 1 juli 2022. We geven hiermee de regio’s Achterhoek, Veluwe en Rivierenland de ruimte om de eerder geplande activiteiten en evenementen alsnog uit te voeren. Inmiddels is ook het programma Vrijheid van start gegaan. Gelderland wil met dit thema de tussenliggende jaren tot het kroonjaar 2024-2025 (80 jaar vrijheid) zichtbaar zijn en goed invullen. Het programma Vrijheid is breder dan het programma Gelderland Herdenkt. Vanzelf is er ruime aandacht voor de veteranen. Door in te zoomen op de oudstrijders die tegen nazi-Duitsland hebben gevochten, worden we ons meer bewust van de waarde die bevochten vrijheid ons brengt. Maar er is ook oog voor de veteranen van nu, democratie, politiek en vrije meningsuiting. Dit alles om de naoorlogse generatie bewust te maken van onze vrijheid.

Gedeputeerde Peter van ’t Hoog bij het Jacob Groenewoudplantsoen naast de John Frostbrug in Arnhem.

ontmoetingen met mensen die de impact van oorlog met zich mee dragen en hun waarde van vrijheid delen in 6 ontmoetingen. Denk daarbij aan: Een scholier van groep 8 en ooggetuige van de Slag om Arnhem van 12 in de oorlog - over wennen aan de waanzin; Veteraan Dennis Kroon met actieve veteraan en post actieve veteraan - over opoffering; Studenten van MBO klas bezoeken plekken over de impact van de Slag om Arnhem vormen hun eigen mening op de lessen zijn die zij mee willen nemen de toekomst in. Vrijheid-gedeputeerde Peter van ’t Hoog; “We kunnen de herinnering levend houden. Maar we gaan een stapje verder. Want met het programma Vrijheid denken we na over de waarde daarvan. En de keuzes die we nu maken.”

Een gezichtsbepalend, groot Gelders evenement is Bridge to Liberation 2021. Verschillende personen delen hun verhalen over de impact van oorlog en leven in vrijheid in het nu met ons. Opnieuw dit jaar niet aan de aan de voet van de historische John Frostbrug, maar wel heel dichtbij, vanuit Musis Arnhem. Door iedereen ‘on screen’ via livestream of op televisie via Omroep Gelderland te zien op vrijdag 17 september 2021. Dionne Stax neemt ons mee in een avond vol

Kijk op vrijdag 17 september 2021 om 20.30 uur naar Bridge to Liberation op televisie bij TV Gelderland of op een ander scherm via Livestream op www.bridgetoliberation.nl

BELEEF DE AIRBORNE EDE-MAAND Ede gaat voor een Airborne Ede-maand. In september staan drie grote herinneringsevenementen gepland, die verbonden worden door culturele en educatieve dropzones. Daarmee staat Ede stil bij het verhaal van de Airborne luchtlandingen van 1944: Airborne, op weg naar de vrijheid! Voor jong tot oud: herdenken, beseffen en beleven. Van een speciale veteranenavond en de Airborne Luchtlandingen en Herdenking tot een klassendag, muziek, films, tentoonstellingen en een groot Pegasus Wandelfestival. Natuurlijk is het programma afhankelijk van de dan geldende maatregelen, maar een deel van de activiteiten is online of is online live te volgen. Via onze kanalen wordt de da geldende informatie gedeeld, zoals toegangsregels bij de luchtlandingen en herdenking.

Zaterdag 18 september: Airborne Luchtlandingen en Herdenking. Een kleinere editie in omvang en toegang dan andere jaren, maar niet minder bijzonder. Zaterdag 25 september: Pegasus Wandelfestival. Beleveniswandelingen over moed en verzet.

ER ZIJN DRIE GROTE HERINNERINGSEVENEMENTEN: Vrijdag 27 augustus: Heideweek Airborne Avond met het Orkest Koninklijke Luchtmacht. Gemeente Ede nodigt haar veteranen uit voor deze speciale avond.

DROPZONES Tijdens de hele maand zijn er (muziek)voorstellingen, exposities en streetart en een Pegasus Battlefieldtour. De fototentoonstelling Toen en Nu op de Ginkelse Heide is terug, net als de Airborne

AIRBORNE KRANT

Heideweek Airborne Avond

Airborne Luchtlandingen en Herdenking

Culturele en Educatieve Dropzones

27 augustus 2021 Centrum, Ede

18 september 2021 Ginkelse Heide, Ede

September 2021 Ede en omstreken

Pegasus Wandelfestival ‘Airborne, op weg naar Vrijheid’ 25 september 2021 Akoesticum, Ede

filmmaand in Pathé. Voor kinderen zijn er speciale voorstellingen, een kinderfestival en een klassendag waarbij ze kennismaken met veteranen. Ook is er een gratis doeboekje met opdrachten rond het verhaal van de Airborne. U vindt het volledige en actuele programma op www.ede.nl/airborne. VLAG Eer de helden van 1944 ook door de speciale Airborne Ede vlag uit te hangen. Bestellen kan via www.airborneherdenking.nl. Of koop hem bij een van de verkooppunten in gemeente Ede, kijk voor een lijst op www.ede.nl/airborne

Pagina 39

Maak kennis met Golf bij Golfbaan Heelsum Deze kennismaking bestaat uit 5 lessen van 50 minuten in een groep van maximaal 4 personen. Tijdens de lessen leert u de basistechnieken van de sport van een van onze PGA-Holland professionals. Naast techniek zal er ook aandacht zijn voor het materiaal, de golfregels en andere zaken waar u rekening mee dient te houden bij het golfen. Tijdens de lessen zijn al het materiaal en de gebruikte golfballen inclusief. U kunt nu kennismaken met golf voor slechts € 75,- p.p.

Voor meer informatie en inschrijven scant u de QR code:

Golfclub Heelsum Ginkelseweg 14, 6866 DZ Heelsum 0317 - 31 31 36 gcheelsum.nl

Dankbaarheid voor het redden van zovele levens door vaak totaal onbekenden. Dankbaarheid voor jarenlange wederopbouw. Trots. Trots op een inmiddels weer prachtige stad met zijn mooie monumenten en vooral de prachtige Eusebius. Geliefd middelpunt van Arnhem.

1940 - 2021 Oorlog. Waanzin. Arnhem totaal verwoest. Alle inwoners hun stad uit. Omliggende dorpen die zoveel mogelijk mensen opvingen. Ontreddering. Boosheid. Verdriet. Maar ook hoop. En menselijkheid. Ervaren dat je medemens voor je klaarstaat.

Trots op vrijheid. In vele diversiteiten. Zijn wie we mogen zijn, zonder juk van overheersing, verbod op meningsuiting of levensovertuiging en dwang. Dat we ons leven in mogen richten zoals we willen. Daarom herdenken we ieder jaar weer diegenen die dit mogelijk gemaakt hebben. Door bloemen bij oorlogsgraven te leggen, momenten van stilte te houden, bijeenkomsten organiseren en vele andere mogelijkheden om te danken en te gedenken.

Moed. Dappere mensen die bleven vechten. Met gevaar voor eigen leven. Voor een volk wat ze niet kenden. Maar ze waren er. Voor hun medemens.

In Arnhem en omstreken doen we dit door de Airborne Wandeltocht te organiseren. De grootste eendaagse wandeltocht ter wereld. Zo laten we Leed, vernieti gde levens, incomplete families. Verwoesti ngen, plunderingen. zien dat wij, anno 2019, nog steeds niets zijn vergeten. En nog steeds in Maar toch bleef daar alti jd de wil om te overleven. Door te gaan. En de dankbaarheid in vrijheid mogen leven. draad weer op te pakken. Het is van groot belang dat wij blijven herinneren. Daarom sponsor ik, Nu, zoveel jaren later, is er dankbaarheid. Dankbaarheid voor al diegenen die hun leven gaven of hun leven in gevaar brachten om vrijheid terug te krijgen. Om de waanzin te stoppen. En eindelijk weer hoop en licht in de duisternis brachten.

Birgit Boer, dit evenement. Door dit stuk te schrijven. En de lezer vooral wil meegeven dat we mogen genieten van het leven. En er altijd mogen zijn voor anderen. In goede en slechte tijden. Want op alle levenspaden is er verdriet en vreugde. Maak iets van uw levenspad. Samen met uw medemens. Zodat ook uw voetstappen nooit vergeten worden.

Birgit Boer | Telnr: 06-18885382 | Email:birgit@lucia-uitvaartzorg.nl