Issuu

U itg ev er ij

AIRBORNE KRANT M DH

M DH

HERDENKEN | HISTORIE | INFORMATIE | VERHALEN EDITIE: GEMEENTE LINGEWAARD

DANK AAN VETERANEN! WE DENKEN AAN U. THANK YOU VETERANS! OUR THOUGHTS ARE WITH YOU.

U itg ev er

ER OP UIT IN DE AIRBORNE REGION

DZIĘKUJEMY WAM, WETERANI! MYŚLIMY O WAS.

Herdenken, beseffen en beleven van de Slag om Arnhem, dat doen we met elkaar. Er is genoeg te doen om op uw eigen manier stil te staan bij deze geschiedenis. In deze krant vindt u een Airborne kalender vol herdenkingen, activiteiten en tours voor jong en oud. Op de Airborne Region website vindt u nog meer tips voor een dagje uit in deze regio. Wandel bijvoorbeeld mee met een deskundige ‘battlefield guide’ of fiets langs de vele oorlogsmonumenten. Tips voor leuke activiteiten en de meest actuele informatie over de kalender vindt u op deze website: www.airborne-region.nl.

rij ev e

ev e

rij

WANDELEN DOOR HET VERLEDEN

itg U DH M



itg

De Airborne Regio staat bekend om haar oorlogsverleden. Het is de regio van de luchtlandingen, de Slag om Arnhem en van ‘een brug te ver’. De sporen van dit verleden zijn nog goed terug in zien in het landschap door de vele monumenten, monumentalen gebouwen, markeringen en informatiepanelen. Vanaf deze zomer is er een actieve manier om deze geschiedenis te beleven met de lancering van vier vernieuwde Airborne wandelroutes in Arnhem, Ede, Oosterbeek en Driel.



De wandelroutes gaan elk langs historische plekken en vertellen langs de route de mooiste verhalen. Zo beleeft de wandelaar het verleden op de plek zelf. Via informatie over verschillende plekken, historische foto’s en persoonlijke verhalen wordt de wandelaar meegenomen in geschiedenis van de Slag om Arnhem.



Foto: FunckSterrShoots

M AIRBORNE KRANT

Home www.marc-home.nl Kleine molenstraat 1 A

ev U

Marc

itg

Cook





itg

er ij

Vervolg zie pagina 3

800 NIEUWE EN GEBRUIKTE REINIGINGSVOERTUIGEN EN SPECIALE BEDRIJFSWAGENS

W W W. C L E A N M A T. E U

Pagina 1

in het vegetarisch zorgcentrum Felixoord Felixoord is een lommerrĳk gelegen woonzorgcentrum waar vegetariërs uit heel Nederland naartoe komen om hun oude dag in harmonie met de natuur door te brengen.

• U thuis wat extra hulp kan gebruiken • U tijdelijk wat meer ondersteuning nodig heeft • U op zoek bent naar een nieuw thuis

U itg ev er

Wij koesteren het contact met u, uw naasten en mantelzorgers. Samen zorgen wij ervoor dat u de regie over uw eigen leven behoudt.

St. Vegetarisch Zorgcentrum Felixoord Ommershoﬂaan 35, 6861 CH Oosterbeek 026-3340955

www.felixoord.nl

onderdeel van stichting

Bij Pleyade bepaalt u zelf hoe u wilt leven

U itg ev er

Felixoord biedt beschermd wonen en verzorgd wonen. In de zorgverlening gaat respect voor mensen hand in hand met respect voor milieu en dierenwelzijn. Bij de zinvolle dagbesteding wordt aangesloten bij de leefstijl en interesses van de bewoners. Cultuur en natuur staan centraal.

U itg ev er ij

Wonen in een vertrouwde omgeving, genieten van de dagelijkse dingen en uw leven leiden zoals u dat graag doet. Pleyade biedt liefdevolle ondersteuning en begeleiding wanneer:

Felixoord is het enige vegetarische zorgcentrum in WestEuropa en werd in 1968 in opdracht van een groep oudere vegetariërs gebouwd. Felix Ortt, grondlegger van het vegetarisme in Nederland, is naamgever van Felixoord en één van de oprichters.

Liefdevolle ondersteuning die bij u past

WONEN EN LEVEN

M DH

U itg ev er ij

“Het is hier fijn wonen. Ik zit helemaal op mijn plek.“

www.pleyade.nl | 026 - 751 7310 | Locaties in Arnhem, Elst en de Liemers

Vierakkerstraat 18a 6851 BE Huissen Tel: 026-2148234

rij ev e

ev e

rij

E-mail: huissen@jansenhorenenzien.nl

itg U

itg

NIEUW IN HUISSEN

De nieuwste specialist in Huissen die zorgt voor ogen en oren is Jansen Horen & Zien. Van zus Chantal en broer Raymond. Zij is opticien/contactlensspecialist en hij audicien/opticien. Beiden zijn zeer ervaren, gediplomeerd

itg

er ij

Levenslange service Bovendien is Jansen Horen & Zien leverancier van alle zorgverzekeraars. ,,Wij verzorgen uw declaratie bij de zorgverzekeraar en staan garant voor levenslange service.’’ Helemaal nieuw is de service aan huis. ,, We komen op afspraak naar u toe! Uiteraard houden we dan alle geldende regels in acht, net als in onze zaak.’’ Daarvan zijn de openingstijden: dinsdag tot en met donderdag van 9.30 tot 18.00 uur, vrijdag tot 20.00 uur en zaterdag tot 17.00 uur. Chantal: ,,Vergeet niet: uw ogen en uw oren laten u genieten van het leven.

itg

Kosteloze services Jansen Horen & Zien Huissen is een instant hit gebleken en dat heeft al gezorgd voor een uitgebreid klantenbestand. Mede omdat ze tijdens de lockdown open bleven. ,,Wij hebben een cruciaal beroep en helpen graag, juist in deze nare periode’’, legt Chantal uit. Die een reeks services van haar onderneming aanhaalt, ook

nog eens volledig kosteloos! ,,Oogmetingen, controle van je huidige lenzen, bijstellen van je huidige bril. Ook het proberen van de meest recente contactlenzen is gratis.’’ Raymond, over zijn specialisme ‘(h)oren’: ,,Controle van bestaande hoortoestellen, het optimaal inregelen ervan en het proberen van de nieuwste hoortechnieken. Alles is kosteloos bij ons.’’

Jansen Horen & Zien is oktober vorig jaar geopend in het centrum van het gezellige stadje Huissen. Aan de Vierakkerstraat, naast Huisman Sport. Chantal deed al een schat aan ervaring op bij het gerenommeerde Berendsen Optiek in Huissen. ,,Ik vond het tijd om op eigen benen te staan en ik ben blij dat ik die stap gemaakt heb.’’ Daarbij geholpen door broer Raymond. Al bijna negen jaar lang dé man achter Jansen Horen & Zien in Zutphen. Het ondernemen én het vak zit beiden in het bloed, want hun ouders waren opticiens van naam en faam. ,,We zijn in een optiekwinkel geboren’, aldus Raymond. Samen beschikken ze over alle diploma’s als opticien en contactlensspecialist en audicien.

en kundig. Ze onderscheiden zich verder met onder meer (kosteloze) service aan huis!

Dus graag tot horens en/of ziens!’’

Vervolg van pagina 1

U itg ev er

U itg ev er ij

Daarnaast zijn er onderweg vele monumenten en verborgen verhalen. In het centrum van Driel kom je langs een borstbeeld van generaal-majoor Sosabowski, de commandant van de Poolse troepen die in Driel vochten. Maar op deze route wordt je ook meegenomen in de geschiedenis die niet meer overal zichtbaar is. Zo loopt de route door de Korte Molenstraat waar vroeger de katholieke jongensschool stond en waar tijdens de slag een verbandpost was ingericht.

Landmark ‘Vensters op het verleden’ op de Ginkelse Heide. Foto: Gemeente Ede

DE PERIMETERWANDELING, OOSTERBEEK (8 KM) Deze wandelroute neemt je mee langs de perimeter: de hoefijzervormige verdedigingslinie in Oosterbeek tijdens de Slag om Arnhem. De route begint bij het Airborne Museum at Hartenstein, gaat door het centrum van Oosterbeek en slaat vervolgens de natuur in waarbij de route slingert door Park Hartenstein, Landgoed De Hemelse Berg en helemaal afzakt naar de Rijn. Deze wandeling gaat langs plekken van grote slagen, klein leed en moedige acties, langs oude landgoederen, voormalige noodhospitalen en nog steeds zichtbare sporen van de oorlog.

M DH

WANDELING DE POLEN VAN DRIEL, DRIEL (6 KM) Tijdens de Slag om Arnhem werd er in Driel zwaar gevochten door de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade. De wandeling De Polen van Driel gaat langs de belangrijkste locaties van de strijd die de militairen van deze brigade hebben geleverd. Zo kom je onder andere op de landingsgebieden van de Poolse militairen en loop je langs het voormalige hoofdkwartier van generaal-majoor Sosabowski.

Onderweg gaat deze route langs belangrijke locaties als Onderlangs en Bovenover, het Sint Elisabeths Gasthuis en Museum Arnhem. Voor meer informatie en een breder historisch kader kan er zelfs van te voren een bezoek gebracht worden aan Airborne at the Bridge. Dit informatiecentrum over de Slag om Arnhem bevindt zich aan het begin van de wandelroute.

Onderweg kom je fantastische verhalen tegen. Wist je bijvoorbeeld dat op de plek van Het Gasthuis Oosterbeek vroeger Hotel Dreyeroord zat? En dat dit het hoofdkwartier was van de 7th King’s Own Scottish Borderers die daar de Slag om het Witte Huis uitvochten? Of dat op Landgoed De Hemelse Berg meer dan 200 vluchtelingen onderdak zochten om te schuilen van het oorlogsgeweld? Kom meer te weten over deze en de 18 andere punten tijdens het wandelen van deze route.

U itg ev er

AIRBORNE STADSWANDELING, ARNHEM (7,5 KM) De Airborne Stadswandeling neemt wandelaars mee langs historische locaties van de Slag om Arnhem. De route start bij het Jacob Groenewoudplantsoen, vlak naast de beroemde John Frostbrug, en volgt de Rijn tot aan de Zwarteweg, waar het huis staat waar generaal Urquhart zich tijdens de eerste dagen van de slag schuil moest houden. Vervolgens loopt de route terug richting het stationsplein van Arnhem.

Een van de mooiste plekken langs de route is de Heidebloemplas. Maar het natuurschoon verbergt een tragedie. Na het falen van Operatie Market Garden waren veel militairen achtergebleven. In twee operaties werd geprobeerd zo veel mogelijk van hen naar veilig gebied te brengen. De laatste poging, Operatie Pegasus II, vond plaats in november 1944 en was geen succes. Een grote groep Britse militairen werd tijdens een ontsnappingspoging ontdekt door Duitse troepen. Hierbij vielen slachtoffers en werden velen krijgsgevangene gemaakt.

M DH

U itg ev er ij

De Airborne wandelroutes maken deel uit van een groter wandelnetwerk: de international hiking trail van de Liberation Route Europe. Deze lange-afstandswandelroute gaat van Londen naar Berlijn en volgt de route die de geallieerden namen tijdens de bevrijding van Europa. De Airborne wandelroutes laten zien hoe er in de Airborne regio hard is gevochten voor vrijheid.

rij

DROPZONEWANDELING, EDE (8 KM) Wandelaars van de Dropzonewandeling starten, net als tweeduizend militairen tijdens de Slag om Arnhem, op de Ginkelse Heide. Vanaf het spectaculaire landmark ‘Vensters op het verleden’ loopt men een route langs meerdere monumenten en informatiepanelen over de Tweede Wereldoorlog. De impact van deze operatie op het landschap en de inwoners van de regio is nog steeds zichtbaar in Ede.

rij

Jacob Groenewoudplantsoen bij de John Frostbrug in Arnhem. Foto: Toerisme Arnhem Nijmegen

ev e

itg

ev e

Borstbeeld van generaal-majoor Stanisław Sosabowski.

Ansichtkaart van Hotel Dreyeroord voor de oorlog. Foto: Gelders Archief: 1513-1845, Adremo, Public Domain.

Wil je meer informatie of meteen de gps route downloaden? Ga naar www.visitarnhem.com/airborne.

STICHTING AIRBORNE REGION

M AIRBORNE KRANT

UITGEVER: MDH Uitgeverij DRUKKER: Janssen Pers LAY OUT: MDH Uitgeverij, Doetinchem

er ij

REDACTIE MEDEWERKERS: Lisa van Kessel, Jory Brentjens, Yvette Polman, Martine Hemstede, Feike Klomp, Rosalie Thomassen (hoofdredactie, Airborne coördinator bij Stichting Airborne Region).

FOTO’S: FunckSterrShoots, Imperial War Museum, Sectie communicatie Luchtmobiele Brigade, Daan van Oort, Gelders Archief, Arjan Vrieze, Maarten Weij, J. van Soelen, Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, Gemeente Ede.

itg

De Airborne Krant 2021 verschijnt in de hele Airborne regio (gemeenten Arnhem, Ede, Overbetuwe en Renkum) en aangrenzende gemeenten. Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door de gemeenten Arnhem, Ede, Overbetuwe en Renkum en de Provincie Gelderland.

OPDRACHTGEVER: Stichting Airborne Region info@airborne-region.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De redactie doet er alles aan om de juiste informatie te verwerken, maar staat niet in voor onvolkomenheden of wijzigingen. Controleer altijd voor uw bezoek actuele informatie via websites.

itg

De Stichting Airborne Region (SAR) bundelt kennis en inspiratie voor elkaar en voor u, via deze Airborne Krant en de nieuwe website www.airborne-region.nl. Meer weten en partner worden? Mail ons via info@airborne-region.nl.

COLOFON

De Airborne gemeenten Arnhem, Ede, Overbetuwe en Renkum werken met honderden partners in deze regio samen om het verhaal van de Slag om Arnhem krachtig uit te dragen en gedurende het hele jaar inwoners en bezoekers van de regio te betrekken bij deze geschiedenis. Vanuit deze intensieve samenwerking is de Airborne Region ontstaan. Dat is niet alleen een titel die we als hele regio trots uitdragen, maar het is ook een platform waarop alle initiatieven samen komen.

Pagina 3

U itg ev er ij

‘’WIJ ZIJN TROTS OP ONS TEGELHUYS EN TROTS OP UW BADKAMER” Een unieke badkamer! Door ons unieke assortiment sanitair, onze passie voor sanitair en onze aandacht voor de wensen van onze klanten, maken wij het mogelijk. Tegelhuys Arnhem is sinds 2005 een begrip in Arnhem en omstreken, onze klanten vertellen ons dat wij door ons assortiment en onze zorg, net dat beetje meer bieden dan anderen. Wij begrijpen wat u wil en wij maken het met zorg mogelijk..

M DH

Een nieuwe badkamer is een behoorlijke ingreep en een ﬂinke investering, die badkamer moet dus perfect zijn. Wij ontmoeten Een nieuwe badkamer is een behoorlijke ingreep en een flinke investering, die badkamer moet dus perfect zijn. Wij ontmoeten uu dan ook graag om uw badkamer om wensenuw te bespreken. Met liefde stellen wij een uniekete badkamer samen waar u naar op dan ook graag badkamer wensen bespreken. Met zoek bent en jaren plezier aan gaat beleven... liefde stellen wij een unieke badkamer samen waar u naar op Daarom zijn wij trots op ons Tegelhuys, en op uw badkamer! zoek bent en jaren plezier aan gaat beleven... Regendouche set Daarom zijn wijSunshower trots opDeluxe ons Tegelhuys, en op uw badkamer! Duero chroom van € 3600,-

voor € 3195,-*

van € 719,-

voor € 495,-*

• Inbouw • Full Body • UV • Touchscreen • Infrarood

Thermostatische opbouw doucheset (telescopisch) Douche kop is rond 30 cm

Maat 32 x 187 x 16,5 cm

U itg ev er

Van 1 december t/m 31 januari maakt u kans om bij ons € 500 terug te verdienen! Hoe kunt u dit doen? Plaatst u in deze twee maanden een opdracht bij ons en meldt u uw aankoop aan via www.5sterrenspecialist.nl dan speelt u mee om 500 terug te winnen.

U itg ev er

€500,Retour

* let op: alleen geldig in december 2020

(Vraag naar de mogelijk heden in onze showroom)

* let op: alleen geldig in december 2020

Veenstra piano’s Uw adres voor ambachtelijke kwaliteit sinds 1992.

pianostemmen, alle reparaties, goede occasions. Gespecialiseerd revisiebedrijf.

Tegelhuys Arnhem BV Tegels & Sanitair Johannes Huddeweg 19 6827 CA Arnhem Tel. 026-3617522 info@tegelhuysarnhem.nl

Score

8.9

29 Gecontroleerde klantbeoordelingen

OPENINGSTIJDEN: Dinsdag t/m vrijdag 08.30 tot 17.30 uur. Zaterdag 09.00 tot 16.00 uur

Groenestraat 18, 6991 GE Rheden tel. 026-78 57 689 mob. 06-11 282 637

www.veenstrapiano.nl

rij ev e itg U DH M

er ij

itg

ev e

rij

WWW.TEGELHUYSARNHEM.NL

itg

Zit jij hier binnenkort? Ga voor meer informatie naar www.cityden.com/vakantieineigenland

FOTO’S VAN DE SLAG OM ARNHEM U itg ev er ij GENERATIES CENTRAAL IN BRIDGE TO LIBERATION 2021 Oorlog maakt impact. In deze editie van de Bridge to Liberation -screen experienceontmoet je verschillende generaties die hun verhalen over de impact van oorlog en leven in vrijheid in het nu met ons delen. Special effects, optredens van bekende artiesten en dansers maken er vanuit diverse locaties in Arnhem weer een verrassende experience van.

U itg ev er

Deze foto van een mortierteam aan de Van Lennepweg in Oosterbeek. Hij werd gemaakt op donderdag 21 september gemaakt door sergeant Smith en werd in veel publicaties opgenomen. Het team bestaande uit korporaal Jim McDowell, soldaat Norman Knight en soldaat Ron Tierney wordt vaak het beroemdste mortierteam van de Tweede Wereldoorlog genoemd.

Bridge to Liberation is onderdeel van de Arnhemse herdenkingsavond. De kranslegging en Bridge to Liberation worden op vrijdagavond 17 september uitgezonden door Omroep Gelderland en via livestream op bridgetoliberation.nl. Daarnaast kun je op diverse locaties in de stad samen naar de uitzending kijken, op deze locaties is ook een voor- en naprogramma. Houdt de social media in de gaten om je aan te melden voor kaarten.

itg

ev e

rij

Na negen dagen van zware gevechten waren de mannen van de AFPU uitgeput en door hun lege fotorolletjes heen. Deze foto, gemaakt door sergeant Smith, van uitgebrande jeeps in de buurt van Villa Hartenstein was de laatste foto die de AFPU leden maakten.

De uitzending begint op 17 september om 20:30 uur op bridgetoliberation.nl

itg

ev e

rij

Sergeanten Smith (L), Walker (M) en Lewis (R) belandden in de perimeter in Oosterbeek en konden daarom geen beelden vastleggen van de strijd bij de Rijnbrug. Tijdens de strijd in Oosterbeek maakten ze echter vele opnamen. Het lukte hen alle drie om in de nacht van 25 op 26 september te evacueren over de Rijn en veilig de overkant te bereiken. Voordat ze de oversteek maakten, hadden ze al het opgenomen materiaal verdeeld zodat als één van hen iets overkwam, niet al het materiaal verloren zou gaan. Binnen 24 uur kwam dit materiaal aan in Londen bij het Britse Ministerie voor Informatie. Slechts twee dagen daarna werden de foto’s vrijgegeven voor publicatie. Enkele van deze beelden worden hier verder uitgelicht. Alle foto’s die de leden van de AFPU gemaakt hadden, werden openbaar gemaakt, op één foto na. Een opname van een Britse officier die door een vlammenwerper was geraakt, kwam niet door het censuur proces heen.

Dionne Stax neemt de kijker mee in een avond vol ontmoetingen met mensen die de impact van oorlog met zich mee dragen en hun waarde van vrijheid delen. Dit jaar met bijdragen van DI-RECT, Ellen ten Damme, Ruben Hein, Pjotr, Dennis Kroon, Nazmiye Oral, Phion (orkest van Gelderland en Overijssel) en Introdans. Samen geven zij kleur aan de emoties die gedeeld worden.

U itg ev er

In de regel vormde de AFPU teams van één fotograaf en één cameraman die vervolgens bij een legeronderdeel werden geplaatst. Tijdens Operatie Market Garden werd van deze aanpak afgeweken en werden drie fotografen ingezet om de acties van de Britse 1st Airborne Division vast te leggen.

Deze foto van generaal Urquhart voor Villa Hartenstein is een uitsnede van één van de meest iconische foto’s van de Slag om Arnhem geworden. De foto werd gemaakt op 22 september door sergeant Smith en laat goed de schade aan villa Hartenstein zien. Urquhart poseert hier naast zijn Pegasusvaandel, het symbool van de 1st Airborne Division. Dit vaandel werd tijdens de Britse evacuatie mee de Rijn overgenomen en werd na het overlijden van Urquhart door zijn weduwe aan het Airborne Museum geschonken. Het vaandel is te zien in de vaste presentatie van het museum.

M DH

De AFPU werd opgericht in 1941 en had als taak de activiteiten van de Britse krijgsmacht op beeld vast te leggen. De AFPU bestond hoofdzakelijk uit professionele fotografen en cameramannen die zich vrijwillig voor deze functies hadden opgegeven. Later werden ook mensen zonder ervaring toegelaten. Zij kregen een militaire training gevolgd door een training in het gebruik van de fotoapparatuur.

M DH

U itg ev er ij

Tijdens Operatie Market Garden waren drie leden van de Army Film and Photographic Unit (AFPU) actief bij Arnhem. Zij legden een aantal van de meest iconische beelden van de Slag om Arnhem vast.

Foto’s: Imperial War Museum

Computerproblemen ?

Iedereen verdient goede zorg

Wij lossen uw probleem op

Computer versnellen en beveiligen Draadloos netwerk : overal WiFi in huis Printproblemen oplossen Email instellen op PC en smartphone Expert Apple-computers en tablets Verkoop computers-op-maat Voor particulieren en bedrijven

itg

er ij

Amref Flying Doctors traint zorgverleners in Afrika. Ga naar amref.nl/zorgverleners of scan de QR-code.

AIRBORNE KRANT

06 – 180 868 14

► ► ► ► ► ► ►

Pagina 5

PP PP

U itg ev er ij

SCHUILING

SCHOENREPARATIE & LEDERWAREN

M DH

- Voor al uw fotowerk - Pasfoto’s - Camera’s en ass. - Fotolijsten, ook op maat - Al uw inlijstwerk - Telefoon Langestraat 8 • Huissen • t.abonnementen 026 3259095 • www.fotovaneimeren.nl

002 www.schuilingschoenreparatie.nl 002

002 002 OosterbeekLangestraat - Zevenaar -54, Huissen - Westervoort Huissen 002 www.schuilingschoenreparatie.nl www.schuilingschoenreparatie.nl

U itg ev er

E N.

U itg ev er DH M

JE ZIET MEER MET EEN GELEIDEHOND.

Meld je aan op OERRR.nl

NERGENS TEGEN AAN LO P

bezoek ons op facebook  facebook.com/fotovaneimen

VERBORGEN IK WIL SCHATTEN OERRR

V P Camer F Al uw inlijstw T

M DH

P Pschoenreparatie P P P Psleutels P P P Pnaamborden P P P Pfournituren P P P Ptassen P P P Priemen P P P Pportemonnees P P

ficeerd Gecertifi fi fi reparateur van:

rij ev e itg U DH M

itg

ev e

rij

GIRO 275400

DierenLot.nl Egaliseerbedrijf Kerkman Egaliseerbedrijf Kerkman is een bedrijf dat gespecialiseerd is in de tuinbouw.

www.egaliseerkerkman.nl

U DH M

Voor als het écht vlak moet zijn!

itg

Postadres: De Halden 26, 6685 CD Haalderen Bezoekadres (op afspraak): Weteringseweg 8, 6681 LM Bemmel Tel: 06 - 129 12 502 Email: egaliseerkerkman@planet.nl

itg

er ij

Onze werkzaamheden zijn vooral gericht op het egaliseren, aanleggen van containervelden, lavavelden en teeltvloeren.

U itg ev er ij

M DH

U itg ev er

“Ik ben bij het Airborne Museum begonnen als ooggetuige van de Slag om Arnhem, maar eigenlijk ben je dat helemaal niet,” vertelt Jan. “Je bent slechts ooggetuige van wat er in een kring van 10 meter om je heen gebeurt, want voor de rest weet je niets. Wij hadden helemaal geen informatie. We hebben de Engelsen zien landen, maar we hadden geen idee wat ze kwamen doen. Achteraf las en hoorde ik veel over wat er gebeurd was en dat verklaarde een hoop van de dingen die ik op het moment zelf niet begreep,” gaat Jan verder.

Als tiener maakte Jan Loos in Oosterbeek de Slag om Arnhem mee. Een heftige periode. Ondertussen is hij al meer dan 20 jaar vrijwilliger bij het Airborne Museum. In eerste instantie als ooggetuige, daarna ook als gids op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery. Dat doet hij graag, want daar, zegt Jan, staan 1750 persoonlijke monumenten.

Door aandacht te blijven schenken aan de Airborne Begraafplaats en de verhalen van de mensen die er begraven liggen, wordt de Slag om Arnhem een blijvende herinnering. “De begraafplaats is een schitterende en vredige plek die ongelooflijk mooi ligt, maar ik heb graag dat het bij mensen doordringt wat voor plek dit precies is,” sluit Jan af. “En door persoonlijke verhalen te vertellen wordt duidelijk dat, hoe mooi de begraafplaats ook is, we hopen dat er niet meer van deze plekken hoeven te komen.”

U itg ev er

ELKE STEEN IS EEN PERSOONLIJK MONUMENT

Jan tijdens een rondleiding op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery.

Jan geeft nu al ruim 10 jaar rondleidingen op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery. “Bij een rondleiding op de begraafplaats gaat het echt om de persoonlijke verhalen van de jongens die daar liggen, bij hun eigen grafsteen. Daar zit ook een persoonlijke band. We hebben deze jongens gewond zien raken, ze waren in onze huizen en we hadden toen samen honger.” Voor Jan is het belangrijk om het verhaal door te vertellen en bezoekers de betekenis van een plek als de begraafplaats mee te geven. Jan: “Het was een groot slagveld. Er zijn zo’n 1.800 doden gevallen in negen dagen en het gros van de gesneuvelden waren echt jonge mannen, van 18 tot 23 jaar oud. Daarnaast waren het vreemdelingen, die de moed hebben gehad hebben om in een vreemd land te vechten voor de bevrijding van de mensen die hier woonden. Mensen zeggen wel eens dat zij hun leven hebben gegeven, maar dat is niet zo. Hun leven is hen hier afgenomen.”

M DH

U itg ev er ij

Tijdens de Slag om Arnhem zaten Jan, zijn moeder en zusje in de kelder van de buren terwijl de gevechten boven hun hoofden raasden. Enkele keren ging Jan naar buiten, voor water, eten en omdat hij nieuwsgierig was, maar voor de veiligheid moest hij steeds terug de kelder in. In de korte momenten buiten de kelder werd Jan geconfronteerd met gesneuvelde militairen en brandende huizen. Ze probeerden op donderdag weg te vluchten, maar dat mislukte. Het gezin zat tot de laatste dag middenin de strijd. Op maandag 25 september werd het gezin van Jan weggestuurd door de Duitse bezetter. Twee minuten hadden ze, om hun spullen te pakken en hun huis te verlaten. Enkele gewonden Britten bleven in het huis achter en werden krijgsgevangene gemaakt.

Rondleidingen op de Arnhem Oosterbeek War Cemetery worden aangeboden door het Airborne Museum. Kijk voor de mogelijkheden op www.airbornemuseum.nl.

WETHOUDER HERDENKEN BOB ROELOFS OVER EDUCATIE ROND DE SLAG OM ARNHEM:

‘DEZE GESCHIEDENIS ZULLEN WE BLIJVEN DOORGEVEN’

AIRBORNE KRANT

Gegrepen door de prachtige verhalen van zijn docent geschiedenis besloot Roelofs ook docent geschiedenis

rij

ev e

itg

er ij

Om die reden is hij ook blij dat alle belangrijke plekken in het verhaal rond de Slag om Arnhem de laatste jaren aandacht krijgen. Met herdenkingen, virtuele rondleidingen en monumentjes. ‘De Slag om Arnhem is geen verhaal van grote heldendaden. Het zijn allemaal kleine, persoonlijke verhalen. Dat maakt het juist zo indrukwekkend. En dat je op de plek staat waar het is gebeurd. Er zijn veteranen die nog steeds niet over de John Frostbrug kunnen rijden. Dat is te heftig.’

Voor hemzelf is de herdenking in de Eusebiuskerk en de wandeling naar het monument in de Berenkuil het meest indrukwekkend. ‘De stilte, het eerbiedige. En dat al meer dan 75 jaar. Ik vind het heel bijzonder dat ik als wethouder en als Arnhemse jongen kan bijdragen aan het delen van deze belangrijke geschiedenis.’

itg

Als twintiger kreeg Roelofs sympathie voor de veteranen toen hij ze ontmoette in het uitgaansleven en bij zijn tante. Hij moest zijn kritische mening bijstellen: ‘Ik zag met hoeveel liefde de veteranen van de Slag om Arnhem hier werden onthaald en hoe ze daarvan genoten. Al die vriendschappen die zijn ontstaan tussen de Arnhemmers en de veteranen, en later, tussen hun kinderen. Het gaf me een groot gevoel van verbondenheid.’

Arnhem doet de komende herdenkingsmaand veel aan educatie over de Slag. Zodat alle Arnhemse kinderen deze belangrijke geschiedenis leren kennen, net als Bob Roelofs in zijn jonge jaren. Denk aan de activiteiten in de vernieuwde Eusebiuskerk. Aan de hand van drie ooggetuigen ervaart de bezoeker wat de kerk in de laatste oorlogsjaren meemaakte. De expositie is een grote multimedia-ervaring. Dan zijn er nog de expositie in Airborne at the Bridge, de Bridge to Bridgeloop, die veel jongeren trekt, en de Airborne stories app. Arnhemse scholen worden op allerlei manieren betrokken bij de herdenking. Kinderen van diverse scholen leggen bijvoorbeeld bloemen bij het monument. De Slag wordt tijdens de lessen behandeld.

Roelofs had een klassiek generatieconflict met zijn ouders. Zij waardeerden de Amerikanen vanwege de bevrijding en het Marshallplan, zijn broer en hij verafschuwden het land vanwege de misdaden in de Vietnamoorlog. Zijn vader diende in voormalig Nederlands Indië, de zoons moesten niets hebben van militair vertoon. Toen zijn broer militaire dienst weigerde, was dat voor zijn vader onbegrijpelijk.

te worden. Hij is blij dat Arnhem in de plannen voor de Airborne herdenkingen nog meer aandacht voor educatie opneemt. ‘Het is voor Arnhemse kinderen heel belangrijk dat ze de geschiedenis van hun eigen omgeving kennen. Je snapt dan beter hoe democratie werkt en hoe de wereld in elkaar zit’, zegt Roelofs. ‘Zeker nu veteranen het verhaal steeds minder kunnen vertellen.’ Hij maakt zich geen zorgen: het verhaal over de mislukte bevrijding van Nederland zal altijd worden doorverteld. ‘Dat meisje van 11 had het verhaal over de evacuatie na de Slag om Arnhem van haar moeder gehoord, die het weer van háár oma hoorde. Toch kon ze zich er alles bij voorstellen.’

itg

ev e

rij

Zijn ouders zaten er middenin, in de Slag om Arnhem. Bob Roelofs kan zich de verhalen aan tafel nog goed herinneren. Toch kreeg hij pas later grote belangstelling voor de Slag om Arnhem. ‘Toen ik ontdekte hoeveel sporen de Slag heeft getrokken in deze regio. Die negen maanden zijn bepalend geweest in de levens van iedereen die het meemaakte en in de geschiedenis van de stad. Bovendien zette de Slag om Arnhem onze stad in het brandpunt van de wereldgeschiedenis.’

De verhalen die zijn ouders, tantes en ooms hem vertelden, hadden blijkbaar toch een snaar geraakt. Later kwamen die verhalen weer allemaal tot leven. ‘Mijn tante had verteld dat vlak na de oorlog een dansvoorstelling te zien was op de puinhopen van de Eusebiuskerk. Die voorstelling werd 75 jaar na dato opnieuw opgevoerd. Dat vond ik toch wel heel bijzonder.’ Of het meisje van 11 dat hem vorig jaar een vraag stelde die hem raakte: ‘Ze vroeg: “wat zou jij meenemen als je nu de stad uit moest vluchten?” Ik dacht: nu kan ik het me voorstellen, hoe erg het moet zijn geweest. En belangrijker: zij ook.’

Door Martine Hemstede

Pagina 7

itg

er ij

itg

rij

ev e

rij

ev e

U itg ev er

M DH

U itg ev er ij

RIJKE GESCHIEDENIS, KLAAR VOOR DE TOEKOMST

M DH

De jonge militairen die in september 1944 aan parachutes boven Nederland uit een vliegtuig sprongen hadden geen smartphones, internet en social media. Ze wisten waarschijnlijk weinig van het land waar ze zouden landen, vechten en misschien zelfs sterven.

herdenken we operatie Market Garden ieder jaar. En vanuit onze basis worden de rode baretten nog steeds dagelijks wereldwijd ingezet. Jonge militairen die in verre landen als Irak en Jordanië bijdragen aan vrijheid en veiligheid. Maar ook in Nederland, bij gevaar en crises in eigen land. Want we vechten waar dat moet en helpen waar dat kan. Zo hebben rode baretten de afgelopen tijd hard gewerkt in ziekenhuizen en zorginstellingen en bij het testen en vaccineren.

U itg ev er ij

RODE BARETTEN:

Wat ze wel wisten was dat de bevolking onderdrukt werd door een gewelddadige bezettingsmacht. En dat het daarom waard was om te vechten voor vrijheid. Ze hadden een intensieve opleiding gevolgd om ze fysiek en mentaal voor te bereiden. Ze waren de eersten die de rode baret droegen. De baret die nu nog steeds wereldwijd symbool staat voor luchtlandingseenheden.

En ook al is de wereld veranderd, in al die jaren zijn de karaktereigenschappen die bij de rode baret horen niet veranderd. Moed, toewijding en veerkracht, gehardheid, veelzijdigheid en trots. Om elk moment, elke missie aan te kunnen. Nu en in de toekomst.

Rode Baretten zijn fysiek en mentaal gehard, en daardoor veelzijdig inzetbaar. Foto: Sectie communicatie Luchtmobiele Brigade

Parachutisten van de Luchtmobiele Brigade tijdens een oefening. Foto: Sectie communicatie Luchtmobiele Brigade

U itg ev er

De Nederlandse rode baretten van de Luchtmobiele Brigade kennen hun geschiedenis en zijn zich bewust dat de vrijheid die we in Nederland hebben niet vanzelfsprekend is. Mede daarom hebben we een sterke band met de regio waarin destijds zo hard gevochten is. Onze thuisbasis in Schaarsbergen staat er middenin en samen met de airborne gemeentes

rij

ev e

itg

Vrijheid-gedeputeerde Peter van ’t Hoog; “We kunnen de herinnering levend houden. Maar we gaan een stapje verder. Want met het programma Vrijheid denken we na over de waarde daarvan. En de keuzes die we nu maken.”

ev e

Een gezichtsbepalend, groot Gelders evenement is Bridge to Liberation 2021. Verschillende personen delen hun verhalen over de impact van oorlog en leven in vrijheid in het nu met ons. Opnieuw dit jaar niet aan de aan de voet van de historische John Frostbrug, maar wel heel dichtbij, vanuit Musis Arnhem. Door iedereen ‘on screen’ via livestream of op televisie via Omroep Gelderland te zien op vrijdag 17 september 2021. Dionne Stax neemt ons mee in een avond vol ontmoetingen met mensen die de impact van oorlog met zich mee dragen en hun waarde van vrijheid delen

itg

De activiteiten van programma Gelderland Herdenkt lopen door tot 1 juli 2022. We geven hiermee de regio’s Achterhoek, Veluwe en Rivierenland de ruimte om de eerder geplande activiteiten en evenementen alsnog uit te voeren. Inmiddels is ook het programma Vrijheid van start gegaan. Gelderland wil met dit thema de tussenliggende jaren tot het kroonjaar 2024-2025 (80 jaar vrijheid) zichtbaar zijn en goed invullen. Het programma Vrijheid is breder dan het programma Gelderland Herdenkt. Vanzelf is er ruime aandacht voor de veteranen. Door in te zoomen op de oud-

Kijk op vrijdag 17 september 2021 om 20.30 uur naar Bridge to Liberation op televisie bij TV Gelderland of op een ander scherm via Livestream op www.bridgetoliberation.nl

strijders die tegen nazi-Duitsland hebben gevochten, worden we ons meer bewust van de waarde die bevochten vrijheid ons brengt. Maar er is ook oog voor de veteranen van nu, democratie, politiek en vrije meningsuiting. Dit alles om de naoorlogse generatie bewust te maken van onze vrijheid.

rij

De inwoners van Gelderland kunnen dit jaar op twee manieren stilstaan bij de Tweede Wereldoorlog. De provincie heeft namelijk twee programma’s waarin uitgebreid wordt stilgestaan bij de grote waarde van vrijheid. Vrijheid hebben we hoog in het vaandel staan en dat is niet vanzelfsprekend.

in 6 ontmoetingen. Denk daarbij aan: Een scholier van groep 8 en ooggetuige van de Slag om Arnhem van 12 in de oorlog - over wennen aan de waanzin; Veteraan Dennis Kroon met actieve veteraan en post actieve veteraan - over opoffering; Studenten van MBO klas bezoeken plekken over de impact van de Slag om Arnhem vormen hun eigen mening op de lessen zijn die zij mee willen nemen de toekomst in.

Oorlog laat een indruk achter. Daar is de provincie zich van bewust en daarom vindt Gelderland dit thema belangrijk. Met verschillende programma’s krijgen de toenmalige verschrikkingen een plek. Ook in 2021.

GELDERLAND HOUDT MET TWEE PROGRAMMA’S DE HERINNERING LEVEND

itg

er ij

MUST SEE

AIRBORNE KRANT

DH M

itg

Bestel je tickets online en ontdek 15 Nederlandse iconen

Pagina 9

5, 18, 19 en 29 september Remember September vaartocht met Blauwe Bever, € 29,Over de Rijn www.deblauwebever.nl

27 augustus Heideweek Airborne avond Voor veteranen, genodigden, inwoners Ede www. ede.nl/airborne

6 september – 25 september White Ribbon Mile Start Oude Kerk, Benedendorpsweg 134, Oosterbeek www.whiteribbonmile.nl

1-30 september Airborne Ede Maand Diverse locaties www.ede.nl/airborne

rij ev e

itg

1-30 september Airborne Filmmaand Pathé Ede en Pathé Arnhem www.pathe.nl/airborne

10, 11, 12 september Bridge to Bridge – KidsRuns & 5 km en 10 km loop, vanaf € 5,50 Vanaf Stadsblokken, Arnhem www.bridgetobridge.nl

10 september Bridge to Bridge Walk 5 of 10 km, € 12,50 Vanaf Stadsblokken, Arnhem www.bridgetobridge

1 september-26 september Airborne Buitenexposities Ede / Oosterbeek Renkum / Driel / Arnhem

U itg ev er ij

M DH

HERDENKINGEN  Veel herdenkingen zijn besloten en alleen voor genodigden. Controleeraltijd op vooraf op de website van de organisatie of er publiek welkom is bij de vermelde herdenking en of onderstaande informatie nog actueel is.

17 september 13.00 uur Bridge to the Future online Live Talkshow ‘Verzoening’ www.bridgetothefuture.nl 17 september 20.30 uur Bridge to Liberation Via TV Gelderland of livestream www.bridgetoliberation.nl

17 september 09.00 uur Herdenking bij de Naald Oosterbeek Voor veteranen, genodigden, inwoners gemeente Renkum www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

18 september Race to the Bridge herdenkingsrit met WOII voertuigen Telefoonweg, Renkum www.airbornebattlewheels.nl

17 september 09.30 uur Kranslegging Gelderland-monument bij Airborne Museum Oosterbeek www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

rij

2 augustus-30 oktober Perimeterroute Start Airborne Museum, Oosterbeek www.visitarnhem.com/ routes/3023717345/perimeterroute

14 t/m 19 september Expositie Market – Garden Betuws Oorlogsmuseum, Heteren www.betuwsoorlogsmuseum.nl

18 en 19 september REWIND _FORWARD toelichting door kunstenaars Bart Eysink Smeets en Müller & Van Klinken H29, Klingelbeekseweg 29, Oosterbeek www.scarabee-art.nl

ev e

5, 11, 18 en 26 september Rondleiding Slag om Arnhem Erfgoedcentrum Rozet, Arnhem met als thema De Slag om Arnhem www.rozet.nl/erfgoed/agenda

25 t/m 28 november, € 17,50 Musical Bring My Love To Poland Binnenstraat 23, Herveld www.stichting-music.nl

itg

U itg ev er

2 augustus – 26 september Alternatieve 74e Airborne Wandeltocht, € 5,www.airbornewandeltocht.nl

13 t/m 24 september VR-beleving 'Luchtlandingen Airborne' Cultura Erfgoed https://www.cultura-ede.nl/erfgoed

5 september The Big Draw Tekenfestival ‘Airborne en Vrijheid’ Oude Kerkplein, Ede www.thebigdrawgelderland.nl

1 augustus – 31 oktober Expositie Salman Ezzammoury ‘Vrijheid’ Keetmolen, Ede www.salmanezzammoury.com

25 september PostWar Rock 'n roll concert Astrant, Ede astrant-ede.nl

17 september 11.00 uur Herdenking bombardementen op Ede bij aanvang Operatie Market Garden Parkweg, Ede www.platformmhe.nl

1 juli – 30 september Rondleidingen Oude Kerk, € 3,Benedendorpseweg 34, Oosterbeek www.oudekerkoosterbeek.nl

25 september Pegasus Wandelfestival, € 7,50 Akoesticum, Nieuwe Kazernelaan, 2D42, Ede www.akoesticum.org/pegasus

11 september Airborne Freedom Trail 18-28-45 km, vanaf € 24,50 Vanaf Papendal naar Stadsblokken Arnhem www.bridgetobridge.nl/runsoverview/ airborne-freedom-trail

4 september 19.30 uur Singer Songwriter Festival, € 10,Openluchttheater, Van Pabstlaan 1, Ede www.astrant-ede.nl

19 september 14.00 uur Vitesse Airborne-wedstrijd GelreDome, Batavierenweg 25, Arnhem www.vitesse.nl

11 september Polentocht Driel Start: De Oldenburg, Hofplein 1, Driel www.polentochtdriel.nl

4 september Airborne Kinderfestival 4- 14 jaar Astrant en Cultura , Oude Kerkplein, Ede www.astrant-ede.nl & cultura-ede.nl

19 september – 3 oktober REWIND _FORWARD: overzicht ArtBorne projecten 2021/22 H29, Klingelbeekseweg 29, Oosterbeek www.scarabee-art.nl

U itg ev er

M DH

 Alle vermeldingen zijn onder voorbehoud van wijzigingen en mogelijke restricties. Controleer altijd vooraf of de informatie nog actueel is en of er publiek welkom is bij de vermelde activiteit. De meest actuele Airborne kalender vindt u op www.airborne-region.nl

11 en 12 september Open Monumentendag Arnhem Openstelling Kraton-gebouw en andere monumenten www.openmonumentendagarnhem.nl

1+2 september, 8+9 september, 15+16 september, 22+23 september Airborne Arrangementen: programma met overnachting en fietsexcursie Akoesticum, Ede www.akoesticum.org

ACTIVITEITEN EN EVENEMENTEN

U itg ev er ij

AIRBORNE REGIO AGENDA

Voor aan- en verkoop van uw woning Ook voor nieuwbouw op Loovelden-Huissen Al meer dan 60 jaar betrouwbaar verzekeringsadvies!

www.hermsenmakelaars.nl

Pagina 10

itg

Oﬀ. Dealer Husqvarna, Honda, Kubota, en Toro

Vierakkerstraat 19 Tel. 026 325 1159 huissen@hermsenmakelaars.nl 6851 BB Huissen info@hermsenverzekeringen.nl

itg

er ij

Hermsen Garantiemakelaars en Verzekeringen Huissen

18 september 9.00 – 15.00 uur Airborne Luchtlandingen en Herdenking Voor veteranen, genodigden, inwoners gemeente Ede Ginkelse Heide, Ede www.ede.nl/airborne

Wandel op eigen gelegenheid door het verleden met deze routes.

rij

2 augustus – 26 september Alternatieve 74e Airborne Wandeltocht, € 5,www.airbornewandeltocht.nl

itg

ev e

18 september 14.00 uur Herdenking bij Aircrew Monument Hartenstein Utrechtseweg 232, Oosterbeek www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

WANDELROUTES

De speciale Airborne wandelroutes belichten lokale geschiedenis van een deel van Operatie Market Garden. Er zijn vier routes te lopen:

18 september 15.00 uur Airborne Herdenking Driel 2021 Polenplein, Driel www.driel-polen.nl

U itg ev er ij

M DH

September 44 wandeling Kasteel Doorwerth 12 en 19 september, 3-10-17-24-31 oktober € 5 (kinderen € 4,-) Fonteinallee 2b , 6869 VH Doorwerth www.glk.nl/doorwerth

De meeste herdenkingen zijn dit jaar besloten of beperkt te bezoeken. De Airborne herdenkingen zijn thuis live te volgen via Omroep Gelderland en RTV Arnhem, via tv of online via hun websites: www.gld.nl/marketgarden en rtvarnhem.nl.

17 september 19.15 uur Herdenkingsceremonie en kranslegging Berenkuil Airborneplein, Arnhem www.arnhem.nl

WANDEL- EN FIETSTOURS

Leer meer tijdens een van deze wandelingen of fietstours met een gids!

Volg de herdenkingen live

Gilde Arnhem, Slag om Arnhem wandeling 7 juli, 4-11-18-25 augustus, 1-8-15-1922-29 september, € 4,- (€ 2,50 tot 12 jaar) Startpunt: Airborne at the bridge, Rijnkade 150, Arnhem www.wandeleninarnhem.nl

Aanhaak Slag om Arnhem fietstour 15 september 2021, € 14,79 Start: McDonalds, Arnhem Centraal station www.arnhemlife.nl Natuurmonumenten - Ontdek de sporen van WOII op Veluwezoom 18 september 2021 10.00 – 12.00 uur, € 10 (€ 7 voor leden) Start: parkeerplaats Herikhuizerveld, Beekhuizenseweg, Rheden www.natuurmonumenten.nl > zoek op ‘WOII’

Battlefieldtour Ginkelse heide met fiets 7 en 15 september, € 7,50 Startpunt: Oorlogs- en Garnizoensmuseum 'De Smederij', Verbindelaarsweg 100, Ede www.platformmhe.nl Battlefieldtour Ginkelse Heide te voet 8 en 14 september, € 5 Start: parkeerterrein bij schaapskooi, Verlengde Arnhemseweg 101 / Wijde Veldweg, Ede www.platformmhe.nl

rij

U itg ev er

wijzigingen en mogelijke restricties.

ev e

Alle vermeldingen zijn onder voorbehoud van

17 september 19.00 uur Herdenking Airbornemonument Heelsum (voor genodigden) www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

Belevenisdagtour Duits perspectief ‘Alarm in Oosterbeek’ 26 september, € 40,Start: Concertzaal, Rozensteeg 3, Oosterbeek www.ingridmaan.nl/tours/alarm-inoosterbeek

Oorlog in Arnhem Start Willemsplein Arnhem www.visitarnhem.com/ routes/2405946749/stadswandelingtweede-wereldoorlog-arnhem

itg

17 september 18.15 uur Herdenkingsbijeenkomst Eusebius (voor genodigden) www.arnhem.nl

Dropzone Ede Start landmark ‘Vensters op het Verleden’ Ginkelse Heide Ede https://www.visitarnhem.com/ routes/4006785963/dropzone-ede

25 september Stille tocht White Ribbon Mile Oosterbeek (voor genodigden) www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

Belevenisdagtour ‘Aanval op Meinerswijk’ 12 september, € 40,Start: Werfpaviljoen-stadsblokken, Arnhem www.battlefieldtours.nu/package/slagom-arnhem-vanuit-duits-perspectiefaanval-op-meinerswijk/

17 september 15.00 uur Airborne Herdenking Arnhem-West Nassauplein, Arnhem-West (Lombok) www.airbornearnhemwest.nl

Perimeterroute Start Airborne Museum Oosterbeek www.visitarnhem.com/ routes/3023717345/perimeterroute

Controleer altijd vooraf of de informatie nog actueel is en of aanmelding vooraf verplicht is

19 september 11.00 uur Herdenkingsdienst Arnhem Oosterbeek Oorlogsbegraafplaats Alleen genodigden. Het publiek kan wel gedurende de Airborne maand op eigen gelegenheid bloemen komen leggen. www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

11 september Pegasus Battlefieldtour Start: Smederij, Ede. Per bus naar Nol in ’t Bos voor wandeltour. www.platformmhe.nl

17 september 12.00 uur Herdenking Renkumse Heide Renkum www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

De Polen in Driel. Start: Informatiecentrum Driel www.visitarnhem.com/ routes/2913117768/de-polen-van-driel

U itg ev er

U itg ev er ij

18 september 17.00 uur Herdenking bij Royal Engineers Monument Drielse Rijndijk, Arnhem-Schuytgraaf www.airborne-herdenkingen.nl

M DH

17 september 13.00 uur Onthulling Gliderpilots monument Wolfheze (voor genodigden) www.renkum.nl/Bezoekers/Airborne

AIRBORNE KRANT

U DH

Lange Dreef 1a, 6662 KL Elst

itg

Nijverheidsstraat 4 6851 EJ Huissen Tel. 0622 481181 Email: ekobouwhuissen@gmail.com

itg

er ij

Nieuwbouw Nieuwbouw - Onderhoud On Verbouw - Renovatiewerk tel.: 0481-358989

Pagina 11

U itg ev er ij

Nieuwe cliënten welkom bij Zinzia

M DH

VOOR EEN LEVEN MET KLEUR

U itg ev er DH

www.zinzia.nl

Rumah Kita

ev e

itg

Airborne is waar we bij stilstaan. M

itg

ev e

rij

De Rijnhof

Heeft u vragen over welke zorg Zinzia biedt? U kunt altijd vrijblijvend contact opnemen met onze zorgbemiddelaars, telefoon 088 311 42 00. Wij helpen u graag verder!

rij

De Lingehof

Oranje Nassau’s Oord

Komt u ook bij Zinzia of wilt u ons Dagcentrum bezoeken? Net als meneer Van den Brink?

U itg ev er

Met onze zorg sluiten we daarbij aan. Dat inspireert ons en dat bieden we bij onze vier verpleeghuizen. Maar ook als u thuis woont kunt u rekenen op gespecialiseerde zorg. Samen kijken we naar wat u nodig hebt voor een leven met kleur.

Welke zorg u ook nodig heeft, bij Zinzia sluiten we aan bij wie u bent. Want bij ons kan iedereen zichzelf zijn. Wij geloven in de eigenheid van mensen, los van de zorg. Eigen gewoontes. Eigen bijzonderheden. Eigen dromen. Dat is wat het leven kleur geeft.

er ij

INSTALLATIES IS WAAR WE VOOR OPSTAAN.

De Turk Huissen | Langestraat 32, 6851 AR Huissen Tel/ 06 42692588 | facebook: De-Turk-Huissen

DH M

itg

| Turkse pizza | Groente en fruit |

www.instaan.nl De Overmaat 33, Arnhem

RONNIE WEIJERS EN AGNES SCHAAP:

AIRBORNE OP WEG NAAR VRIJHEID U itg ev er ij

U itg ev er ij

ER IS EEN HOOP GOEDS GEBEURD HET AFGELOPEN JAAR De komende herdenkingsmaand zal iets minder sober worden dan het afgelopen jaar. Er kunnen meer mensen bij aanwezig zijn, maar nog steeds alleen op uitnodiging. De organisatie neemt het zekere voor het onzekere: in de huidige situatie is weinig van te voren te voorspellen. Al denken we dat elke keer weer. Burgemeester Agnes Schaap ziet na het afgelopen herdenkingsjaar ook wel de schoonheid van sobere herdenkingen. Ze kijkt met veel respect terug: ‘Vooral de herdenking op de Airborne begraafplaats vond ik heel indrukwekkend. Er waren dertig mensen aanwezig op die enorme begraafplaats. Hoe groot de begraafplaats dan lijkt! Tijdens de herdenking was het stiller dan stil. Plechtiger heb ik het nog niet meegemaakt.’ Ze roemt de aandachtige en goed doordachte herdenking: ‘Er waren twee bloemenkinderen aanwezig in plaats van de honderden die er normaal gesproken zijn. Maar van tevoren waren op alle graven bloemen neergelegd.’

M DH

Door: Mr. René Verhulst, Burgemeester van Ede

Operatie Market Garden is voor Ede de luchtlandingen op 18 september 1944 van bijna 2000 para’s op de Ginkelse Heide en de slag die zij daar moesten leveren om op te kunnen trekken naar de brug in Arnhem. We weten nu hoe het aﬂiep. Sterke Duitse tegenstand, verloren gevechten…het bleek een brug te ver. Na de mislukte slag werd Arnhem geëvacueerd. Duizenden inwoners, verdreven van huis en haard, stroomden richting Veluwe op zoek naar onderdak. De boerderijen in Ede en omgeving raakten overvol met vluchtelingen en onderduikers waaronder veel Britse para’s.

Uw auto, rg! onze zo

identificatiedienst van de Koninklijke Luchtmacht de kistjes of ‘boots’ van korporaal George Froud uitgekozen. Hij heeft de militair zelf geïdentificeerd. Froud is nu begraven op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek. Weijers: ‘De nabestaanden hadden toen, na 54 jaar, een graf voor hun geliefde. Dat maakt indruk.’

Nu is er het Pegasus Wandelfestival waar wandelaars op een andere manier de ontsnapping, onze geschiedenis, kunnen beleven. Het is de spannende tocht naar het bevrijde deel van Nederland: Airborne op weg naar vrijheid.

itg

ev e

rij

Ook de organisatie van de Airborne herdenkingen heeft de tijd genomen voor nieuwe ontwikkelingen, vertelt burgemeester Schaap: ‘De Perimeterroute is vernieuwd. Er zijn punten bij gekomen en de informatie langs de route is gemoderniseerd en verdiept. Ook worden binnenkort in Oosterbeek twee nieuwe herdenkingspunten geopend, voor burgerslachtoffers van de Slag om Arnhem.’ En wie de Airborne Wandeltocht wil lopen: dat kan individueel. Burgemeester Schaap: ‘Als je je van tevoren inschrijft krijg je zelfs een medaille na de finish.’

Kortom, dit herdenkingsjaar draait opnieuw om veerkracht en creativiteit. Agnes Schaap: ‘Het herdenken gaat altijd door. In welke vorm dan ook. Elk jaar opnieuw.’

Burgemeester René Verhulst in gesprek met veteranen van de Slag om Arnhem.

itg

ev e

rij

Eindelijk is het Airborne Museum weer open voor bezoekers. De bezoekers zijn het museum in de tussentijd zeker niet vergeten. ‘We hebben de sluiting van een half jaar goed doorstaan’, vertelt Weijers. ‘We hebben veel steun gekregen van inwoners van de omliggende gemeenten, de gemeente Renkum, de provincie en zelfs van veteranen in Engeland. Dat was hartverwarmend.’ Hij haalt een prachtige brief van de commandant van het Parachute Regiment tevoorschijn, compleet met briefhoofd en een met vulpen geschreven groet. ‘Dit geeft zoveel morele steun’, zegt Weijers. Het museum heeft zelf ook niet stil gezeten. Het heeft de tijd genomen voor bijscholingscursussen op het gebied van bhv en veiligheid. ‘Als alles goed gaat merken bezoekers daar weinig van’, zegt Weijers lachend. ‘maar het museum is er wel een stuk veiliger van geworden.’ Tot slot is in het museum een prachtige expositie geopend waarin bekende Nederlanders en streekgenoten hun favoriete object uit het depot tonen. Zo heeft kapitein Geert Jonker van de Bergings- en

Burgemeester Agnes Schaap en Directeur Ronnie Weijers bij de heropening van het Airborne Museum op 5 juni 2021.

U itg ev er

Ook de afsluiting van de herdenkingsmaand is relatief nieuw: op 25 september loopt een gezelschap de White Ribbon Mile, de route die geallieerde soldaten aflegden door het open veld naar de Rijn, in de stromende regen en in het aardedonker, om te vluchten voor de kogels van oprukkende Duitse militairen.

In oktober ’44 moest ook Bennekom worden geëvacueerd. Dit was opnieuw ingrijpend voor veel Gelderlanders, maar het bood ook kansen. Onopgemerkt door de vele vluchtelingen op de wegen, zorgde het Edese verzet ervoor dat 122 geallieerde militairen en 17 burgers de Rijn bij Renkum konden oversteken. Dit gebeurde in de nacht van 22 op 23 oktober 1944 in Operatie Pegasus I: de grootste ontsnapping uit bezet gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Voor Ronnie Weijers was die week gelijk de eerste week van zijn aanstelling als directeur van het Airborne Museum. ‘Ik kwam in het bijzondere netwerk terecht dat in en tussen de Airborne gemeenten is gegroeid rond de herdenking van de Slag om Arnhem. Ik realiseerde me dat het museum daarvan het hart is: de plek waar het allemaal is gebeurd.’ Hij was diep onder de indruk van de plechtigheden. Voor het eerst vond de opening van de herdenkingsmaand plaats op het bordes van het Airborne Museum. ‘Dat is een nieuwe traditie’, zegt Agnes Schaap. ‘Dit jaar zetten we die traditie voort.’

Bezorg Bezorg jij jij onze onze reizigers reizigers een een onvergetelijke onvergetelijke vakantie? vakantie?

e reizigers een itg

M AIRBORNE KRANT

Huigensstraat 6 • 6691 EL Gendt • 0481 - 424225 www.buitenhof.nl/vrijwilligers www.autobedrijf-mulders.nl 0182 - 587 055 Huigensstraat 6 • 6691 EL Gendt • 0481 - 424225 www.autobedrijf-mulders.nl

info@abckoopjes.nl Tel: 0647327530

Wij zijn op zoek naar enthousiaste vrijwilligers!

itg

Onderhoud bestelauto’s/campers Reparatie alle merken • Airco Service Station APK Keuringstation • Schade herstel • Uitlijn Service

er ij

Cadeau artikelen en woonaccessoires ook verkoop en verhuur van Feest en verkleedkleding

www.abckoopjes.nl Pagina 13

U itg ev er ij M DH

DRANKENSPECIAALZAAK HUISSEN

€25

ophalen in Huissen

€30 inclusief verzenden

U itg ev er

GEZONDER SLIMMER ZELFSTANDIGER

Ieder mens wil onafhankelijk zijn. Daarom starten wij vanuit onze ziekenhuizen in Afrika allerlei projecten die mensen helpen op eigen benen te staan. Zo helpen wij mensen aan zaaigoed, een stukje grond en de benodigde kennis om zelf groenten te verbouwen. HELP MEE: WWW.HOSPITAALBROEDERS.NL

rij ev e itg U

itg

ev e

rij

Wij staan stil bij Market Garden. Jij toch ook? DH

Omroep Gelderland staat in de septembermaand in het teken van Operatie Market Garden. Meer weten? Kijk dan op gld.nl/marketgarden

Herdenkingen Herdenking Arnhem | 17 sept Herdenking Ginkelse Heide | 18 sept Herdenking Driel | 18 sept Herdenking Oosterbeek | 19 sept

er ij

• • • •

DH M

itg

Vrijheid is niet vanzelfsprekend | 30 augustus & 6 september Tako Rietveld bezoekt tien jongeren met een bijzonder verhaal. Ze delen allemaal hun eigen, unieke levensverhaal met betrekking tot vrijheid. Ze hopen met het delen van hun ervaringen andere jongeren te inspireren. Want voor iedereen geldt: vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Bridge to Liberation | 17 & 18 september Een beleving met muziek, special eﬀects, ﬁlm en dans neemt je op spectaculaire wijze mee in waargebeurde persoonlijke verhalen ten tijde van de Slag om Arnhem.

GLD doc | vanaf 31 augustus Op de eerste drie dinsdagen in september zijn er indrukwekkende documentaires te zien over Market Garden, waarin onder andere persoonlijke verhalen van betrokkenen of nabestaanden worden gedeeld.

DE CONNECTIE: ONZE COLLECTIE, HUN VERHAAL U itg ev er ij

Kapitein bij de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht Geert Jonkers maakt ook deel uit van de tentoonstelling. Deze dienst is verantwoordelijk voor het bergen, identificeren en herbegraven van vermiste slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Kapitein Jonkers wist direct welk object hij zou kiezen: een paar gewone Britse gevechtsschoenen gedragen door korporaal George Froud, gevonden in zijn veldgraf aan de Van Lennepweg in Oosterbeek. De stoffelijke resten van korporaal Froud werden in 1997 gevonden tijdens werkzaamheden. “Door zijn gebit te vergelijken met

In totaal hebben er negen gastconservatoren meegewerkt aan De Connectie, waaronder ook burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch en demissionair staatssecretaris van Defensie Barbara Visser. De Connectie is te zien over twee locaties. Zeven van de negen verhalen zijn te zien in het Airborne Museum at Hartenstein in Oosterbeek. De andere twee zijn te bekijken bij Airborne at the Bridge aan de Rijnkade in Arnhem.

U itg ev er

ARNHEM In de buitenexpositie in Arnhem kunt u een unieke serie portretten van veteranen van de Slag om Arnhem bekijken. Deze 28 portretten zijn gefotografeerd door de in New York woonachtige Britse fotograaf Richard Jopson die de portretten heeft gecombineerd met een persoonlijke herinnering van de veteranen aan september 1944. De expositie Arnhem Boys is een unieke bundeling van getuigenissen van ooggetuigen van de Slag om Arnhem.

EDE De Airborne Luchtlandingen en Herdenking op de Ginkelse Heide in Ede herinneren aan de gebeurtenissen in 1944 tijdens de Tweede Wereldoorlog: Operatie Market Garden. In de expositie Veteranen van Toen en Nu komen persoonlijke verhalen van militairen samen. Zo wordt onder andere het verhaal verteld van brigadegeneraal John Hackett, die tijdens Operatie Market Garden de leiding had over 4th Parachute Brigade en die per parachute landde op de Ginkelse Heide. Daarnaast wordt ook het verhaal van korporaal der eerste klasse Mert Oygur verteld en de missies van zijn 11 Luchtmobiele Brigade vandaag de dag.

rij

itg

ev e

RENKUM Renkum Airborne heeft in samenwerking met de gemeente Renkum de WOII fietsroute uitgebreid. Deze route voert langs tal van historische plekken met levensgrote foto’s uit WOII in Renkum, Oosterbeek en Wolfheze. De foto’s zijn herinneringen aan de start van Operation Market Garden, die op 17 september 1944 op Dropzone X van start ging.

DRIEL De stichting Driel-Polen heeft een buitenexpositie laten maken over de bijdrage van Polen aan de bevrijding van Nederland. Deze expositie bestaat uit 14 informatiepanelen waarop informatie wordt verstrekt over onder andere de verdeling van Polen tussen Duitsland en de Sovjet-Unie in september 1939 en de ontberingen die de bewoners moesten doorstaan. Maar ook over de achtergrond van de Poolse militairen die als onderdeel van de geallieerde of Duitse legers ver verwijderd van hun eigen land vochten terwijl Polen in brand stond en nog tot 1989 op haar vrijheid moest wachten.

itg

ev e

rij

De vier gemeenten van de Airborne Region (Arnhem, Renkum, Overbetuwe en Ede), werken elk jaar nauw samen rond de Airborne herdenkingen in september. Door het coronavirus zijn er sinds 2020 alternatieve activiteiten ontwikkeld, waardoor de samenwerking nog verder geïntensiveerd is. Zo hebben de Airbornegemeenten het gezamenlijke project Airborne Buitenexposities ontwikkeld: vier verschillende buitenexposities met een Airborne-thema die u in Arnhem, Oosterbeek, Driel en Ede kunt bezoeken. Daarnaast zijn er door de gemeenten vier speciale Airborne-wandelroutes ontwikkeld. Bij alle reguliere uitgiftepunten kunt u in alle vier gemeenten gratis een boekje krijgen met daarin de routes van de exposities én die van de wandelroutes, zodat u op eigen gelegenheid de routes kunt beleven.

zijn militaire tandartskaart uit 1944 konden we George Froud identificeren,” vertelt Jonkers. Later kwamen de nog door Froud zelf gestrikte laarzen in de collectie van het Airborne Museum.

AIRBORNE BUITENEXPOSITIES

Kapitein Geert Jonker in de tentoonstelling De Connectie in het Airborne Museum at Hartenstein. In de vitrine staan de laarzen van korporaal George Froud.

U itg ev er

Één van de gastconservatoren is oud-kinderburgemeester van Renkum Julot Hulsebos. De Bijbel uit 1847 die Julot heeft uitgekozen, is ontzettend oud, maar ziet er volgens Julot ook uit alsof je deze zo

weer kan openslaan en lezen. De donker geworden pagina’s krullen licht door waterschade en de leren kaft is beschadigd door granaatscherven tijdens het gevecht bij de Oude Kerk in Oosterbeek. Ondanks de beschadigingen glimmen de gouden letters op voorkant. “Een stukje van toen, maar dan in het nu,” aldus Julot.

M DH

Het samenstellen van een nieuwe tentoonstelling blijkt in tijden van een reisverbod en thuiswerken een uitdaging, een uitdaging die het museum creatief en met beide handen heeft aangepakt. In plaats van op onderzoek te gaan in collecties en verzamelingen van anderen, verplaatste het Airborne Museum de focus naar de eigen collectie. Om een persoonlijke invalshoek te creëren, waar door social distancing juist behoefte aan was, nodigde het museum een aantal gastconservatoren uit om mee te werken aan de tentoonstelling. De gastconservatoren zijn het depot in gedoken en hebben de voor hen meest bijzondere objecten uitgekozen. In april 2021 opende de tentoonstelling De Connectie: onze collectie, hun verhaal. Niet groots, maar achter gesloten deuren.

M DH

U itg ev er ij

In het Airborne Museum zijn honderden objecten, voorwerpen en verhalen te bewonderen. Toch is dit slechts een fractie van de totale collectie – het topje van de ijsberg. De collectie telt duizenden bijzondere stukken, ieder met een eigen geschiedenis, die in depots wachten tot het moment dat ze in een tentoonstelling mogen pronken. Voor negen objecten is die tijd nu aangebroken, elk gekozen door een speciale gastconservator.

• veranda’s • serres • veranda’s • ramen • serres • deuren • ramen kom eens kijken in onze showroom

U DH

• zonwering • rolluiken • garagedeuren • zonwering • onderhoud • garagedeuren • onderhoud kom eens kijken in onze showroom

t5 Celsiusstraa Zevenaar

DH M AIRBORNE KRANT

er ij

itg

alux.nl Celsiusstraat 5 Zevenaar, Tel. 0316-540000, info@albalux.nl

itg

t5 Celsiusstraa Zevenaar

• rolluiken • deuren

Pagina 15

er. Wilt u alvast meer informatie DORIEN VERNOOIJ

at 8, Angeren 6 - 325 02 03 M DH

Hebben jullie ook zo genoeg van de kilo’s die een beetje in de weg zitten??? Hebben jullie ook brandend maag zuur? Of zit gewoon de broek of rok te strak?? Verander je eet gewoonte en kom naar een EGA groep in de buurt. Ik ben er wekelijks om jullie te helpen met recepten, leuke verhalen, mede cursisten en natuurlijk…de weegschaal. Wekelijks in: Kesteren, Bemmel, Gendt, Heteren, Arnhem, Groesbeek, Elst, Huissen, Wageningen, Nijmegen en Wijchen.

www.ega-dorienvernooij.nl

U itg ev er ij

ers.

U itg ev er ij

Als uw haar plotseling of langzaam dunner wordt, of zelfs uit begint te vallen, kan dat tot veel onzekerheid leiden. Naast een goede hoofdhuid- en haarverzorging op maat, kunnen wij u helpen met een gedeeltelijk of een totaal haarwerk met een natuurlijke uitstraling. Kapsalon Mariton is Anko gecertiﬁceerd haarwerkspecialist, en aangesloten bij alle zorgverzekeraars. Deskundige voorlichting en advies voor een passend haarwerk voelt voor de cliënt al een stuk prettiger. Wilt u alvast meer informatie kijk dan op: www.kapsalonmariton.nl Uw haarwerkspecialist met passie. Rita Evers.

Christinastraat 8, Angeren Telefoon: 026 - 325 02 03

Bellen mag ook: 06 53994861 of 0481 461413

Administratie- en bedrijfsadviesbureau

HELP ONS REDDEN

Bergerdensestraat 27

Bergerdensestraat 27 6681 LK Bemmel 3250984 6681Tel LK: 026 Bemmel Tel :Verkoop 026 3250984 Appels en Peren

folio folio

Geopend Do. t/m Vrij.

Verkoop en Peren Van Appels 9.00 tot 12.00 en 13.00 tot 18.00 Za. 9.00 16.30 Geopend Do.tott/m Vrij. Van 9.00 tot 12.00 enWij13.00 tot 18.00 zijn lid van Coöperatie Coforta U.A. De verkoop van onze Za. 9.00 tot 16.30 producten vindt plaats via The Greenery B.V.

STEUN DE DIERENBESCHERMING

U itg ev er

Dorpsstraat 99 6681 BM Bemmel Tel. (0481) 46 51 32 www.folio.nu www.folio.nu

FruitbedrijfUijttewaal Uijttewaal Fruitbedrijf

U itg ev er

GEWOON MEE ETEN MET DE POT, DORIEN LEERT JULLIE HOE HET MOT!!!

Kapsalon Mariton Pruik of een aanvullend haarwerk nodig?

M DH

AFVALLEN BIJ EGA DORIEN VERNOOIJ

1 op de 3 vrouwen krijgt dementie

rij

Geef nu voor meer onderzoek, zodat dementie niet jouw toekomst wordt. stopdementie.nu

ev e

itg U DH M

itg

ev e

WORD STAMCELDONOR Voor patiënten met o.a. leukemie die een stamceltransplantatie moeten ondergaan betekent een passende donor een laatste kans op leven.

er ij

Jij kunt die match zijn!

itg

STAMCELDONOR.NL M

itg

Meld je aan via

Wat voor uitdagingen kwam je zonder veteranen tegen in het organiseren van een herdenking?

U itg ev er ij

U itg ev er

Oefening Falcon Leap op de Ginkelse Heide in Ede in 2020. Foto: Maarten Weij

Hebben jullie nog een wens voor de toekomst van de herdenkingen?

Frans Ammerlaan: Nog meer oog voor veiligheid op de locaties van de herdenkingen. Zo kunnen meer mensen veilig herdenken op de plek zelf. Arno Baltussen: Het verhaal kunnen presenteren in de grotere context. Laten we het verhaal van de Slag om Arnhem, lokaal, regionaal, nationaal en internationaal brengen. Truus Lockhorn: Genoeg middelen en mensen om de herdenkingen te borgen voor de toekomst en te zorgen voor continuïteit. Het herdenken van je eigen geschiedenis geeft betekenis aan waar je vandaan komt. We geven op deze manier de geschiedenis door, maar dat gaat niet vanzelf. Roger Beets: Zorgen dat de herdenkingen inderdaad geborgd zijn voor de toekomst. En dat er bij de jeugd genoeg zaadjes gepland worden zodat zij de vrijwilligers van de toekomst worden die straks van ons het stokje overnemen.

itg

Texel

rij

ev e

rij

Roger Beets: De herdenkingen van 2020 waren heel kleinschalig. Er waren relatief weinig mensen, maar de herdenkingen waren heel succesvol. Je mist de veteranen, maar gaat weer even terug naar de kern met nadruk op wat, waarom en wie je herdenkt. Frans Ammerlaan: Precies. Dat maakte de kleine herdenkingen ook weer erg indrukwekkend. We gingen terug naar de essentie van wat er gebeurd is. De randprogrammering was wat minder belangrijk, want die kon toch niet doorgaan.

itg

Afgelopen jaar konden grote herdenkingen met publiek niet doorgaan en moest de organisatie heel anders verlopen. Hoe hebben jullie die verandering ervaren?

Roger Beets: De focus lag altijd op de veteranen en de nabestaanden, maar ook de eerste generatie nabestaanden wordt nu wat ouder. We zien wel dat de volgende generaties ook erg geïnteresseerd zijn, maar die hebben meer handvatten nodig. Vandaar dat de verbinding met het heden en het betrekken van de jeugd en de militairen van vandaag erg belangrijk is. Frans Ammerlaan: De belangstelling van de scholen en kinderen lijkt ook steeds te blijven groeien en hen meer betrekken bij de herdenkingen wordt ook een van onze doelen. Arno Baltussen: Je ziet dat niet alleen in Nederland, maar ook in Polen. Mensen willen het verhaal van hun grootvaders en overgrootvaders weten en komen daarvoor ook naar de Airborne Regio. Hier kunnen

Oefening Falcon Leap op de Ginkelse Heide in Ede in 2020. Foto: Maarten Weij

Waar ligt voor jullie de toekomst van het herdenken van de Slag om Arnhem?

Wil je weten welke herdenkingen er in de buurt plaatsvinden? Kijk in de activiteitenagenda in de krant of op www.airborne-region.nl

U itg ev er

Arno Baltussen: De veteranen zijn uiteraard belangrijk, maar zij zijn al lang niet meer de enigen op wie we de programmering afstemmen. Afgelopen jaar waren zij niet de enigen die bij de herdenking gemist werden. Het feit dat we zo’n beperkt aantal mensen toe konden laten zorgde er ook voor dat mensen die zich het hele jaar door als vrijwilliger inzetten voor onze organisaties er niet bij konden zijn, net als de jeugd die we normaal bij de herdenking betrekken. En het doorgeven van het verhaal blijft voor mij het belangrijkst. Truus Lockhorn: Ook op de Ginkelse Heide hadden we maar een kleine herdenking zonder veteranen en zonder de landingen. Maar ook in Ede houden we ons tegenwoordig vooral bezig met het leggen van de verbinding tussen verleden en heden. Sommigen noemen de landingen een spektakel, maar door samen te werken met de Luchtmobiele Brigade kunnen we juist het verhaal van de missies van toen én van nu vertellen. Op deze manier sluiten we aan bij de belevingswereld van vandaag en wordt het ook duidelijk waarom we nog steeds elk jaar de Slag om Arnhem herdenken.

M DH

U itg ev er ij

De Slag om Arnhem speelde zich af in 1944. Helaas zijn nog maar weinig veteranen van deze slag in leven. Dit maakt het echter niet minder belangrijk om de herdenkingen van de Slag om Arnhem voort te zetten. Frans Ammerlaan (Market Garden Foundation), Arno Baltussen (Stichting Driel-Polen), Roger Beets (Stichting Airborne Herdenkingen) en Truus Lockhorn (programmamanager Airborne Ede-maand) zijn elk betrokken bij de organisatie van herdenkingen in de Airborne Regio. Zij vertellen hier over de lessen van de herdenkingen in 2020, de uitdagingen voor de toekomst en het belang van herdenken.

we hen gelukkig in alle gemeenten meenemen in het verhaal van de Slag om Arnhem, maar het ook in een groter perspectief plaatsen zodat ze naast de herdenking ook het verleden kunnen beleven. Truus Lockhorn: Voor ons ligt de toekomst ook echt in het verbinden van herdenken, beseffen en beleven. Daarvoor moeten we samenwerken met verschillende organisaties van veteranen, defensie, onderwijs en cultuur. Het verhaal samen en in samenhang vertellen zonder te veel te versnipperen is daarin cruciaal. In Ede is daarom de hele maand september gevuld met herinneringsevenementen waarbij de verbinding gelegd wordt tussen het toen en het nu.

M DH

HERDENKEN IN 2021

Wilhelminastraat 1 Wilhelminastraat 6691 Gendt | Tel. 0481-422218 6691XJXJ Gendt info@haarstudiosimone.nl info@haarstudiosimone.nl

itg

WWW.HULPBIJARMOEDE.NL

M AIRBORNE KRANT

WWW.HULPBIJARMOEDE.NL

www.ecomare.nl 0222 - 317741

Wilhelminastr

Adopteer een zeehond voor € 4,- per maand

itg

Steun ons!

er ij

Help met uw organisatie mee armoede in Nederland te bestrijden!

www.simonehaarstudio.nl

Pagina 17

Piet Hoefsloot

“

M DH

Engelse paratroopers nestelen zich rond de brug in Arnhem. Ze bereiden zich voor op de grootste operatie op Nederlands grondgebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veel families bevinden zich drie dagen lang tussen Engels en Duits vuur. Zo ook de familie Hoefsloot.

M DH

OPERATIE MARKET GARDEN

U itg ev er ij

“Wij zien zondagavond 17 september Engelse soldaten de school, tegenover het huis, wat zij noemden ‘defendable’ maken. De hele familie: grootmoeder, verpleegster, tante, moeder met ons 10 kinderen en vriend Karel in de kelder schuilend voor hevig vuren rondom.

U itg ev er ij

17 SEPTEMBER 1944

Dinsdagmiddag zien wij buurhuizen branden met de wind in onze richting. Vluchten? Waarheen? De tuin heeft geen achteruitgang, dus ik met een wit laken naar de overkant aan Engelse soldaat vragen waarheen. Hij wijst ons via het viaduct naar de andere kant van de brugoprit. Een gevaarlijke tocht!”.

”

16 - 40 uur per week

Op de plaats van de afgebrande winkel staat nu het Focus Filmtheater. Het familiebedrijf “Hoefsloot Wonen” bestaat inmiddels 140 jaar en is gevestigd in Elst aan de Pascalweg 4.

Prima basissalaris

In de septembermaand staat Omroep Gelderland in het teken van Operatie Market Garden. Volg diverse documentaires, spraakmakende programma’s en live herdenkingen. Meer weten? Kijk dan op gld.nl/marketgarden.

17 sept - Herdenking Arnhem 18 sept - Herdenking Ginkelse Heide 18 sept - Herdenking Driel 19 sept - Herdenking Oosterbeek

ij U itg ev er

WIJ WERKEN ONDER MEER VOOR: Theaters en schouwburgen

Betaald voetbalclubs (o.a. N.E.C. Nijmegen en De Graafschap)

Uitstekende bonusregeling(en) €25.000 bonus op jaarbasis is voor onze toppers haalbaar

Sport- en recreatiecentra (ook NOC*NSF) Evenementen en festiviteiten

SOLLICITEREN? BEL OF MAIL 0314 - 375 883 |  vacature@mdh-uitgeverij Voor meer informatie kijk op: www.mdh-uitgeverij.nl

rij

17 & 18 september | Bridge to Liberation Dit jaar beleef je Bridge to Liberation ‘on screen’. Een beleving met muziek, special effects, film en dans neemt je op spectaculaire wijze mee in waargebeurde persoonlijke verhalen ten tijde van de Slag om Arnhem.

16 - 40 UUR PER WEEK (NIJMEGEN)

(€1.600 - €3.500 per maand) Afhankelijk van jouw (eventuele) ervaring in de sales

rij

Vrijheid is niet vanzelfsprekend 30 augustus & 6 september Tien jongeren delen allemaal hun eigen, unieke levensverhaal met betrekking tot vrijheid. Ze hopen met het delen van hun ervaringen andere jongeren te inspireren.

TELEFONISCHE VERKOPERS

Omroep Gelderland staat stil bij Market Garden. Jij toch ook?

VACATURE

U itg ev er

Het bordje met de verwijzing naar het tijdelijke privéadres.

In de binnenstad leidde de strijd tot veel schade. Ook de meubelwinkel aan de Bakkerstraat werd niet gespaard. Een brand verwoestte het pand op 20 september. Tussen het puin heeft Piet Hoefsloot een bordje geplaatst met de verwijzing naar het tijdelijke privéadres.

ev e itg U DH M

itg

ev e

Herdenkingen In het derde weekend van september zijn er dagelijks live tv-uitzendingen te zien van herdenkingen.

Veenstra piano’s vestigt zich in regio Arnhem

ev itg

“Het mooie van dit ambacht is dat ik veel mensen blij maak omdat hun instrument weer in ere is hersteld en optimaal klinkt.” Veenstra piano’s, Groenestraat 18, 6991 GE Rheden t. 026 78 57 689 m. 06 11 282 637 veenstrapiano.nl

Bescherm de natuur in Nederland! Word nu lid op natuurmonumenten.nl en ontvang 4 x per jaar het magazine Puur Natuur

itg

Waarvoor kunt u bij Veenstra terecht? Allereerst het vakkundig stemmen van piano’s en vleugels. Tevens voor al het regulier onderhoud en reparaties. Een echte specialisatie is het grote revisiewerk, waarbij een instrument weer helemaal als nieuw wordt, voorzien van de beste materialen. Bassnaren worden ambachtelijk in eigen atelier vervaardigd.

er ij

Sinds kort kent deze regio een nieuw pianobedrijf: Vincent Veenstra, met ruim dertig jaar ervaring in dit ambacht, volgt hier zijn collega op die met pensioen gaat. Vincent heeft er zin in: “in Rheden kreeg ik de mogelijkheid om een mooi huis met werkplaats te kopen, en volgend jaar komt daar een nieuwe verkoopruimte bij.”

VERBONDEN DOOR VRIENDSCHAP EN DANKBAARHEID

U itg ev er ij

WANDEL, BESEF EN BELEEF TIJDENS DE HERDENKINGSWANDELTOCHTEN

Herdenken en voetbal. Gaan die wel samen? Nou en of. In Driel laten ze dat zien. Hier trekken de Stichting Driel-Polen en voetbalclub RKSV Driel geregeld samen op. Sterker, de voetbalclub is nauw betrokken bij De Polen van Driel. En die betrokkenheid van de ‘rood-witten’ gaat ver. Frank Boeijen, bestuurslid van de Stichting Driel-Polen en Hemmie Weijman, voorzitter RKSV Driel, vertellen er meer over. Dat doen ze in het Informatiecentrum in de kerk in hartje Driel.

M DH

Duizenden families, vriendengroepen en solo wandelaars beleven de Slag om Arnhem al jaren tijdens de verschillende herdenkingswandeltochten in de Airborne Regio. Een Airborne wandeltraditie die niet verloren mag gaan. Elk van deze wandeltochten gaat over een specifiek onderdeel van de geschiedenis van de Slag om Arnhem. Ook dit jaar kunnen de wandelschoenen weer aan voor de herdenkingswandeltochten. Wellicht in andere vorm of zonder algemene start, soms niet allemaal op dezelfde dag, om drukte te voorkomen, maar iedereen kan weer deelnemen aan één of alle wandeltochten in de Airborne Region! Een greep uit het aanbod:

De Stichting Driel-Polen heeft als belangrijkste doel: het laten voortbestaan van de nagedachtenis aan de bijdrage van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade aan Operatie Market Garden. Dat doet de stichting door het jaarlijks organiseren van een herdenking op het Polenplein, informeren over wat de Poolse militairen hebben bijgedragen aan Operatie Market Garden, en het betrekken van de inwoners van Driel bij de verschillende herdenkingen. Bezoek van Koning Willem-Alexander aan de herdenking in 2014. De jeugdleden van RKSV Driel zijn goed vertegenwoordigd. Foto: J. van Soelen

de jongens van een jeugdelftal (JO15-1) mee bij de 75e herdenking van Operatie Market Garden, in het bijzonder de Polenherdenking hier. Dat heeft destijds veel indruk gemaakt.”

U itg ev er

rij

PEGASUS WANDELEVENTS IN EDE 25 september: Pegasus Wandelfestival met een cultureel programma onderweg met startpunt Akoesticum (3.5, 8 of 18.5 km). Meer informatie op www.akoesticum.org. 23 oktober: Pegasus Wandeltocht (10, 20 of 30 km). Dit jaar geen gebruik van Keep Them Rolling. Meer informatie op www.srvv-events.nl.

ev e

EXODUS WANDELTOCHT IN HUISSEN 2 oktober: Exodus Wandeltocht in het teken van de terugkeer van evacués in 1945 (10, 17, 25 of 45 km). Meer informatie op www.exodushuissen.nl.

itg

rij

ev e

CONNECTIE Inmiddels krijgt ook het Informatiecentrum zelf steeds meer aandacht, benadrukt Frank: “We zoeken actief de connectie met andere initiatieven en kerngemeenten van Operatie Market Garden. Dat doen we in samenspraak met Stichting Airborne Herdenkingen. Er ontstaan allerlei mooie initiatieven zoals wandel – en fietsapps zodat toeristen/belangstellenden zowel het Drielse ‘Poolse’ verhaal als de andere verhalen uit deze regio weten te vinden. En dat juichen wij natuurlijk toe. Want hoe verder in de tijd, hoe belangrijker het is om het verhaal levend te houden.” www.rksvdriel.nl www.driel-polen.nl

DH M

itg

JONGENS VAN RKSV Frank: “Inderdaad, geweldig wat RKSV doet. Tijdens de herdenking in september 2019 bijvoorbeeld hielpen

POLENTOCHT IN DRIEL 11 september: Polentocht Driel (6,10,15,25 km). Meer info en aanmelden op www.polentochtdriel.nl.

VICTORIE Hemmie: “Als voetbalclub doen we dit graag, want er zijn veel raakvlakken. De kleuren van onze club zijn bijvoorbeeld hetzelfde als de vlag van Polen. En vroeger had RKSV van die voetbalshirts met zo’n V-hals, een knipoog naar de V van victorie. Die connectie met voetbal en herdenken zit bij onze club in het DNA. Verder vinden wij het belangrijk dat we als club niet alleen op sportief vlak actief zijn, we spelen ook graag een maatschappelijke rol in het dorp. De jeugd het verhaal meegeven dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Vrijheid krijg je niet cadeau, daar moeten we soms allemaal voor vechten. Dat geldt ook voor een sportieve overwinning. Daar moet je samen voor knokken.”

74STE AIRBORNE WANDELTOCHT IN OOSTERBEEK Vanaf 2 augustus tot en met 26 september: Airborne Wandeltocht op eigen gelegenheid (10, 15, 25 of 40 km). Meld je aan voor een wing of medaille op www.airbornewandeltocht.nl.

GLAS-IN-LOODRAAM Beiden wijzen nog op het gerestaureerde glasin-loodraam in het Informatiecentrum. Een fraai staaltje samenwerking. Dit raam, in mei 1947 door Poolse veteranen aangeboden, gold als bijdrage aan het herstel van de in het oorlogsgeweld vernielde jongensschool. En met een financiële bijdrage ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van RKSV in 2020 gerestaureerd en officieel onthuld.

U itg ev er

LOYALITEIT Frank: “En daar word ik elke keer weer trots en blij van. Mijn ervaring is dat het dorp pal achter onze boodschap staat. Als we extra vrijwilligers nodig hebben, vanwege een groter event, zijn ze er. Zonder er veel woorden aan vuil te maken. Men doet het en staat klaar. Bij de herdenking zelf in september staat het Polenplein helemaal vol. Daar geniet ik van. Die loyaliteit, geweldig. En dat geldt ook voor de voetbalclub. De stichting vindt het heel bijzonder dat RKSV zo nauw verbonden is met wat hier 77 jaar geleden allemaal is gebeurd.”

BELEEF DE AIRBORNE EDE-MAAND Ede gaat voor een Airborne Ede-maand. In september staan drie grote herinneringsevenementen gepland, die verbonden worden door culturele en educatieve dropzones. Daarmee staat Ede stil bij het verhaal van de Airborne luchtlandingen van 1944: Airborne, op weg naar de vrijheid! Voor jong tot oud: herdenken, beseffen en beleven. Van een speciale veteranenavond en de Airborne Luchtlandingen en Herdenking tot een klassendag, muziek, films, tentoonstellingen en een groot Pegasus Wandelfestival.

M AIRBORNE KRANT

Culturele en Educatieve Dropzones

27 augustus 2021 Centrum, Ede

18 september 2021 Ginkelse Heide, Ede

September 2021 Ede en omstreken

Pegasus Wandelfestival ‘Airborne, op weg naar Vrijheid’ 25 september 2021 Akoesticum, Ede

www.ede.nl/airborne filmmaand in Pathé. Voor kinderen zijn er speciale

Zaterdag 18 september: Airborne Luchtlandingen en Herdenking. Een kleinere editie in omvang en toegang dan andere jaren, maar niet minder bijzonder. Zaterdag 25 september: Pegasus Wandelfestival. Beleveniswandelingen over moed en verzet.

er ij

voorstellingen, een kinderfestival en een klassendag waarbij ze kennismaken met veteranen. Ook is er een gratis doeboekje met opdrachten rond het verhaal van de Airborne. U vindt het volledige en actuele programma op www.ede.nl/airborne.

itg

VLAG Eer de helden van 1944 ook door de speciale Airborne Ede vlag uit te hangen. Bestellen kan via www. airborneherdenking.nl. Of koop hem bij een van de verkooppunten in gemeente Ede, kijk voor een lijst op www.ede.nl/airborne

DROPZONES Tijdens de hele maand zijn er (muziek)voorstellingen, exposities en streetart en een Pegasus Battlefieldtour. De fototentoonstelling Toen en Nu op de Ginkelse Heide is terug, net als de Airborne

itg

ER ZIJN DRIE GROTE HERINNERINGSEVENEMENTEN: Vrijdag 27 augustus: Heideweek Airborne Avond met het Orkest Koninklijke Luchtmacht. Gemeente Ede nodigt haar veteranen uit voor deze speciale avond.

Airborne Luchtlandingen en Herdenking

Natuurlijk is het programma afhankelijk van de dan geldende maatregelen, maar een deel van de activiteiten is online of is online live te volgen. Via onze kanalen wordt de da geldende informatie gedeeld, zoals toegangsregels bij de luchtlandingen en herdenking.

Heideweek Airborne Avond

Pagina 19

U itg ev er ij

Remco Kluck

M DH

Sta op met gemak in Duiven Betaalbare en goed onderhouden tweedehands sta op stoelen met garantie

U itg ev er

bezorging en haal- en brengservice rondom Duiven

U itg ev er

Gratis

rij ev e itg U DH

itg

ev e

rij

t Holland 51 A | 6921 GX Duiven | Tel. 06 - 518 21 098 info@staopmetgemak.nl | www.staopmetgemak.nl KvK 65745078

Marc

Cook &

Home

DH M

itg

er ij

www.marc-home.nl Kleine molenstraat 1 A 6661 EC Elst Tel:0481-745246 info@marc-home.nl