470 by Dyo Deka S.A.

16 live

που θα μας κρατήσουν στην Αθήνα αυτό το καλοκαίρι

Νο1 to αγα freeπημένο της πpόress λης

www. lifo.gr

Από τη Μαρία Παππά

Αργυρης Παπαδημητροπουλος

Ο σκηνοθέτης του Suntan μιλάει στη LiFO Από την Αλεξάνδρα K*

η αληθεια πισω απο τισ ειδησεισ

Τρεις Έλληνες ανταποκριτές σκιαγραφούν τη μεγάλη εικόνα Από τον Γιάννη Πανταζόπουλο

Δεσποινα Μεϊμαρογλου

Η Αθηναία της εβδομάδας Από τον M. Hulot

τχ.470/31032016

Ο μεγάλος οδηγός για το ψάρι Από τη Νίκη Μηταρέα ολα για την αθηνα! free press δωρεαν οδηγοσ τησ πολησ κυκλοφορει καθε πεμπτη

2 lifo – 31.3.16

Πέντε λόγοι για να καταργηθούν οι παρελάσεις

posts γράμματα e-mails

Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.

feedback469

α π ό τ ον α ρη δ η μ οκ ιδ η

☛ Κάναμε ένα μεγάλο γκάλοπ στο LIFO.gr με το ερώτημα αν πρέπει να καταργηθούν ή όχι οι παρελάσεις και πάνω από 12.500 αναγνώστες μας ψή-

*Στείλτε μας Feedback: feedback@lifo.gr

φισαν. Υπερίσχυσε με 6 ποσοστιαίες μονάδες η άποψη της κατάργησής τους. Να κάποια σχετικά σχόλια: Aris Ststattoo Crue Karkas: «Φυσικά να καταργηθούν, δεν υπάρχει κανένας λόγος να ξοδευτούν λεφτά για τέτοιους λόγους, μπορούμε να φροντίσουμε ανθρώπους με αυτά τα λεφτά, και Έλληνες και πρόσφυγες, αλλά ακόμα και αδέσποτα ζώα. Δεν χρειάζεται να δούμε τα τανκς για να θυμηθούμε την ιστορία του τόπου μας. Πρέπει να φτιάξουμε καινούργια ιστορία για τα παιδιά του μέλλοντος και αυτό θα γίνει μόνο αν φτιάξουμε τον τόπο μας. Παρελάσεις, αγορά όπλων, όλα αυτά είναι άχρηστα αν δεν φτιάξουμε τον τόπο μας». eraki: «Τιμές μπορούν να αποδοθούν στους προγόνους με πολλούς άλλους τρόπους, κυρίως δε με καλύτερη γνώση της Ιστορίας μας. Οι παρελάσεις είναι κατάλοιπα φασιστικών καθεστώτων και ως εκ τούτου άχρηστες για τα παιδιά, πολυδάπανες για τους υπόλοιπους. Καμιά δουλειά δεν έχουν τα παιδιά να παρελαύνουν σαν στρατιωτάκια – χώρια που αν ρωτήσεις τι εορτάζουμε θα απογοητευτείς, φοβάμαι. Χρειάζεται παιδεία αυτή η χώρα, όχι παρελάσεις! Χρειάζεται να διορθωθούν τα βιβλία, να μάθουν τα παιδιά Ιστορία σωστά, τις συνθήκες που οδηγούσαν στα γεγονότα και τα όσα υπήρχαν από πίσω, και όχι να τα ταΐζουμε κρυφό σχολειό με παπάδες και δαδιά στις σπηλιές». Amèlie_Poulain: «Ούτε οι παρελάσεις αλλά ούτε και οι σχολικές (και όχι μόνο) εορτές τιμούν τη μνήμη των εθνικών ηρώων. Ίσως είναι ένας ακόμη τρόπος για να “χάσουν” μάθημα οι μαθητές και να “κερδίσουν” άδειες οι φαντάροι. Σαν εκδηλώσεις απόδοσης φόρου τιμής είναι αρκετά δαπανηρές και θα τολμήσω να πω ανώφελες». geopap: «Είναι φανερό ότι το ελληνικό σχολείο παραμένει παγιδευμένο στην εθνικιστική μυθολογία του 19ου αιώνα, δηλαδή στους εθνικούς μύθους που νομιμοποιούν τη διεκδίκηση εδαφών και προετοιμάζουν τους επεκτατικούς πολέμους. Η έννοια της εθνικής ταυτότητας που καλλιεργούν τα περιεχόμενα των σχολικών βιβλίων βασίζεται στην απαξίωση των άλλων πολιτισμών και λαών, ιδιαίτερα των γειτονικών, ενώ δεν αναπτύσσεται μια κουλτούρα αποδοχής του διαφορετικού. Δεν είναι δυνατό να γεφυρωθεί ο εθνικισμός άλλων εποχών με τις δημοκρατικές απαιτήσεις της ένταξης των παιδιών μεταναστών στα σχολεία. Ακριβώς αυτή η διάσταση της εθνικοθρησκευτικής κατήχησης της εκπαίδευσης υπογραμμίζεται από τις μαθητικές παρελάσεις, που είναι αντιπαιδαγωγικές από κάθε άποψη, καθώς προωθούν διακρίσεις, αγελισμό

και ομοιομορφία, μιλιταρισμό και στρατιωτική ιεραρχία. Εξαιτίας αυτών, άλλωστε, των χαρακτηριστικών είναι περίπου αδιανόητες στις περισσότερες χώρες του κόσμου, όπου ακόμα και οι στρατιωτικές παρελάσεις αποτελούν κάτι μεταξύ σπάνιου φαινομένου και εικόνας από το παρελθόν». pacman2: «Το έχω πει αρκετές φορές. Ο καλύτερος τρόπος να τιμήσεις κάποιον που έχασε τη ζωή του σε έναν πόλεμο είναι να κάνεις ό,τι μπορείς ώστε να μην υπάρχουν πλέον πόλεμοι». Μία συμβιβαστική άποψη από τον Resunactor: «Όντως είναι δαπανηρή η παρέλαση, αλλά δεν είναι και σωστό να καταργηθεί. Δεν είναι θέμα στρατοκαυλιάς, αλλά θέμα τιμής προς αυτούς που πολέμησαν για να μην είμαστε Τούρκοι εμείς. Απλά μειώστε το κόστος για τη διεκπεραίωσή της όσο γίνεται περισσότερο. Υπάρχει και μέση οδός». ☛ Μια πρώτη εκτίμηση για το τι θα αλλάξει στην Ευρώπη μετά το χτύπημα στο Βέλγιο έκανε ο Ευτύχης Βαρδουλάκης και ο σχολιαστής Μπ. έγραψε: «Η κριτική στη Δύση δεν έχει να κάνει με τις μεσαιωνικές σταυροφορίες και τον ιμπεριαλισμό του 18ου αιώνα, αλλά με τα επακόλουθα των νυν πολιτικών της στη Μέση Ανατολή και τη Β. Αφρική. Με τους πολέμους, την καταστροφή ολόκληρων χωρών, τη δημιουργία εκατομμυρίων προσφύγων, την τόνωση του ισλαμικού εξτρεμισμού. Δηλαδή, αν δεν είχε και “ενοχές” η Δύση, τι παραπάνω θα έκανε – χρήση πυρηνικών;». ☛ 24 ώρες στην Πύλη Ε2 του Πειραιά πέρασαν οι M. Hulot και Μαρίνα Πετρίδου και περιέγραψαν όσα είδαν στο μεγάλο ρεπορτάζ τους. «Το θλιβερό από τη δική μας τη σκοπιά είναι η εθνική μας κατάρρευση, που εκδηλώνεται με την αδιαφορία ή έστω παραίτηση των –ανίκανων να επιτελέσουν το έργο τους– κρατικών δομών» σχολίασε ο/η P.P. «Εκτός και αν γίνεται επίτηδες, ώστε να διαδοθεί στους πρόσφυγες ότι η Ελλάδα είναι αφιλόξενος τόπος, μην έρθετε. Πάντως, νομίζω ότι αν το δεις μακροπρόθεσμα, η κατάσταση αυτή κατασκευάζει τους μελλοντικούς μας εχθρούς. Είχατε ποτέ μιλήσει με Αλβανό τη δεκαετία του ’90; Αηδίαζε με την Ελλάδα (και η Ελλάδα με αυτόν) και τώρα στήνουμε το ίδιο σκηνικό. Αντί να σκεφτούμε ότι εδώ έρχονται τα μελλοντικά μας νιάτα, οι μελλοντικοί μας φόροι, οι μελλοντικές μας ασφαλιστικές εισφορές, η μελλοντική μας ανάπτυξη». Την παραπάνω άποψη σχολίασε ο Ugg-α-μπ-Uggas γράφοντας: «Και αν σου πω εγώ ότι μεγάλο μέρος του ήδη υπάρχοντος εθνικού πληθυσμού δεν έχει αποκατασταθεί επαγγελματικά, ασφαλιστικά, υγειονομικά, μορφωτικά κ.λπ.;;;».

Free Press. Eβδομαδιαίος οδηγός της Αθήνας. Κυκλοφορεί κάθε Πέμπτη.

31.3.16 – lifo

aπ ο τ ον σ ταθη τ σαγκ αρ ουσιανο

Notebook

id εκδότης Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

Διώξε τον συγγραφέα που σε διαμόρφωσε – κι επιστρέφει καλπάζοντας

γενικοσ διευθυντής Μιχάλης Μιχαήλ διευθυντής εκδοσησ M. Hulot εμπορική διεύθυνση

Πώς ξαναγάπησα τη Γιουρσενάρ, εκεί που πήγαινα γι’ άλλα.

Δήμητρα Πασομένου υπεύθυνος ψηφιακής ανάπτυξης

Στο τελευταίο ταξίδι στο πατρικό μου, πήγα ως συνήθως φουριόζος, πήρα μόνο το λάπτοπ και δυο αλλαξιές εσώρουχα. Διαβάζω πια ελάχιστα βιβλία, αν και είναι το μόνο που με συνεφέρνει.

Νίκος Ζαφείρης art director Χρήστος Τζοβάρας

Χαρμάνιασα όμως κάποιο πρωί και ήθελα κάτι να ξεφυλλίσω. Δεν είχα τίποτα. Σε ένα ντουλάπι, κλειστό μονίμως, η μάνα μου είχε τα απομεινάρια δεκαετιών ανάγνωσης. Τελείως κουφή σοδειά. Μια λαϊκή έκδοση από τα χρόνια του γυμνασίου Οι μεγάλοι φιλόσοφοι ενός Γερμανού του οποίου μου διαφεύγει το όνομα (φίσκα στα επίθετα μεγαλείου – ίδια για όλους), το Τάδε έφη Ζαρατούστρα, η Ασκητική, μια συμπαθητική μονοτυπία των εκδόσεων Γνώση με τον Ερωτικό του Πλουτάρχου σε μετάφραση Μερακλή (και εξαιρετική εισαγωγή), οι Ωδές του Κάλβου σε μια εκδοσούλα τσέπης που μοίρασε η χούντα στους γυμνασιόπαιδες (χούντα ξεχούντα, ο Κάλβος δεν λερώνεται), το Άλλη της Νανάς Ησαΐα (!) και ένα χοντρό, κιμπάρικο, που ούτε θυμάμαι πότε κατέβασα: η αλληλογραφία της Γιουρσενάρ Γράμματα σε φίλους και όχι μόνο (900 σελίδες).

υπεύθυνος lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυντακτησ lifo.gr Θανάσης Χαραμής προγραμματισμός lifo.gr Αγγελική Βαξάλη Σπύρος Γκατζούνας Άγγελος Παπαστεργίου συντονισμός ύλης

Έχω περάσει από 40 κύματα με τη Γιουρσενάρ – όπως περνάς με τις πρώτες αγάπες. Τη λάτρεψα, την αποστήθισα, με διαμόρφωσε, τη σιχάθηκα, την ξέχασα και αφού πέρασαν τα χρόνια την ξαναδιάβασα με τη λαχτάρα του ασώτου, που, όσο κι αν ξεχνάει το σπίτι του, ο αναθρώσκων καπνός τού φέρνει δάκρυα στα μάτια. Δάκρυα κυριολεκτικά.

Μαρκέλλα Ανδρικάκη συντακτική ομάδα columnists: Νικόλας Σεβαστάκης

Πάνε μόλις δύο μήνες που ξανακατέβασα απ’ το πιο ψηλό ράφι της βιβλιοθήκης μου την πρώτη έκδοση του Αδριανού, που μου είχε χαρίσει ο Αλέξης Δαμιανός στο κτήμα του στα Βασιλικά – σε μεγάλο σχήμα, με τα ψηφιδωτά περιστέρια από το Τίβολι στο εξώφυλλο, που σίγουρα θα τα είχε δει πολλές φορές και ο Αδριανός όσο ζούσε. Όχι, δεν με ενοχλούσε πια η μουσική της γλώσσας, ένα στρογγύλεμα στις φράσεις που στα χρόνια της τσαντίλας μου το θεωρούσα ολίγον ροκοκό. Δεν διέκρινα περιττή καλλιέπεια, λόγια στον βρόντο, περιχυμένα επίθετα. Καθετί είχε τον λόγο του. Κι υπήρχε βαθιά σκέψη πίσω από κάθε πρόταση – μια συμπαγής και στέρεη φιλοσοφία του ζην, πινδαρικής ανωτερότητας (δεν είναι τυχαίο ότι η πρώτη της μελέτη είναι για τον Πίνδαρο).

Ευγένιος Αρανίτσης Θοδωρής Αντωνόπουλος Ναταλί Χατζηαντωνίου Δημήτρης Πολιτάκης Δημήτρης Κυριαζής Βιβλίο: Τίνα Μανδηλαρά Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης Κινηματογράφος: Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος Τάσος Μελεμενίδης

Η αλληλογραφία της, λοιπόν, μου ήρθε κουτί. Άρχισα να τη διαβάζω τσιμπητά κι ανάκατα, γρήγορα όμως με πήρε από τα μούτρα.

Θέατρο: Ματίνα Καλτάκη Γεύση: Νίκη Μηταρέα

Πρώτον, επιβεβαίωσα κάτι που μου είχε πει η Χατζηνικολή: η κυρία δεν μασάει. «Το έχεις δει το κέλτικο μάτι της;» με είχε ρωτήσει. «Δεν χαρίζει κάστανα». Είναι μια απόλαυση (σε μια εποχή που η υποκριτική αμφιθυμία των δημόσιων σχέσεων έχει απονευρώσει κάθε κριτική) να βλέπεις μια γυναίκα να μιλάει ατρόμητα, αλλά και χωρίς εμπάθεια, γι’ αυτό ακριβώς που πιστεύει. Με αμείλικτη ευγένεια, αληθινή έως τέλους, οδυνηρή σχεδόν, αλλά ποτέ ωμή και επιθετική. «Υποχρέωσή μας είναι να λέμε την αλήθεια» απαντά σε κάποιον που ζητά τη συμβουλή της. Το τηρεί ευλαβικά σε 900 σελίδες.

StarFax: Μαριβίκυ Καλλέργη Σύνταξη: Αλέξανδρος Διακοσάββας Βασίλης Καψάσκης Κατερίνα Ηλιάκη Φιλιώ Ράγκου Μαρίνα Πετρίδου Γιάννης Πανταζόπουλος Χρήστος Παρίδης

Δεύτερον, απολαμβάνεις το γερό πλέγμα της γνώσης της. Η κλασική παιδεία κυλάει στο αίμα της, αβίαστα, φυσικά. Οι αναφορές της, έτσι χωνεμένες, έχουν τη συμπύκνωση ενός χαϊκού, ώστε περιέργως να διδάσκεσαι την ουσία έργων που δεν έχεις διαβάσει μέσω ενός είδους διαισθητικής χάρης (δυστυχώς, δεν μπορώ να το πω πιο απλά). Οπότε, το βιβλίο έχει μια πλούσια παιδευτική χροιά, ανθρωπιστικής ούτως ειπείν κλίσης, που θέλγει διαφωτίζοντας. Έμαθα πολλά, κόβοντας δρόμο (ή μάλλον πηδώντας φράχτες).

Μαρία Παππά Λάμπρος Αραπάκος Λένα Φουτσιτζή Θεόφιλος Δουμάνης φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης Πάρις Ταβιτιάν

Τρίτον, φωτίζεται το έργο της. Για όποιον το αγαπά, αυτό είναι ηδονικό. Έτσι όπως μου αρέσει να διαβάζω χιλιάδες πράγματα μετά την προβολή μιας ταινίας που μου άρεσε, η ίδια «σινεφιλική» φάση λειτουργεί για τη λογοτεχνία που με διαμόρφωσε. Ο Ζήνων της Αβύσσου, ο Αδριανός, ο Αλέξης, ο Έρικ της Χαριστικής Βολής, ο πρίγκιπας Ζένγκι, συνεχίζουν να ζουν καθημερινά στο μυαλό της δημιουργού τους – κι αυτό τους δίνει ένα βάθος νέο, λίγο παράδοξο, που όμως λειτουργεί. Τέταρτον, χάρηκα (και ζήλεψα) τον τρόπο της ζωής της. Μιλάμε για μια αριστοκράτισσα, δεν το ξεχνάω, αλλά επιτρέψτε μου να ονειρεύομαι. Λίγες ζωές έχω ζηλέψει έτσι. Απομακρυσμένη από το ψιλόβροχο της μοντέρνας ζωής, στο νησί των Έρημων Βουνών, σε μια ξύλινη λευκή έπαυλη που ακόμα και τ’ όνομά της είναι άψογο (Petite Plaisance), στη σιωπή του μεγάλου χειμώνα, με τη σύντροφο της ζωής της, Γκρέις Φρικ, τις σκιές των ηρώων της, βιβλία, δίσκους, γράψιμο – ο τρόπος της είχε πάντα μια προσήλωση στα ουσιώδη και μια πειθαρχία στο μέτρο, που άρχιζε από το πόσες ώρες ανάβεις το τζάκι (για λόγους οικολογίας, αν και οι θερμοκρασίες έξω ήταν πολικές) και έφτανε μέχρι το τι τροφές καταναλώνεις (το κρέας είχε εξοριστεί από το τραπέζι). Ακόμα και η εν λόγω αλληλογραφία της, αν και πλούσια, υπήρξε επιλεκτική. Στις μακρές περιόδους που τα χιόνια έθαβαν τα ταχυδρομεία και η απομόνωση ήταν πλήρης, η αυστηρών αρχών κυρία ήταν μια γυναίκα του κόσμου που τα είχε δει όλα και είχε αποφασίσει να ζήσει με τα λίγα και πολυτιμότερα: την αγάπη της συντρόφου της, την καθαρότητα της φύσης και την επάρκεια της τέχνης της. Απόλαυσα αυτό το βιβλίο, πραγματικά. Ελπίζω να είναι ακόμα στο εμπόριο.

Freddie F. creative media Kώστας Στανέλλος aτελιέ Βανέσσα Φερλέ διόρθωση κειμένων Μαρία Δρουκοπούλου

Στο εξώφυλλο οι Last Shadow Puppets.

γραμματεία σύνταξης Βιβίκα Ανδριανάτου senior direct market manager Κώστας Μαντάς direct market managers Βούλα Καραβαγγέλη Γιώργος Λυκουργιώτης Σπύρος Αποστολόπουλος υποδοχή διαφήμισης Ξένια Στασινοπούλου συντονισμοσ διαφήμισης Μάγδα Τζακώστα οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. Boυλής 22, Αθήνα, 105 63, τηλ.: 210 3254 290, fax: 210 3249 785, info@lifo.gr

4 lifo – 31.3.16

λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης Άλκηστις Γκούμα

www.facebook.com/stathis.tsagar

εξωτερικες εργασιες Άκης Ιωάννου κωδικος εντυπου 7639

31.3.16 – lifo

6 lifo – 31.3.16

31 maρtioy

Talkof theTown

6 απριλιου

2016

Θεοδώρα Σάββα

διοργανώτρια του you.th.i festival «Mέσα από την τέχνη μαθαίνουμε να γνωρίζουμε, να αποδεχόμαστε και να αγαπάμε αυτά που μας χωρίζουν». Από τoν Δημήτρη Κυριαζή

σελ. 10

εικονογραφηση: athenean sailor

επιμελεια: the lifo team

Ο Jan Fabre μέσα από τις συνεντεύξεις του Οκτώ αποσπάσματα για τη δικτατορία της σκηνοθεσίας, το παρεξηγημένο αίμα και την ομορφιά.



aπο τον m. hulot

TheBuzz

 Σε 40 εκατομμύρια χρόνια οι άνθρωποι έχουμε εξελιχθεί και αλλάξει πολύ, τα σκαθάρια σκαραβαίοι δεν έχουν αλλάξει σχεδόν καθόλου. Αυτό σημαίνει ότι είχαν κάποιου είδους νοημοσύνη πολύ πριν αποκτήσουμε εμείς. Ήταν, για παράδειγμα, οι πρώτοι μαχητές. Οι πρώτοι χημικοί μαχητές του κόσμου ήταν τα σκαθάρια σκαραβαίοι. Έχουν μια παλιά γνώση που εμείς χάσαμε με την εξέλιξή μας. Αυτός είναι και ο λόγος που τα αποκαλώ τους «πιο παλιούς υπολογιστές», την «πιο παλιά μνήμη του κόσμου». Μην ξεχνάτε ότι είμαστε πολύ ευάλωτοι, οι σκαραβαίοι επιβίωσαν από πολλές καταστροφές στον πλανήτη, από τις οποίες εμείς δεν θα μπορούσαμε να επιβιώσουμε. Νομίζω ότι τα ζώα είναι οι καλύτεροι γιατροί και φιλόσοφοι του κόσμου. Χρειάζεται να τα μελετήσουμε καλά για να αρχίσουμε να προοδεύουμε ξανά.

Ο θεατής μερικές φορές είναι σαν ζώο, είναι σαν να ξυπνάς τα ένστικτά του, επειδή στο πλαίσιο του πολιτισμού μερικές φορές τα ένστικτα περιορίζονται και είναι υπό έλεγχο. Ναι, ως καλλιτέχνης ελπίζεις ότι θα αλλάξεις τους ανθρώπους, κοιτάζεις τη συμπεριφορά τους, τον τρόπο που σκέφτονται, τον τρόπο που αισθάνονται το σώμα τους. Ναι, είναι κάτι που εύχομαι, ναι, και νομίζω ότι είναι μια έντονη επιθυμία για ομορφιά.

 Οι άνθρωποι σήμερα συνήθως παρερμηνεύουν τους όρους «θεατρικό» και «θέατρο». «Θεατρικό» είναι το σημείο απ’ όπου κοιτάζεις τα πράγματα. Η λέξη «θεατρικό» μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια εγκατάσταση ή στον τρόπο που παρουσιάζεις τα γλυπτά σου, επειδή κάνεις το κοινό να τα βλέπει από μια πεπερασμένη απόσταση ή πεπερασμένα σημεία. Φυσικά, στο θέατρό μου με ενδιαφέρουν πολύ ο τρόπος που το κοινό βλέπει την παράσταση και ο ορισμός του χώρου. Και φυσικά, ως visual artist, με τον ίδιο τρόπο δημιουργώ μια έκθεση.



Λαμβάνω πολλές προσκλήσεις μέσω υπολογιστή και Ίντερνετ στο γραφείο μου για εκθέσεις και performances και συνήθως λέω «όχι», επειδή όταν οι άνθρωποι δεν έχουν χρόνο να με επισκεφτούν και να μου μιλήσουν, να συζητήσουν μαζί μου και να με κοιτάξουν στα μάτια… Εννοώ, αυτό που έχω ανάγκη είναι κάποιου είδους μυρωδιά που χρειάζομαι ως καλλιτέχνης και, πάλι, είναι σαν να κάνεις σεξ. Το να κάνεις σεξ με ένα εικονικό πράγμα, με έναν υπολογιστή, δεν είναι και τόσο ενδιαφέρον. Το να αισθάνεσαι και να κάνεις πραγματικό σεξ σωματικά και πνευματικά είναι κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον. Νομίζω ότι ζούμε με τους καλύτερους υπολογιστές της φύσης, τα μυαλά μας. Το πιο σέξι μέρος του σώματός μας είναι το μυαλό μας, το πιο σέξι που μπορεί να βρει αυτός ο υπολογιστής. Πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι αληθινά avantgarde.

Με ιντριγκάρουν τα πολιτικά, φιλοσοφικά και κοινωνικά νοήματα των σωματικών μας υγρών. Ζούμε σε μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι έχουν γίνει άοσμοι. Μυρίζουμε όμως, ιδρώνουμε. Δεν είναι καθόλου κακό αυτό. Οι γυναίκες έχουν περίοδο κάθε τόσο, κι όμως οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο συνδυάζουν την έμμηνο ρύση με ένα γαλάζιο υγρό από τις διαφημίσεις της Always. Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία μας είναι ακόμη γεμάτη ταμπού. Η Καθολική Εκκλησία θεωρεί το αίμα της περιόδου κάτι κακό, αλλά από επιστημονικής πλευράς είναι κάτι πολύ υγιές – είναι σημάδι ζωτικότητας. Προσπαθώ με τις έρευνές μου να ανακαλύψω γιατί για την πλειονότητα των ανθρώπων το αίμα είναι κάτι αρνητικό. Ως νεαρός,είχα γοητευτεί από το πέος και το σπέρμα μου. Ξέρεις πώς μοιάζει το σπέρμα κάτω από ένα μικροσκόπιο; Τι απίστευτος βιολογικός αγώνας συμβαίνει μέσα σε αυτές τις

σταγόνες; Είναι ένα ολόκληρο σύμπαν. Ασχολούμαι με αυτά τα θέματα επειδή είμαστε ιδιαίτερα όμορφα ζώα. Υπάρχει πολλή γνώση να ανακαλύψουμε στο αίμα, στο δέρμα, στα κόκαλα, στο σπέρμα μας, στο νερό. Για μένα, όλα είναι οργανικά και πολύ φυσικά. Όταν όμως οι άνθρωποι τα κοιτάζουν απ’ έξω, τα θεωρούν βρόμικα, αλλόκοτα και προκλητικά.

 Λόγω του αυτοσχεδιασμού, οι ηθοποιοί μπορούν να πιστέψουν ότι έχουν ανακαλύψει κάτι από μόνοι τους. Είναι περήφανοι για τον εαυτό τους και δουλεύουν καλύτερα – λάμπουν. Είναι πολύ σημαντικό για τους ηθοποιούς να πιστεύουν ότι πάνω στη σκηνή είναι οι ήρωες μιας αρχαίας τραγωδίας. Είναι όμορφο. Και προφανώς έχω κι εγώ μάθει πολλά από αυτούς.

 Ως καλλιτέχνης, πρέπει να είμαι δικτάτορας. Είναι το μόνο επάγγελμα της δυτικής κοινωνίας που μου το επιτρέπει. Συνήθως πρέπει να λέω «όχι, όχι, όχι, όχι, όχι, όχι, ναι, όχι, όχι, όχι, όχι, όχι, ναι». Θέτω τους κανόνες,

σχεδιάζω τη δομή. Οι ηθοποιοί μου γίνονται πιο όμορφοι όταν γίνομαι δικτάτορας. Να έχεις όμως κατά νου ότι ποτέ δεν τους πιέζω να ξεπεράσουν κάποια συγκεκριμένα όρια. Προτείνω καταστάσεις και αυτοί –αν αντιμετωπίζουν τη δουλειά τους σοβαρά– αποφασίζουν αν θα συνεχίσουν με δική τους βούληση. Όλοι οι σοβαροί καλλιτέχνες πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτή την απόφαση.

 Η ομορφιά είναι πολύ σημαντική για μένα. Τη χρειάζομαι. Είναι κάτι που μπορεί να υπάρχει έξω από κάθε είδους ιδεολογία ή αισθητική, οι οποίες μπορούν να κατασκευαστούν. Η ομορφιά είναι μια αρμονική, πάλλουσα ακολουθία, ανεξάρτητη από ηθικές και αισθητικές κατευθυντήριες οδηγίες. Είναι ελευθερία, σαν μια πεταλούδα που πεθαίνει όταν την αρπάξεις από τα φτερά της.

13.6.13 – lifo

Φωτογραφίες: SOOC

Talk of the Town

εκατ. πρόσφυγες και μετανάστες δέχτηκε η Γερμανία το τελευταίο εξάμηνο.

η αληθεια πισω απο τις ειδησεις Τρεις Έλληνες ανταποκριτές που ζουν στο εξωτερικό μιλούν στη LiFO για τα ζητήματα που μας απασχολούν. Από τον Γιάννη Πανταζόπουλο

ριν από αρκετά χρόνια ένας Γάλλος πολιτικός είχε πει ότι «στην πολιτική, το αναπάντεχο είναι αυτό που συμβαίνει πάντα». Προσφυγικό, τρομοκρατία και οικονομική κρίση είναι τρία σοβαρά προβλήματα –αλληλένδετα πλέον μεταξύ τους– που κυριαρχούν στην επικαιρότητα και έμαθαν την Ευρώπη, και κατ’ επέκταση την Ελλάδα, να ζει με το απρόοπτο. Κοινωνίες που καθημερινά «κυκλοφορούν» σε περιβάλλοντα φόβου και έντασης, ακραίες δυνάμεις να ενισχύονται και κατάλυση ελευθεριών είναι μερικά από τα βασικά χαρακτηριστικά που συμπιέζουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Ανάμεσα σε όλα αυτά, η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται στον πυρήνα των διεθνών εξελίξεων. Γι’ αυτούς τους λόγους ζητήσαμε την άποψη τριών Ελλήνων ανταποκριτών που κατοικούν μόνιμα σε χώρες του εξωτερικού και καθημερινά είναι υποχρεωμένοι να έρχονται αντιμέτωποι με αποφάσεις, εντολές, προβλέψεις και έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών. Ποια είναι η δική τους γνώμη για τα ζητήματα που μας απασχολούν και τα οποία παρακολουθούν να εξελίσσονται πίσω από τις κλειστές πόρτες της εξουσίας; Ψέματα, λάθη, παραλείψεις ή μετάθεση ευθυνών;

Μιχaλης Ιγνατiου

€400 ανά άτομο μηνιαίως δικαιούνται οι πρόσφυγες και μετανάστες που μπαίνουν σε καθεστώς ασύλου στη Γερμανία.

8 lifo – 31.3.16

Aνταποκριτης στην Ουασινγκτον, ΕΘΝΟΣ - MEGA «Μερικοί άνθρωποι δεν θέλουν να καταλάβουν ότι τα μνημόνια, η προσφυγική κρίση και η τρομοκρατία ήρθαν για να μείνουν. Ακόμα και υψηλόβαθμα στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης δρουν και “αντιδρούν” σαν όλα αυτά να πρόκειται να εξαφανιστούν διά μαγείας. Δυστυχώς για τον ελληνικό λαό, η κατάσταση είναι χειρότερη απ’ ό,τι φαίνεται και αυτά που οι Έλληνες πολιτικοί θέλουν τους πολίτες να πιστεύουν είναι καραμπινάτα ψέματα. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: Ποιος λογικός άνθρωπος πιστεύει ότι η χώρα θα εξέλθει των μνημονίων σύντομα; Ποιος μπορεί να πιστέψει όσα οι κατά καιρούς κυβερνήσεις μάς

λένε; Από τη στιγμή που η χώρα δεν υλοποιεί το πρόγραμμα, όπως ισχυρίζονται οι δανειστές, θα παραμείνει στη μέγγενη των μνημονίων και θα σπάσει και το ρεκόρ της Αργεντινής. Αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, φως δεν υπάρχει στην άκρη του τούνελ. Σε ό,τι αφορά την προσφυγική κρίση, οι προβλέψεις είναι καταθλιπτικές. Σοβαροί αξιωματούχοι και αναλυτές αναμένουν νέο «προσφυγικό», αυτή τη φορά από το Ιράκ. Η μόνη ελπίδα για να σταματήσουν οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές είναι η επικράτηση της ειρήνης στη Συρία. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί στο εγγύς μέλλον. Η τρομοκρατική απειλή δεν είναι πλέον εισαγόμενη από τη Μέση Ανατολή, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια. Οι νέοι τρομοκράτες, που είναι πιο φανατικοί από τους προηγούμενους, είναι γέννημα-θρέμμα της Ευρώπης: της Γαλλίας, του Βελγίου, της Βρετανίας και άλλων χωρών. Όλα τα παραπάνω δεν είναι δημιούργημα της φαντασίας κάποιων δημοσιογράφων. Είναι η πραγματικότητα, χωρίς ίχνος υπερβολής. Το χειρότερο όλων, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι οι μεγάλες δυνάμεις, οι ΗΠΑ και η Ρωσία, που πρώτες αντιμετώπισαν την οργή των τρομοκρατών, έχουν βάλει τις βάσεις, καταργώντας και τις δημοκρατικές διαδικασίες, για να ξεριζώσουν την τρομοκρατία και να προστατέψουν τους λαούς τους. Η Ευρώπη, εξυπηρετώντας στην ουσία τη Μόσχα και την Ουάσινγκτον, έπραξε ακριβώς το αντίθετο. Άνοιξε τις πόρτες σε ένα μεγάλο πρόβλημα, την τρομοκρατία, η οποία, παράλληλα με την προσφυγική κρίση, απειλεί πλέον τα θεμέλιά της».

Γιωργος Παππας Aνταποκριτης στο Βερολινο, ΤΑ ΝΕΑ - ΕΡΤ «“Η Ευρώπη είναι ανύπαρκτη”, “Η Ευρώπη απέτυχε”, είναι μερικές από τις βαρύγδουπες διαπιστώσεις που ακούγονται αυτό τον καιρό. Είχαν ειπωθεί και στην ευρωκρίση. Και ακούγονται περισσότερο από εκείνους που δεν θέλουν καν

Πάνω από

4 εκατ.

μουσουλμάνοι (κατά βάση Τούρκοι) ζουν αυτήν τη στιγμή στη Γερμανία.

αυτή την Ευρώπη και που πιστεύουν ότι η λύση δεν είναι περισσότερη, αλλά λιγότερη Ευρώπη. Πράγματι, σε μία ακόμη κρίση η Ε.Ε. δεν ήταν έτοιμη να αντιδράσει ενιαία και αποτελεσματικά. Και τώρα τα πράγματα είναι δυσκολότερα, γιατί η άποψη του Όρμπαν για τις ευρωπαϊκές αξίες και τη δημοκρατία είναι πιο κοντά στον Πούτιν και το Κρεμλίνο, που εκμεταλλεύτηκε ακόμα και σκηνοθετημένο βιασμό νεαρής Ρωσογερμανίδας στο Βερολίνο για να δείξει την ανικανότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την κρίση. “Μας βρήκε απροετοίμαστους” παραδέχονται οι άνθρωποι της Μέρκελ. “Ο Τσίπρας με είχε προειδοποιήσει από την άνοιξη για τις ροές των προσφύγων” αποκάλυψε η ίδια η Μέρκελ στη γερμανική τηλεόραση τον Οκτώβριο. Ως απειλή; Ως φιλική προειδοποίηση; Δεν το διευκρίνισε. Αλλά ούτε χρειαζόταν. Ήταν γνωστή η απειλή του υπουργού Καμμένου από τον Μάρτιο ότι αν ζορίσουν την Ελλάδα, θα γεμίσει με τζιχαντιστές το Βερολίνο. Ήξερε, επίσης, πολύ καλά ότι στα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο δεν υπάρχει κανένας έλεγχος. Πίεσε για ενεργοποίηση του ΝΑΤΟ, το οποίο υπό γερμανική διοίκηση επιτηρεί “τα δικά μας ευρωπαϊκά σύνορα” στο Αιγαίο, όπως λέει η Μέρκελ. Η ελληνική κυβέρνηση όχι μόνο αποδέχτηκε αλλά τώρα παρακαλάει για την αποστολή 4.000 Ευρωπαίων αστυνομικών και υπαλλήλων που θα αποφασίζουν για τους πρόσφυγες επί ελληνικού εδάφους. Και τα δύο σημαίνουν εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας στην Ε.Ε. Είναι τα πρώτα δείγματα της μετάλλαξης που υφίσταται εξαιτίας της προσφυγικής κρίσης. Την επόμενη μέρα της κρίσης η Ε.Ε. θα έχει μεγαλύτερη συνείδηση των εξωτερικών της συνόρων, καλύτερους μηχανισμούς φύλαξής τους και πιο ενιαία πολιτική ασύλου. Η Ελλάδα, με το βάρος των εγκλωβισμένων προσφύγων και την ωρολογιακή βόμβα του ρατσισμού, τα αποδέχεται αυτά, χωρίς σχέδιο και οργάνωση, με μια κυβέρνηση που έδωσε επιτυχώς εξετάσεις στον ευρωσκεπτικισμό και αντιευρωπαϊσμό. Για μια νέα κυβίστηση ο Τσί-

πρας και οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ χρειάστηκαν χρόνο. Και η Μέρκελ τους τον έδωσε –εκ του ασφαλούς πλέον, αφού πρόσφυγες δεν φτάνουν στη Γερμανία μετά το κλείσιμο των συνόρων–, γιατί χρειάζεται την Ελλάδα ως ανάχωμα στο προσφυγικό κύμα. Και ο μέσος Γερμανός που βλέπει καθημερινά τις εικόνες της Ειδομένης δεν τις εισπράττει ως ντροπή για την Ευρώπη, όπως θέλει η επίσημη γραμμή της ελληνικής κυβέρνησης. Εκείνο που μένει είναι η Ειδομένη, ως όνειδος της Ελλάδας».

Παντελης Βαλασοπουλος

Επίσημα,

8,4% του μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας δεν είναι Έλληνες.

750

χιλιάδες άνθρωποι εκτός Ευρώπης υπολογίζεται ότι μένουν χωρίς άδεια στην Ελλάδα.

Aνταποκριτης στο Βερολινο, ΕΦΗΜΕΡιΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ - MEGA «Το καλοκαίρι του 2015 εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες βάδιζαν τον δρόμο προς την Κεντρική Ευρώπη. Τότε τα ελληνικά ΜΜΕ δεν έδιναν καμία σημασία και οι Έλληνες πολίτες συνέχιζαν να απολαμβάνουν τα μπάνια τους στη θάλασσα. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση, η πλειονότητα των προσφύγων και μεταναστών που έρχονται στην Ευρώπη είναι οικογενειάρχες που προσπαθούν να αποφύγουν τον πόλεμο, όμως είναι σίγουρο πως το προσφυγικό κύμα εκμεταλλεύονται και φονταμενταλιστές που περνάνε μαζί τους στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει πως ανάμεσα στους χιλιάδες πρόσφυγες από τη Συρία βρίσκονται και άτομα που γεννήθηκαν στην Ε.Ε., εκπαιδεύτηκαν στο Ισλαμικό Κράτος, εκμεταλλεύτηκαν τις προσφυγικές ροές και επέστρεψαν στην Ευρώπη ως τρομοκράτες. Συνεπώς είναι πολύ δύσκολο για τις ευρωπαϊκές αρχές να “φιλτράρουν” τους ελάχιστους φονταμενταλιστές που περιλαμβάνονται στις τάξεις των προσφύγων. Tα τελευταία προσφυγικά ρεύματα προς την Ευρώπη αποτελούν ένα κοσμοϊστορικό γεγονός. Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι η ιστορία μεγάλων μεταναστεύσεων κυρίως από την Ανατολή προς τη Δύση και η πρόκληση τώρα για την Ευρώπη θα είναι η ενσωμάτωση αυτών των ανθρώπων. Η Γερμανία έχει δεχτεί πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες τους τελευταίους μόνο μήνες. Το Βερολίνο έχει ήδη περάσει στο επόμενο στάδιο, προχωρώντας σε πολιτικές ενσωμάτωσης. Προχθές μόλις ανακοινώθηκε ότι όλοι οι πρόσφυγες και μετανάστες που μπαίνουν σε καθεστώς ασύλου στη Γερμανία είναι υποχρεωτικό να κάνουν μαθήματα γερμανικών. Όποιοι δεν το κάνουν θα χάνουν τις κοινωνικές παροχές. Οι κοινωνικές παροχές προβλέπουν περίπου 400 ευρώ ανά άτομο μηνιαίως, στέγη και δωρεάν ιατρική περίθαλψη. Επίσης, για να αποφευχθεί η δημιουργία γκέτο, οι πρόσφυγες και μετανάστες δεν θα μπορούν να επιλέξουν οι ίδιοι το πού θα κατοικήσουν, αλλά το κράτος, ανάλογα με τις δυνατότητες που υπάρχουν, θα τους κατανέμει σε πόλεις και χωριά, έτσι ώστε να διευκολύνεται η ενσωμάτωσή τους. Όσο για την τρομοκρατία, το ερώτημα των γερμανικών αρχών δεν είναι το αν θα υπάρξει τρομοκρατικό χτύπημα, αλλά το πότε αυτό θα συμβεί. Το μουσουλμανικό στοιχείο στη Γερμανία –πάνω από 4 εκατομμύρια άνθρωποι– είναι μετριοπαθές, κυρίως γιατί αποτελείται κατά βάση από Τούρκους, όμως τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί πυρήνες ισλαμιστών. Σε 45.000 υπολογίζονται οι φανατικοί ισλαμιστές –κυρίως σαλαφιστές– που ζουν στη Γερμανία, ενώ τουλάχιστον 900 Γερμανοί υπήκοοι πολεμούν με το γερμανικό κράτος. Όλες αυτές οι εξελίξεις κάνουν την οικονομική κρίση να φαντάζει πολύ μικρότερο πρόβλημα. Το Βερολίνο ζητά από τη χώρα μας να εφαρμόσει τις συμφωνίες, όμως ήδη βλέπουμε μια στροφή προς μια πιο ήπια αντιμετώπιση της Αθήνας, κυρίως διότι η Ελλάδα παίζει ρόλο-κλειδί στο προσφυγικό».

610.000 μουσουλμάνοι ζουν μόνιμα στην Ελλάδα (στοιχεία του 2015).

31.3.16 – lifo

φωνή λαού θεοδώρα σάββα

Talk of the Town

Η διοργανώτρια του You.Th.i Festival μας μιλά για τη γιορτή διαπολιτισμικότητας, στην οποία για πρώτη φορά στην Ελλάδα θα συνυπάρξουν θεατρικά ντόπιοι έφηβοι και ενήλικοι μετανάστες ηθοποιοί. α π ό τ ο ν δ η μ ή τ ρ η κ υρ ι α ζ ή

Περί επετείων

α π ό τ ο ν ε υγ εν ιο α ρα ν ι τ ση

Ειδικά στην περίπτωση του Ελύτη, το ζήτημα της νοθείας του πνευματικού απεικάσματος και της ηθικής αποτίμησης της χειρονομίας του είναι διπλά σημαντικό, και άλλο τόσο δυσεπίλυτο…

10 lifo – 31.3.16

Η επέτειος των 20 χρόνων από τον θάνατο του Ελύτη τιμήθηκε, ευτυχώς χωρίς ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια, κυρίως στη Θεσσαλονίκη, με κάποιες ομιλίες, μια έκθεση αρχειακού υλικού, μια συναυλία και ούτω καθεξής· δεν παύει, ωστόσο, κι αυτή με τη σειρά της, ανάμεσα στις υπόλοιπες μονότονες επετείους, να θέτει εμμέσως και σχεδόν ενοχλητικά το ερώτημα για το εάν η πρόκληση κατά παραγγελίαν συγκινήσεων γύρω απ’ την αίσθηση του κενού που αφήνει η ηχώ ενός σπουδαίου έργου ωφελεί τη λυρική και μορφωτική καρποφορία αυτού του τελευταίου ή το κάνει να μοιάζει όλο και πιο τετριμμένο εξαιτίας της τυποποίησης και των εκπαιδευτικών κλισέ που επιπωματίζουν το έλλειμμα. Εξακολουθεί ή όχι να βελτιώνεται η γεύση του κρασιού καθώς αυτό παλιώνει; Διότι πάντα εδώ θα εμφιλοχωρεί κάτι που θυμίζει εθνική εορτή με όλα τα ένδοξα ή ερασιτεχνικά συμφραζόμενά της και πάντα η θεματολογική πρωτοτυπία των αφιερωμάτων θα είναι ελάχιστα λιγότερο λεπταίσθητη και βαθιά απ’ το αναμενόμενο, τουλάχιστον για όσους αγαπούν το έργο απεριόριστα και δίχως προϋποθέσεις. Κι όχι μόνον αλλά, επίσης, πάντοτε, κάτι απ’ το σχολαστικό πνεύμα της επετείου θα ξυπνάει μια συννεφιασμένη και πένθιμη διάθεση, όχι γιατί η επετειακή εκδήλωση, ως τέτοια, αναφέρεται στην ανάμνηση ενός θανάτου, ή έστω της γέννησης μιας ζωής που έχει κλείσει ανεπιστρεπτί, αλλά διότι οι συνειρμοί της ζωτικότητας και του σφρίγους που ενισχύουν τον αιωρούμενο αντίλαλο του έργου, στο μέτρο που αυτό διακόπτεται απότομα, απορροφώνται από την επανάληψη και επιτρέπουν να μετατραπεί η φωτεινή του ορφάνια σε άλλοθι. Κακά τα ψέματα, η ανάμνηση του έργου είναι τρόπον τινά ένα τσεκ του οποίου η αξία παραμένει υψηλή για το διάστημα που δεν το εξαργυρώνεις· κάθε επέτειος σκοτώνει το έργο από λίγο τη φορά και, καθώς οι απρόβλεπτες λειτουργίες και εμπνεύσεις του πένθους, οσονδήποτε φιλολογικού ή πηγαίου, απολιθώνονται παίρνοντας τη μορφή μιας θεσμικής κατασκευής ή διευθέτησης, πολλοί μικροί ψυχικοί θάνατοι συσσωρεύονται στο κατώφλι της επικαιρότητας, διαλαλώντας ότι αυτή, στο κάτω κάτω, είναι ψευδής και τεχνητή. Ειδικά στην περίπτωση του Ελύτη, το ζήτημα της νοθείας του πνευματικού απεικάσματος και της ηθικής αποτίμησης της χειρονομίας του είναι διπλά σημαντικό, και άλλο τόσο δυσεπίλυτο, επειδή πρόκειται για έναν ποιητή που εκ των πραγμάτων, δηλαδή εξαιτίας του διφορούμενου προσανατολισμού του έργου του, μάχεται και θα μάχεται, όσο κανένας άλλος της

κλάσης του, ενάντια σ’ όλες εκείνες τις παρερμηνείες και τις βιαστικές, εσφαλμένες προσεγγίσεις που ευνοούν την τάση της κοινής γνώμης να φλερτάρει με την τουριστική γραφικότητα και τα υποθετικά περισσεύματα αισιοδοξίας προς χρήσιν τρίτων. Η αλήθεια του Ελύτη δεν είναι αισιόδοξη, είναι συγκλονιστική, κάτι εντελώς διαφορετικό και, συχνά, επικίνδυνο. Το φως του, το φως των μεσημεριών του καλοκαιριού, είναι μυστηριώδες και σκοτεινό. Ο παράδεισος, του οποίου οι αναπαραστάσεις αφθονούν κατά την εκδίπλωση των περιγραφών του Φυσικού Κόσμου, δεν είναι διόλου ιδανικό καταφύγιο μιας κοινωνίας που απλώς τον αντιπαραβάλλει χάριν αναψυχής με τις βάναυσες εντάσεις της πόλης, απεναντίας, είναι ένας τόπος με αντιθέσεις όχι μόνον ελάχιστα εύγλωττες για τον αμύητο αλλά και οξυμένες στο έπακρο, ένας παράδοξος κήπος πολλών επιπέδων και κατοπτρισμών σε μια παραισθητική διάσταση βάθους που αναδύεται μέσα απ’ την εμπειρία της μοναξιάς και της έκπληξης: ο παράδεισος του Ελύτη, για τον οποίο γράφονται τόσα θερμά σχόλια, είναι η ίδια η ομορφιά, αινιγματική και συμβολικά θανατηφόρος, μιας άδηλης αναλογίας ή συγγένειας μεταξύ του υποκειμένου και των μύχιων καθοδηγητικών ρηγμάτων της θέας, όπου η αγάπη επιστρέφει σαν ένας ίλιγγος και όπου η διαφάνεια του τοπίου αναγνωρίζεται σαν μια απόκρημνη κατωφέρεια, ένας ανθισμένος γκρεμός. Δεν υπάρχει τίποτα το ειδυλλιακό ή έστω καθησυχαστικό στον Ελύτη, καμιά προτίμηση για την ποιμενική φαντασία αρκαδικού τύπου και κανένας ρομαντισμός· υπάρχει κυρίως μια ριζική υπαρξιακή αγωνία τη στιγμή που ο άνθρωπος διαισθάνεται ότι το θαύμα της θέας που έχει μπροστά του εναρμονίζεται απολύτως με την εσωτερική του κατάσταση κι αυτό τον κάνει να γίνεται η αιτία που και ο Θεός ακόμη κρατάει με δέος την αναπνοή του. Μ’ άλλα λόγια, ο συγκεκριμένος ποιητής, τον οποίο σχολιάζουμε, διαδίδουμε ή τραγουδάμε τόσο ανέμελα, πολύ απέχει απ’ το να επεξεργάζεται «ευχάριστες» όψεις της σκηνής της υπαίθρου όπως πιστεύουν, άθελά τους, οι μαθητές του Λυκείου· στην πραγματικότητα, είναι κάποιος που μας λέει ότι, ξέρετε, κάτι απειροελάχιστο, σαν το στιγμιαίο κλείσιμο των ματιών, χωρίζει τον άνθρωπο απ’ το θαύμα κι αυτή η απόσταση είναι εντούτοις η άβυσσος, έτσι καθώς ανοίγει μπροστά σου ένα δευτερόλεπτο πριν από το δυστύχημα. Οι επέτειοι ενδεχομένως παρηγορούν τον αντίκτυπο αυτής της δυσοίωνης υπόδειξης. www.paradoxa.gr

Τι είναι το You.Th.i Festival; H ίδια η ονομασία You.Th.i κρύβει μέσα της σχεδόν όλα όσα είναι αυτό το φεστιβάλ, τη λέξη «Youth», δηλαδή «νεολαία», τη λέξη «Theatre», δηλαδή «θέατρο», και τη λέξη «interculturalism», δηλαδή «διαπολιτισμικότητα». Και θα έλεγα ότι αυτό ακριβώς είναι το You.Τh.i Festival, μια ολοήμερη γιορτή της νεολαίας, του θεάτρου, της διαπολιτισμικότητας, της χαράς, της διαφορετικότητας. Και όλα αυτά θα γίνουν μέσα από δύο εντελώς πρωτότυπες θεατρικές παραστάσεις, καθώς για πρώτη φορά στα ελληνικά θεατρικά δρώμενα συνεργάζονται Έλληνες έφηβοι με ενήλικους μετανάστες ηθοποιούς, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του θεάτρου της επινόησης (devised theatre), μέσα από δύο θεατρικά workshops και μία έκθεση φωτογραφίας. Το You.Th.i Festival είναι ένα δημιουργικό «χωνευτήρι» ανθρώπων, ταυτοτήτων, ηλικιών, αφηγήσεων με όχημα την τέχνη και ιδιαίτερα το θέατρο, αλλά όχι μόνο αυτό, καθώς αξιοποιούμε και άλλες μορφές τέχνης, όπως η φωτογραφία. Ουσιαστικά, μέσα από αυτό το «πάντρεμα» θέλουμε να περάσουμε ένα ενιαίο μήνυμα, καθώς για εμάς όλο αυτό παράγει μια συγκεκριμένη αφήγηση. Ποιοι θα συμμετέχουν; Η βασική ιδέα του φεστιβάλ, αλλά και του project, στηρίχτηκε στην προσπάθεια να αναμείξουμε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών αλλά και διαφορετικών εθνοτικών και πολιτιστικών backgrounds μέσω της τέχνης και κατά κύριο λόγο του θεάτρου, που ούτως ή άλλως είναι ένα πεδίο σύμμειξης του διαφορετικού αλλά και ανάπτυξης κοινωνικής συνείδησης και αποδοχής. Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να περάσετε; Το μήνυμα του φεστιβάλ είναι ότι μέσα από την τέχνη μαθαίνουμε να γνωρίζουμε, να αποδεχόμαστε και να αγαπάμε αυτά που μας χωρίζουν και να συνειδητοποιούμε ότι ακόμα κι αν είναι πολλά, ίσως τελικά αυτά που μας ενώνουν να είναι περισσότερα. Οι κοινωνικά ευάλωτες ομάδες χρειάζονται περισσότερο το θέατρο στις μέρες μας; Νομίζω ότι στις μέρες μας όλοι χρειαζόμαστε περισσότερο το θέατρο, καθώς μέσα στη γενικότερη σύγχυση και τον κατακερματισμό της εποχής μας μπορεί να θέσει κάποια συνεκτικά ερωτήματα για ό,τι μας περιβάλλει και μπορεί να μας δώσει τα ερεθίσματα για να ανακαλύψουμε μόνοι μας τις απαντήσεις. Ίσως, όμως, οι λεγόμενες ευάλωτες κοινωνικά ομάδες να χρειάζονται περισσότερο όχι μόνο το θέατρο αλλά όλες τις μορφές τέχνης, καθώς στην τέχνη μπορούν να βρουν ένα πεδίο ελεύθερης έκφρασης, μπορούν να βρουν χώρο και βήμα, μπορούν να ενισχύσουν το αυτοσυναίσθημά τους και να χτίσουν σχέσεις και δεσμούς, πράγματα που δεν είναι καθόλου αυτονόητα. festivalyouthi.gr

Δευτέρες στο σπίτι

α π ό τ ο ν δ η μ ή τρη π ολ ι τά κη

Cut

Χαρά και εργασία «με τα σώβρακα στον καναπέ», ενώ οι τοίχοι στενεύουν. Όπως πολλοί από εσάς –ασχέτως αν δεν έχουν διάθεση να το ομολογήσουν, και καλά κάνουν, η αυτεπίγνωση μέχρι ένα σημείο μπορεί να σε πάει μόνο–, έχω κι εγώ την αυτοκαταστροφική τάση να αντιμετωπίζω συνήθως τη ζωή ως ένα σερί τελευταίων ευκαιριών που σπαταλιούνται η μία μετά την άλλη, αλλά δεν τελειώνουν ποτέ. Πάντα υπάρχει η επόμενη, πιο επείγουσα, πιο κρίσιμη, πιο βαριά, για να παρέλθει κι αυτή αφήνοντας πίσω μια λιτανεία ενοχών: πότε ήρθε και χάθηκε η ιδανική σχέση, η ιδανική δουλειά, το ιδανικό σπίτι; Η μουδιασμένη εποχή που ζούμε, όμως, σε φορτώνει με άλλα, πιο βασικά, πιο αγωνιώδη ερωτήματα, που σε ξεπερνάνε (ευτυχώς, από μία άποψη). Δεν εννοώ τα μεγάλα ζητήματα της έκρυθμης παγκόσμιας κατάστασης, όπως το φάσμα του ISIS, η άνοδος της ακροδεξιάς ή η καλπάζουσα οικονομική/κοινωνική ανισότητα, αλλά αυτά που αφορούν τη διαβρωμένη καθημερινότητά μας. Θα περιοριστούν άραγε ποτέ σε ανεκτά επίπεδα η ακατάσχετη πολιτικολογία, η ιδεολογική εργαλειοποίηση των πάντων και ο χυδαίος λαϊκισμός (δεν εννοώ καμία παράταξη και καμία κυβέρνηση, αλλά την ευρύτατα διαδεδομένη και επικίνδυνη αντίληψη ότι ο πολιτικός και πνευματικός κόσμος είναι αντάξιος του αγνού λαού); Θα βρούμε επιτέλους μη επισφαλή επαγγελματική απασχόληση εμείς και οι φίλοι μας; Πόσοι στενοί κύκλοι γνωστών και πόσες παρέες παλιών φίλων δεν έχουν διαλυθεί λόγω ραγδαίου οικονομικού χάσματος μεταξύ των μελών τους… Πόσο να συντηρηθούν πια κατ’ οίκον και ρεφενέ; Άμα ο άλλος φτάνει να μην έχει την άνεση και την ανεμελιά να βγει να πάρει δυο-τρία ποτά σε ένα μπαρ, χέσε μέσα. Οι μισοί συνεχίζουν την πορεία στο μέτωπο και οι άλλοι μισοί γίνονται παράπλευρες απώλειες και τους θυμόμαστε σαν τους ηρωικά πεσόντες στις πολεμικές ταινίες που ξεψυχισμένα προτρέπουν τους όρθιους να συνεχίσουν χωρίς αυτούς. Θα επιστρέψει ποτέ ξανά η κανονικότητα; Και όχι φυσικά με την «καθησυχαστική» μορφή του Χατζηνικολάου και του Σεφερλή (όλα κανονικά είναι, βρε κουτό, κοίτα εμάς εδώ, για πάντα μαζί σου ανεξαρτήτως συνθηκών και καθεστώτων) και τόσων άλλων ανάμεσά τους που εξακολουθούν να στοιχειώνουν το prime time καθαρτήριο της ελληνικής τηλεόρασης, η οποία χρησιμεύει πλέον μόνο ως πυξίδα που δείχνει μόνιμα το σημείο μηδέν, την απόλυτη παραίτηση. Αν σταματούσαν να εκπέμπουν όλα τα κανάλια σήμερα, εκτός από κάποιες πρώτες ώρες αμηχανίας σε σουβλατζίδικα και ψιλικατζίδικα, κανείς δεν θα πάθαινε στερητικό σύνδρομο από την απότομη έλλειψη ενημέρωσης και ψυχαγωγίας. Αυτά αναλογιζόμουν Δευτέρα μεσημέρι, καθώς έστελνα δουλειά μέσω e-mail εργαζόμενος από το σπίτι «με τα σώβρακα στον καναπέ» (καθόλου αστείο και καθόλου fun), όπως κάνει προ πολλού η παγκόσμια τάξη νεο-freelancers των media ανά τον πλανήτη. Καταπιεστικό το σύστημα του γραφείου, αλλά και το σπίτι ως χώρος εργασίας μπορεί να σου επιτεθεί εκεί που δεν το περιμένεις. Δεν σε γουστάρει από μια φάση και μετά, ειδικά αν ανήκεις στους «μπεκιάρηδες» αυτού του κόσμου που θα μπορούσαν να πουν πολλά «για τον ανόρεχτο καταμερισμό των ωρών, για το ανεξέλεγκτο χέρι που μας κρατάει μέσα του στους τέσσερις τοίχους, για να μας σπρώξει κατόπιν στους δρόμους, σάμπως να εξαντλήθηκε κάτι βαθύτερο από την υπομονή του» (Κ. Παπαγιώργης, Γεια σου, Ασημάκη). Είναι όπως τα έλεγε ο Τζεφ Ντάιερ στο «Out of Sheer Rage», το βιβλίο που ξεκίνησε να γράψει για τον Ντ.Χ. Λόρενς και τελικά έγραψε σχεδόν για οτιδήποτε άλλο: «Τα σπίτια δεν μένουν πιστά. Μπορεί να ζήσουμε δέκα χρόνια σ’ ένα σπίτι και δύο εβδομάδες αφότου μετακομίσουμε αλλού, είναι σαν να μη βρεθήκαμε ποτέ εκεί. Ζητάμε από τα σπίτια να ανταποκριθούν στα δικά μας αισθήματα απώλειας, αλλά, όπως το παραλληλόγραμμο που σχηματίζεται στον τοίχο εκεί όπου κρεμόταν ένας αγαπημένος καθρέπτης, δεν μας προσφέρουν πια καμιά αντανάκλαση. Συχνά στις παλιές ταινίες, όταν κάποιος μπαίνει σ’ ένα σπίτι όπου κάποτε έζησε ευτυχισμένες στιγμές, η οθόνη γεμίζει με απόκοσμα γέλια. Αυτή η σύμβαση λειτουργεί τόσο αποτελεσματικά, ακριβώς επειδή στη ζωή δεν είναι καθόλου έτσι. Πιστοποιεί απλά τη δύναμη της επιθυμίας μας: ζητάμε από τα σπίτια να είναι στοιχειωμένα. Ποτέ δεν είναι…». Στοιχειωμένα μπορεί να μην είναι, σε στοιχειώνουν όμως και σε βάζουν στο τριπ της έγκλειστης κατάθλιψης. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορείς να θυμηθείς πώς την ξεπέρασες την προηγούμενη φορά, τότε που σκεφτόσουν πως χάθηκε η πιο πρόσφατη από τις τελευταίες ευκαιρίες. Ντάιερ και πάλι: «Η έξοδος από την κατάθλιψη μοιάζει με παραθυράκι του νόμου: μπορείς να το χρησιμοποιήσεις άπαξ και μετά σφραγίζεται για να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά…». 31.3.16 – lifo

Οι πολύ βλαβερές βεβαιότητες για το αβέβαιο…

Είναι μούφα!... Η επιδημία της παραπληροφόρησης και πώς αποκτάς «αντισώματα».

12 lifo – 31.3.16

Ένα χαρακτηριστικό, επίκαιρο παράδειγμα τέτοιων χειρισμών είναι το προσφυγικό/μεταναστευτικό, λαμπρό πεδίο δόξης για δημιουργούς και διασπορείς ψευδών ειδήσεων εντός και εκτός Ελλάδας. «Στανταράκι» τους το ανοιχτό ή συγκαλυμμένο ακροδεξιό «ονοματεπώνυμο», όπως μπορεί άνετα να δείξει μια πρόχειρη έρευνα. Υπάρχουν φυσικά και οι διάφοροι έντυποι ή ψηφιακοί «παπατζήδες» της ενημέρωσης (όχι, δεν θα τους διαφημίσω και εδώ) που στο όνομα της όποιας επισκεψιμότητας δεν θα δίσταζαν να «hoaxάρουν» ακόμα και τη μάνα τους. Τα τρία σχετικά με μετανάστες hoaxes της εισαγωγής ήταν από τα πιο πιασάρικα του τελευταίου καιρού, όχι όμως τα μόνα. «Αγανακτήσαμε» έτσι, μεταξύ άλλων, με τον Αφγανό δήθεν παιδεραστή της Ειδομένης, τους μουσουλμάνους μαθητές βελγικού σχολείου που πανηγύριζαν, λέει, για τα χτυπήματα στις Βρυξέλλες, με την ψευδέστατη «μαρτυρία» γιατρού ΜΚΟ που και καλά έψεγε τους «αχάριστους, αμόρφωτους, αγενείς, επιθετικούς» πρόσφυγες, με τους άλλους, πάλι, που τάχα αρνήθηκαν δέματα με βοήθεια του Ερυθρού Σταυρού επειδή έφεραν το χριστιανικό σύμβολο. «Ανατριχιάσαμε» με την «πέτσινη», όπως αποδείχθηκε, έρευνα που ήθελε έναν στους πέντε Βρετανούς μουσουλμάνους να «τρέφει αισθήματα συμπάθειας» για τους τζιχαντιστές, με τους πρόσφυγες που τάχα έκαψαν στασίδια και εικονίσματα εκκλησίας για να ζεσταθούν κάπου στη Βόρεια Ελλάδα, με τη «μοβόρα» δεκαπεντάχρονη τζιχαντίστρια που μαχαίρωσε αστυνομικό στο Ανόβερο (ανήλικη μετανάστρια μουσουλμάνα ψυχρή δολοφόνος, «μπίνγκο» ηθικών πανικών!), με τους 52 τόνους όπλων και πυρομαχικών που μετέφεραν κοντέινερ στα hot spots των «λαθρομεταναστών» (sic) «μεταμφιεσμένα» σε έπιπλα. Τις προάλλες, πάλι, κυκλοφορούσε χάρτης που έδειχνε hot spots «ύποπτα στημένα» σε στρατηγικής σημασίας, υποτίθεται, σημεία της Αττικής. Άλλα «συγγενή» hoaxes φροντίζουν να στοχοποιούν διαρκώς το Ισλάμ, θρησκεία της πλειονότητας των προσφύγων, όπως η «πληροφορία» για τους Σαουδάραβες επιστήμονες που «ανακάλυψαν» ότι οι γυναίκες είναι θηλαστικά και άρα έχουν ίσα δικαιώματα με τα ζώα – την αναπαρήγαγε μάλιστα αυτούσια ιστοσελίδα απευθυνόμενη σε Έλληνες εκπαιδευτικούς. «Ειδήσεις» σαν τις παραπάνω, που μάλιστα συχνά-πυκνά εμπίπτουν στις διατάξεις του αντιρατσιστικού νόμου –φτάνει να βρεθεί πρόθυμος εισαγγελέας!–, θα ήταν γελοίες αν δεν τις έπαιρνε τόσος κόσμος στα σοβαρά. Η στοιχειώδης άμυνα απέναντί τους επιβάλλει εξονυχιστική έρευνα της εκάστοτε πηγής, έλεγχο των παρατιθέμενων στοιχείων και φωτογραφιών, αποφυγή άκριτης αναπαραγωγής και μια στάλα καθαρό νου.

α π ό τ h νατα λι χ ατ ζη αν τω νι ου

«Σοκ στο πανελλήνιο – μετανάστες κατέβασαν εικόνα της Παναγίας!», «Τρίζουν τα κόκαλα του Κολοκοτρώνη – δελτίο ειδήσεων με μαντίλα στην ΕΡΤ!», «Σάλος – η Μέρκελ είχε βγάλει σέλφι με τον τζιχαντιστή των Βρυξελλών!». Και πάει λέγοντας… Στα ελληνικά αποδίδονται ως φάρσες, «μούφες» ή μηνύματα εξαπάτησης μέσα από τα οποία κατασκευάζονται αστικοί μύθοι. Θεωρούνται κάτι σαν «μάστιγα» του Διαδικτύου ένεκα οι ταχύτητες και η μαζικότητα του μέσου, μολονότι βέβαια η ακούσια ή, συνηθέστερα, εκούσια διασπορά φημών και ψευδών ειδήσεων είναι πανάρχαια ιστορία, όπως διαπιστώνει κανείς επισκεπτόμενος το ιντερνετικό Museum of Hoaxes που «στεγάζεται» από το 1997 στο hoaxes.com, ιστότοπο αφοσιωμένο στη διάψευσή τους, όπως και ο «δικός μας» ellinikahoaxes.gr. Κοινά τους χαρακτηριστικά το «γαργάλημα» των ενστίκτων, ο εύκολος εντυπωσιασμός, η υπερβολή (που, πράγματι, όσο μεγαλύτερη, τόσο πιο πιστευτή) και η απαραίτητη συνωμοσιολογική σος. Δεν αναφέρομαι φυσικά σε χιουμοριστικά έντυπα ή ιστοσελίδες τύπου onion και koulouri, ούτε στα διάφορα «αθώα», πλακατζίδικα, αφελή ή απλώς «ψεκασμένα» hoaxes – από τους fake σκελετούς γιγάντων που ξεθάβονται κάθε τόσο, τις μπανάνες με… AIDS και τον Χίτλερ που ζει ακόμα στη Λατινική Αμερική (όπου διέφυγε μέσω Ελλάδος, εννοείται) μέχρι το –ιδιαίτερα εμπνευσμένο, ομολογουμένως!– «κάλεσμα» σε φεστιβάλ δημόσιου αυνανισμού στην Πράγα. Έστω κι αν παρορμητικά πιστέψεις αρχικά κάτι τέτοιες κοτσάνες, κάτι που στοιχηματίζω (δικαιολογώντας και εαυτόν) ότι και στους πιο «ξύπνιους» έχει κάποτε συμβεί, το πολύ να κάθεσαι ύστερα να γελάς με την πάρτη σου, επικροτώντας το «ταλέντο» του –πραγματικού ή φανταστικού– ρεπόρτερ. Το ζήτημα είναι η κατευθυνόμενη, ψευδής, «φαιόχρωμη» (παρα)πληροφόρηση που στοχοποιεί πρόσωπα, πολιτικές παρατάξεις, κοινωνικές ομάδες, κινήματα, φυλές, πιστεύω, σεξουαλικότητες και ό,τι άλλο δεν συνάδει με την, κατά κανόνα, επίσης «φαιόχρωμη» κοσμοθεωρία των «πηγών» της. Κι ενώ τέτοια χαμερπή μέσα απευθύνονται, κατά κανόνα, σε κοινό όχι ακριβώς ζηλευτού πνευματικού επιπέδου, βλέπεις πολλές τέτοιες ειδήσεις να αναπαράγονται με μια ύποπτα χαρακτηριστική ευκολία κι από μεγαλύτερα, προσβάλλοντας σαν μολυσματικές ιώσεις το συλλογικό ασυνείδητο. Έτσι, η «μούφα» μετατρέπεται σε ευρύτερα πιστευτή είδηση που, ωσότου διαψευστεί, έχει ήδη δημιουργήσει αθροιστικά τις εντυπώσεις που επιδιώκει.

Η απομόνωση του μουσουλμανικού στοιχείου σε Ευρώπη και Ελλάδα και οι άσχημες συνέπειες που επιφέρει.

Πλαγιο

α π ό τ ο ν θ οδωρη αν τ ω ν οπ ουλο

Belli

Talk of the Town

Θα μπορούσε να είναι και ένα είδος δημοσιογραφικού «πειράματος». Αναζητήστε άρθρα και αναλύσεις που γράφτηκαν μετά την τραγωδία του Βελγίου στον προοδευτικό ευρωπαϊκό Τύπο και δη τον γαλλόφωνο. Ύστερα διαβάστε ανάλογες αναλύσεις γνωστών αρθρογράφων στον επίσημο ελληνικό Τύπο. Δυστυχώς, υπάρχει μία εμφανής διαφορά που δεν είναι προς τιμήν μας. Διότι στην πρώτη περίπτωση πλειοψηφούν τα ουσιώδη ερωτηματικά, ανακαλείται το «ευρωπαϊκό πνεύμα» (εκείνο το παλιό και αυθεντικό και ουμανιστικό) και υπερτερούν όσοι αναλαμβάνουν ποσοστό ευθύνης για τη μακρόχρονη πολιτική της χώρας τους. Στη δεύτερη περίπτωση, πάλι, επικρατούν βεβαιότητες, πολλές εκ των οποίων τείνουν να επιρρίπτουν την ευθύνη στη «φύση του Ισλάμ» ή και στην «ανεκτική ευρωπαϊκή δημοκρατία» και έτσι να τάσσονται, διακριτικά ή στυγνά, υπέρ της «οριοθέτησης» της ανοχής και βέβαια υπέρ της όλο και πιο ενισχυμένης «πάση θυσία» ασφάλειας. Και τι παράδοξο! Αυτές οι βεβαιότητες εκφράζονται κυρίως από αρθρογράφους που ήταν κατεξοχήν θιασώτες της παγκοσμιοποίησης και της πολυπολιτισμικότητας, «συνθηκών» που και οι δύο τίθενται τώρα σε αμφισβήτηση. Αν και ίδιον του ελληνικού θυμικού, οι βεβαιότητες απέναντι σε εξαιρετικά πολύπλοκα προβλήματα μοιάζουν είτε αφελείς είτε εκ του πονηρού. Στον αντίποδα, πάντως, στο «Nouvel Observateur», για παράδειγμα, ο αρθρογράφος Πασκάλ Ρισέ, αναζητώντας την κυριολεκτικά «θανατηφόρα» έλξη που ασκούν η βίαιη ιδεολογία και οι «πωλητές μίσους» στους νέους μουσουλμάνους της Γαλλίας, του Βελγίου κ.λπ., φρόντισε να επισημάνει ότι «στο ISIS αυτοί οι νέοι δεν έχουν την αίσθηση της απόρριψης, ως ανεπιθύμητα σκουπίδια της δικής μας κοινωνίας». Και αντιστοίχως στη «Libération» ο καθηγητής Ανθρωπολογίας στο Paris VIII Αλέν Μπερτό, κάνοντας μία εξαιρετική ανάλυση της ριζοσπαστικοποίησης γενικώς ως αντίδρασης στην υστερία της «παγκοσμιοποίησης», καθώς και της συντριπτικής διάψευσης του οράματος της «αραβικής άνοιξης», κατέληγε: «Όταν λέμε ότι ο ριζοσπαστισμός “εξισλαμίζεται”, δεν είναι επειδή υποτιμούμε το θρησκευτικό πάθος ή το ιστορικό βάθος του θέματος. Είναι γιατί κάνουμε μία ισχυρή υπόθεση σχετική με τις σύγχρονες συνθήκες επιτυχίας του ισλαμισμού σε μία, μόνη γενιά, ιδιαίτερα στη Γαλλία. Αν θα έπρεπε να αναγνωρίσουμε την καθαρά θρησκευτική λογική των δολοφόνων-μαρτύρων, θα οφείλαμε επίσης να κατανοήσουμε γιατί και πώς νέοι άνθρωποι βρίσκουν νόημα σε μια οργή, χωρίς ελπίδα και υπέρβαση. Αν αποτύχουμε να το κατανοήσουμε, τότε δεν μπορούμε παρά να μείνουμε αβοήθητοι απέναντι σε αυτή τη μαζικότητα της συμμετοχής. Δεν μπορούμε να εμποδίσουμε την τζιχάντ να γίνει ένα πιθανό και τραγικό σχήμα εξέγερσης». Ναι, δεν υπάρχει πια χρόνος για να γίνει μία επί της ουσίας συζήτηση. Και δεν εννοώ μία ιστορική συζήτηση εφ’ όλης της ύλης για την πολιτική της Δύσης στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική, πολιτική που ευθύνεται κατά μείζονα λόγο για την «κληρονομιά» του μίσους. Εννοώ μία συζήτηση όπως αυτήν που υπαινίσσονται το «Nouvel Observateur» και η «Libération» για την πολιτική που ακολούθησε εδώ και χρόνια η γαλλική κυβέρνηση στα «μπανλιέ» ή το Βέλγιο στο Μόλενμπεκ… Μόνον; Εμείς, που εύκολα επαναπαυόμαστε σε (αφελείς) βεβαιότητες περί της Ελλάδας που δεν κινδυνεύει καταρχάς, δεν τολμούμε καν να θίξουμε το θέμα της Θράκης. Το εγκαταλείπουμε χρόνια τώρα σε ένθεν και ένθεν πολιτικές σκοπιμοτήτων. Δεν έχει γίνει, έτσι, μια έντιμη απόπειρα απολογισμού της επίσημης πολιτικής του ελληνικού κράτους με διάθεση, χωρίς να απαλλάξει την Τουρκία από την, πάντα καλά και επί μακρόν, προετοιμασμένη στρατηγική της σε τέτοια θέματα, να αποδώσει τα του καίσαρος τω καίσαρι. Για πόσα χρόνια το μουσουλμανικό στοιχείο στη Θράκη και στη Ροδόπη ήταν αφημένο στην τύχη του, περιθωριοποιημένο δηλαδή; Ας όψονται και τα δεξιά αντανακλαστικά, αλλά και τα αριστερά, που αντιμετώπισαν το θέμα με τις δικές τους βεβαιότητες, είτε υπερτονίζοντας είτε παραβλέποντας το γεγονός της πολύ δυσάρεστα επιβεβαιωμένης τα τελευταία χρόνια τουρκικής στρατηγικής στην περιοχή και των κάθε λογής παιχνιδιών χειραγώγησης… Οι βεβαιότητες, άλλωστε, παρότι είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια πρωτίστως των ακροδεξιών πολιτικών και ύστερα των πολιτικών εν γένει, παρέσυραν κατά καιρούς και την αριστερή σκέψη σε «ευκολίες». Δυστυχώς, πανευρωπαϊκά και οι δεξιές-συντηρητικές εμμονές και οι αριστερές ευκολίες άφησαν τις μουσουλμανικές κοινότητες επί χρόνια στην τύχη τους, οδηγώντας τες από διαφορετικές οδούς στο περιθώριο. Στην απομόνωση, που αποδεικνύεται τώρα, με όρους εξελισσόμενου δράματος, όχι μόνο αντεθνική και αντιευρωπαϊκή επιλογή αλλά και καθοριστικός παράγοντας όσων συμβαίνουν. Το δραματικότερο; Η Ευρώπη προσπαθεί μάταια να τα αντιμετωπίσει με επιπλέον μέτρα απομόνωσης.

Φωτό: Nikos Libertas / SOOC

q Το σπίτι μου βρίσκεται στα όρια Κορυδαλλού-Χαϊδαρίου, αλλά τυπικά ανήκει στον Δήμο Κορυδαλλού. Οπότε η ζωή μου μοιράζεται και στις δύο περιοχές! Η γειτονιά μου ναι μεν είναι σχετικά νεόκτιστη περιοχή, πλέον όμως είναι αρκετά πυκνοκατοικημένη.

α π ό τ ον δ ημήτ ρ η κυρ ια ζ η

δημήτρης μπάσης

Urban

Τραγουδιστής

Αυτή την περίοδο κάνει μια μικρή περιοδεία σε Ελλάδα και εξωτερικό. Επίσης, κυκλοφόρησε το νέο του τραγούδι, με τίτλο «Τι τα θέλεις», το οποίο είναι προπομπός του επόμενου δίσκου του.

Δύο ενστάσεις για την εκστρατεία καθαρισμού της πόλης από τα γκράφιτι Ο Δήμος Αθηναίων ρίχτηκε στην καταπολέμηση του φαινομένου αγνοώντας τις ρίζες του.

2 Tag Υπογραφή καλλιτέχνη γκράφιτι με σπρέι ή μαρκαδόρο σε ένα έργο γκράφιτι ή μόνη της.

Όποια άποψη κι αν έχουμε για το γκράφιτι, είναι μια μορφή τέχνης που παραδοσιακά ανθεί σε περιόδους και καταστάσεις όπως αυτή που βιώνει η Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Στις περιφερειακές γειτονιές της πόλης κυριαρχούν το «άρρωστο» γκρίζο και μια εικόνα εγκατάλειψης που συνθέτουν έναν προκλητικό καμβά. Ακόμα κι αν διαχωρίσουμε τα ολοκληρωμένα έργα γκράφιτι από τα tags, δηλαδή τις βιαστικές, συνήθως μονόχρωμες υπογραφές (μια διάκριση που ευτυχώς γίνεται τώρα τελευταία), δεν μπορούμε να σταματήσουμε το φαινόμενο με καταδίκες, αφορισμούς και καταστολή. Όλα καταλήγουν στην παιδεία. Οι άνθρωποι του δήμου θα μπορούσαν παράλληλα με την εκστρατεία κατά της «οπτικής ρύπανσης» να αγκαλιάσουν την τοπική κοινότητα της street art. Μπορούν να δώσουν προς βάψιμο κάποιες μεγάλες δημόσιες επιφάνειες που τώρα έχουν το μαύρο τους το χάλι, να διοργανώσουν κάποια φεστιβάλ κ.λπ. Το στοίχημα είναι να διαχωριστούν εμπράκτως οι βάνδαλοι από τους καλλιτέχνες, έχοντας κατά νου ότι οι δεύτεροι πολλές φορές ξεκινούν όπως οι πρώτοι. Καλώς ή κακώς, τα περισσότερα παιδιά που θα ενδιαφερθούν για τη street art θα ξεκινήσουν πιθανότατα από τα tags. Ένα δημιουργικό γραφείο, το Imaginary Rooms, κάνει ήδη κάτι σχετικό στα διαδραστικά εργαστήρια που διοργανώνει για μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού: διερευνά τις ικανότητες και δεξιότητες των παιδιών μέσα από παραδείγματα σύγχρονων street artists. Βοηθούν τους μικρούς μαθητές να αντιληφθούν πώς η έκφραση μπορεί να εφαρμοστεί πρακτικά και να μάθουν να αγαπάνε τον εαυτό τους, την κοινωνία και το περιβάλλον. Μια τέτοιου είδους αντιμετώπιση μπορεί να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμα από τα πανάκριβα «αντι-γκράφιτι» υλικά.

q Πολύ κοντά στο σπίτι έχουμε μια μικρή πλατεία που θυμίζει χωριό σε μικρογραφία. Εκεί βρίσκονται το μανάβικο και το χασάπικο απ’ όπου ψωνίζουμε για το σπίτι και είναι το σήμα κατατεθέν της γειτονιάς. Οι έξοδοι για καφέ και ποτό έχουν μειωθεί αρκετά. Όταν δεν έχω συναυλίες, προτιμώ να είμαι σπίτι και να περνάω χρόνο με την οικογένειά μου. q Παρόλο που η γειτονιά μου είναι κάπως απομονωμένη, το πιο χαρακτηριστικό μέρος της ευρύτερης περιοχής του Κορυδαλλού είναι η Ταξιαρχών, ένας κεντρικός εμπορικός δρόμος με πολλά μαγαζιά και καφέ, όπου μαζεύεται πάντα πολύς κόσμος. Είναι ένα σημείο με πολλή ζωή.

q Η περιοχή είναι σχετικά ορεινή. Έναν χειμώνα χιόνισε τόσο πολύ, που ψάχναμε απεγνωσμένα τον σκύλο μας μέσα στο χιόνι, τον οποίο δεν μπορούσαμε να διακρίνουμε διότι είναι λευκός! Φυσικά, επιστρατεύτηκε όλη η γειτονιά για να βοηθήσει και καταλήξαμε να γελάμε όλοι μαζί με το συμβάν.

από τον δημήτρη κυριαζή

Γκράφιτι Είναι η αναγραφή κειμένου (συνθημάτων, φράσεων, στίχων) ή η ζωγραφική σε επιφάνειες που βρίσκονται σε δημόσιους χώρους.

q Ένας αγαπημένος μου περίπατος είναι στο Άλσος Χαϊδαρίου, μια τεράστια έκταση με πολύ πράσινο, που ουσιαστικά βρίσκεται δίπλα στο σπίτι μου. Είναι επίσης ένα μέρος με υπέροχες κούνιες μέσα στα πεύκα και μου αρέσει πολύ να πηγαίνω εκεί και να περνάω χρόνο με τα παιδιά μου.

q Ο Ιερός Ναός των Αγίων Ασωμάτων (Ταξιάρχες) είναι από τις αρχαιότερες εκκλησίες του Λεκανοπεδίου! Είναι ένας βυζαντινός ναΐσκος, μνημείο για την περιοχή του Κορυδαλλού, ο οποίος ευτυχώς έχει αναπαλαιωθεί και είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Δίπλα σε αυτόν χτίστηκε ο Ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, που είναι και οι πολιούχοι του Κορυδαλλού.

Την εβδομάδα που μας πέρασε ξεκίνησε στην Αθήνα η πολυσυζητημένη εκστρατεία κατά των γκράφιτι. Ο Δήμος Αθηναίων αποφάσισε ότι δεν πάει άλλο με την εικόνα της πόλης και ανέλαβε δράση με μπροστάρη τον ίδιο τον Γ. Καμίνη, ο οποίος δήλωσε ότι «πρέπει όλοι να συνεργαστούμε, προκειμένου να καθαρίσουμε από τη μουτζούρα την πόλη. Είναι μια εικόνα που αδικεί την Αθήνα». Η αρχή έγινε την Τρίτη 22 Μαρτίου από έναν χώρο ιδιαίτερης ιστορικής αξίας, τον περίβολο του πρώτου δημόσιου νεκροταφείου της αρχαίας Αθήνας, στον πεζόδρομο της Ερμού. Επόμενος σταθμός της πρωτοβουλίας θα είναι η Πανεπιστημίου, ενώ αργότερα θα προστεθούν και άλλοι κεντρικοί άξονες και διάφορα τοπόσημα της πόλης. Όλα αυτά έχουν ξανασυμβεί στο παρελθόν και οι καλλιτέχνες του δρόμου έχουν βγει νικητές απ’ όλους τους «πολέμους» που τους έχουν κηρύξει κατά καιρούς. Όμως αυτή τη φορά η πρωτοβουλία φαντάζει πιο σοβαρή, καθώς –προφανώς λόγω του δυσβάσταχτου οικονομικού κόστους ενός τέτοιου «πολέμου»– οι δημοτικές αρχές προσπαθούν να βάλουν στο παιχνίδι και άλλους παράγοντες, όπως ομάδες πολιτών, επιχειρηματίες, χορηγούς και απλούς κατοίκους. Για να έχουμε μια εικόνα, σύμφωνα με το φυλλάδιο που μοίρασε ο δήμος προς ενημέρωση των πολιτών, ο επαγγελματικός καθαρισμός των προσόψεων από γκράφιτι ξεκινά από 6 ευρώ το τετραγωνικό αν η επιφάνεια είναι από πλαστικό, γυαλί ή ανοξείδωτο μέταλλο και φτάνει ως και τα 20 ευρώ ανά τ.μ. αν το υλικό είναι από μάρμαρο ή πέτρα. Και φυσικά υπάρχουν περιπτώσεις που οι δράστες επανέρχονται μετά τον καθαρισμό ξανά και ξανά, οπότε το συνολικό κόστος πολλαπλασιάζεται. Ιδέες όπως το «crowdfunding» και οι «υιοθεσίες κτιρίων» ακούγονται πολύ ωραίες. Όμως προκύπτουν δύο ενστάσεις. Καταρχάς, από τις πρωτοβουλίες και τις «συνέργειες» που επιδιώκει να δημιουργήσει ο δήμος φαίνεται να μένουν απέξω οι γειτονιές εκτός ιστορικού κέντρου. Δύσκολα κάποιος επιχειρηματίας ή χορηγός θα ενδιαφερθεί για έναν δρόμο στα Πατήσια ή στα Σεπόλια. Από την άλλη, όταν κάνουμε λόγο για εκπαίδευση των πολιτών και καταλήγουμε να μιλάμε μόνο για την καταπολέμηση ενός φαινομένου, αρνούμαστε ουσιαστικά να χτυπήσουμε τις ρίζες του και να το αντιμετωπίσουμε συνολικά.

γειτονιά

Κορυδαλλός

q Ένα χαρακτηριστικό της γειτονιάς μου και της ευρύτερης περιοχής είναι ότι υπάρχουν ακόμη πολλά πεύκα. Μου αρέσει πολύ η φύση και το πράσινο και το γεγονός ότι έχω τη δυνατότητα να ζω σε μια τέτοια γειτονιά με ευχαριστεί ιδιαίτερα.

q Ένα δυσάρεστο γεγονός, που πιστεύω ότι συμβαίνει σε πολλές γειτονιές της Αθήνας, και όχι μόνο, είναι ότι υπάρχουν πολλά κλειστά καταστήματα. Αυτό είναι κάτι που με στενοχωρεί ιδιαίτερα, γιατί, πέρα από την εικόνα ενός κλειστού και άδειου καταστήματος, πολλοί άνθρωποι που έβλεπα και χαιρετούσα καθημερινά αυτήν τη στιγμή είναι άνεργοι και δυσκολεύονται στην καθημερινότητά τους. q Θα άλλαζα αρκετά πράγματα στην περιοχή, ειδικά από αρχιτεκτονικής άποψης. Θα ήθελα να έχει μεγαλύτερα πεζοδρόμια, για να μπορούν να περνούν άνετα τα καρότσια και οι ηλικιωμένοι. Όλοι έχουμε δει πολλές φορές μητέρες με τα καρότσια στη μέση του δρόμου γιατί δεν μπορούν να περάσουν από το πεζοδρόμιο, είτε γιατί είναι στενό είτε γιατί παρκάρουν τα αυτοκίνητα. Το ίδιο ισχύει για τους ηλικιωμένους ανθρώπους, πόσο μάλλον για συνανθρώπους μας με κινητικά προβλήματα. Αυτό όμως, δυστυχώς, συμβαίνει σε πολλές περιοχές της Αθήνας. Επίσης, θα ήθελα να υπάρχουν περισσότερα δέντρα και πράσινο, ακόμη και σε κεντρικά σημεία της περιοχής. 31.3.16 – lifo

μουσικη

Muse

14 lifo – 31.3.16

16 Από τον Μάιο μέχρι και τον Ιούλιο η Αθήνα ετοιμάζεται να υποδεχτεί τα περισσότερα μεγάλα ονόματα που έχουμε δει ποτέ μαζεμένα σε αυτή την πόλη. Καλλιτέχνες για όλα τα γούστα, με φανατικό κοινό, που επιστρέφουν με νέα δουλειά ή μας επισκέπτονται για πρώτη φορά, για να μη μένουν απωθημένα. Αυτά είναι τα σημαντικότερα live της καλοκαιρινής σεζόν. Από τη Μαρία Παππά

live που θα μας κρατήσουν στην Αθήνα αυτό το καλοκαίρι 31.3.16 – lifo

μουσικη

PJ Harvey

Beirut

Slowdive

Η 47χρονη Βρετανίδα έχει αφήσει το στίγμα της ως μία από τις πιο ιδιοσυγκρασιακές και ταλαντούχες μουσικούς της γενιάς της. Έχει κερδίσει δύο φορές το βραβείο Mercury για τα άλμπουμ της «Stories From The City, Stories From The Sea» (2001) και «Let England Shake» (2011), ενώ εξελίσσεται συνεχώς ως καλλιτέχνις. Φέτος, στις 15 Απριλίου, κυκλοφορεί το ένατο άλμπουμ της καριέρας της. Το «The Hope Six Demolition Project» είναι αποτέλεσμα ενός μεγαλύτερου καλλιτεχνικού πρότζεκτ και γράφτηκε σε τρεις διαφορετικές περιοχές του κόσμου, στο Κόσοβο, στο Αφγανιστάν και στην Ουάσινγκτον. Ήδη έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Αμερική λόγω της θεματολογίας του και των καυστικών πολιτικών στίχων της Harvey. Είναι η τρίτη φορά που έρχεται στην Αθήνα και θα εμφανιστεί την τρίτη μέρα του Release Festival, την Τρίτη 7 Ιουνίου. Σημαδιακό; 7 Ιουνίου, Release Festival

Ο Beirut (Zach Gordon) έγινε παγκόσμια γνωστός πριν από δέκα χρόνια, όταν, πιτσιρικάς ακόμη, κυκλοφόρησε το «Gulag Orchestra» και έκανε μόδα το παίξιμο με γιουκαλίλι. Βαθιά επηρεασμένος από τη βαλκανική και την τζαζ μουσική, πειραματιζόταν με τους world ήχους που λάτρευε και κατάφερε να ξεχωρίσει απ’ οτιδήποτε έβγαινε από την Αμερική εκείνο το διάστημα. Μέχρι σήμερα έχει κυκλοφορήσει τέσσερα άλμπουμ. Ο πιο πρόσφατος δίσκος του είναι το «Νο Νο Νο», όπου δοκιμάζει πλέον τις δυνάμεις του σε πιο ποπ κατευθύνσεις, ενώ από το 2011 το σχήμα του είναι πενταμελής μπάντα, με τον Gordon να γράφει τους στίχους των κομματιών. Θα είναι το πρώτο μεγάλο όνομα που θα ανοίξει το Release Festival, την Τετάρτη 1 Ιουνίου. 1 Ιουνίου, Release Festival

Οι Slowdive είναι ένα από τα πιο θρυλικά dream pop και shoegaze συγκροτήματα της Βρετανίας. Σχηματίστηκαν στο Reading το 1989 από τη Rachel Goswell και τον Neil Halstead. Οι δυο τους ήταν φίλοι από παιδιά. Αν και όταν πρωτοβγήκαν θεωρούνταν από τα πιο ελπιδοφόρα νέα ονόματα, δεν κατάφεραν ποτέ να κάνουν εμπορική επιτυχία. Έβγαλαν τρεις δίσκους πριν διαλυθούν, το 1994. Έγιναν ακόμη πιο γνωστοί στην Ελλάδα όταν βάφτισαν το δεύτερο άλμπουμ τους «Souvlaki». Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1993 με τον Brian Eno στην παραγωγή. Επανασυνδέθηκαν το 2014 για να παίξουν live στο Primavera εκείνης της χρονιάς. Είναι η πρώτη φορά που έρχονται στην Αθήνα. Θα εμφανιστούν μαζί με την PJ Harvey και τους Brian Jonestown Massacre. 7 Ιουνίου, Release Festival

16 lifo – 31.3.16

16 live που θα μας κρατήσουν στην Αθήνα αυτό το καλοκαίρι

the Last Shadow Puppets Όταν ο Alex Turner γνώρισε τον Miles Kane το 2005, κατά τη διάρκεια της περιοδείας των Arctic Monkeys στη Βρετανία, κανείς από τους δύο δεν περίμενε ότι δύο χρόνια μετά η φιλία τους θα μετατρεπόταν σε μια πολύ πετυχημένη συνεργασία. Μαζί με τον James Ford, τον ντράμερ των Simian Mobile Disco, αλλά και την πολύτιμη βοήθεια του Owen Pallett, γεννήθηκε το απόλυτο σούπερ γκρουπ, οι Last Shadow Puppets. Και αν το πρώτο τους άλμπουμ, «The Age of the Understatement», ήταν γεμάτο αναφορές στους Scott Walker και πρώιμο Bowie, στο δεύτερο άλμπουμ τους, «Everything You’ve Come to Expect», που κυκλοφορεί την 1η Απριλίου, τους βρίσκει αλλαγμένους και πιο ώριμους, με επιρροές από τον Isaac Hayes μέχρι τους Style Counsil. 5 Ιουνίου, Rockwave Festival

Suede

Tindersticks

Sigur Ros

Muse

Οι Suede θεωρούνται οι κύριοι υπεύθυνοι για την άνθηση όλου του britpop κινήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι με την κυκλοφορία του πρώτου ομώνυμου άλμπουμ τους τούς σύγκριναν με τους Smiths. Σχηματίστηκαν το 1989, όταν ο Brett Anderson γνώρισε και τα έφτιαξε με την Justine Frischmann (που αργότερα δημιούργησε τους Elastica) στο πανεπιστήμιο. Με τους Suede ξεκίνησε την καριέρα του και ο Bernard Butler, που έγινε ο βασικός κιθαρίστας του συγκροτήματος όταν απάντησε σε μια αγγελία την ίδια χρονιά. O Anderson με τη Frischmann χώρισαν το 1991 και εκείνη αποχώρησε όταν τα έφτιαξε με τον Damon Albarn των Blur. Ο Butler έφυγε το 1994. Διαλύθηκαν το 2003 αλλά επανασυνδέθηκαν το 2010. Φέτος κυκλοφόρησαν το έβδομο άλμπουμ τους, με τίτλο «Night Thoughts». 5 Ιουνίου, Rockwave Festival

Οι Tindersticks είναι ένα ακόμη όνομα στη λίστα των σπουδαίων «καταραμένων» τραγουδοποιών, όπως ο Nick Cave, o Leonard Cohen ή ακόμη και ο Tom Waits. Είχαν από την αρχή ένα τελείως δικό τους, ξεχωριστό ύφος, ενάντια στις μουσικές τάσεις που επικρατούσαν κάθε φορά. Η μουσική τους έχει έντονο τζαζ και σόουλ χαρακτήρα και είναι ιδιαίτερα ατμοσφαιρική. Είναι από τα λίγα γκρουπ που είναι τόσο χαμηλών τόνων αλλά και τόσο παραγωγικά. Φέτος επιστρέφουν με μία από τις πιο φιλόδοξες δουλειές τους. Το νέο τους άλμπουμ, που λέγεται «The Waiting Room», καταφέρνει να μην απογοητεύσει τους φανατικούς φίλους τους αλλά ταυτόχρονα κάνει χώρο και για ένα νέο κοινό που θα τους ανακαλύψει. 25 και 26 Μαΐου, Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών

Το συγκρότημα από το παγωμένο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας επιστρέφει στην Αθήνα μετά από δεκατρία χρόνια, την τέταρτη μέρα του Release Festival, στις 13 Ιουνίου. Το 2003 είχαν κάνει μια μαγευτική εμφάνιση στο Θέατρο Βράχων. Πολλά έχουν αλλάξει από τότε. Η μπάντα γνώρισε απρόσμενη επιτυχία, εμφανίστηκαν μάλιστα και σε ένα επεισόδιο του «Game of Thrones» το 2014. Δημιουργήθηκαν το 1994 και πήραν το περίεργο όνομά τους από την αδερφή του τραγουδιστή τους, Jonsi Birgisson. Γνώρισαν την επιτυχία με το δεύτερο άλμπουμ τους, «Αgaetis Byrjun» (που στα ελληνικά σημαίνει «Μια καλή αρχή»), το 1999. Γρήγορα άρχισαν να περιοδεύουν σε όλο τον κόσμο μαζί με τους Radiohead. Από το πρώτο τους άλμπουμ, «Von», o Birgisson είχε επινοήσει μια ψεύτικη γλώσσα που μοιάζει με τα ισλανδικά για να τραγουδάει. Την ονόμασε vonlenska και μοιάζει με τα αλαμπουρνέζικα που τραγουδούσε η Elizabeth Frazer των Cocteau Twins. Έχουν όμως και αρκετά κομμάτια στα ισλανδικά. 13 Ιουνίου, Release Festival

Σίγουρα οι Βρετανοί Matt Bellamy, Chris Wolstenholme και Dominic Howard δεν περίμεναν ότι από τα γκρουπ που έφτιαχναν στο σχολείο θα κατέληγαν να παίζουν σε γεμάτα στάδια σε όλο τον κόσμο. Όταν κέρδισαν σε έναν διαγωνισμό για συγκροτήματα, άρχισαν να παίρνουν τον εαυτό τους και τη μουσική τους στα σοβαρά. Είχαν όμως προλάβει να καταστρέψουν όλο τους τον εξοπλισμό πάνω στη σκηνή. Και ενώ οι βρετανικές δισκογραφικές εταιρείες τούς σνόμπαραν στην αρχή της καριέρας τους, η επιτυχία ήρθε μετά από ένα ταξίδι τους στην Αμερική. Έγιναν γνωστοί από την πρώτη τους δουλειά, το «Showbiz», που κυκλοφόρησε το 1999, ενώ δεν έλειψαν οι συγκρίσεις με τους Radiohead. Από τότε έχουν κυκλοφορήσει επτά άλμπουμ, με πιο πρόσφατο το περσινό «Drones». Ο Bellamy, μάλιστα, θεωρείται σούπερ σταρ μετά τον γάμο του με την ηθοποιό Kate Hudson το 2011. 23 Ιουλίου, Ejekt Festival

Dropkick Murphys Οι Dropkick Murphys παίζουν celtic punk, ένας μουσικός όρος που έγινε γνωστός από τους Pogues και σχετίζεται με τη θρησκεία, την πολιτική, την κουλτούρα, τη μουσική, το ποτό και την περήφανη εργατική τάξη. Κυρίως περιγράφει συγκροτήματα και καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν στοιχεία της ιρλανδικής ή της σκοτσέζικης παραδοσιακής μουσικής. Αν και Αμερικανοί, οι Dropkick Murphys είναι άξιοι συνεχιστές αυτής της παράδοσης, ενώ παράλληλα δανείζονται στοιχεία από το hardcore και το street punk των Clash αλλά και των Ramones. Σχηματίστηκαν το 1996 στη Μασαχουσέτη και δύο χρόνια αργότερα κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους, θρυλικό πλέον δίσκο «Do or Die». Αξιοσημείωτο επίσης είναι το ότι είναι από τις πιο πολιτικοποιημένες αμερικανικές μπάντες που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή. Υποστηρίζουν τους Δημοκρατικούς, ενώ διοργανώνουν συχνά εράνους για φιλανθρωπικούς σκοπούς μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα τους. 5 Ιουνίου, Rockwave Festival

Lana Del Rey

Allah-Las

Η μελαγχολική τραγουδοποιός, που συχνά δηλώνει ότι θέλει να πεθάνει πριν γεράσει, έρχεται στην Αθήνα για δεύτερη φορά. Η Lana Del Rey εκτοξεύτηκε στην κορυφή της δημοσιότητας το 2005, όταν τα βίντεο για τα τραγούδια της «Video Games» και «Blue Jeans» έγιναν viral στο YouTube. Ακολούθησαν με τεράστια επιτυχία το άλμπουμ της «Born to Die» και το κομμάτι «Summertime Sadness». Από το 2015 είναι η πρώτη γυναίκα μουσικός που ακούνε περισσότερο οι χρήστες του Spotify στην Αμερική και η τέταρτη σε όλο τον κόσμο. Η μουσική της έχει ένα έντονα κινηματογραφικό στυλ, είναι αρκετά μελοδραματική και νοσταλγική, καθώς και γεμάτη αναφορές στην Αμερική της δεκαετίας του ’60 και του ’70. Το περσινό, τέταρτο άλμπουμ της, «Honeymoon», πήρε αρκετά καλές κριτικές, ενώ το κομμάτι που ανοίγει τον δίσκο, το «High by the Beach», είναι ένα από τα πιο ποπ και ραδιοφωνικά τραγούδια που έχει γράψει. 19 Ιουλίου, Rockwave Festival

Μουσική ιδανική για ηλιόλουστες μέρες και ζεστές νύχτες κάνουν οι Allah-Las. Πριν από δύο χρόνια έφεραν τους καλοκαιρινούς garage pop και ψυχεδελικούς ήχους της Καλιφόρνιας σε μια χειμωνιάτικη Αθήνα και έκλεψαν τις εντυπώσεις και την καρδιά του ελληνικού κοινού. Τώρα έρχονται στα μέσα του Ιουλίου, εποχή που τους ταιριάζει περισσότερο. Οι τρεις από αυτούς (ο Correia, ο Dunham και ο Siadatian) δούλευαν στο ίδιο δισκοπωλείο στο Λος Άντζελες όταν έφτιαξαν την μπάντα. Ο μόνος που δεν εργαζόταν εκεί ήταν ο τραγουδιστής τους, ο Miles Michaud. Με δύο άλμπουμ στο ενεργητικό τους, βρίσκονται στις ετοιμασίες για το πολυαναμενόμενο τρίτο. Θα εμφανιστούν την ίδια μέρα με τη Lana Del Rey. 19 Ιουλίου, Rockwave Festival

Brian Jonestown Massacre Οι Brian Jonestown Massacre είναι από τις τελευταίες ασυμβίβαστες ροκ μπάντες στον πλανήτη. Το συγκρότημα, που πήρε το μισό του όνομα από τον Brian Jones των Rolling Stones και το άλλο μισό από μια μαζική αυτοκτονία των μελών μιας αίρεσης στο Jonestown της Γκαϊάνα, δημιουργήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο το 1988, μια εποχή-μεταίχμιο, και κατάφερε να παραμείνει αυθεντικό όλα αυτά τα χρόνια. Φημολογείται ότι έχουν περάσει από το γκρουπ πάνω από 40 μουσικοί. Και γι’ αυτό ευθυνόταν κυρίως η εκρηκτική προσωπικότητα του Anton Newcombe. Είναι θρυλική η διαμάχη που είχε με τους Dandy Warhols. Σε κάποια φάση τούς έστελνε δώρο σφαίρες με γραμμένα τα ονόματά τους επάνω. Ευτυχώς ηρέμησε και επανασυνδέθηκε με τα παλιά μέλη της μπάντας. Πλέον δίνουν τρομερές συναυλίες, όπως διαπιστώσαμε πριν από δύο χρόνια στο Fuzz. Έρχονται την τρίτη μέρα του Release Festival και ανοίγουν για την PJ Harvey. 7 Ιουνίου, Release Festival

John Carpenter O John Carpenter είναι σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, μοντέρ και συνθέτης. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές φυσιογνωμίες του κινηματογράφου του τρόμου. Για πολλά χρόνια έντυνε μουσικά ο ίδιος τις ταινίες του. Έχει γράψει σάουντρακ για τις πιο κλασικές ταινίες του, όπως οι Halloween, Escape from New York, They Live, The Thing, Assault on Precinct 13 κ.ά., με εξαιρετικά μουσικά θέματα που έχουν μείνει αξέχαστα. Μετά από 40 χρόνια καριέρας πίσω από τις κάμερες αποφάσισε να κυκλοφορήσει τον πρώτο του προσωπικό δίσκο, με τίτλο «Lost Themes», και όχι μόνο αυτό: ο 67χρονος δημιουργός αποφάσισε να περιοδεύσει και να παίξει για πρώτη φορά ζωντανά τη μουσική του. Στην Ελλάδα θα έχουμε την τιμή να τον απολαύσουμε μαζί με το συγκρότημά του σε δύο μοναδικές συναυλίες με επιλογές απ’ όλο το συνθετικό του έργο. 27 και 28 Μαΐου, Piraeus 117 Academy

Editors

James

Scorpions

Το ελληνικό κοινό δεν βαριέται ποτέ τους Editors. Ένα από τα πιο χαϊδεμένα συγκροτήματα της χώρας επιστρέφει στον τόπο του εγκλήματος και στη σκηνή του Ejekt Festival. Από το 2006 είχαν αφήσει το στίγμα τους στα συναυλιακά δρώμενα της χώρας. Και απολύτως δικαιολογημένα, μια και το γκρουπ που σχηματίστηκε όταν τα μέλη του σπούδαζαν μουσική τεχνολογία στο Στάνφορντ κάνει ένα από τα πιο εντυπωσιακά σόου, με τον υπερκινητικό πάνω στη σκηνή τραγουδιστή Tom Smith να κλέβει καρδιές. Ο ήχος τους, σκοτεινός, είναι ένα μείγμα από Joy Division και Echo & the Bunnymen και γενικά έχει επηρεαστεί από πολλά ανάλογα συγκροτήματα της δεκαετίας του ’80. Ανήκαν στο ίδιο κίνημα της postpunk αναβίωσης που ξεκίνησαν λίγα χρόνια νωρίτερα οι Interpol και οι Strokes στην Αμερική. 8 Ιουλίου, Ejekt Festival

Έχουν έρθει τόσες φορές στην Ελλάδα, που έχουμε χάσει το μέτρημα. Οι James σχηματίστηκαν το 1982 στο Μάντσεστερ και αν και άργησαν να γίνουν γνωστοί σε σχέση με άλλα γκρουπ της πόλης τους, αγαπήθηκαν το ίδιο παράφορα. Ο κολλητοί φίλοι Paul Gilbertson και Jim Glennie είχαν δει τον Tim Booth να χορεύει σε μια τοπική ντισκοτέκ και τον προσέλαβαν να χορεύει για το γκρουπ. Ευτυχώς, γρήγορα κατέληξε να γίνει ο βασικός τραγουδιστής τους. Η επιτυχία τούς χτύπησε την πόρτα όταν συνεργάστηκαν για πρώτη φορά με τον Brian Eno στην παραγωγή του άλμπουμ «Laid» το 1993. Από τότε συνεργάστηκαν αρκετές φορές. Η μπάντα διαλύθηκε το 2001 και ο Tim Booth ακολούθησε σόλο καριέρα. Έξι χρόνια μετά δεν άντεξαν και επανασυνδέθηκαν. Την Παρασκευή 8 Ιουλίου θα ανέβουν στη σκηνή του Ejekt Festival στην πλατεία Νερού στο Παλαιό Φάληρο για να παίξουν όλα τα κομμάτια που μας έκαναν να τους ερωτευτούμε. 8 Ιουλίου, Ejekt Festival

Ό,τι και να γράψει κάποιος για τους Scorpions είναι λίγο. Αυτό το συγκρότημα δεν θα πεθάνει ποτέ. Από το 1965 οι Scorpions συνεχίζουν ακάθεκτοι και ακούραστοι. Οι γερόλυκοι του heavy metal δεν φαίνεται να πτοούνται, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Με τεράστια ιστορία πίσω τους, το γκρουπ γεννήθηκε το 1965 στο Ανόβερο της Δυτικής Γερμανίας από τον κιθαρίστα Rudolf Schenker, τον αδερφό του, Michael, και τον Klaus Meine, που ανέλαβε τα φωνητικά. Από την αρχή μέχρι σήμερα ο Schenker παραμένει το μόνο σταθερό μέλος της μπάντας, ενώ ο Meine, αν και δεν εμφανίζεται πλέον στη σκηνή, κάνει όλα τα φωνητικά στα στούντιο άλμπουμ. Τα πιο δημοφιλή κομμάτια τους και τεράστιες επιτυχίες μέχρι και σήμερα είναι το «πολιτικό» «Wind of Change», το «Rock You Like a Hurricane» και το «Still Loving You». Στο πλαίσιο της περιοδείας τους για τα πεντηκοστά γενέθλιά τους, κάνουν μια στάση και στη χώρα μας. 20 Ιουλίου, Πλατεία Νερού

16 31.3.16 – lifo

εικαστικα

Οι τοίχοι του καφέ του Μουσείου Ισλαμικής Τέχνης γίνονται ο καμβάς ζωγραφικής για μια νέα καλλιτέχνιδα που εμπνέεται από ένα δέντρο δεμένο με την ιστορία της Αθήνας. Από τη Μαρίνα Πετρίδου Φωτογραφίες: Πάρις Ταβιτιάν

ΟΙ ΦΟΙΝΙΚΕΣ ΤΗΣ NAVINE

ο καφέ του Μουσείου Μπενάκη Iσλαμικής Tέχνης, που παρέμενε κλειστό τα τελευταία πέντε χρόνια, διαθέτει μία από τις ωραιότερες θέες στην Αθήνα. Από τη βεράντα του μπορεί κανείς να δει το νεκροταφείο του Κεραμεικού, την Ακρόπολη, το βιομηχανικό Γκάζι. Η Αγγλίδα καλλιτέχνις Navine G. Khan-Dossos επεμβαίνει με έναν πολύ ενδιαφέροντα τρόπο στους τοίχους του ωραίου καφέ, που πρόκειται να ξανανοίξει σύντομα. Η νεαρή ζωγράφος φιλοτεχνεί μια τοιχογραφία με πηγή έμπνευσης τους φοίνικες της πόλης, την οποία ονομάζει «Imagine a palm tree». Όταν μπαίνεις στον χώρο, ξαφνιάζεσαι

18 lifo – 31.3.16

με το θέαμα που αντικρίζεις. Οι φοίνικες, τα έντονα χρώματα και τα όμορφα, φαινομενικά απλά σχήματα σου προκαλούν ένα αίσθημα ευφορίας. Στην πορεία μαθαίνεις ότι καθετί ζωγραφισμένο έχει ένα πιο βαθύ και σύνθετο νόημα. Η Navine έχει ξεκινήσει να ζωγραφίζει από τον Ιανουάριο και βρίσκεται εκεί καθημερινά. Όσο ζωγραφίζει, ο χώρος είναι ανοιχτός για το κοινό, ενώ το καφέ θα ανοίξει επίσημα στις 10 Απριλίου. «Το έργο έχει τον χαρακτήρα του δημόσιου» λέει η καλλιτέχνις. « Έχω κάνει πολύ όμορφες συζητήσεις και ο κόσμος πάντα φέρνει μια φρέσκια ματιά στο έργο, ειδικά τα παιδιά». Η Navine σπούδασε Ιστορία της Τέχνης στο Cambridge, με ειδικότητα στην οθωμανική τέχνη και αρχιτεκτονική. «Πάντα με ενδιέφερε η Αθήνα και συγκεκριμένα η

περίοδος της οθωμανικής κυριαρχίας» λέει. «Πριν από έξι μήνες αποφασίσαμε με τον σύντροφό μου να έρθουμε να μείνουμε μόνιμα στην Ελλάδα. Έμαθα ότι στο μουσείο τρέχουν ένα πρόγραμμα στο οποίο συνεργάζονται με σύγχρονους καλλιτέχνες και αποφάσισα να μιλήσω με τους υπεύθυνους. Τότε μου ήρθε η ιδέα να δουλέψω με τους φοίνικες και την ιστορία τους. Το καφέ του μουσείου θα ήταν το ιδανικό μέρος. Ο φοίνικας είναι ένα δέντρο που συμβολίζει το μεσογειακό, το αφρικανικό και τη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί μια χώρα ως μη ευρωπαϊκή. Η Αθήνα κάποτε ήταν γεμάτη φοινικόδεντρα. Τον 19ο αιώνα, όταν στην εξουσία ήταν ο βασιλιάς Όθωνας, διέταξε να κοπούν όλοι οι φοίνικες της πόλης, γιατί ήθε-

ινfο Τα εγκαίνια του καφέ του Μουσείου Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης (Ασωμάτων 22 & Διπύλου, Κεραμεικός) και η επίσημη παρουσίαση της τοιχογραφίας «Imagine a palm tree» θα γίνουν την Κυριακή 10 Απριλίου, 17:00-20:00.

λε να δώσει στην Αθήνα έναν πιο ευρωπαϊκό χαρακτήρα. Άκουσα κι άλλες ιστορίες βέβαια, ότι οι φοίνικες καταστράφηκαν κατά την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου γιατί δεν υπήρχαν τα μέσα για να τους συντηρήσουν. Οι ιστορικοί και οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα φοινικόδεντρα καταστράφηκαν σε διαφορετικές περιόδους. Το δέντρο έχει γίνει κατά κάποιον τρόπο ένα σύμβολο αστικού μύθου. Λίγο πριν γίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα, η κυβέρνηση αποφάσισε να φυτέψει χιλιάδες φοίνικες σε όλη την πόλη. Αυτήν τη φορά δεν ήταν σύμβολο της Ανατολής αλλά σύμβολο της πολυτέλειας. Όπως αυτοί που βλέπουμε στο Ντουμπάι ή στις Μπαχάμες. Τα συγκεκριμένα δέντρα ήταν κακής ποιότητας και έφεραν μαζί τους ένα κόκκινο έντομο,

το οποίο άρχισε να τρώει τόσο τα δέντρα που φυτεύτηκαν όσο και αυτά που προϋπήρχαν. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν μία περίοδος που αποδείχθηκε προβληματική, αργότερα. Το “Imagine a palm tree” είναι μια τοιχογραφία για τα δέντρα αλλά ταυτόχρονα και ένα πολιτικό σχόλιο, για την Ελλάδα, για τη θέση της σε μια Ευρώπη που αλλάζει και για την πορεία της μέσα σε αυτήν. Η Ελλάδα γεωγραφικά βρίσκεται ανάμεσα στην Ευρώπη και στην Ανατολή και είναι πιο κοντά στην Ιερουσαλήμ απ’ ό,τι στο Λονδίνο. Ακόμη και το ότι το έργο βρίσκεται στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης έχει το νόημά του». Πέρα από τους φοίνικες, η τοιχογραφία της Navine περιέχει πολλά σύμβολα, τα οποία προέκυψαν από την έρευνα που έκανε πριν

ξεκινήσει τη συνεργασία της με το μουσείο. Στην κορυφή έχει ζωγραφίσει το σύμβολο της CCTV κάμερας και πιο κάτω το σήμα του WiFi και το σύμβολο του σήματος στο κινητό. Στο κάτω τμήμα της τοιχογραφίας βλέπεις το σήμα του μετρό και κάτω από αυτό υπάρχουν ζωγραφισμένα καλώδια όπως θα τα βλέπαμε αν τα κόβαμε. «Αν το σκεφτείς, αυτό που ζωγραφίζω είναι η Αθήνα» λέει. «Από πάνω έχεις τα δίκτυα και κάτω έχεις αυτό που συμβαίνει υπόγεια: το μετρό και οι καλωδιώσεις. Για μένα, έχει μεγάλο ενδιαφέρον το να ζωγραφίζω με παραδοσιακά μέσα πράγματα που είναι σύγχρονα, τεχνολογικά, και κάνουν ένα σχόλιο πολιτικό. Δημιουργείται μια αντίθεση που αφήνει πολλά περιθώρια ερμηνείας και προβληματισμού».

31.3.16 – lifo

συνεντευξη: Αργyρης Παπαδημητρoπουλος Η χαμένη νιότη, η σαρκική επιθυμία, η μπαναλιτέ της μέσης ηλικίας, η καθημερινότητα και η παγίδα μιας ασφαλούς ζωής είναι τα θέματα που θίγει η τρίτη ταινία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, που βγαίνει στις αίθουσες αυτή την εβδομάδα.

Συνέντευξη στην Αλεξάνδρα Κ*. Απόδοση: Χριστίνα Λιάπη. Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

έντε νεανικά κορμιά λιάζονται σε μια παραλία της Αντιπάρου, προσπαθώντας να συνέλθουν από την κραιπάλη της προηγούμενης νύχτας, και κάθε προηγούμενης νύχτας. Στην ίδια παραλία, ένας ντροπαλός μεσήλικας τους παρακολουθεί από απόσταση. Είναι ο Κωστής, ο σαραντάρης γιατρός του νησιού που τους γνώρισε όταν πήγαν στην κλινική του για να περιποιηθεί τον μικροτραυματισμό της Άννας, της νεαρής Ελληνίδας της παρέας. Χωρίς να φαίνεται να έχει συναίσθηση του πόσο παράταιρος φαίνεται δίπλα τους, τελικά θα καταφέρει να τους μιλήσει και εκείνοι θα τον βάλουν αναπάντεχα στην παρέα. Όμως για τον Κωστή η χαλαρή αυτή παρέα είναι μια ευκαιρία να ζήσει ετεροχρονισμένα την ανέμελη νεανική ηλικία που τον προσπέρασε. Μια ευκαιρία να μην είναι πια θεατής της ζωής, αλλά κυνηγός της ηδονής. Η κατάσταση, όμως, γρήγορα θα εκτροχιαστεί και ο έρωτας του Κωστή θα μετατραπεί σε μια δίνη επιθυμίας και απελπισίας. Μια μείξη μαύρης κωμωδίας και ερωτικού θρίλερ, το Suntan, η τρίτη δουλειά του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Ρότερνταμ, ενώ έχει ήδη ταξιδέψει και στην Αμερική, στο περίφημο South by Southwest, που συγκεντρώνει ό,τι καλύτερο από μουσική και σινεμά. — Πώς σου ήρθε η ιστορία του «Suntan»; Έχεις διαβάσει το Επέκταση του πεδίου της πάλης του Ουελμπέκ; Έχει αναπτύξει μία θεωρία ότι ο σεξουαλικός φιλελευθερισμός λειτουργεί με τους ίδιους όρους με τον οικονομικό, δηλαδή χωρίζει τους ανθρώπους σε δύο κάστες: σε αυτούς που έχουν πρόσβαση στις ηδονές και σε αυτούς που δεν έχουν. Σε αυτούς που μπορούν να γοητεύσουν και σε αυτούς που δεν μπορούν. Και έτσι άρχισα να το κάνω στην Αντίπαρο, να κοιτάζω γύρω μου και να αναρωτιέμαι σε ποια κατηγορία ανήκει ο καθένας. Ειδικά σε αντροπαρέες, που βλέπεις ότι έχουν πάει εκεί για να γαμήσουν, βλέπεις ποιος το ’χει και ποιος γυρνάει πάντα μόνος το βράδυ, και πώς μετά βγαίνει κάτι αρνητικό μεταξύ τους. Μετά σκέφτηκα από τη μια κάποιον που να το βιώνει πιο βαθιά αυτό, να έχει πρόσβαση στα κορμιά αλλά όχι στις ηδονές, και από την άλλη αυτές τις παρέες των κακομαθημένων, όμορφων νέων που με την αύρα τους κατακτούν τα πάντα, τα αλώνουν. — Ταυτίζεσαι με την παρέα ή με τον πρωταγωνιστή; Και με τις δύο πλευρές, στην πραγματικότητα. Στην Αντίπαρο πηγαίνω από 16 χρονών, την έχω ζήσει σε όλες τις δικές μου φάσεις: ως έφηβος punk, ως φοιτητής κινηματογράφου, ως εργένης άνετος, ως οικογενειάρχης, ως σχεδόν μεσήλικας, ως κάποιος που βλέπει τη μέση ηλι-

κία να πλησιάζει επικίνδυνα και δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Οπότε το βλέπω και από τη δική του πλευρά και από τη δική τους. Τα παιδιά μια χαρά τού φέρονται, τον αγαπάνε. Απλώς τον αγαπάνε όπως θέλουν αυτοί να τον αγαπάνε. Και αυτό είναι το βασικό μας πρόβλημα: δεν μας φτάνει να μας αγαπάνε όπως θέλουν οι άλλοι, θέλουμε να μας αγαπάνε όπως θέλουμε εμείς. Καταστρέφονται πολλές σχέσεις, και ερωτικές και επαγγελματικές, από τη στιγμή που αρχίζουμε να έχουμε απαιτήσεις από τους άλλους γιατί κάτι μας έδωσαν. Εκεί χαλάνε όλα. Γιατί ο άλλος θα αλλάξει για να σου αρέσει και εσύ τελικά παύεις να γουστάρεις. — Ποια ανάγκη δική σου καλύπτεις με το να κάνεις ταινίες; Το να επικοινωνείς. Απλώς επικοινωνείς με πιο πολύ κόσμο. Λες ιστορίες – πάντα μου άρεσε να λέω ιστορίες. Έχει φοβερό ενδιαφέρον η διαδικασία: να βάλεις όλον αυτό τον κόσμο στο όραμά σου, να τους ψήσεις, να πάρεις από τον καθέναν ό,τι καλύτερο έχει. Κάθε άνθρωπος έχει δημιουργικούς χυμούς, η δουλειά μου είναι να βρίσκω τρόπο να παίρνω το καλύτερο απ’ όλους τους συνεργάτες, ακόμη και με χειραγώγηση. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι κάθε σκηνοθέτης δουλεύει έτσι, δεν αφήνουν όλοι οι σκηνοθέτες χώρο στο τυχαίο. Εγώ κατευθύνω τα πράγματα, αλλά με έμμεσο τρόπο. Τους αφήνω να νομίζουν ότι το επέλεξαν. Το τυχαίο έχει όλη την υποδομή από πίσω, αλλά μοιάζει τυχαίο. — Τελικά έχεις καταλάβει γιατί θέλουμε να λέμε ιστορίες; Δεν έχω ιδέα. Νομίζω ότι θα ήταν πολύ βαρετή η ζωή χωρίς να μαθαίνεις και να ακούς ιστορίες, να τις αλλάζεις, να τις πειράζεις. Είτε από ένα σπουδαίο βιβλίο που διαβάζεις είτε από το κουτσομπολιό με τον κολλητό σου στο τηλέφωνο, οι ιστορίες είναι αυτά που αποτελούν τη ζωή. Αλλιώς, γίνεσαι ερημίτης. — Αυτά που αποτελούν τη ζωή, όμως, δεν είναι κατά βάση βαρετά; Εμένα με ενδιαφέρει πολύ το μπανάλ. Και στην προηγούμενη ταινία μου και σε αυτήν, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία χαρακτήρες έχουν να κάνουν πολύ με το μπανάλ της καθημερινότητας – είναι κάτι που με απασχολεί. Το πώς περνάμε τη μισή μας ζωή κάνοντας βαρετά και ανούσια πράγματα. Ανάμεσα σε συναρπαστικές στιγμές, υπάρχει πάντα εμβόλιμη η καθημερινότητα. — Στην ταινία, το μπανάλ το στήνεις στον τοίχο ή το αγαπάς; Το παρατηρώ. Είμαι λίγο σκληρός απέναντί του. Το ειρωνεύομαι κάπως. Σκατόπραμα είναι. Ακριβώς επειδή η ζωή είναι αυτό που είναι –δύσκολη, μάταιη–, τουλάχιστον ας είναι ενδιαφέρουσα. — Για κάποιους, όμως, είναι μια τεράστια ασφάλεια. Και με την ασφάλεια είμαι τσακωμένος. Δεν πιστεύω στην ασφάλεια, είναι παγίδα. Όταν θες να είσαι ασφαλής, είτε δεν κάνεις τίποτα είτε βλάπτεις τους άλλους προκειμένου να είσαι

ασφαλής. Στ’ αλήθεια, η αφετηρία των πραγμάτων είναι ο έρωτας, η καύλα, αυτά σε κάνουν να ξυπνάς το πρωί. — Η ταινία είναι λόγος για να ξυπνάς το πρωί; Ναι, αν έχει καύλα. Κάπως ερωτεύεσαι την ταινία, τους ανθρώπους της, όλη την οικογένεια. Δεν μπορώ να κάνω ταινία χωρίς να ερωτευτώ τους συνεργάτες μου, χωρίς να νιώσω αυτό το εφηβικό, που ξυπνάς το πρωί και θες να τους εντυπωσιάσεις, θες να τους κάνεις να περάσουν ωραία, να τους ιντριγκάρεις. Όλα αυτά που κάνει ένας έφηβος όταν ερωτεύεται, αυτό είναι η καθημερινότητά μου όταν κάνω ταινία. — Είναι κάτι που πετυχαίνει πάντα; Δεν υπάρχουν συνεργάτες που δεν σε ερωτεύτηκαν; Δεν είναι ανάγκη να σε ερωτευτούν κι εκείνοι. Τους πείθω, πάντως, άλλους περισσότερο, άλλους λιγότερο. Και μετά επιλέγεις ποιους θες να ξαναερωτευτείς. Δεν μπορείς να δουλέψεις αν δεν αγαπάς με έναν τρόπο σχεδόν ερωτικό τους συνεργάτες σου. Ξυπνάς με σκοπό να τους γοητεύσεις, τους καλείς στο πάρτι σου να φέρουν τα δώρα τους. Το γύρισμα είναι είκοσι μέρες σκληρής καψούρας. — Μπορείς να καταγράψεις ιστορία που δεν σε καίει; Δύσκολο. Όμως το κάνω. Βρίσκω τρόπο και το κάνω δικό μου. — Τώρα σε αυτή την ταινία τι σε έκαιγε; Νομίζω, η παρατήρηση ενός ανθρώπου που μπαίνει στη μέση ηλικία, η σύγκριση του σφριγηλού κορμιού των νιάτων με την παρακμή του δικού του. Με πολλή αγάπη και για τα δύο. Ήθελα να τα παρατηρήσω και να τα συγκρίνω, και να μιλήσω γι’ αυτή την αδικία. Είναι φοβερό αυτό, το ότι ξαφνικά δεν είσαι ωραίος, τέλειος, δεν είσαι δυνατός, με όλες τις έννοιες. Μεγαλώνοντας, χάνεις τη δύναμή σου. Ο νέος έχει μπροστά του τα πάντα. Ως μεγαλύτερος, έχεις χίλια λάθη πίσω σου, έχεις μεν την εμπειρία, αλλά δεν έχεις τόση δύναμη, είσαι πια κουρασμένος. Έχεις αποτύχει δεκαπέντε φορές, ο άλλος έχει επτά ζωές ακόμη. — Άρα δεν γίνεται καλύτερο όσο μεγαλώνει κανείς. Γίνεσαι σοφότερος. Είναι καλύτερο; — Μου φαίνεται εξαιρετική πηγή δύναμης η σοφία. Ναι, απλώς δεν έχεις τι να την κάνεις. Άσε που οι περισσότεροι πεθαίνουν χωρίς να έχουν μάθει τίποτα. — Εσύ έχεις μεγάλες φιλοδοξίες; Μέχρι πού θες να φτάσεις; Δεν σταματάει η φιλοδοξία, είναι ένα θηρίο που συνέχεια ταΐζεις. Νιώθω καλά, είμαι πλήρης. Αλλά θέλω να συνεχίσω, για να υπάρχω. Υπάρχω μέσα από αυτό και από τη σχέση μου με τους συνεργάτες μου. Το έχει πει τέλεια ο Βεσλεμές στη Νορβηγία: «Αν σταματήσω να χορεύω, θα σταματήσει η καρδιά μου». Και όταν υποτίθεται ότι χαλαρώνω, είμαι συνέχεια σε εγρήγορση. Φτιάχνω συνέχεια ιστορίες. Δεν έχω διάθεση να μη δουλεύω. ¶

Σε αυτή την ταινία με έκαιγε η παρατήρηση ενός ανθρώπου που μπαίνει στη μέση ηλικία, η σύγκριση του σφριγηλού κορμιού των νιάτων με την παρακμή του δικού του. Με πολλή αγάπη και για τα δύο. Ήθελα να τα παρατηρήσω και να τα συγκρίνω, και να μιλήσω γι’ αυτή την αδικία.

O σκηνοθέτης του Su 20 lifo – 31.3.16

untan μιλάει στη LiFO 31.3.16 – lifo

απο ton m. hulot. φωτογραφια: freddie f.

οιAθηναίοι

q Κατάγομαι από την Αίγυπτο.

Η μητέρα μου είχε γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια, η οικογένεια του πατέρα μου έφτασε στην Αλεξάνδρεια από τη Μικρά Ασία έναν χρόνο πριν από την καταστροφή της Σμύρνης. Ο πατέρας μου ήταν διευθυντής σε ένα εργοστάσιο, μέρος της ελληνικής εταιρείας Σαλβάνος, έτσι πήγαμε στην Άνω Αίγυπτο, κάτω στον Νείλο, και μεγάλωσα σε μια μικρή πόλη τότε, την Ελ Μίνια. Επειδή είχε μόνο δημοτικό σχολείο ελληνικό στη μικρή αυτή παροικία –ήμασταν 60 ελληνικές οικογένειες–, οι γονείς μου με έστειλαν οικότροφη σε ένα σπίτι στην Αλεξάνδρεια, για να πάω σε ελληνικό γυμνάσιο. Πριν τα δεκαοχτώ βρέθηκα στην Αγγλία, στη Σχολή Καλών Τεχνών Maystone στο Κεντ, όπου έμεινα τέσσερα χρόνια. Σπούδασα καλές τέχνες, τυπογραφία και γραφιστική.

q Από τον καιρό που ήμουν στο γυμνάσιο είχα μανία με τη ζωγραφική, το σχέδιο. Δεν ήξερα και πολλά πράγματα, γνώριζα την τέχνη απ’ ό,τι έβλεπα σε βιβλία και μουσεία. Είχα μεγάλη τύχη, όμως, γιατί την εποχή που πήγα στην Αγγλία, το ’61, ξεκινούσε όλη η φάση με την pop art. Η Maystone ήταν μία πολύ προοδευτική σχολή. Δάσκαλός μου ήταν ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ, παρόλο που ήταν νεαρός, και έχω συναντήσει πολύ μεγάλες μορφές της εποχής στην τέχνη και τη μουσική. Σε αυτή τη μικρή πόλη υπήρχε ένα κλαμπ όπου έφερναν τα γκρουπ που ακόμα δεν ήταν μεγάλα ονόματα. Εκεί είχα δει τους Rolling Stones πριν ακόμα γίνουν τόσο γνωστοί, τον Little Richard, τον Screamin’ Jay Hawking, ένα σωρό ονόματα που στην πορεία έγιναν θρύλοι. Έζησα μια μποέμικη ζωή.

q Πριν φύγω για την Αγγλία ο πατέρας μου μού είπε «κοίταξε να δεις, σου δίνουμε ό,τι μπορούμε, σε μεγαλώσαμε με τον καλύτερο τρόπο, από δω και πέρα είσαι υπεύθυνη για τον εαυτό σου». Τα λόγια αυτά ποτέ δεν έφυγαν από το μυαλό μου. Ήταν προοδευτικοί άνθρωποι οι γονείς μου, ο πατέρας μου γνώριζε τον Καβάφη και την ποίησή του, ήταν ένα άλλο πνεύμα. Τα ίδια λόγια είπα κι εγώ στους δύο γιους μου όταν έφευγαν από το σπίτι.

q Από την Αγγλία έφυγα τέλη του ’65. Τότε στην Αίγυπτο τα πράγματα ήταν χάλια πολιτικά, οι Ευρωπαίοι δεν μπορούσαν πλέον να παραμείνουν εκεί, είχαν γίνει εθνικοποιήσεις και οι γονείς μου αποφάσισαν να έρθουν στην Ελλάδα. Έτσι, επιστρέφοντας από το Κεντ, ήρθα στην Αθήνα. Εκείνοι ήρθαν το 1967, με το που ξεκίνησε η δικτατορία. Στο μεταξύ πήρα ένα μεγάλο ντοσιέ και γύριζα από εταιρεία σε εταιρεία για να βρω δουλειά. Η Αθήνα τότε δεν είχε καμία σχέση με την κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια, οι άνθρωποι εδώ ήταν πολύ πιο συντηρητικοί.

q Βρήκα δουλειά στην ADEL, τη διαφημιστική εταιρεία στη Συγγρού. Το 1966 στην Αθήνα δεν υπήρχαν πολλές διαφημιστικές, η διαφήμιση ήταν στα σπάργανα, έβρισκες τρεις-τέσσερις όλες κι όλες. Η ADEL, με διευθυντή τον Χρυσόστομο Παπαδόπουλο, ήταν η πιο προοδευτική. Δεν θα ξεχάσω ότι μπαίνοντας στο γραφείο του την πρώτη φορά είδα μια πελώρια φωτογραφία του Καραγάτση –γιατί εργαζόταν ως κειμενογράφος– και με έπιασε δέος, γιατί είχα διαβάσει όλα του τα βιβλία. Στη διαφήμιση έμεινα δέκα χρόνια, έγινα art director και στη συνέχεια πήγα σε μια άλλη εταιρεία, τη ΣΙΓΜΑ. Όλον αυτό τον καιρό δεν ήθελα να ασχοληθώ και με την τέχνη μου συγχρόνως, γιατί πίστευα πάντα ότι δεν γίνεται να κάνεις δύο πράγματα τέλεια. Ή το ένα θα κάνεις ή το άλλο. Παντρεύτηκα, έκανα τους δυο γιους μου και όταν ήταν πολύ μικροί μια μέρα ξύπνησα και σκέφτηκα «εγώ τώρα αυτό ήθελα να κάνω στη ζωή μου, να φτιάχνω μακέτες για διαφήμιση;». Αισθανόμουν έναν θυμό μέσα μου, τα έβαλα με τον εαυτό μου, έτσι σταμάτησα τη διαφήμιση, την οποία όμως την είχα freelance για χρόνια, έκανα μακέτες για να καλύπτω τα έξοδα για την τέχνη μου. Παρ’ όλα αυτά, στην Αμερική, όπου διδάσκω, στα artists’ residencies, λέω στους φοιτητές ότι τίποτα απ’ όσα κάνει κάποιος στη ζωή του δεν πάει χαμένο. Αυτά τα χρόνια της διαφήμισης μου δημιούργησαν τη ματιά που έχω και το πνεύμα στην τέχνη μου. Ακόμα και μια φωτογραφία που θα τραβήξω συνδέεται πολύ με αυτό το παρελθόν.

q Για πολλά χρόνια διάβαζα κάθε μέρα εφημερίδες και την Κυριακή δυο-τρεις, και αν δεν διάβαζα πάθαινα στέρηση. Τώρα τελευταία δεν μπορώ να διαβάσω, με έχει πιάσει άρνηση. Κάνοντας, λοιπόν, χαρακτικά πάνω σε ξύλο και λινοτάπητα, και τυπώνοντάς τα στο χέρι –γιατί ήθελα να είναι χειροποίητο ό,τι έκανα–, άπλωνα στα τραπέζι εφημερίδες και στη διάρκεια της διαδικασίας πρόσεχα διάφορα γεγονότα που είχαν γίνει πριν από τρία-τέσσερα χρόνια, τα έβλεπα με άλλο μάτι. Όταν έχει περάσει η επικαιρότητα, αλλάζει και όλος ο τρόπος που διαχειρίζεσαι ένα γεγονός. Κι αυτά που μου έκαναν εντύπωση τα έκοβα, έτσι έχω ένα τεράστιο αρχείο από πολέμους, τρομοκρατικές ενέργειες, καταστροφές. Αυτά, λοιπόν, σιγά-σιγά άρχισαν να γίνονται υλικό για τα έργα μου. Από αυτές τις φωτογραφίες στα τέλη των ’80s - αρχές ’90s έκανα ολόκληρες σειρές από έργα που τύπωνα σε ένα μαγαζί για T-shirts στη Γλυφάδα. Με ενδιαφέρει να φαίνονται ότι είναι από εφημερίδα, γι’ αυτό και όταν τις μεγεθύνω φαίνεται το ράστερ, ο κόκκος. Τα τύπωνα σε ένα τραχύ μπεζ χαρτί για πακετάρισμα και μετά τα κομμάτια τα ένωνα και τα έκανα ένα μεγάλο έργο. Στη συνέχεια βουτούσα τα δάχτυλά μου σε τυπογραφικά μελάνια και άφηνα χρώματα με το αποτύπωμά μου πάνω στο χαρτί. Δούλεψα και με polaroids, που επίσης μεγέθυνα. Και επειδή από πολύ μικρή με ενδιαφέρει ο κινηματογράφος, πάντα έδινα στις σειρές που διηγούνται ιστορίες ονόματα που ήταν τίτλοι από ταινίες. Αυτή είναι η δουλειά μου, να διηγούμαι ιστορίες.

q Αν δει τη δουλειά μου κάποιος αναδρομικά, θα καταλάβει ότι είναι μια διαδρομή, δεν με επηρεάζουν και δεν με επηρέαζαν ποτέ οι «νέες τάσεις» και ό,τι φοριέται πιο πολύ. Υπάρχουν πράγματα που έκανα στις αρχές της δεκαετίας του ’90 και σήμερα μου λένε ότι είναι επίκαιρα. Το έργο μου είναι ανθρωποκεντρικό. Έχω μια παράξενη σχέση με τη φύση. Δεν βγαίνω ποτέ στον κήπο. Με ενδιαφέρουν πάρα πολύ οι άνθρωποι και αυτά που τους συμβαίνουν και μπορώ να πω ότι έχω μια καλή σχέση μαζί τους. Μπορώ να έρθω κοντά τους. Μια ωραία εικόνα τοπίου μού αρέσει για λίγο, αλλά μετά μου περνάει, δεν με κρατάει. Ίσως επειδή με ενδιαφέρουν όλες οι ιστορίες που βγαίνουν από τους ανθρώπους, από τα διάφορα μέρη.

Δέσποινα Μεϊμάρογλου Eικαστικός. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ζει στη Γλυφάδα. Το μόνο που ονειρεύεται είναι το διαμέρισμα στο οποίο μεγάλωσε, στην Ελ Μίνια. 22 lifo – 31.3.16

οιAθηναίοΙ

Δέσποινα Μεϊμάρογλου

q Αισθάνομαι ξεριζωμένη 100%.

Ήμασταν μια εύπορη οικογένεια αλλά χάσαμε την πατρίδα μας, τα πράγματά μας. Δεν είχα ποτέ αυτό που λένε κάποιοι άνθρωποι «θα πάω στον παππού μου στο χωριό», δεν ήξερα τι σημαίνει και πέρασαν 30 χρόνια για να ξαναπάω στη Μίνια, παρόλο που αυτή η πόλη στα όνειρά μου είναι το σπίτι μου. Εκείνο το διαμέρισμα είναι το μόνο σπίτι που ονειρεύομαι, το πολύχρωμο πλακάκι. Αυτή η πόλη των 3 εκατομμυρίων κατοίκων σήμερα είναι μαζί με τη διπλανή Σιουτ το κέντρο των Αδελφών Μουσουλμάνων. Είναι σφηκοφωλιές και δεν πατάει κανείς Ευρωπαίος, γιατί είναι πάρα πολύ επικίνδυνα. Το 1995 που πήγα σώνει και καλά, χωρίς να έχω συναίσθηση του κινδύνου, με έπιασε ένα νευρικό κλάμα με το που κατέβηκα από το τρένο, έκλαιγα ασταμάτητα. Έρχονταν διάφοροι και ρωτούσαν «τι έχει αυτή η κυρία και κλαίει;». Τους έλεγα «σας ζητάω συγνώμη, ξέρω ότι αυτός ο τόπος είναι δικός σας, αλλά κι εγώ εδώ γεννήθηκα και μεγάλωσα». Μετά από χρόνια, το 2009, ξαναβρέθηκα εκεί σε παρόμοια κατάσταση. Πριν από λίγο καιρό μια φίλη μου Αμερικάνα μου είπε ότι είχε γνωρίσει στο Facebook έναν καλλιτέχνη Αιγύπτιο, τον Wael Sabour, ο οποίος διδάσκει στη Σχολή Καλών Τεχνών της Μίνια. Επικοινώνησα μαζί του και μόλις του έγραψα την ιστορία μου τρελάθηκε. Ήταν σαν παραμύθι γι’ αυτόν και συγκινήθηκε. Του έδωσα τη διεύθυνση και οδηγίες και του είπα πώς θα βρει το σπίτι, και πραγματικά πήγε και το βρήκε. Μου έφτιαξε ένα εξαιρετικό βίντεο με τη διαδρομή βγαίνοντας από την πόρτα του διαμερίσματος και κατεβαίνοντας τους τρεις ορόφους μέχρι να βγει στον δρόμο. Για μένα αυτό το βίντεο είναι η έξοδός μου, τότε που έφυγα. Βρήκε και όλα τα μέρη που του είχα πει, σε κακά χάλια, αλλά υπάρχουν, έστω και σαν ερείπια. Αυτή η έκθεση που ετοιμάζω θα είναι η πιο σημαντική για μένα. Θα είναι κοινή με τον Sabour, εγώ είμαι η μνήμη και αυτός είναι τα μάτια μου. Φτιάχνω κι ένα μοντέλο του σπιτιού μου. Στο Μουσείο του Καΐρου υπάρχουν τα σπιτάκια, τα soul houses, που έβαζαν σε κάθε τάφο για να ξέρει η ψυχή που θα γυρίσει στη γη πού θα πάει να κατοικήσει. Για μένα αυτό θα είναι το δικό μου soul house.

q Στη δουλειά μου με ενδιαφέρει πάρα πολύ αυτός ο ξεριζωμός, αυτό που αλλάζεις πατρίδες, που πας σε άλλα μέρη. Πήγαινα στις Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα, που είχαν παιδιά κάθε εθνικότητας, και έκανα μαθήματα ζωγραφικής για ενάμιση χρόνο. Είχα καταφέρει να αλλάξω πολλά πράγματα, παιδιά που δεν μιλούσαν μεταξύ τους και είχαν κόντρες φυλετικές είχα καταφέρει να γίνουν φίλοι, τους είχα κάνει να ασχοληθούν με την τέχνη με θαυμάσια αποτελέσματα, πήγαινα εθελοντικά και με μεγάλη αφοσίωση στην ομάδα μου, αλλά δυστυχώς μια μέρα ξαφνικά μου λέει η διευθύντρια «σήμερα είναι η τελευταία σας μέρα. Αν ενδιαφέρεστε να συνεχίσετε, πρέπει να γίνει όλη η διαδικασία από την αρχή, να ξαναπάτε στο υπουργείο και να σας δώσουν άδεια». Είχα περάσει μια απίστευτη ταλαιπωρία μέχρι να μου επιτρέψουν να μπω. Πήγαινα για να βοηθήσω αυτά τα παιδιά, ό,τι μπορούσα έκανα γι’ αυτούς, και όλα αυτά χωρίς να πληρώνομαι. Μετά από αυτό αρρώστησα, μπήκα στο νοσοκομείο και είχα μεγάλες ιστορίες, έτσι δεν ξαναπροσπάθησα.

q Σκέφτομαι πολύ συχνά τα παιδιά στη φυλακή. Θυμάμαι ένα παιδί, Άραβας από το Παρίσι, που ζωγράφιζε μαχαίρια που έσταζαν αίμα και έγραφε από κάτω στα γαλλικά και στα αγγλικά «Δεν είμαι μαφία, αλλά με ενδιαφέρει η δικαιοσύνη». Επειδή έχω ζήσει από κοντά αυτούς τους ανθρώπους και ξέρω τη νοοτροπία τους, δεν μου κάνει εντύπωση που οι βομβιστές αποφασίζουν να κάνουν αυτό το φοβερό πράγμα γνωρίζοντας ότι θα πεθάνουν. Θέλει μεγάλη δύναμη. Ο Άραβας που ανατινάχτηκε στο Παρίσι ήταν Γάλλος υπήκοος, γεννήθηκε και μεγάλωσε εκεί και έκανε αυτό το πράγμα εναντίον της Γαλλίας, που ήταν η χώρα του. Αυτοί οι άνθρωποι, όμως, ζουν σε γκέτο, είναι ελάχιστοι αυτοί που ξεφεύγουν και βρίσκουν μια θέση στην κοινωνία. Οι περισσότεροι μεγαλώνουν στο περιθώριο και αυτό είναι που τους κάνει να φανατίζονται τόσο. Οι ISIS τους υπόσχονται πράγματα, τους λένε «αν έρθεις μαζί μας, θα είσαι ένας από μας, δεν ανήκεις σε αυτούς που σε έχουν καταπιεσμένο». Όσο παραμένεις ξένος, δεν ενσωματώνεσαι ποτέ και ορίστε τα αποτελέσματα. Κι εδώ είναι πολύ λίγοι αυτοί που έχουν ενσωματωθεί. Τους ξένους τους έχουμε στο περιθώριο.

q Τώρα πάω εθελοντικά σε δύο διαπολιτισμικά σχολεία, ελληνικά δημόσια δημοτικά, με τα πιο πολλά παιδιά

q Οι Έλληνες είναι πολύ ρατσιστές. Ήταν ανέκαθεν, αλλά δεν είχαν έρθει σε επαφή με ξένους για να το δείξουν. Αισθάνθηκα έντονα τον ρατσισμό όταν ήρθα από την Αίγυπτο, το 1996, και έκανα μεγάλη προσπάθεια να αποβάλω ορισμένες εκφράσεις που λέγαμε εκεί, για να μη φαίνεται η καταγωγή μου. Την εποχή εκείνη ήρθαν και πολλοί άλλοι από την Αίγυπτο και επειδή ήξεραν γλώσσες και ήταν μορφωμένοι, βρήκαν αμέσως δουλειές, κυρίως στην Ολυμπιακή Αεροπορία, και οι ντόπιοι μας μισούσαν γι’ αυτό. Επίσης, έχουμε πολύ κακή μνήμη ως λαός. Όταν ήρθαν εδώ οι Έλληνες από τη Μικρά Ασία, τους συμπεριφέρθηκαν χάλια. Δεν τους θεωρούσαν Έλληνες, ήταν «οι πρόσφυγες» για πολλά χρόνια. Μετά από 40 χρόνια ήταν ακόμα «οι πρόσφυγες».

q Η ζωή με έχει μάθει ότι όσο πιο πολύ δέχεσαι αυτά που βλέπεις γύρω σου, όσο πιο πολύ τριγυρίζεις σε μέρη, βλέπεις πράγματα και δέχεσαι τη διαφορετικότητα του άλλου, όποια και να είναι αυτή, γίνεσαι πολύ καλύτερος άνθρωπος. Έχεις πολύ πιο ενδιαφέρουσα ζωή, γιατί ξεφεύγεις από τη μιζέρια.

Με ενδιαφέρουν πάρα πολύ οι άνθρωποι και αυτά που τους συμβαίνουν και μπορώ να πω ότι έχω μια καλή σχέση μαζί τους. Μπορώ να έρθω κοντά τους. Μια ωραία εικόνα τοπίου μού αρέσει για λίγο, αλλά μετά μου περνάει, δεν με κρατάει. Ίσως επειδή με ενδιαφέρουν όλες οι ιστορίες που βγαίνουν από τους ανθρώπους, από τα διάφορα μέρη. 24 lifo – 31.3.16

☛

να είναι παιδιά μεταναστών. Κάνουν πάρα πολύ καλή δουλειά σε αυτά τα σχολεία. Κάθε Δευτέρα κάνω δύο ώρες μάθημα σε Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού στον Κολωνό και κάθε Πέμπτη πηγαίνω στο Παγκράτι. Εκεί έχω παιδιά 8-9 ετών, στη Γ΄ Δημοτικού, και το θέμα που δουλεύω μαζί τους είναι «το σπίτι μου». Την πρώτη φορά που τους ρώτησα τι σημαίνει «σπίτι μου» γι’ αυτά, το 90% μου απάντησε «το tablet μου»! Τα έχασα. Εννοούσαν ότι σπίτι τους είναι ο κόσμος τους και ο κόσμος τους είναι εκεί μέσα. Οι γονείς τους για να τα ηρεμήσουν και να τα ξεφορτωθούν τους δίνουν ένα tablet και ασχολούνται όλη μέρα με αυτό. Δεν ήξεραν τι είναι κάδρο, γιατί δεν είχαν δει ποτέ πίνακα. Αυτό το πράγμα αυτή τη στιγμή στη ζωή μου, το ότι πηγαίνω σε αυτά τα δύο σχολεία, είναι ό,τι καλύτερο μπορούσε να μου συμβεί – ως τέχνη και ως εμπειρία ζωής. Η τέχνη μπορεί να σου ανοίξει πόρτες και παράθυρα και μπορεί να σώσει την ψυχή σου, το πιστεύω αυτό. Αυτά τα παιδάκια έχουν δει και ακούσει ελάχιστα πράγματα. Τους έδειξα για δύο ώρες φωτογραφίες από αυτές που είχα βγάλει πέρυσι στο Μεξικό, με έντονα χρώματα, και μετά έκαναν ένα σωρό ερωτήσεις. Στο επόμενο μάθημα τα έβαλα να ζωγραφίσουν σε ένα χαρτί ό,τι τους είχε κάνει εντύπωση και θυμούνταν και έφτιαξαν καταπληκτικά πράγματα. Δεν τους έχει μάθει κανείς να βλέπουν. Την πρώτη μέρα τα ρώτησα «τι είδατε από το σπίτι μέχρι εδώ;» και μου απάντησαν «τίποτα».

ΙNFO Η έκθεση που ετοιμάζει η Δέσποινα Μεϊμάρογλου με τις μνήμες από την Ελ Μίνια σε συνεργασία με τον Αιγύπτιο εικαστικό Wael Sabour «Εγώ είμαι η μνήμη, αυτός είναι τα μάτια μου» θα παρουσιαστεί τους επόμενους μήνες στην Αθήνα.

Τhe Good LiFO

γευση

Τα σημαντικότερα ψάρια, όστρακα και μαλάκια των ελληνικών θαλασσών Και πώς να τα μαγειρεύετε. Από τη Νίκη Μηταρέα Φωτογραφίες: Πάρις Ταβιτιάν Από τις πιο δυνατές στιγμές αυθεντικής απλότητας στο φαγητό είναι η ευωδιά των φρέσκων μπαρμπουνιών – που τσιτσιρίζουν στο τηγάνι και έρχονται στο τραπέζι χρυσοκόκκινα, τραγανά και ζουμερά. Οι θησαυροί της ελληνικής θάλασσας –ψάρια, όστρακα, μαλάκια– προσφέρουν αληθινές γευστικές συγκινήσεις. Πολλοί ισχυρίζονται ότι το να βρεις, αλλά κυρίως να αξιολογήσεις, το καλό και, απαραίτητα, φρέσκο ψάρι είναι δύ-

σκολη υπόθεση. Ωστόσο, όχι τόσο, αρκεί να έχεις τον σωστό δάσκαλο που θα σε πάρει από το χέρι για να σε μάθει πώς θα πιστοποιήσεις τη φρεσκάδα του και πώς θα το μαγειρέψεις σωστά. Τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει ο Κώστας Ζαφειρόπουλος, συνιδιοκτήτης του εστιατορίου Ε/Γ Ταξιδεύοντας, στο Κερατσίνι, που αναζήτησε για τη LIFO και για… εκπαιδευτικούς λόγους ό,τι φρέσκο βγάζει αυτή την εποχή η ελληνική θάλασσα.

➽ 31.3.16 – lifo

Τhe Good LiFO

ολα για το ψαρι

➽

λούτσος ή σφύρνα Ψάρι λιπαρό που… κυκλοφορεί την άνοιξη. Τρώγεται ψητό αλλά γίνεται και εξαιρετικό πλακί στον φούρνο με ντομάτα και σκόρδο. Ο λούτσος σε μικρό μέγεθος μπαίνει στο τηγάνι. Τιμή από 26 ευρώ το κιλό.

φαγκρί Η νοστιμιά του αναδεικνύεται μόλις βγει από την πυρά. Μεγάλο ψάρι με σφιχτή σάρκα που γίνεται ψητό αφού αλατιστεί με ημίχοντρο αλάτι. Δεν θέλει πολλά γυρίσματα πάνω στη σχάρα, δεν το αφήνεις να πάρει χρώμα και το αποσύρεις εγκαίρως, για να μη στεγνώσει το κρέας του. Τιμή από 30 ευρώ το κιλό.

σφυρίδα

Βασίλισσα της γεύσης. Θεωρείται το πιο νόστιμο ψάρι σε όποιο μέγεθος κι αν έχει ψαρευτεί από τον βυθό. Η φρεσκάδα

26 lifo – 31.3.16

της ταιριάζει σε πληθωρική σούπα και αναδεικνύεται από το μαστόρικο ψήσιμο στα κάρβουνα. Πάνω από 4 κιλά, η σφυρίδα κόβεται σε ροδέλες και προσφέρεται για μαγειρικές δημιουργίες. Γίνεται στο τηγάνι σβησμένη με κρασί και λαχανικά, αχνιστή, ψητή στον φούρνο με φρέσκια ντομάτα και βασιλικό. Τιμή από 32 ευρώ το κιλό.

κέφαλος Είναι παρεξηγημένο ψάρι, γιατί συνήθως το βρίσκουμε σε λιμάνια. Όμως ο κέφαλος της ανοιχτής θάλασσας είναι νόστιμος. Γίνεται ψητός πετάλι, δηλαδή ανοιγμένος στα δύο, και ψήνεται από την πλευρά του δέρματός του. Τιμή από 12 ευρώ το κιλό.

ροφός

Ψάρι του βυθού, λιπαρό, με σφιχτή σάρκα, ιδανικό για σούπα. Μπαίνει όμως και στην κατσαρόλα με ντομάτα και μακαρόνια

ή με μπάμιες, γίνεται όμως και ψητός. Όταν το ψάρι είναι πάνω από 4 κιλά, κόβεται σε ροδέλες για ψητό. Τιμή από 28 ευρώ το κιλό.

στείρα

Λιπαρό ψάρι που ζει σε βραχώδεις βυθούς και δίνει ωραία, πλούσια σε γεύση σούπα, αλλά αναδεικνύεται και ψητό. Για μάγειρες με ανησυχίες μπορεί να γίνει και γεμιστή συνοδεία σος από λευκό κρασί, κρέμα γάλακτος και βούτυρο. Τιμή από 30 ευρώ το κιλό.

χειλού ή λάπαινα Ένα ψάρι με έντονα, εντυπωσιακά χρώματα, με κυρίαρχα το πράσινο και το ασημί, αν και το χρώμα του ποικίλλει ανάλογα με τον βιότοπο. Το σχήμα και το χρώμα του όμως δηλώνουν αμέσως ότι είναι ψάρι των βράχων. Ανάλογα με το μέγεθός της, η χειλού γίνεται ψητή ή τηγανητή. Τιμή από 10 ευρώ το κιλό.

σαργός Ο κυκλαδίτικος σαργός δεν συγκρίνεται σε ό,τι αφορά τη νοστιμάδα του. Το μικρό μέγεθός του ταιριάζει στο τηγάνι, ενώ πάνω από 600 γρ. γίνεται ψητός και συνοδεύεται με λίγες σταγόνες καλό ελαιόλαδο και λεμόνι. Τιμή από 27 ευρώ το κιλό.

τσιπούρα

Τα Δωδεκάνησα φημίζονται για τις τσιπούρες τους. Είναι το ψάρι που αγαπά τους βραχώδεις πυθμένες. Λιπαρό ψάρι που στην κουζίνα παίζει σε πολλές εκδοχές. Εκτός από ψητή και τηγανητή, η μικρόσωμη γίνεται πλακί στον φούρνο με λαχανικά, ψήνεται όμορφα στη λαδόκολλα, αλλά της ταιριάζει και μια σάλτσα κρασιού. Τιμή από 27 ευρώ το κιλό.

σαλούβαρδος Ένα ψάρι που κολυμπά στις περισσότερες ελληνικές θάλασσες

πώς αποκρυπτογραφούμε τα μυστικά του φρέσκου ψαριού Για να αναγνωρίσεις το φρέσκο ψάρι η εμπειρία παίζει μεγάλο ρόλο. Όταν όμως λείπει, αυτό που πρέπει να παρατηρήσεις είναι η ζωντάνια του χρώματος και η βλέννα που έχει στο δέρμα του. Τα μάτια του ψαριού πρέπει να είναι κυρτά προς τα έξω, τα βράγχια σφιχτά και να τα ανοίγεις με δυσκολία. Επίσης, όταν το ακουμπάς σε μια επιφάνεια θα πρέπει να είναι κυρτό ή όταν το κρατάς από την ουρά να στέκεται όρθιο. Τα βράγχια, τα μάτια του ψαριού και η γυαλάδα του δεν είναι σίγουρες ενδείξεις για τη φρεσκάδα του. Το ψάρι μόλις βγει από τη θάλασσα έχει φοβερή ελαστικότητα, την οποία διατηρεί για μία έως δύο ώρες. Αν το βάλεις σε παγόνερο, από μαλακό γίνεται αμέσως σφιχτό.

και η ονομασία του αλλάζει από περιοχή σε περιοχή: στη Δονούσα είναι γνωστό ως Παθιός και σε άλλα κυκλαδονήσια ως Χαζογιάννης ή Γάιδαρος. Έχει άσπρο, τρυφερό και νόστιμο κρέας και μπαίνει στην κατσαρόλα με μπόλικο ελαιόλαδο, πατάτες και κρεμμύδια και μαγειρεύεται μέχρι να μελώσει. Στα Ιόνια νησιά ταιριάζει στο γνωστό μπουρδέτο. Τιμή από 14 ευρώ το κιλό.

σκάρος Πρέπει να αναζητήσουμε τα θηλυκά, που είναι και τα πιο νόστιμα. Ο θηλυκός σκάρος εντοπίζεται από το κόκκινο χρώμα του έναντι του αρσενικού, που είναι μπλε γκρι. Η καλύτερη εποχή του είναι οι μήνες Μάιος και Ιούνιος, το κρέας του εξαιρετικά νόστιμο. Είναι από τα ψάρια που τρώγονται με τα εντόσθια τους, αφού βγει με προσοχή η χολή χωρίς να σπάσει, χαράσσοντας το δεξί πλευρό. Ο λαός λέει

«σκάρος είμαι, πιάσε με και το σκ…ό μου φάε». Τιμή από 14 ευρώ το κιλό.

μπαρμπούνι Ζει σε πετρώδεις βυθούς και σε φυκιάδες και το χρώμα του αλλάζει ανάλογα με τα μέρη όπου κολυμπά. Το χρώμα του είναι ρόδινο, σε αντίθεση με το πετρομπάρμπουνο, που είναι κοκκινωπό. Συγγενεύει με την κουτσομούρα και το ξεχωρίζεις από το πτερύγιο στη ράχη, που είναι χρωματιστό, ενώ της κουτσομούρας διάφανο. Είναι εξαιρετικά νόστιμα ψάρια, ψητά ή τηγανητά, όταν είναι μικρό το μέγεθός τους. Τιμή από 24 ευρώ το κιλό από δίχτυ, από 13 ευρώ από ανεμότρατα.

σκορπίνα Έχει χιονάτο κρέας και θυμίζει στη γεύση καβούρι, πράγμα που οφείλεται στη διατροφή της από διάφορα είδη καβουριών. Είναι εξαιρετική για σούπα,

πώς συντηρούνται τα ψάρια και τα όστρακα στον πάγο

ψητή ή τηγανητή, κομμένη σε ροδέλες και μαριναρισμένη σε χοντρό και ψιλό αλάτι. Τιμή από 24 ευρώ το κιλό.

παλαμίδα (τορίκι)

Ένα ψάρι νόστιμο, με πολύ λιπαρό κρέας, που παστώνεται στην άλμη και μας δίνει τη γνωστή λακέρδα που σερβίρεται με λίγο ελαιόλαδο και συνοδεύει το ούζο. Τιμή από 10 ευρώ το κιλό.

όστρακα Τα όστρακα είναι οι μικροί θησαυροί του ελληνικού βυθού. Τα σχήματα και τα χρώματά τους εντυπωσιακά και η σάρκα που αποκαλύπτουν λαχταριστή, με έντονα ιωδιούχα γεύση. Όλη η θάλασσα σε μια μπουκιά! Τα όστρακα αναπτύσσονται σε διάφορες περιοχές της χώρας, από Εύβοια μέχρι Αλεξανδρούπολη και Μυτιλήνη, σε προφυλαγμένες

παραλίες, ενώ χρειάζονται ηρεμία και πλαγκτόν. Τα ριγωτά κυδώνια και οι στιλπνές γυαλιστερές με το απαλό ροζ-μπεζ χρώμα αγαπούν τους αμμώδεις βυθούς. Όταν τα ανοίξουμε, η νόστιμη σάρκα τους στις λίγες σταγόνες λεμονιού ριγά, κάτι που είναι ένδειξη φρεσκάδας. Εκτός από ωμά, τρώγονται αχνιστά με κρασί ή ψητά, αλλά χάνουν την τραγανή υφή τους. Τα στρείδια έχουν μεγαλύτερο μέγεθος και σκληρό κέλυφος, με νόστιμη και μαλακή σάρκα. Τρώγονται ωμά με λεμόνι ή κάποια πικάντικη κρύα σος, αλλά τους ταιριάζουν και φίνες σάλτσες με βούτυρο και μυρωδικά. Τα χτένια είναι ο βασιλιάς της νοστιμιάς, γίνονται ψητά με λεμόνι ή λίγο βούτυρο αρωματισμένο με σκόρδο. Η σάρκα τους ταιριάζει με ζυμαρικά και λευκές σάλτσες. Οι αμμοσωλήνες με το στενόμακρο σχήμα και το καφέ χρώμα αλιεύονται από αμμώδεις βυθούς,

ποιο είναι το μυστικό για να διαλέξεις φρέσκο καλαμάρι Καλαμάρι έχουμε σχεδόν όλο τον χρόνο. Αυτά όμως που ψαρεύονται με «καυτερό» (καλαμαριέρα) είναι πιο νόστιμα. Το φρέσκο καλαμάρι έχει στο δέρμα του μικρές κηλίδες που «αναβοσβήνουν», σαν να εκπέμπει εσωτερικό φως. Η μυρωδιά του είναι ουδέτερη, απαλή θαλασσινή. Η παρουσία του έντονου μελανιού προσδιορίζει τη φρεσκάδα του.

κυρίως στην Εύβοια. Της ίδιας οικογένειας είναι οι πετροσωλήνες, που βρίσκονται κολλημένοι στα βράχια και η αλιεία τους απαγορεύεται. Τρώγονται αχνιστοί, αλλά και λίγη μουστάρδα στο ζουμάκι τους δένει με ζυμαρικά. Οι πορφύρες είναι όστρακα ελληνικά που θέλουν βράσιμο σε νερό για να φαγωθούν, με λεμόνι και καυτερή πιπερίτσα για πιο πικάντικη γεύση. Τα μύδια είναι τα όστρακα που κυκλοφορούν ευρέως όλο τον χρόνο, επειδή καλλιεργούνται σε πολλές θαλάσσιες περιοχές της χώρας. Όταν βγαίνουν από ζεστά νερά της θάλασσας είναι γεμάτα. Η γεύση τους είναι ήπια και προσφέρονται για πολλές μαγειρικές εκδοχές, από αχνιστά με κρασί μέχρι με σάλτσα ντομάτας και καυτερή ψιλοκομμένη πιπεριά.

καλαμάρι

Αγαπημένο κεφαλόποδο μαλάκιο που η νοστιμιά του δίνει

στην κουζίνα πολλές μαγειρικές ιδέες. Το να διαλέξεις καλό καλαμάρι αποτελεί επίσης μία διαδικασία που έχει τους κώδικές της. Τα καλαμάρια που έχουν αλιευτεί ένα-ένα είναι πολύ πιο νόστιμα σε σχέση με τα καλαμάρια της ανεμότρατας, τα οποία ταλαιπωρούνται, με αποτέλεσμα το κρέας τους να είναι αρκετά σκληρό. Το καλαμάρι για να αναδειχθεί θέλει ελάχιστο ψήσιμο ή τηγάνισμα, για να είναι μαλακό και νόστιμο. Όσο περισσότερο το μαγειρεύεις, τόσο πιο πολύ σκληραίνει. Το φρέσκο καλαμάρι είναι τόσο νόστιμο, που δεν χρειάζεται να του προσθέσουμε λεμόνι. Τιμή από 18 ευρώ το κιλό.

σουπιές Οι φρέσκες σουπιές θέλουν προσοχή στο καθάρισμα όταν αφαιρείς τον σάκο με το μελάνι τους, το οποίο μπορείς να χρησιμοποιήσεις στη συνέχεια στο μαγείρεμα. Υπάρχουν

πολλές συνταγές και κάθε τόπος μαγειρεύει τις σουπιές διαφορετικά: με χόρτα, ζυμαρικά, γιουβέτσι, στιφάδο, κρασάτες, ψητές. Όπως και να ’χει, είναι εύγευστος μεζές. Τιμή από 13 ευρώ το κιλό.

χταπόδι

Το φρέσκο χταπόδι για να είναι μαλακό θέλει λιάσιμο στον ήλιο, αφού έχει προηγηθεί καλό παραγούλιασμα μέχρι τα πλοκάμια του να κάνουν μπούκλες. Η γευστική χάρη του αναδεικνύεται όταν ψηθεί στα κάρβουνα και το πλοκάμι του κοπεί σε λεπτές ροδέλες, ζουμερές και μαστιχωτές. Στην ελληνική κουζίνα υπάρχουν πολλές συνταγές που υμνούν τη νοστιμιά του χταποδιού. Τιμή από 16 ευρώ το κιλό.

γαρίδα αμβρακικού ή γάμπαρη

χρώμα, τα μακριά μουστάκια και την ουρά με τον έντονο μπλε, κόκκινο και κίτρινο χρωματισμό. Είναι πολύ νόστιμο είδος γαρίδας, που γεννιέται και αλιεύεται μόνο στον πλούσιο βιότοπο του μικρού Αμβρακικού κόλπου. Γίνονται βραστές, για να γεύεσαι όλη τη νοστιμιά από το ζουμί τους, τηγανητές σε καυτό λάδι ή ψητές. Τιμή από 25 ευρώ το κιλό.

Το ψάρι μόλις αλιευτεί πρέπει αμέσως να μπει σε πάγο και νερό για δυο-τρεις ώρες και μετά συντηρείται σε θρυμματισμένο πάγο. Τα ψάρια πρέπει να καλύπτονται καλά με ζελατίνα πριν προστεθεί επάνω τους ο πάγος και να τοποθετούνται σε τέτοια θέση ώστε να μην κρατάνε τα νερά του πάγου. Σε αυτές τις ιδανικές συνθήκες συντήρησης μπορούν να διατηρηθούν φρέσκα για δυοτρεις ημέρες. Για περισσότερες ημέρες τα καθαρίζουμε εσωτερικά, αφαιρώντας τα εντόσθια, τα στεγνώνουμε καλά, τα τυλίγουμε σε μεμβράνη κουζίνας και τα βάζουμε στην κατάψυξη. Τα όστρακα είναι πολύ ευαίσθητα και τα προβληματικά, που έχουν χάσει τη φρεσκάδα τους, το μαρτυρούν μόνα τους με τη μυρωδιά τους. Αν θέλουμε να συντηρήσουμε τα όστρακα για μία ημέρα, τα βάζουμε σε δίχτυ ή σε νάιλον καλσόν, το σφίγγουμε καλά για να μην μπορούν να ανοίξουν τα κελύφη και τα τοποθετούμε στη συντήρηση του ψυγείου σκεπασμένα με βρεγμένη και καλά στυμμένη πετσέτα. Αν η πετσέτα είναι βρεγμένη με θαλασσινό νερό, ακόμη καλύτερα. Πριν τα καταναλώσουμε τα ξεπλένουμε με άφθονο τρεχούμενο νερό.

συμιακό γαριδάκι Η μικρή αυτή γαρίδα πήρε το όνομά της από την περιοχή όπου κυρίως αλιεύεται όλο τον χρόνο, τη Σύμη στο ΝΑ Αιγαίο. Έχει ζωηρό πορτοκαλί χρώμα και είναι απολαυστική λιχουδιά. Η γεύση της αποθεώνεται όταν περάσει ελάχιστα στο τηγάνι σε καυτό ελαιόλαδο. Τρώγονται… σαν στραγάλια. Τιμή από 30 ευρώ το κιλό.

Την αναγνωρίζεις από το τιγρέ κέλυφος με το πορτοκαλί και μαύρο 31.3.16 – lifo

Τhe Good LiFO

World Class Bartender of the Year 2016 Η δεύτερη φάση του κορυφαίου θεσμού στον κλάδο του bartending και του mixology παγκοσμίως, του διαγωνισμού που θα αναδείξει τον Έλληνα World Class Bartender of the Year για το 2016, παρουσιάστηκε σε εκδηλώσεις στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Η δοκιμασία έχει θέμα το «Fruits & Plants». Οι υποψήφιοι bartenders θα κληθούν να δημιουργήσουν δροσερά κοκτέιλ φτιαγμένα αποκλειστικά με σκεύη της κουζίνας τους. Στη διάθεσή τους θα έχουν τις βότκες Ketel One Vodka και Cîroc, το τζιν Tanqueray No. TEN και όλη την γκάμα της τεκίλας Don Julio (Don Julio Blanco, Don Julio Anejo & Don Julio Reposado), για να δημιουργήσουν τα κοκτέιλ τους γι’ αυτήν τη δοκιμασία. Συμμετοχές γίνονται δεκτές από τις 18 έως τις 30 Μαρτίου. Ο ελληνικός τελικός του World Class Bartender of the Year 2016 θα πραγματοποιηθεί στις 31 Μαΐου.

☛

Παυλίδης Το Ταχυδρομείον Ευχαριστιών Υγείας Παυλίδη επιστρέφει για να συνεχίσει τη μεγαλύτερη αλυσίδα ανταλλαγής ευχαριστιών που έγινε ποτέ, και φέτος, στους δρόμους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας. Με το σύνθημα «Πες ευχαριστώ σε κάποιον που είναι πάντα εκεί για σένα», τα vans του Ταχυδρομείου Ευχαριστιών θα κυκλοφορούν σε κάθε πόλη καθημερινά, και τα Σαββατοκύριακα, από τις 12:00 έως τις 18:00, τις παρακάτω ημερομηνίες: 18 Μαρτίου με 10 Απριλίου στην Αθήνα, 26 Μαρτίου με 4 Απριλίου στη Θεσσαλονίκη και 6 Απριλίου με 10 Απριλίου στην Πάτρα. Παράλληλα, όλοι θα έχουν την ευκαιρία να ευχαριστήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα και ηλεκτρονικά (https://apps.facebook.com/ pavlidesthankyou/).

Jameson Νέα απολαυστικά κοκτέιλ με βάση το Jameson σας περιμένουν να τα απολαύσετε σε τρία επιλεγμένα bars σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Οι κορυφαίοι bartenders Διονύσης Πολάτος (Ipitou - Αθήνα), Θοδωρής Αναγνώστου (CV Distiller Αθήνα) και Ιωάννης Κεδές (Vogatsikou 3 - Θεσ/νίκη) με γνώση και φαντασία δημιούργησαν με βάση το Jameson τα κοκτέιλ Aged Irish Coffee, The Dream box maker και Boulevardier και τα παλαίωσαν σε βαρέλια ειδικά γι’ αυτό τον σκοπό 4-8 εβδομάδες. Θα τα απολαύσετε (σε περιορισμένη διάθεση) στα παρακάτω bars: το κοκτέιλ Aged Irish Coffee @ Ipitou bar (Ηπίτου 4, Αθήνα), το The Dream box maker @ CV Distiller (Χατζηγιάννη Μέξη 7, Αθήνα) και το Boulevardier @ Vogatsikou 3 (Βογατσικού 3, Θεσ/νίκη).

lidl hellas Στον διαγωνισμό που διενεργήθηκε το διάστημα 4-31 Ιανουαρίου σε όλα τα καταστήματα Lidl 26 τυχεροί πελάτες της Lidl Hellas κέρδισαν αγορές 300 ευρώ τον μήνα για έναν χρόνο. Η συμμετοχή και το ενδιαφέρον του κοινού ξεπέρασαν κάθε προσδοκία, καθώς μόνο για τον διαγωνισμό αυτό υπήρξαν περισσότερα από 1.600.000 ενεργοποιημένα κουπόνια!

Vans Ξεκίνησε στο Anaheim της Καλιφόρνιας στις 16 Μαρτίου 1966 ως μια μικρή, οικογενειακή επιχείρηση με μεγάλα όνειρα. Φέτος κλείνει 50 χρόνια και η φιλοσοφία των Van Doren συνεχίζει να ζει μέσα από μία από τις μεγαλύτερες νεανικές μάρκες του κόσμου. Έτσι, την ημέρα της επετείου της τιμά την πλούσια κληρονομιά της με το παγκόσμιο λανσάρισμα του The Story of Vans, μιας τρισδιάστατης καμπάνιας που συνδυάζει ένα μείγμα καλλιτεχνικών μεθόδων, ώστε να αναδειχθούν οι σημαντικότερες στιγμές από την 50ετή ιστορία του brand.

FOX Life Την Πέμπτη 31 Μαρτίου, στις 22:40, μια νέα σειρά μυστηρίου κάνει το ντεμπούτο της στην Ελλάδα και συμπληρώνει τη Life primetime ζώνη #TGIT (Thank God It’s Thursday) στο κανάλι FOX. Πρόκειται για το Life «The Catch», τη νέα δημιουργία των Shonda Rhimes και Betsy Beers, παραγωγών των πολυβραβευμένων σειρών «Grey’s Anatomy», «Scandal» και «How to get away with murder». Το κανάλι FOX Life είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα μέσω Nova, OTE TV, Vodafone TV και Cyta Τηλεόρασης.

ΣΚΡΑΤΣ Είναι το παιχνίδι με τους ολοένα και περισσότερους νέους φίλους, το παιχνίδι που από τις 7 μέχρι τις 13 Μαρτίου μοίρασε στους νικητές 3,5 εκατομμύρια ευρώ. Τώρα στα παιχνίδια του ΣΚΡΑΤΣ προστίθεται το νέο «10 το Καλό», αξίας 2 ευρώ, που υπόσχεται κέρδη έως και 100.000 ευρώ στους νικητές! Το ΣΚΡΑΤΣ διατίθεται από πρακτορεία ΟΠΑΠ, λαχειοπώλες, επιλεγμένα σούπερ μάρκετ, καταστήματα ΕΛΤΑ και περίπτερα.

Yamaha Απολαύστε την ευελιξία και σιγουριά ενός Yamaha Tricity τώρα με δώρο γνήσια αξεσουάρ αξίας €400! Με την αγορά κάθε Yamaha Tricity 125 έως το τέλος Απριλίου, κάθε πελάτης παίρνει δώρο γνήσια αξεσουάρ bolt-on, συνολικής αξίας €400. H επιλογή, ανάμεσα σε δύο «πακέτα» γνήσιων αξεσουάρ, τα οποία περιλαμβάνουν: Πακέτο 1: σχάρα / βαλίτσα / κλειδαριά βαλίτσας / μαξιλάρι πλάτης βαλίτσας / ανεμοθώρακα και Πακέτο 2: σχάρα / βαλίτσα / κλειδαριά βαλίτσας / μαξιλάρι πλάτης βαλίτσας / κουβέρτα ποδιών.

Σουρωτή

Market Research

επιμελεια: the lifo team

28 lifo – 31.3.16

Το φημισμένο και αγαπημένο νερό των Ελλήνων καταναλωτών τα τελευταία 100 χρόνια έχει κερδίσει διεθνείς αναγνωρίσεις και βραβεύσεις, όπως το Διεθνές Βραβείο Ποιότητας «Χρυσός Αστέρας», έχει αποκτήσει όλα τα πιστοποιητικά διασφάλισης ποιότητας και αναπτύσσει εξαγωγική δραστηριότητα σε κράτη-μέλη της Ε.Ε., στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία, στην Κύπρο, στη Σαουδική Αραβία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στην Κίνα και αλλού. Σήμερα η Σουρωτή γιορτάζει 100 χρόνια ζωής και εξακολουθεί να προσφέρει ένα νερό που όμοιό του δεν υπάρχει. Ένα πολύτιμο αγαθό που φτάνει αναλλοίωτο από την καρδιά της φύσης στο… ποτήρι μας!

Public Τα Βραβεία Βιβλίου Public 2016 είναι και φέτος γεγονός. Είναι η τρίτη συνεχή χρονιά του μοναδικού θεσμού στην Ελλάδα στον οποίο «κριτική επιτροπή» είναι οι ίδιοι οι αναγνώστες! Από τις 15 Μαρτίου 2016 όλοι οι φίλοι του βιβλίου έχουν την ευκαιρία να αναδείξουν αγαπημένα βιβλία και συγγραφείς στο ειδικά σχεδιασμένο site www.publicbookawards. gr. Φέτος τα Βραβεία Βιβλίου Public για πρώτη φορά καθιερώνουν την ενότητα της «Τιμώμενης Χώρας», που για το 2016 είναι η Γαλλία.

Week

πρεμιέρες

θέατρο

βιβλίο

βγες έξω

Τι καινούργιο ξεκινάει αυτή την εβδομάδα; Σελ. 30

Η M. Καλτάκη γράφει για την παρασταση Εμείς στο θέατρο Άττις. Σελ. 33

Η Τίνα Μανδηλαρά για τρεις Έλληνες διηγηματογράφους. Σελ. 34

Η Νίκη Μηταρέα για τα νέα εστιατόρια Simul και Izakaya. Σελ. 36

Avener

Στην αγκαλιά του φιδιού Ο Κολομβιανός σκηνοθέτης Σίρο Γκουέρα στήνει μία μοναδική ταινία, που μας μεταφέρει στην (ανομολόγητη) γενοκτονία των γηγενών του Αμαζονίου. Κριτική από τον Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλο σελ. 31

O Avener επισκέπτεται για πρώτη φορά την Ελλάδα, στο πλαίσιο του Bonjour Athènes Dance Festival, που διοργανώνεται στις 2 Απριλίου στο Gazi Music Hall. «To Let Myself Go», «Hate Street Dialogue», «Panama» και «Fade Out Lines» είναι μόνο μερικά από τα πιο γνωστά του κομμάτια, τα οποία αναμένεται να παίξει ζωντανά και στην Αθήνα. Στη σκηνή με τον Γάλλο παραγωγό θα βρεθεί το ντουέτο των Synapson, αλλά και η πρώτη τραγουδίστρια των Nouvelle Vague, Phoebe Killdeer. 2/4, 20:00, Gazi Music Hall, Ιερά Οδός 7-13, Γκάζι, είσοδος: €25-29.

31.3.16 – lifo

Αλέξανδρος Βασμουλάκης, Άτιτλο, 2016, μεικτή τεχνική σε ξύλο 30x40 cm. Παραχώρηση: The Breeder, Αθήνα.

31ιου ρτ μα 6 λιου απρ

Top

10 1. Alexandros

Vasmoulakis: The Eaters and The Eaten

☛ stop the press ! Gang of Four Το συγκρότημα από το Λιντς καταλαμβάνει τη σκηνή του Fuzz Club στις 3 Απριλίου με ένα πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει τραγούδια από το σύνολο της μουσικής τους πορείας. 3/4, 20:00, Fuzz Club, Πειραιώς 209 & Πατριάρχου Ιωακείμ 1, Ταύρος, είσοδος: €19-22.

Στην ατομική του έκθεση ο Αλέξανδρος Βασμουλάκης σπάει τα όρια μεταξύ του γνωστού και του άγνωστου και μεταξύ του αφηρημένου και του περιγραφικού. Παρουσιάζει αποδομημένες φιγούρες μέσα από μια διαδικασία συνεχών μεταμορφώσεων και έναν κυκεώνα γραμμών και χρωμάτων. Οι πίνακές του απεικονίζουν διασπαρμένα όντα που μετατοπίζονται από τη γοητεία στην απέχθεια σαν να παίζουν το παιχνίδι με σχοινιά. Νικητές και χαμένοι έχουν τελικά τον ίδιο ρόλο.

3. Links Ο χορογράφος Αντώνης Φωνιαδάκης αφιερώνει το νέο του έργο, «Links», στον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και στον Γκέοργκ Φρίντριχ Χέντελ, τους δύο κορυφαίους συνθέτες του μπαρόκ. r 3, 6, 10, 19, 22, 23/4, 20:00, Θέατρο Ολύμπια, Ακαδημίας 59-61, είσοδος: €7-45.

30 lifo – 31.3.16

Explosion

Rock ‘n’ roll ήχοι το Σάββατο το βράδυ στο Gagarin 205. Οι HillBilly Moon Explosion έρχονται από τη Ζυρίχη για μία εκρηκτική εμφάνιση στη σκηνή του Gagarin 205. Τη συναυλία ανοίγουν οι The Ducky Boyz. r 2/4, 21:00, Gagarin 205 - Live Music Space, Λιοσίων 205, είσοδος: €15-18. ΕΚΘΕΣΗ

8. VINTAGE TOYS 2016 Έκθεση & Cosplay

r 1-3/4, 17:00, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Κτίριο «Νέοι Φούρνοι», Πειραιώς 100, Γκάζι, είσοδος: €2.

Χριστόπουλος: y.st.rd

Στην τρίτη ατομική έκθεση του Κώστα Χριστόπουλου η εγκατάσταση στον χώρο αποτελείται από ζωγραφικά και γλυπτικά έργα μεικτής τεχνικής. Ο αινιγματικός τίτλος της έκθεσης μεταγράφει την αναστοχαστική διάθεση του εικαστικού. Τα γράμματα του τίτλου είναι η επιλεγμένη, από τον εικαστικό, συντομογραφία της αγγλικής λέξης «yesterday». Το χθες επιλέγεται να αποδοθεί σαν ακρωνύμιο, να απαλλαγεί από τις ιδιότητές του. r 31/3-6/5, εγκαίνια στις 20:00, Γκαλερί Ζουμπουλάκη, πλ. Κολωνακίου 20, είσοδος ελεύθερη.

ΕΚΘΕΣΗ

9. Portrait Cabinet Πενήντα επτά σύγχρονους καλλιτέχνες και 100 έργα συγκεντρώνει η έκθεση «Portrait Cabinet» που παρουσιάζεται από την 1η Απριλίου στον χώρο της Cheapart. Οι εικαστικοί που συμμετέχουν επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν το κλασικό πορτρέτο με νέους όρους και φόρμες, δημιουργώντας ένα καινούργιο, συνολικό και αδιαίρετο έργο.

2. Electric Nights 2016

ΜΠΑΛΕΤΟ

7. The HillBilly Moon

4. Κώστας

ΦΕΣΤΙΒΑΛ

r 1-2/4, 21:00, Booze Cooperativa, Κολοκοτρώνη 57, Μοναστηράκι, είσοδος: €5-8. Για το αναλυτικό πρόγραμμα επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.medeaelectronique.com.

ΣΥΝΑΥΛΙΑ

ΕΚΘΕΣΗ

r Εγκαίνια στις 31/4, 20:00, The Breeder, Ιάσονος 45, Μεταξουργείο, είσοδος ελεύθερη.

H Medea Electronique διοργανώνει το τέταρτο φεστιβάλ πειραματικής ηλεκτρονικής μουσικής Electric Nights με ζωντανές εμφανίσεις και εργαστήρια στο Booze Cooperativa. Καλεσμένοι, καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό που ασχολούνται με τον θόρυβο, τις DIY μουσικές δραστηριότητες και την avant-garde.

r 31/3-3/4, 20:00, Θέατρο «Σχολείον», Πειραιώς 52.

H μεγαλύτερη έκθεση που έγινε ποτέ με θέμα τα παλαιά και συλλεκτικά παιχνίδια, κυρίως των δεκαετιών του ’70, του ’80 και του ’90. Εκθέματα παιχνιδιών από συλλογές ιδιωτών, διοράματα Playmobil και Lego, μακέτες μοντελισμού, Subbuteo, events και διαγωνισμοί, καταστήματα εξειδικευμένα στο παλαιό νοσταλγικό παιχνίδι και άλλες πολλές εκπλήξεις. Το 1ο ελληνικό γκρουπ στο Facebook, POWER RANGERS/SUPER SENTAI GR, θα παρουσιάσει Vintage Cosplay.

events για αυτη την εβδομαδα ΕΚΘΕΣΗ

του Κωνσταντίνου Μπιμπή Το Ρολόι, ένα έργο βασισμένο στο μυθιστόρημα Το ρολόι του κόσμου χτυπά μεσάνυχτα του Μενέλαου Λουντέμη. Πρόκειται για την επιτυχημένη παράσταση του περσινού θεσμού της Ανοιχτής Πλατφόρμας που έγινε πολύ θερμά αποδεκτή από το κοινό. Η είσοδος είναι ελεύθερη, ωστόσο οι θεατές καλούνται να προσφέρουν φάρμακα, υλικά πρωτοβάθμιας περίθαλψης και τυποποιημένα τρόφιμα μακράς διάρκειας (εκτός χοιρινού κρέατος), τα οποία θα προσφερθούν στους πρόσφυγες και μετανάστες που φιλοξενούνται στην Πύλη Ε2 στο λιμάνι του Πειραιά.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

5. Φωτιά στη θάλασσα Το βραβευμένο με Χρυσή Άρκτο ντοκιμαντέρ Φωτιά στη θάλασσα με θέμα την προσφυγική κρίση προβάλλεται στις 5 Απριλίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Στο πλαίσιο της προβολής, στην Αθήνα θα βρεθεί και ο Ιταλός σκηνοθέτης Τζιανφράνκο Ρόζι, για να παρουσιάσει την ταινία του. r 5/4, 20:30, Στέγη Ιδρύματος Ωνάση - Κεντρική Σκηνή, Συγγρού 107, είσοδος ελεύθερη. ΘΕΑΤΡΟ

6. Το Ρολόι Το Εθνικό Θέατρο, στο πλαίσιο της κοινωνικής του πολιτικής, παρουσιάζει την επιτυχημένη παράσταση

r 1-24/4, Cheapart, Ανδρέου Μεταξά 25, Εξάρχεια, είσοδος ελεύθερη. ΕΚΘΕΣΗ

10. Architecture of Reality

Μία έκθεση τέχνης με αφορμή το έργο του Le Corbusier, στο πλαίσιο του προγράμματος Visual Arts της σχολής Frances Rich of Fine and Performing Arts του Deree - Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, στην οποία συμμετέχουν σπουδαστές και απόφοιτοι του τμήματος. Ο Ελβετός αρχιτέκτονας Charles-Edouard Jeanneret (1887-1965), γνωστός ως Le Corbusier, αποτελεί μία εμβληματική μορφή στην ιστορία της μοντέρνας τέχνης. Η έκθεση αποτελεί φόρο τιμής στον Le Corbusier και στον μοντερνισμό. r 1-10/4, open C.A.S.E. 303, Κηφισίας 303, Κηφισιά, είσοδος ελεύθερη.

H ΤΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Στην αγκαλιά του φιδιού

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο p

Κακό

Σκηνοθεσία: Σίρο Γκουέρα Πρωταγωνιστούν: Γιαν Μπιβοέτ, Νίλμπιο Τόρες

Κινηματογράφος

απο τον θοδωρη κουτσογιαννοπουλο, συνοψεις ταινιών: τασοσ μελεμενιδησ

Με απόσταση δεκαετιών, δύο επιστήμονες αναζητούν στον Αμαζόνιο ένα ιερό φυτό με θαυματουργές θεραπευτικές ιδιότητες. Η περιπλάνηση θα οδηγήσει και τους δύο στον ίδιο σαμάνο, τελευταίο επιζώντα της φυλής του. Η σχέση και των δύο μαζί του, αφού περάσει από τα στάδια της γνωριμίας και της φιλίας, θα πάρει μια απρόβλεπτη τροπή.

ΑΤΤΑΛΟΣ - ΔΑΝΑΟΣ 1 - ΕΛΛΗ - ΚΗΦΙΣΙΑ CLASS - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ

Σκηνοθεσία: Αργύρης Παπαδημητρόπουλος Πρωταγωνιστούν: Μάκης Παπαδημητρίου, Έλλη Τρίγγου Ένας μοναχικός και εσωστρεφής σαραντάρης γιατρός φτάνει στην Αντίπαρο για να αναλάβει την τοπική κλινική του νησιού και ο ερχομός του καλοκαιριού τον φέρνει αντιμέτωπο με νιάτα, έρωτες και ψευδαισθήσεις που σταδιακά αδυνατεί να διαχειριστεί.

El abrazo de la serpiente

Όπως και στον Γιο του Σαούλ, την άλλη μεγάλη ταινία της σεζόν 20152016, έτσι και στην Αγκαλιά του φιδιού, μοναδική εμπειρία κινηματογραφικής υφής και όχι απλώς μια καλή ταινία, ο πρωταγωνιστής δεν είναι αποκλειστικά ο μοχλός του δράματος αλλά η συνείδηση της Ιστορίας – και πόσο μακριά μας μεταφέρει ο Κολομβιανός σκηνοθέτης Σίρο Γκουέρα από τη συντριπτική κόλαση του Ολοκαυτώματος. Ο ήρωας λέγεται Καραμακάτε και γεφυρώνει τις δύο ενότητες που εκτυλίσσονται αλληλένδετες κατά τη διάρκεια της αφήγησης: όντας νέος, το 1909, οδηγεί έναν Γερμανό εθνογράφο και τον βοηθό του στην εύρεση ενός σπάνιου ιαματικού φυτού. Τριάντα χρόνια αργότερα συμφωνεί να βοηθήσει έναν Αμερικανό βιολόγο, πάλι για τον ίδιο λόγο. Ωστόσο, ο ρόλος και η στάση του σαμάνου του Αμαζονίου έχουν αλλάξει δραστικά. Έχοντας μεταμορφωθεί από τον υπερήφανο και ορμητικό τελευταίο επιζώντα της φυλής του σε έναν κουρασμένο και απογοητευμένο περιπλανώμενο της ζούγκλας, ο Καραμακάτε φοβάται πως είναι ένας «τσουλατσάκι», ένας κενός άνθρωπος που έχει ξεχάσει τη σημασία των συμβόλων, τη χρήση των βοτάνων, τα γνωστά μονοπάτια και τα σίγουρα πατήματά του, αδέσποτο στοιχειό στον κήπο της λήθης. Το νήμα κόπηκε, η γραμμή έσβησε και ο survivor της ανομολόγητης γενοκτονίας προτείνει στον βιολόγο, με λόγια αργά και λυπημένα, να τον ακολουθήσει εκεί που θα τον οδηγήσει εκείνος, ο ξένος ερευνητής. Βασισμένο στα ημερολόγια του Θέοντορ Κοχ Γκρίνμπεργκ, το φιλμ αποτυπώνει το τέλος του «φυσικού» πολιτισμού κάτω από το πρίσμα ενός γηγενούς, χρησιμοποιώντας κρουστές, στιλπνές ασπρόμαυρες εικόνες (εκτός από μερικές δηλωτικές, έγχρωμες παραισθήσεις στο φινάλε) και διάλογο που δεν διστάζει να διακόψει τον ρεαλισμό με μαγικές σκηνές, σε ένα ταξίδι της μνήμης, και της απουσίας της. Με την Αγκαλιά του φιδιού, όλες οι νύξεις του Τζόζεφ Κόνραντ και του Βέρνερ Χέρτσογκ, από το Heart of Darkness και το Φιτσακαράλντο, βγάζουν νόημα σε ένα οργανικό φρέσκο για τις καταστροφικές συνέπειες της αποικιοκρατίας, τον ξεριζωμό των ντόπιων και την εξολόθρευση του οικοσυστήματος, στην πιο παρθένα περιοχή της Γης. Η συνδυασμένη εισβολή των βαρόνων του καουτσούκ που εκμεταλλεύτηκαν και βασάνισαν τους δούλους, μαζί με τους χριστιανούς που έκαναν πλύση εγκεφάλου στην προσπάθειά τους να τιθασεύσουν τους παγανιστές (καταπληκτικές οι ψυχοτροπικές σεκάνς με τη σέκτα του παρανοϊκού Μεσσία στην καρδιά της ζούγκλας), βρίσκουν πρόσωπο και φωνή στον Καραμακάτε, τον εκφραστή μιας χαμένης πυξίδας, τον άνθρωπο που κρατούσε επί χρόνια το θαυματουργό μυστικό και τώρα πενθεί την απώλεια των ονείρων και των τραγουδιών του, ώσπου να γίνει άυλο πνεύμα και να ξαναβρεί τη θέση του στο σύμπαν.

SUNTAN

Προστατευμένος (;) με δυνατό αντηλιακό στο καυτό φως της Αντιπάρου, σκέτο ζόμπι, η χλωμάδα και η αμήχανη φιγούρα του οποίου δεν κολλάει με τίποτε με τους ανέμελους και φιλήδονους παραθεριστές του νησιού, ο Μάκης Παπαδημητρίου είναι ο Κωστής, ο λακωνικός και σοβαρός γιατρός που πέρασε έναν σκληρό χειμώνα με τους ντόπιους και τώρα καλείται να το ρίξει και λίγο έξω. Σειρήνα είναι η Άννα, μια όμορφη, σέξι Ελληνίδα που κάνει τις διακοπές της με τη μούλτι-κούλτι γυμνή παρέα της στο κάμπινγκ. Οι παραινέσεις των συμπολιτών του για ένα περιπετειώδες τρίμηνο, καυτό και ξένοιαστο, μετατρέπεται σε μια ξινή αντίστιξη στο σύμπαν ενός ανθρώπου που έχει ξεχάσει προ πολλού πως είναι και άνδρας με ανάγκες, κυρίως συναισθηματικές, και, όπως εξομολογείται σχεδόν ψιθυριστά, η ζωή του είναι μια κόλαση, στρωμένη με πολλά εμπόδια και ακόμη περισσότερες αναβολές. Στην καλύτερή του ταινία ο Αργύρης Παπαδημητρόπουλος φτιάχνει ένα διπλό θρίλερ: από τη μια, σπέρνει την υποψία πως ο Κωστής μετά βίας αντέχει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο άχαρο λειτούργημά του και την ελαφράδα της εποχής. Από την άλλη, μερικές καρδιές δεν αντέχουν την επίγευση του αποκαλόκαιρου –δεν είναι όλοι φτιαγμένοι για το αναίσθητο μεθύσι ενός χοντρόπετσου summer lover– και ενδέχεται να αντιδράσουν βίαια ή τραγικά, ή και τα δύο μαζί. Εκτός από τη φυσική άνεση της Έλλης Τρίγγου στον ρόλο της ανάφτρας Άννας, σε ένα ντεμπούτο που βάζει γερές βάσεις για τη συνέχεια της καριέρας της, ο θρίαμβος του Μάκη Παπαδημητρίου ανεβάζει αισθητά μια ταινία που ούτως ή άλλως ξεπερνάει τον σκόπελο μιας τυπικής τουριστικής ιστορίας, χωρίς να προδίδει τα οικεία υλικά που συνθέτουν τις καλοκαιρινές μας αναμνήσεις. Αν και έχει συμμετάσχει σε αρκετές παραγωγές, πουθενά δεν είχε κατ’ ουσίαν ξεκολλήσει από την ντροπαλή περσόνα του ανένταχτου ή ονειροπόλου προβληματικού. Στο Suntan φαίνεται επιτέλους η υπόσχεση που είχε δώσει από τη θεατρική του παρουσία, όχι μόνο με τις δραματικές εκρήξεις και το ταλέντο του να προκαλεί εκπλήξεις με την κίνησή του, αλλά με τις σιωπές που αποτυπώνουν τις δεύτερες σκέψεις και την απόγνωση – αναδίδει και σωματοποιεί το κενό, το off που νιώθει ένας εξόριστος. Το Suntan, ευτυχώς, δεν λειτουργεί σαν στατική, παλιομοδίτικη διαφήμιση του κυκλαδίτικου κάλλους, αλλά ως πρότυπο δραματικής ανατροπής των κλισέ για την ηλιόλουστη ραστώνη και τα εξυπνακίστικα Greek καμάκια, με ένα γερό σενάριο των Παπαδημητρόπουλου και Σύλλα Τζουμέρκα, με φόντο το ελληνικό καλοκαίρι και την ψευδαίσθηση της νιότης, πλαίσιο την κρίση μέσης ηλικίας ενός τσαλακωμένου loner καλών προθέσεων και δυναμικούς μοχλούς τις τέλειες συνθήκες για τις πιο λάθος κινήσεις. VILLAGE RENTI 17 - VILLAGE MALL 1 - ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ 2 - ODEON ΑΤΛΑΝΤΙΣ 1 - ODEON ΟΠΕΡΑ 1 ODEON STARCITY 5 - STER ILION 6 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 2 - GAZARTE - ΓΛΥΦΑΔΑ ODEON 1 - ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1 - ZEA

Η ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Francofonia Σκηνοθεσία: Αλεξάντρ Σοκούροφ Πρωταγωνιστούν: Λουί-Ντο ντε Λενκεσέν Η διάσωση των έργων τέχνης του Μουσείου του Λούβρου κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο γίνεται αφορμή για μια σπουδή πάνω στη σημασία της τέχνης σε σχέση με τον άνθρωπο.

Συνδυάζοντας τη δραματική αναπαράσταση της κρίσιμης, και σωτήριας για τους θησαυρούς του Λούβρου, σχέσης ανάμεσα στον κόμη Φον Μέτερνιχ και τον διευθυντή του Μουσείου Ζαν Ζογιάρ κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής με πλάνα αρχείου και αφήγηση, ο Αλεξάντρ Σοκούροφ σχεδόν διδάσκει, εμφατικά και εποικοδομητικά, τη σπουδαιότητα της διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από την προσωπική ευαισθησία, όπως καλλιεργείται και αναπτύσσεται, σε πείσμα των ταραγμένων πολιτικών περιόδων, κλείνοντας έτσι το μάτι στις σύγχρονες φουρτούνες. Το Λούβρο, όπως και το Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη, είναι μια τέτοια κιβωτός, ένα οχυρό πολιτισμού, και αυτό το πορτρέτο του Γερμανού αξιωματούχου που εναντιώθηκε στην κατακτητική λογική της κατάσχεσης και δήμευσης μαρτυρά μία εξαιρετική σελίδα της Ιστορίας και ένα μάθημα αντίστασης με πολλή γραφειοκρατία και έντονο διπλωματικό παρασκήνιο. ΑΑΒΟΡΑ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS 2 - ΔΙΑΝΑ

10 CLOVERFIELD LANE Σκηνοθεσία: Νταν Τράχτενμπεργκ Πρωταγωνιστούν: Τζον Γκούντμαν, Μέρι Ελίζαμπεθ Γουίνστεντ Ξυπνώντας από ένα αυτοκινητικό ατύχημα, μια νεαρή κοπέλα βρίσκεται στο υπόγειο ενός ανθρώπου που λέει ότι έσωσε τη ζωή της από μια χημική επίθεση που έκανε ένα τέρας.

Η συνέχεια στο μοτίβο του Cloverfield, και όχι ένα ακριβές sequel της ανέλπιστης επιτυχίας του Τζ. Τζ. Έιμπραμς, είναι περισσότερο ψυχολογικό θρίλερ και λιγότερο καθαρόαιμη επιστημονική φαντασία, με τον δημιουργό του Star Wars στον ρόλο του παραγωγού και τον ικανότατο σε ατμόσφαιρα και ένταση Νταν Τράχτενμπεργκ στο τιμόνι. Πάντα με μικρό προϋπολογισμό, το 10 Cloverfield Lane αξιοποιεί στο μέγιστο το καταφύγιο του επιλεκτικά φιλόξενου, μυστικοπαθούς και πολύ αυστηρού με τις προδιαγραφές που έχει θέσει Τζον Γκούντμαν, που ενδέχεται να είναι προφητικός στις απαισιόδοξες προβλέψεις του για το μέλλον του κόσμου, ή απλά παρανοϊκός, σαν τη διόλου αμελητέα (και πάντως φωτογενή για το σινεμά) στρατιά των συνωμοσιολόγων που διακρίνουν σημάδια της επερχόμενης Αποκάλυψης στο παραμικρό. Το θέμα είναι πως αυτή η αλληγορία για τη σύγχρονη τρομοκρατία, αντί να κηρύσσει το τέλος του κόσμου με λαχανιασμένη έμφαση, λειτουργεί κυρίως με τις υπόνοιες, όπως πριν από 40 χρόνια το Conversation του Κόπολα (άλλες εποχές, άλλοι σκηνοθέτες, διαφορετικό το όραμα), και προϋπαντά πιο οργανικά το σαματατζίδικο φινάλε, που εγγυάται το sequel – να δούμε σε ποιον τόνο... VILLAGE RENTI 9,13 - VILLAGE MALL 10 - VILLAGE

31.3.16 – lifo

PAGRATI 1 - VILLAGE FALIRO 2,4 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 3,4 - ODEON STARCITY 9 - ΑΕΛΛΩ 1 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS 3 - ΑΙΓΛΗ 2 ΑΝΟΙΞΗ 2 - NANA1,2,3 - ΟΣΚΑΡ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 2

Έντι ο Αετός Eddie the Eagle Σκηνοθεσία: Ντέξτερ Φλέτσερ Πρωταγωνιστούν: Χιου Τζάκμαν, Τάρον Έτζερτον, Κρίστοφερ Γουόκεν

Μία πολλά υποσχόμενη νέα δισκογραφική δουλειά

Η Φανή Παπαθεοχάρη παρουσιάζει τη νέα της δισκογραφική δουλειά, με τίτλο «Κοίτα», η οποία ήδη κερδίζει τις εντυπώσεις.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ανερχόμενη τραγουδίστρια από τη Θεσσαλονίκη με μια πολύχρονη πορεία στους δρόμους της μουσικής και με μεγάλες συνεργασίες, όπως με την Πέγκυ Ζήνα, την Πίτσα Παπαδοπούλου, τον Σταμάτη Γονίδη κ.ά., επισφραγίζει με τη δουλειά αυτή, που έχουν επιμεληθεί κορυφαίοι μουσικοί του είδους, την εμπειρία της στο λαϊκό τραγούδι. Το CD, που θα είναι έτοιμο λίγο πριν από το Πάσχα, περιλαμβάνει το «Πόνεσα και Έκλαψα», ένα ζεϊμπέκικο πάνω σε λαϊκούς δρόμους, άλλα οκτώ κομμάτια με μοναδικό πάντρεμα έντεχνου και λαϊκού ήχου, καθώς και δύο διασκευές που πραγματικά θα μας ταξιδέψουν. Η μπαλάντα που δίνει το όνομά της στο CD, αλλά και το ζεϊμπέκικο, είναι σε μουσική και στίχους της Φανής Παπαθεοχάρη, ενώ την ενορχήστρωση και επιμέλεια της παραγωγής ανέλαβε ο Δημήτρης Λάππας (ο άνθρωπος-πολυόργανο και στενός συνεργάτης της Ελένης Βιτάλη και του Διονύση Σαββόπουλου). Φανή Παπαθεοχάρη, λοιπόν! Μια μεγάλη λαϊκή φωνή σε ένα CD που έγινε με αγάπη και μεράκι για τη μουσική και χάρη σε ένα επιτελείο αξιόλογων μουσικών, το οποίο αναμένεται να έχει αδιαμφισβήτητη επιτυχία! www.facebook.com/Φανή-Παπαθεοχάρη-531983700303249/?fref=ts

32 lifo – 31.3.16

Ο Μάικλ Έντουαρντς γίνεται ο πρώτος Βρετανός αθλητής άλματος με σκι που συμμετέχει σε χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, στο Κάλγκαρι το 1988, και παρά την έλλειψη ικανοτήτων κερδίζει το φίλαθλο κοινό με την επιμονή του. VILLAGE RENTI 12 - VILLAGE MALL 6 - VILLAGE PAGRATI 3 - VILLAGE FALIRO 3 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 3 - ΓΛΥΦΑΔΑ ODEON 1,2 - ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ 1 - ODEON ΑΤΛΑΝΤΙΣ 1 - ODEON STARCITY 2 - STER ILION 7 - ΑΕΛΛΩ 2 - ΖΕΑ

ζωή της φέρνουν και την ίδια σύντομα στη θέση του κλέφτη. ΑΒΑΝΑ - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΙΛΙΟΝ - ΙΝΤΕΑΛ - ΚΗΦΙΣΙΑ 1,2 - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 2

Το Λευκό Πραξικόπημα El Golpe Blanco: Der Weisse Putsch Σκηνοθεσία: Γουόλτερ Χαϊνόφσκι, Τζέραρντ Σόιμαν Το χρονικό του πραξικοπήματος του Αουγκούστο Πινοσέτ εναντίον του Προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε τον Σεπτέμβριο του 1973, όπου αποκαλύπτεται ο ρόλος της CIA, καθώς και τα εκατομμύρια δολάρια με τα οποία χρηματοδότησαν τους προβοκάτορες που οδήγησαν τη χώρα σε αναστάτωση. ΑΛΚΥΟΝΙΣ NEW STAR

Το Μάθημα Urok Σκηνοθεσία: Κριστίνα Γκρόζεβα, Πέταρ Βαλτσάνοφ Πρωταγωνιστούν: Μαργκίτα Γκόσεβα, Ιβάν Μπάρνεφ, Ιβάν Σάβοφ Νεαρή καθηγήτρια σε μικρή πόλη της Βουλγαρίας ψάχνει τον κλέφτη της τάξης της για να του δώσει ένα μάθημα για το σωστό και το λάθος, όμως μια σειρά από ατυχή γεγονότα στη

Be on the list Διαφημιστείτε στη LifO 210 32 54 290

Εμείς

Η γοητεία της δυστοπίας

πολλά στοιχεία ανώτερο των μεταγενέστερων «δυστοπικών» μυθιστορημάτων. Μου θυμίζει τη μοίρα πολλών σπουδαίων εικαστικών των κινημάτων της Ρωσικής Πρωτοπορίας (περίπου 1915-1930), και δη του σουπρεματισμού, που αν και εξίσου σημαντικοί για την εξέλιξη της τέχνης του 20ού αι. με τους δυτικούς μοντερνιστές, εκτιμήθηκαν ευρέως μόνο τις τελευταίες δεκαετίες. Ο Σάββας Στρούμπος προφανώς μελέτησε την εποχή από την οποία προήλθε το κείμενο που διασκεύασε για τη σκηνή (σε μετάφραση από τα ρωσικά του Δαυίδ Μαλτέζε). Η διαμόρφωση του χώρου (το μεγάλο τρίγωνο επίπεδο πάνω στο οποίο κινούνται οι τέσσερις ηθοποιοί) και των σκηνικών αντικειμένων (οι δύο καρέκλες και το επίσης κόκκινο τρίγωνο με την τρύπα στη μέση που γίνεται σύμβολο της «λογικής» εξουσίας του Ευεργέτη) παρέπεμπε ευθέως σε ζωγραφικά έργα των Ρώσων κυβοφουτουριστών, του Καζιμίρ Μάλεβιτς και των σουπρεματιστών (Κλιουν, Μενκόφ, Πούνι, Ποπόβα, Εξτέρ, Ουνταλτσόβα, Ροζάνοβα κ.ά.), της ομάδας Ούνοβις.

Ο Σάββας Στρούμπος ανεβάζει το μυθιστόρημα του Γιεβγκένι Ζαμιάτιν. Μια πρωτότυπη, καλά δουλεμένη σκηνική πρόταση.

απο τη ματινα καλτακη

Θέατρο

παράσταση, κάθε παράσταση για την οποία αξίζει να γίνει λόγος, είναι ένα ανοιχτό πεδίο ερμηνείας. Καθένας την προσεγγίζει με τις προσλαμβάνουσες και τις ευαισθησίες του. Όταν τα ερεθίσματα που παρέχει (ως σκηνική δράση που εμπεριέχει λόγο και πράξη, ιδέες και σώμα) είναι πλούσια και πυκνά, η πρόσληψή της μοιάζει σαν τη βροχή του Σεπτέμβρη. Και σαν ταξίδι που επιβεβαιώνει τη σημασία του ταξιδιού. Τέτοια είναι η παράσταση του Σάββα Στρούμπου στον Νέο Χώρο του θεάτρου Άττις, μια σκηνική διασκευή του «δυστοπικού» μυθιστορήματος του Ρώσου Γιεβγκένι Ζαμιάτιν (1884-1937) Εμείς, που πρωτοκυκλοφόρησε στα αγγλικά το 1924. Ο Ζαμιάτιν είχε από νωρίς καταλάβει ότι η λογοκρισία και ο αγώνας «κατά των εχθρών της Επανάστασης» μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση μόνο δεινά θα επιφύλασσε στη χώρα και ήδη από το 1921 έγραφε ότι μεγάλη λογοτεχνία δεν μπορεί να προκύψει από υπάκουους κρατικούς υπαλλήλους αλλά από ονειροπόλους, αιρετικούς, σκεπτικιστές – από ασυμβίβαστους κι επαναστάτες. Για την τόλμη του να μην αυτολογοκρίνεται και να εκδώσει το μυθιστόρημά του εκτός Σοβιετικής Ένωσης μπήκε στη μαύρη λίστα των συγγραφέων που δεν μπορούσαν να εκδώσουν. Μπόρεσε, ωστόσο, να φύγει στο εξωτερικό, στη Γαλλία, το 1931, με παρέμβαση του Γκόρκι στον Στάλιν πριν από τις μεγάλες εκκαθαρίσεις της δεκαετίας του ’30 – θύμα

των οποίων ήταν λ.χ. ο σπουδαίος σκηνοθέτης Μέγιερχολντ, που στα 65 του βασανίστηκε, εξαναγκάστηκε σε ομολογία ότι συνεργάστηκε με τις βρετανικές και ιαπωνικές μυστικές υπηρεσίες και εκτελέστηκε με τουφεκισμό το 1940. Το Εμείς εξελίσσεται στο Μονοκράτος του πολύ μακρινού μέλλοντος, όταν οι πολίτες είναι Αριθμημένοι και κάθε ώρα και δραστηριότητα της μέρας είναι προγραμματισμένες από την απόλυτη αρχή του Ευεργέτη. Εξελίσσεται με τη μορφή ημερολογιακών καταγραφών του κεντρικού ήρωα, ενός επιστήμονα (δημιουργό μιας υπερκατασκευής με την οποία το Μονοκράτος ετοιμάζεται να κατακτήσει άλλους πλανήτες) που, καθώς ερωτεύεται μια επαναστάτρια, βιώνει τον βαθύτατο διχασμό του Εγώ. Παραβιάζει τους νόμους, γίνεται δυνάμει επαναστάτης και ο ίδιος, αλλά τελικά υποκύπτει στη δύναμη του Εμείς. Το ότι ο Ζαμιάτιν σπούδασε θετικές επιστήμες (ναυπηγική και μηχανολογία πλοίων) και έζησε τον πυρετό ιδεών και καλλιτεχνικής δημιουργίας των αβανγκάρντ κινημάτων της Ρωσικής Πρωτοπορίας εξηγεί την ποιότητα της μορφής και του λόγου του μυθιστορήματός του – στην οποία συνέβαλαν εξίσου η εμπειρία της εξορίας από το τσαρικό καθεστώς αλλά και αυτή της ένταξής του στη μαύρη λίστα από τους άλλοτε συντρόφους. Και είναι αδικία που ο Ζαμιάτιν είναι γνωστός ως πρόδρομος του Χάξλεϊ (Θαυμαστός Νέος Κόσμος) και του Όργουελ (1984), όταν το Εμείς είναι σε

i Εμείς του Γιεβγκένι Ζαμιάτιν Σκηνοθεσία: Σάββας Στρούμπος Ερμηνεύουν: Ελεάνα Γεωργούλη, Δαυίδ Μαλτέζε, Έλλη Ιγγλίζ, Δημήτρης Παπαβασιλείου, Έβελυν Ασουάντ. ΑΤΤιΣ – Νεος Χωρος Λεωνίδου 12, Μεταξουργείο, 210 5226260 Παρ., Σάβ. 21:00, Κυρ. 20:00

υτοί θέλησαν να γκρεμίσουν τον παλιό κόσμο, τη Λογική του, την αναπαραστατική ζωγραφική του, με γεωμετρικά σχήματα, σε έντονα χρώματα, και γραμμές άλλοτε παράλληλες, άλλοτε τεμνόμενες. Ο Στρούμπος χρησιμοποιεί την «επαναστατική» σουπρεματιστική αισθητική με εντελώς διαφορετικό πνεύμα, αφού ο Ζαμιάτιν συνδέει την πολιτεία του Μονοκράτους με τη Λογική της ευθείας γραμμής, τον Κύβο, τον πάντα σωστό πίνακα του πολλαπλασιασμού, τους τέσσερις κανόνες της αριθμητικής που είναι αμετάβλητοι και αιώνιοι. Αν ήθελε κανείς να το προχωρήσει, θα έβρισκε σχέση σε αυτή την αντιστροφή με την κατά Σαρτρ διάκριση σε τρία είδη κοινωνικών συνόλων: τη σειρά, που είναι αδρανής συγκέντρωση, την ομάδα, που είναι ενεργητική ενότητα και επαναστατική δύναμη, και την οργάνωση, που μετατρέπει τη δύναμη της ομάδας σε θεσμό, επαναφέροντας το συλλογικό μόρφωμα στη μορφή της αδρανούς, υποταγμένης σειράς (οι Αριθμημένοι στο Μονοκράτος). Ως προς την πολιτική σκέψη, την αισθητική κατεύθυνση και την ερμηνευτική πρόταση, ο τριανταπεντάχρονος σκηνοθέτης είναι σαφώς επηρεασμένος από τον Θόδωρο Τερζόπουλο, τον δάσκαλό του, αλλά προχωρεί τον δικό του δρόμο. Κι αυτό φαίνεται στο πώς διδάσκει τους ηθοποιούς του. Αν η ερμηνεία του Δαυίδ Μαλτέζε στον ρόλο του D-503 και του Δημήτρη Παπαβασιλείου θυμίζει τον τρόπο του Τερζόπουλου, η εντυπωσιακή σωματική ερμηνεία της Ελεάνας Γεωργούλη, επηρεασμένη από τον «κώδικα» της γιόγκα, σαφώς διαφοροποιείται. Με μορφή ανυπότακτης Αμαζόνας, υποδηλώνει τη δύναμη της ρήξης, το άναρχο, διονυσιακό στοιχείο, αυτό που δεν ταιριάζει ούτε στο τετράγωνο της αυταρχικής εξουσίας ούτε στον κύκλο της αφελούς θηλύτητας (που εκφράζει η Ο-90 και ερμηνεύει με κυκλικές κινήσεις η Έβελυν Ασουάντ). Η τρίτη του συνόλου, η μουσικός Έλλη Ιγγλίζ, έχει αναλάβει ρόλο αφηγητή (και δύο μικρότερους ρόλους) και παίζει το έγχορδο που έχει κατασκευάσει ο Μαλτέζε στην πλάτη της μιας καρέκλας. Ο ανοίκειος ήχος δημιουργεί το κατάλληλο ηχητικό περιβάλλον για την εξέλιξη της παράστασης. Νέοι, πολυτάλαντοι καλλιτέχνες, ωραίο έργο, πρωτότυπη, καλά δουλεμένη σκηνική πρόταση: το σύγχρονο ελληνικό θέατρο δίνει μαθήματα αντίστασης στην κρίση. Και αισιοδοξία. 31.3.16 – lifo

διηγημα

Έλληνες διηγηματογράφοι σε πολιτικό φόντο Τρεις συλλογές διηγημάτων που μόλις κυκλοφόρησαν από τον Περούλη, τον Ατζακά και τη Μικέ ακολουθούν επάξια την παράδοση της μικρής φόρμας.

είναι περισσότερο εμφανής από ποτέ: «Δεν χρειαζόταν τίποτα για να πλάσει τον ρόλο, καμία ανάμνηση αισθημάτων, κανένα βίωμα, οι ήρωες δεν είχαν καμία εσωτερική ζωή, δεν χρειαζόταν να νιώσει τίποτα, μόνο να θυμάται τα λόγια της την κατάλληλη στιγμή. Ούτε η φωνή της κουραζόταν, είχαν ραμμένα τα μικρόφωνα και έπρεπε να μη φωνάζεις για να μην ξεκουφάνεις τον θεατή. Υπήρχαν μόνο αυτά τα χοντροκομμένα σκηνικά, οι ψεύτικες σπηλιές, τα πλαστικά κεφάλια του Κέρβερου και της Λερναίας Ύδρας, τα δέντρα από παπιέ μασέ, δεν χρειαζόταν να νιώθεις τίποτα για τον χώρο, τίποτα για τη σκηνή». Κι όλα αυτά τα καταγράφει με χειρουργική ακρίβεια, εναλλάσσοντας περιβάλλοντα και στυλ, ο σαραντάχρονος σεναριογράφος του Miss Violence στην πρώτη του συλλογή διηγημάτων, φτιαγμένη από το υλικό που είναι φτιαγμένα τα σημερινά μας αδιέξοδα και με μια απογυμνωμένη γλώσσα, χαραγμένη στο λευκό μάρμαρο του πένθους.

Γιάννης Ατζακάς

Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη εκδοσεισ Άγρα

ε μια άφθονη παραγωγή, όσον αφορά την ελληνική διηγηματογραφία, ανθούν οι διαφορετικές φωνές και το ύφος κάθε παράδοσης – από τα αποτυπώματα της κλασικής ηθογραφίας μέχρι τις καινοτόμες εκφάνσεις ενός σκληρού ρεαλισμού. Ωστόσο, ελάχιστοι απομακρύνονται από τον θορυβώδη περίγυρο και τις εκρηκτικές πολιτικές καταστάσεις της ελληνικής πραγματικότητας. Ανάλογα με τα βιώματα σε διαφορετικά ιστορικά δεδομένα, κάθε συγγραφέας φέρει το δικό του οπλοστάσιο, που αποτυπώνεται περίτεχνα στις μικρές ιστορίες: ειδικά τα τελευταία χρόνια, η μικρή φόρμα φαίνεται να απογειώνεται και πάλι. Χαρακτηριστικά πρόσφατα παραδείγματα η φρέσκια ματιά του κατά τα άλλα ρεαλιστή Περούλη, η βουτηγμένη στην ιστορικοπολιτική συνείδηση γραφή του Ατζακά και η εσωτερική αδόκητος φωνή της Μικέ – όλες οι καταθέσεις έχουν να προσθέσουν το δικό τους κομμάτι στο αφηγηματικό παζλ της σύγχρονης ελληνικής διηγηματογραφίας.

από την τίνα μανδηλαρά

Βιβλίο

Κώστας Περούλης

34 lifo – 31.3.16

Αυτόματα εκδοσεισ Αντίποδες

Δεν χρειάζεται δα να είσαι και ο Άμλετ για να λειτουργείς αυτόματα στα κελεύσματα της ύπαρξης, αρκεί να κινείσαι μηχανικά σε αυτό που κάποτε όριζαν ως δημιουργία, να ανταποκρίνεσαι σαν ένα από τα αυτόματα του Κάφκα μέσα σε αποπροσωποποιημένα σύμπαντα. Ξεπερνώντας, πάντως, τους μηχανικούς ήρωες από τον Πύργο και τη Δίκη, οι άνθρωποι που συνιστούν τα σημερινά

Αυτόματα, όπως είναι ο τίτλος της άκρως ευρηματικής συλλογής διηγημάτων του Κώστα Περούλη από τις εκδόσεις Αντίποδες, δεν είναι άλλοι από τους σημερινούς εργαζόμενους–μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες, άνδρες που εκπορνεύονται σε άλλους άνδρες και ηθοποιούς που ξεπουλούν την τέχνη τους για τρεις κι εξήντα. Κανένα έλεος δεν υπάρχει στους επαγγελματικούς ρόλους και οι ψευδαισθήσεις τελειώνουν από νωρίς: χαρακτηριστική είναι η ιστορία του εφήβου ο οποίος ειρωνεύεται τον κεφαλαιοκράτη πατέρα του και στην πράξη γίνεται ο κατεξοχήν εκπρόσωπος του καπιταλισμού, πουλώντας κινέζικα μαχαίρια στο Internet, ή του καπετάνιου που πρέπει να περιμένει τους καλομαθημένους «γόνους» να τελειώσουν το ξενύχτι τους στο λιμάνι της Σερίφου. Είτε πρόκειται για τον ΜΑΤατζή που πατάει λιωμένα πουλιά και αρουραίους, ακροβατώντας μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας (στο «Υπηρεσιακό»), είτε για τον αγρότη που καταπιέζει τον άρρωστο Πακιστανό για να σώσει τη σοδιά (στον «Τρύγο»), είτε για τον ψευτοεργολάβο σε στημένους διαγωνισμούς (στα «Μπετά»), όλοι παραμένουν δέσμιοι μιας ειμαρμένης που είναι φτιαγμένη από σακατεμένες συνειδήσεις και μπουρδουκλωμένα όνειρα. Κι όμως, οι αυτοματοποιημένοι αυτοί ήρωες δεν λειτουργούν σαν αθύρματα, καθώς μια δραματική στιγμή τούς αναγκάζει να μετατοπιστούν και να συνειδητοποιήσουν, φευγαλέα έστω, τη δραματική τους θέση. Εξαιρετική στην ειρωνική της ακρίβεια η ιστορία του αρσενικού που εκπορνεύεται σνιφάροντας κόκες παρέα με τον 50χρονο εφοριακό αλλά κι εκείνη της ηθοποιού που ζαλίζεται καθώς επαναλαμβάνει τις ατάκες της σε μια παιδική παράσταση. Εδώ, η μετατροπή της δημιουργίας σε αυτοματοποιημένη κίνηση σε ένα επάγγελμα ταυτισμένο με την ποιητική λειτουργία

Πέρα από «λίγη φλόγα, πολλή στάχτη», αυτό που κυριαρχεί και διαπερνά τις ιστορίες της ομώνυμης συλλογής διηγημάτων του Γιάννη Ατζακά, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα, είναι η νοσταλγική αθωότητα. Μια ανοδική τάση προς τον κόσμο των καθαρών ιδεών –πολιτική ιδεολογία, αγνός έρως, ενατένιση της θεότητας– κινεί τα νήματα των ιστοριών, σχεδόν ανεξάρτητα από τις βουλές των ηρώων. Ως εκ τούτου, κάθε ατελέσφορη τελικά κίνηση –που αναφέρεται στην ανένδοτη πίστη, στα πολιτικά ιδανικά και στο άδολο της αγάπης– πασχίζει να προσθέσει ένα αέτωμα πάνω από το κατασκεύασμα των χαμένων αναμνήσεων – κι εδώ αυτό λέγεται Ιστορία. Όχι τυχαία, ο συγγραφέας αναφέρεται στον Ηρόδοτο και στα μαθήματά του και δεν παραλείπει να φωτίσει με κάθε τρόπο το ιστορικό φόντο που τροφοδοτεί πολλαπλά τις ιστορίες του: δολοφονία Γρηγόρη Λαμπράκη, 1963, δολοφονία Γιώργου Τσαρουχά, 1968, γενιά 1-1-4. Η Ιστορία είναι πανταχού παρούσα για να καταυγάσει τα κίνητρα και σχεδόν θα λέγαμε ότι φτάνει να τα καθοδηγεί: ακόμα και οι έρωτες που τελικά υπερτερούν της πολιτικής και καίνε τους πρωταγωνιστές έχουν να κάνουν με τις ταξικές συγκρούσεις. Όλες οι μεταρσιώσεις θαρρείς πως πρέπει να αναχθούν σε ένα εγελιανό άπαν, ένα «τα πανθ’ οράν» που κανονίζει την πορεία των πολιτικών επιδιώξεων και των ασυνείδητων επιθυμιών των ηρώων. Το μοτίβο φέρνει στον νου παλαιότερα βιβλία και υλικά του βραβευμένου με Κρατικό Βραβείο συγγραφέα –όπως το Κάτω από τις οπλές–, ωστόσο οι ιστορίες φαίνονται αρκετά παράδοξες όταν καλούνται να υποταχθούν στις επιταγές της ηθογραφίας. Από τη μια η «αρμονική ανταρσία» που θα έλεγες ότι πρεσβεύει ο συγγραφέας, σχεδόν φέρνοντας στον νου τον Καμύ στα πιο πολιτικά του διηγήματα, από την άλλη ένα ηθογραφικό ύφος, κάπως δυσλειτουργικό ή παράταιρο για τα σημερινά δεδομένα. Ενδεχομένως ενίοτε να μοιάζει αρκετά άνιση η ανακατανομή των ιστοριών: φέρ’ ειπείν, τα ασύμμετρα « Ένας Αλιβάνιστος» και το «Ο θάνατος δεν βιάζεται

Radio Bookspotting από τον γιώργο-ίκαρο μπαμπασάκη

πάντα», φόρος τιμής του συγγραφέα στον Παπαδιαμάντη, δυσκολεύονται να αναμετρηθούν με τον εξαίρετο «Οδυσσέα στη Μαύρη Θάλασσα» και το «Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη», που δίνουν το πραγματικό στίγμα του συγγραφέα. Τα μαγματοειδή τάγματα της παράδοσης ίσως να υποφέρουν λίγο παραπάνω απ’ όσο πρέπει σε σχέση με τα ξεκάθαρα νοσταλγικά οράματα και τις ερωτικές ιστορίες. Και όπως ορθώς τονίζει ο συγγραφέας: «Η πολιτική όμως ποτέ δεν δάμασε τον έρωτα, κι αυτό ο Νικήτας, που λάτρευε την Ιστορία, έπρεπε καλά να το ξέρει, για να μην πληρώνει τώρα τόσο ακριβά για να το μάθει». Καιρός του σπείρειν συγγραφικά, καιρός του θερίζειν.

Μαίρη Μικέ

Κόκκινες Ουλές Ίκαρος

Εκάβη, Ανδρομάχη, Κασσάνδρα, το φάντασμα της νεαρής Πολυξένης, μια άγνωστη προσφυγοπούλα. Είναι αμέτρητες οι εκδοχές των γυναικών που μακροημερεύουν στο πέρας της ιστορίας στις Κόκκινες Ουλές, τη συλλογή διηγημάτων της Μαίρης Μικέ από τις εκδόσεις Ίκαρος. Άλλες περιθωριοποιημένες, άλλες άγνωστες ηρωίδες της καθημερινότητας, το σίγουρο είναι πως

όλες νιώθουν διάστικτα τα βαριά καρφιά της μοίρας. «Μου έλαχε εμένα ο ρόλος της Ανδρομάχης» λέει η ταπεινή Θάλεια και η καθεμιά τους ξέρει πως ένας ρόλος αφόρητος έχει κληρώσει, για να επιβεβαιώσει ατράνταχτα πως η αντίσταση δεν ξεπερνά, σχεδόν ποτέ, τα όρια του φύλου τους. Ακόμα και όταν συναινούν στο να μπορέσει η καθεμιά να ξεφύγει από τα ασφυκτικά περιθώρια των κοινωνικών κατηγοριών, έρχεται η ίδια η ειρωνική στάση της ζωής και των ασυνείδητων δεδομένων για να διαψεύσει τις προσδοκίες τους. Έτσι, η καλλιτέχνις δεν καταφέρνει να κάνει τίποτα περισσότερο από το να ζωγραφίζει νεκρά τοπία, αντίστοιχα με την απονεκρωμένη της σκέψη και ψυχή, ενώ το ίδιο κάνει και η επιστήμων που δεν μπορεί να υπερβεί τα αυστηρά όρια που η ίδια θέτει στον εαυτό της. Τα όνειρα που βγαίνουν σχεδόν όλα πλάνες επανέρχονται ως μυθικοί εφιάλτες από ένα αρχετυπικό παρελθόν για να εγκλωβίσουν τις ηρωίδες στις αδιέξοδες ατραπούς της Ιστορίας. Σεφερικό είναι επομένως το καταληκτικό δίδαγμα, αισχύλειο το ύφος. Πάντως, σε κάθε περίπτωση, ακριβές και δεξιοτεχνικά φτιαγμένο. Χρειάζεται ενίοτε η υπέρταση του δράματος, ειδικά στις εποχές που ζούμε, όπου τα οράματα στην καρδιά της Ιστορίας είναι περισσότερο δυσοίωνα από ποτέ. Και άκρως παρηγορητικό το υφάδι της αφήγησης που πλέκει τόσο περίτεχνα η πρωτοεμφανιζόμενη μεν, καταξιωμένη μολαταύτα, φιλόλογος και πανεπιστημιακός Μαίρη Μικέ.

Στα δίχτυα της αράχνης Η υψηλή διαλεκτική του Σοστaκόβιτς από το χρονικογράφημα του Julian Barnes. Διαλεκτική. Τα πάντα διευθετούνται με τη διαλεκτική, έγραφε ένας Γάλλος παίκτης/ρέκτης τη δεκαετία του 1960. Λησμονημένη τέχνη η διαλεκτική, ευτυχώς όχι απ’ όλους. Πολύτιμη τέχνη, τέχνη ακριβείας και τέχνη ακριβή. Όπως και η μεγάλη μουσική. Όπως η μεγάλη ποίηση. Όπως η μεγάλη πεζογραφία. Ίσως να μην υπάρχει άλλος τρόπος να ελιχθείς στα αδυσώπητα γεγονότα, στην άτεγκτη πραγματικότητα που έχει βαλθεί να εξοντώσει το μυαλό, το κορμί και την ψυχή σου, από την προσφυγή στη διαλεκτική, στη μεγάλη μουσική, στη μεγάλη ποίηση, στη μεγάλη πεζογραφία. Ιδίως αν είσαι και σάρκινος, χθόνιος, χωμάτινος και πλασμένος από των ονείρων το υλικό, αέρας μπεχλιβάνης, αιθέριος. Ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς (1906-1975) τέτοια ιστορία ήταν. Και μπόρεσε να ζήσει και να δημιουργήσει κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες, και μονίμως υπό την απειλή της εξόντωσης. Μιας εξόντωσης που, όπως και το ον κατά τον Αριστοτέλη, λέγεται πολλαχώς. Μιας εξόντωσης όχι μονάχα του σώματος, της υλικής κάπας πνεύματος και ψυχής, αλλά και κάθε μικρομορίου ύπαρξης, κάθε έκφρασής του, κάθε ιχνοστοιχείου του παρόντος, αλλά και του παρελθόντος και του μέλλοντος της οντότητάς του. Ο Σοστακόβιτς είναι, όπως και ο Μπέρτολτ Μπρεχτ ή ο Γκέοργκ Λούκατς, ένας μέγας επιζών διαλεκτικός. Και ο Julian Barnes (Λέστερ, 1946) αποφάσισε να γίνει ο χρονικογράφος της απόφασης του Σοστακόβιτς να είναι ένας μέγας επιζών.

julian barnes

Ο αχός της εποχής Μετάφραση: Θωμάς Σκάσσης Σελίδες: 231 Εκδόσεις: Μεταίχμιο

Τέχνη. Διάβασα, με προσήλωση και ένταση, το μυθιστόρημα του Julian Barnes Ο αχός της εποχής. Το έχει μεταφράσει ανεπίληπτα ο έμπειρος Θωμάς Σκάσσης. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ο Barnes, ιδιοφυώς, μιλάει για την πολιτεία, τον βίο και το έργο του μεγάλου Ρώσου συνθέτη ακριβώς για να μιλήσει για όσα σήμερα μας ταλανίζουν αλλά και μας κάνουν να ελπίζουμε. Έχει συνάξει και επεξεργαστεί ένα πλούσιο υλικό, ο συγγραφέας από το Ηνωμένο Βασίλειο, για την αλήστου μνήμης Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών –τέσσερις λέξεις, τέσσερα ψέματα, διατεινόταν ο Κορνήλιος Καστοριάδης– και για τον Σοστακόβιτς, και εν συνεχεία με ένα δημιουργικό μοντάζ σπαραγμάτων από το υλικό αυτό συνέθεσε το μυθιστόρημά του, μπολιάζοντάς το με μηρυκασμούς και αναμηρυκασμούς, όχι με τον ιλιγγιώδη τρόπο του Thomas Bernhard αλλά με τη μεταλλική στιλπνότητα του Don DeLillo στο Point Omega και στους Χρόνους του σώματος. Ο Barnes χωρίζει το μυθιστόρημα, διαλεκτικά, σε τρία μέρη, τρεις τόπους, τρεις χρόνους: 1) Στο Πλατύσκαλο, όπου τα πάντα περιστρέφονται γύρω από το έτος 1936 και το πρώτο άγριο πνιγηρό αγκάλιασμα του Σοστακόβιτς από τη σταλινική τρομοκρατία, που ήταν τότε στο πιο φρικαλέο της απόγειο. 2) Στο Αεροπλάνο, όπου τα πάντα περιστρέφονται γύρω από το έτος 1949 και την επιβεβλημένη από τον Στάλιν παρουσία του Σοστακόβιτς στις Ηνωμένες Πολιτείες, και, τέλος, 3) στο Αυτοκίνητο, όπου τα πάντα περιστρέφονται γύρω από το έτος 1972 και την τάχατες αποκατάσταση και δόξα του Σοστακόβιτς στην εποχή μετά την προσωπολατρία. Κάθε μέρος αρχίζει με τη φράση «ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑ ΗΞΕΡΕ ΜΟΝΟ: Τούτη ήταν η χειρότερη εποχή». Και τα τρία μέρη ένα κεντρικό θέμα έχουν: την τρομερή προσπάθεια του καλλιτέχνη να τα βγάλει πέρα με τους ιστούς της αράχνης που υφαίνει η πανούργα εξουσία για να τον απειλήσει, να τον παγιδεύσει, να τον προσεταιριστεί». Αχός. Ευφυώς μεταφρασμένος και ο τίτλος The noise of time στα ελληνικά: Ο αχός της εποχής, με τα δύο χι και με την επιστράτευση της παλαιάς ωραίας σημαίνουσας λέξης «αχός». Ο Barnes αναφέρει τη φράση σε τέσσερις περιπτώσεις, στις σελίδες 113, 120, 160 και 227. Και στις τέσσερις δείχνει ότι η ελπίδα της τέχνης νικάει τη λεπίδα της εξουσίας: 1) «Με την ειρωνεία μπορούσες να διατηρήσεις ό,τι είχε αξία για σένα –αυτή την ελπίδα έτρεφε κάποιες φορές–, ακόμα κι όταν ο αχός της εποχής γινόταν τόσο δυνατός, ώστε να σπάνε τα τζάμια των παραθύρων. Τι είχε, λοιπόν, αξία γι’ αυτόν; Η μουσική, η οικογένειά του, η αγάπη». 2) «Η τέχνη είναι ο ψίθυρος της ιστορίας που ακούγεται πάνω από τον αχό της εποχής». 3) «Τι θα μπορούσε να αντιπαρατεθεί στον αχό της εποχής; Μόνο αυτή η μουσική που βρίσκεται μέσα μας». 4. «Μια τριπλή συνήχηση που έκαναν τρία όχι ιδιαίτερα καθαρά ποτήρια βότκας και το περιεχόμενό τους ήταν ένας ήχος που ξεχώρισε μέσα στον αχό της εποχής και θα παρέμενε ζωντανός περισσότερο απ’ όλους και απ’ όλα». radiobookspotting.blogspot.gr/ 31.3.16 – lifo

TAste of the week

New entries στο Κολωνάκι

τη βαλεριάνα, την οποία συνοδεύει μαγιονέζα yuzu και δυόσμου (€9) – αρωματική, όλο φρεσκάδα, τρώγεται με ευχαρίστηση. Ακολουθεί το ταρτάρ από μοσχαρίσιο κόντρα με κρέμα wasabi, αγγούρι, σχοινόπρασο, σόγια και αυγό ορτυκιού, ραντισμένο με σουσάμι (€13). Ισορροπημένο πιάτο, με την κρέμα wasabi να ανεβάζει πολλές σκάλες τη γεύση, ενώ σε τυλίγει σε κάθε μπουκιά και το άρωμα από το αγγούρι. Από τα ορεκτικά, το πληθωρικής γεύσης hot dog είναι μια πειραγμένη εκδοχή του «βρόμικου»: πάνω σε Simul μια φέτα χωριάτικο ψωμί μπαίνει κρέμα λουκάνικου, αβοκάντο, ραπανάκι και λιωμένο τυρί cheddar (€9). Από τα κυρίως πιάτα, το φρέσκο καλαμάρι ψήνεται στη σχάρα με κολοκάσι, κομμάτια πράσο και συνοδεύεται νόστιμα με λάδι σομπρασάδα (€14). Ο κρασάτος κόκορας, μαγειρεμένος με τη μοντέρνα τεχνική σε κενό αέρος, συνοδευόταν με τραχανά και φλοίδες παλαιωμένης γραβιέρας Πάρου (€16), αποκαλύπτοντας πληθωρική γεύση. Η λίστα κρασιών προσφέρει καλές επιλογές από τον ελληνικό και παγκόσμιο αμπελώνα. Εξαιρετικά ευγενικό και φιλόξενο το σέρβις, που σε κάνει να νιώθεις όμορφα και χαλαρά. Το Simul βρίσκεται σε καλό δρόμο, αλλά έχει τη δυνατότητα να δώσει ακόμη περισσότερα. ☛ Simul, Υψηλάντου 63, Κολωνάκι, 210 7224737

Η εμπνευσμένη fusion κουζίνα του Simul και η ολοκαίνουρια gastropub Izakaya.

heart Από τον αρχαιότερο αμπελώνα της Αττικής, η οινοπαραγωγός Αναστασία Φράγκου λανσάρει το καινούργιο κρασί της «Heart» από τις ποικιλίες Σαββατιανό (60%) και Μαλαγουζιά (40%). Στη μύτη σε κερδίζουν τα ευχάριστα αρώματα από λευκοκίτρινα φρούτα και οι ντελικάτες νότες λευκών λουλουδιών. Στόμα δροσερό και ισορροπημένο. Ένα κρασί για το καθημερινό ελληνικό τραπέζι.

Βγες

aπο τη νικη μηταρεα

επιτέλους

λικέρ «φι»

36 lifo – 31.3.16

r Οι γαστρονομικές αναζητήσεις των νέων –όχι μόνο σε ηλικία αλλά και σε διάθεση– σεφ της πόλης πολλαπλασιάζονται, με αποτέλεσμα η γαστρονομική fusion κουζίνα να γνωρίζει μέρες δόξας στην Αθήνα της βαθιάς και μακρόχρονης, πλέον, κρίσης, δίνοντάς σου ευκαιρίες και αφορμές να γνωριστείς με τη μοντέρνα κουζίνα απ’ όλο τον κόσμο. Το εστιατόριο που έστησε στις παρυφές του Κολωνακίου ο Νίκος Θωμάς, ένας σεφ που, παρά το νεαρό της ηλικίας του, έχει δουλέψει πολλά χρόνια δίπλα σε μεγάλα ονόματα της ελληνικής εστίασης, μετρά λίγες εβδομάδες και με την ονομασία του καταγράφει ευθύς τις προθέσεις του ανθρώπου που είναι επικεφαλής της κουζίνας του: «Simul gastronomic situ». Τις εξηγήσεις αναλαμβάνει να δώσει ο ίδιος ο εμπνευστής του. «“Simul” σημαίνει “μαζί” και στη γαστρονομία ο προσδιορισμός Simul “in situ” αναφέρεται στην τέχνη της μαγειρικής με τις διαθέσιμες πρώτες ύλες, ανάλογα με τη στιγμή ή την εποχή που θα μαγειρέψεις», λέει ο Νίκος και εξηγεί, «στο Simul δημιουργούμε τις γεύσεις μας, βασιζόμενοι στα φρέσκα υλικά και την έμπνευση της ημέρας. Υπηρετούμε την κουζίνα που δέχεται, σέβεται και μετατρέπει τις διαχρονικές επιρροές σε κάτι νέο, έχοντας στόχο της να εμπνεύσει μια διαλογική σχέση με τις γεύσεις». Ο σεφ, με εμφανή την αγάπη του για τη μαγειρική, συνδυάζει στην κουζίνα του υλικά διαφόρων προελεύσεων, επιχειρώντας αναπάντεχα ταιριάσματα. Ο χώρος, που μοιράζεται σε δύο σάλες, είναι λιτός, με διακριτικές, μοντέρνες πινελιές και αναπαυτικούς καναπέδες. Η κομψή αυλή με τα δέντρα σε προϊδεάζει για τις ανοιξιάτικες μέρες. Στο τραπέζι προσγειώνεται χειροποίητο ψωμί που αχνίζει και μαζί κατσικίσιο τυρί με μαστίχα από τη Χίο και φρέσκο βούτυρο Τήνου – ωραίο, ορεκτικό ξεκίνημα. Από Simul τις προτάσεις του καταλόγου με τα κρύα και ωμά δοκιμάσαμε τις φρέσκες γαρίδες καρπάτσιο με κάππαρη, καππαρόφυλλα, κρίταμο, μαύρο σκόρδο και πινελιές μους φέτας (€14). Ένα πιάτο καλοφτιαγμένο, με ωραία παρουσίαση και απόλυτα γευστικό, που αφήνει τη φρεσκάδα της γαρίδας στον ουρανίσκο. Ωραία ιδέα η σαλάτα με τον λωτό κομμένο καρπάτσιο και

Το λικέρ «Φι» βασίζεται σε μια συνταγή σπιτικής φατουράδας από τα Κύθηρα που αναβιώνουν με σύγχρονη ματιά η Μαρία Κοψαχείλη και ο Γιάννης Κουλελής. Φινετσάτο λικέρ που φτιάχνεται από εκλεκτό απόσταγμα βάσης από Μοσχοφίλερο και αρωματίζεται με φλούδες από βιολογικά πορτοκάλια, μανταρίνια, ξύλο κανέλας και γαρίφαλο. Σε κερδίζουν τα λεπτά αρώματα φρέσκων εσπεριδοειδών, γλυκών μπαχαρικών και η ισορροπία της οξύτητας και της γλυκύτητας. Πίνεται ευχάριστα, τόσο ως απεριτίφ όσο και ως επιδόρπιο μετά το δείπνο, καθώς είναι εξαιρετικά χωνευτικό. Το Φι κάνει καλή παρέα με σοκολατένια γλυκά, γαλακτομπούρεκο, παραδοσιακή καρυδόπιτα. Δίνει όμως ιδέες και για cocktail spritz με γλυκό κρασί Moσχάτο Λήμνου και τόνικ.

r Μόνο καλά λόγια έχω να πω για τη νοστιμιά και τη δελεαστική παρουσίαση του φαγητού διά χειρός Χρόνη Δαμαλά στο ολοκαίνουργιο γιαπωνέζικο Izakaya, που έκανε ντεμπούτο στο Κολωνάκι. Η ονομασία του δηλώνει και τις προθέσεις του. Πρόκειται για μια γιαπωνέζικη gastropub, κάτι ανάλογο της δικής μας ταβέρνας. Το Izakaya είναι καθημερινό, χαλαρό, ένας πολύ όμορφος χώρος, φτιαγμένος για να αρέσει. Η διακόσμηση δεν ακολουθεί τη μίνιμαλ αισθητική και ο Γιώργος Παντελούκας, που επιμελήθηκε τη σάλα, συνδύασε με χάρη τα βιομηχανικά στοιχεία και το γκρι χρώμα στους τοίχους, που δένει με το δάσος από κόκκινα κλουβιά που κρέμονται στη μία σάλα. Μπόλικο χρώμα χαρίζουν οι διαφημιστικές αφίσες που ντύνουν τη μία πλευρά του τοίχου, με μπάρα για σακέ και τσιμπολόγημα, μοντέρνες αναπαυτικές πολυθρόνες σε κόκκινη και γκρι απόχρωση, και στο βάθος ανοιχτή κουζίνα. Μόλις διαβείς το κατώφλι του Izakaya, σε αγκαλιάζει η αύρα του, αισθάνεσαι οικεία. Φροντίζει, όμως, και ο ταλαντούχος σεφ Χρόνης Δαμαλάς να περάσεις όμορφα με τα πιάτα που σερβίρει και ο ίδιος στα τραπέζια, εξηγώντας το περιεχόμενό τους. Είναι σαν Izakaya να σε υποδέχεται σπίτι του. Ο κατάλογος είναι δελεαστικός και μέχρι να αποφασίσουμε τι θα δοκιμάσουμε, ένα μπολ με φασολάκια σόγιας –τα edamame– με τσίλι, σκόρδο και σάλτσα oyster (€5) μας κρατάει συντροφιά, μαζί με το απαραίτητο σακέ, που, πριν σου το σερβίρουν, ρωτούν αν το προτιμάς ζεστό ή παγωμένο. Δροσιστικό σφηνάκι με αχινό, λεμόνι yuzu και γιαπωνέζικη μέντα (€6) έρχεται στο τραπέζι, δημιουργώντας στον ουρανίσκο ένα μαγικό παιχνίδι αρωμάτων και θαλασσινής γεύσης. Ευχάριστο, με νότες γλύκας είναι το Hijiki –μαύρα φύκια– με τόφου και καρότο (€5). Ο Δαμαλάς δίνει μια ωραία εκδοχή του ταρτάρ σολομού με αβοκάντο, ψιλοκομμένα κρεμμυδάκια και στην κορυφή μπρικ, που το σερβίρει μέσα σε τραγανό φύλλο σαν φωλιά (€9). Έντεχνες απολαυστικές μπουκιές, με τις υφές να παιχνιδίζουν προκλητικά. Το τηγανητό καλαμάρι αποκτά μια διαφορετική προσωπικότητα κομμένο σε λωρίδες και συνδυασμένο με πικάντικη μαρμελάδα τσίλι, ευωδιαστό λάιμ και κόλιανδρο (€12). Το μαριναρισμένο λαβράκι με yuzu, φρούτα του πάθους και γιαπωνέζικη μέντα έχει ένα απολαυστικό άρωμα και η γεύση του απογειώνεται με τον αχινό και την ψιλοκομμένη κόκκινη πιπεριά (€14) – φουλ απόλαυσης. Η παρουσίαση των πιάτων είναι εντυπωσιακή, τα τρως πρώτα με τα μάτια. Ράμεν νουντλς με αυγό, ψητό χοιρινό σε φέτες, σπανάκι και μανιτάρια σιτάκε (€12) σερβίρονται με ξύλινη κουτάλα που σου επιτρέπει να απολαύσεις τον γευστικό ζωμό. Ένα πιάτο που πατάει στη γιαπωνέζικη παράδοση και έλκει τις ρίζες του από την Κίνα, εκτελεσμένο άψογα από τον Χρόνη Δαμαλά. Ο πρόσχαρος σεφ περνάει την καλή του διάθεση και στα πιάτα του. Μη φύγεις χωρίς να δοκιμάσεις ναμελάκα με πράσινο τσάι, λευκή σοκολάτα, ταπιόκα, φρούτα του πάθους και εκπληκτικής υφής σορμπέ μάνγκο (€10). Το Izakaya, όπως όλα δείχνουν, θα γίνει στέκι αγαπημένο των φανατικών της γιαπωνέζικης κουζίνας. Βράδυ καθημερινής που το επισκεφτήκαμε και έχοντας μόνο λίγες μέρες που είχε ανοίξει τις πύλες του, έσφυζε από κόσμο. Το σέρβις είναι εξαιρετικό και στη λίστα, εκτός από μια σειρά σακέ, θα βρεις και κρασιά από τον ελληνικό και παγκόσμιο αμπελώνα. Άφησα τα σούσι, τα sashimi, το τηγανητό ρύζι και τον μαύρο μπακαλιάρο με μίσο και καπνιστή Izakaya μελιτζάνα για επόμενη επίσκεψη. ☛ Izakaya, Λεβέντη 5, Κολωνάκι, 210 7244406

ΤΑΥΡΟΣ Οι Ταύροι υποδέχεστε με αισιοδοξία τον Απρίλιο και καθώς έχετε πολλή ενέργεια και αυτοπεποίθηση, είναι ιδανική εποχή για να υλοποιήσετε τα σχέδιά σας, τώρα που τα οικονομικά σας σάς επιτρέπουν να πάρετε ρίσκα δίχως να υπάρχει κίνδυνος να μείνετε εκτεθειμένοι. Την Τετάρτη περνά στο ζώδιό σας ο Ερμής, αυξάνοντας τις επικοινωνιακές ικανότητές σας και την έμπνευσή σας, οπότε αναμένεται ένα πολύ δημιουργικό διάστημα, ειδικά για όσους έχετε γεννηθεί μέσα στο δεύτερο δεκαήμερο. Έντονη κοινωνική ζωή και ταξίδια σάς δίνουν την ευκαιρία να διευρύνετε τον κύκλο των επαφών σας και δεν αποκλείεται ορισμένοι/ες από εσάς να ερωτευτείτε. Θα πρέπει να να ενδυναμώσετε τις φιλικές σας σχέσεις, καθώς Σελήνη και Αφροδίτη αυξάνουν τις ευαισθησίες σας και την ανάγκη σας για επαφές με αγαπημένα πρόσωπα.

ΔΙΔΥΜΟΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ένα ταξίδι που θα κάνετε μέσα στις επόμενες μέρες ανοίγει καινούργιες πόρτες για εσάς τους Καρκίνους, τις οποίες, αν αξιοποιήσετε σωστά, η επιτυχία και η κοινωνική καταξίωση είναι δεδομένες. Οι επιλογές συνεργατών, καθώς και ο τρόπος που θα αντιμετωπίσετε πιθανές αντιξοότητες, θα κριθούν από τον τρόπο που αντιλαμβάνεστε τα γεγονότα και εδώ είναι που θα πρέπει να προσέξετε, καθώς έχετε μια τάση να εξιδανικεύετε καταστάσεις. Αν είστε καλλιτεχνική φύση, η φαντασία σας είναι σε έξαρση, οπότε είναι ιδανική στιγμή για να δώσετε έμφαση στα ταλέντα σας. Η δημόσια εικόνα σας και η κοινωνική σας ζωή θα σας απασχολήσουν αρκετά και δεν θα λείψουν οι στιγμές που θα γίνετε υπερβολικοί και ίσως απαιτητικοί από τα οικεία σας πρόσωπα. Είναι μια εποχή που βγαίνουν στην επιφάνεια εσωτερικές αναζητήσεις και δεν αποκλείεται να αμφισβητήσετε πρόσωπα και να επανεξετάσετε σχέσεις.

ΛΕΩΝ Ιδανική εποχή για εσάς τους Λέοντες για να

ΤΟΞΟΤΗΣ Μια καινούργια συνεργασία ξεκινά

ανασυντάξετε τις δυνάμεις σας, να επαναπροσδιορίσετε τους στόχους σας και να ξεκαθαρίσετε με τι απ’ όλα αυτά που σκέφτεστε, ξεκινάτε και στην πορεία παρατάτε θέλετε πραγματικά να ασχοληθείτε. Ο συνεχής καταιγισμός πληροφοριών μπορεί μεν να σας δίνει πολλά ερεθίσματα, από την άλλη, όμως, δυσκολεύει τη λήψη αποφάσεων, με αποτέλεσμα να χάνετε τον προσανατολισμό σας. Τα οικονομικά σας μπορούν να βελτιωθούν ακόμα περισσότερο, αλλά θα πρέπει να θυσιάσετε αρκετό από τον προσωπικό σας χρόνο. Συζητήσεις περί δημιουργίας οικογένειας και γάμου σάς προκαλούν ασφυξία και είναι προτιμότερο για εσάς να κρατάτε αποστάσεις ασφαλείας απ’ όσους σας πιέζουν παρά να μπαίνετε σε διαδικασίες εξηγήσεων, κάτι που εκ των πραγμάτων σάς απομακρύνει και από το ταίρι σας. Σε εσάς που αναζητάτε το πάθος και την περιπέτεια δίνονται ευκαιρίες για να καλύψετε τις ανάγκες σας, αλλά δεν ικανοποιείστε με τίποτα.

με τις καλύτερες προϋποθέσεις και ανοίγει ένας νέος κύκλος για εσάς, με πολλές θετικές εξελίξεις και κέρδη πέρα από τα αναμενόμενα. Η σωστή επιλογή συνεργατών αφαιρεί πολλά βάρη από πάνω σας και καθώς σας δίνει όλα τα απαραίτητα εφόδια για να κινηθείτε, δεν προβλέπονται καθόλου εμπόδια που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τα σχέδιά σας, ενώ ταυτόχρονα γεννιούνται καινούργιες ιδέες που σας κρατούν σε συνεχή εγρήγορση. Προσέξτε μόνο να μην ξεπερνάτε τα όρια των αντοχών σας, ώστε να μη σας προδώσουν οι δυνάμεις σας. Έντονη κοινωνική ζωή συμβάλλει στη διεύρυνση του κύκλου σας και δεν αποκλείεται να σας γοητεύσει ένα καινούργιο πρόσωπο που μπαίνει στη ζωή σας και σας προκαλεί έντονα συναισθήματα. Η επιθυμία σας να χαρείτε τη ζωή και τον έρωτα αυξάνει την αποφασιστικότητά σας και μπορείτε επιτέλους να αποβάλετε ανασφάλειες που σας κρατούσαν στάσιμους.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ Η ενίσχυση των οικονομικών σας

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ

θα έρθει μέσα από μια συνεργασία με το εξωτερικό, που αρχικά μπορεί να σας προκαλέσει αμφιβολίες εξαιτίας της απόστασης, αλλά θα πάρετε κάποιες πληροφορίες που θα διώξουν τις ανησυχίες σας. Είναι μια εποχή που συμβαίνουν συνεχώς αλλαγές στη ζωή σας, οι οποίες απαιτούν άμεση προσαρμογή, καθώς όμως έχετε την εύνοια Ήλιου και Ερμή, τα καταφέρνετε και με το παραπάνω. Λίγη προσοχή με θέματα υγείας που έχουν σχέση με το πεπτικό σας σύστημα. Σπουδές και θέματα εκπαίδευσης των παιδιών αυξάνουν τα έξοδα του σπιτιού, με αποτέλεσμα να παραμερίζετε τις προσωπικές σας ανάγκες και να αναβάλλετε κάποια από τα σχέδιά σας σχετικά με μια μετακόμιση ή με την ανακαίνιση του χώρου σας. Μπορείτε να κάνετε κάποιες μικρές αλλαγές για να αλλάξει η ατμόσφαιρα του σπιτιού δίχως να ξοδέψετε πολλά χρήματα.

ΖΥΓΟΣ Η προσοχή σας είναι στραμμένη στην οικογένεια και καθώς υπάρχουν συνεχώς ανάγκες που σας βγάζουν εκτός προγράμματος, ενδεχομένως να αποφασίσετε να πουλήσετε ένα περιουσιακό σας στοιχείο, κάτι που σας προκαλεί απογοήτευση, αλλά είναι μονόδρομος για εσάς η συγκεκριμένη λύση. Αποφύγετε τη λήψη σημαντικών αποφάσεων ενώ βρίσκεστε σε κατάσταση πανικού, γιατί είναι σίγουρο πως όταν βρείτε και πάλι τις ισορροπίες σας, θα έχετε εντελώς διαφορετική προσέγγιση των καταστάσεων. Στον τομέα των διαπροσωπικών σας σχέσεων επικρατεί αρμονία εξαιτίας των θετικών όψεων της Αφροδίτης και μπορείτε να επιλύσετε τυχόν διαφορές με αγαπημένα σας πρόσωπα. Η ευγένεια και η διαλλακτικότητά σας θα επηρεάσουν θετικά τους συνομιλητές σας και θα είναι παρελθόν η όποια ατυχής στιγμή μπορεί να σας απομάκρυνε από τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Μην αμελείτε την ερωτική σας ζωή . ΣΚΟΡΠΙΟΣ Κρόνος και Άρης συγκρούουν τις δυνάμεις τους ενώ διανύουν τον επαγγελματικό τομέα και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης κάποιων εμποδίων που θα συναντήσετε, μια και η ένταση θα είναι χαρακτηριστική μέσα στις επόμενες μέρες. Ταυτόχρονα, δεν αποκλείεται να έρθετε αντιμέτωποι με την εχθρική στάση συναδέλφων και το βαρύ κλίμα στη δουλειά σας θα σας προκαλέσει τάσεις αναζήτησης νέας εργασίας. Αν σκοπεύετε να ξεκινήσετε τη δική σας επιχείρηση, είναι ιδανική εποχή, αρκεί να είστε σίγουροι και κατασταλαγμένοι. Κάποια μικροπροβλήματα υγείας (αλλεργίες κ.λπ.) που κάνουν την εμφάνισή τους μπορεί να σας φαίνονται ασήμαντα, καλό είναι όμως να τα ψάξετε εκτενέστερα. Στον ερωτικό τομέα συμβαίνουν ευχάριστα πράγματα, αλλά δεν επιθυμείτε άμεσες δεσμεύσεις. Εσείς που σκέφτεστε να επισημοποιήσετε τη σχέση σας ενδεχομένως να αλλάξετε γνώμη εξαιτίας της οικονομικής σας κατάστασης.

Daily starfax Καθημερινές αστρολογικές προβλέψεις στο www.lifo.gr από τη Μαριβίκυ Καλλέργη.

Για τους Αιγόκερους είναι μια εποχή που ευνοούνται καινούργιες προσπάθειες, καθώς ο Ήλιος σχηματίζει θετικές όψεις με τον Κρόνο αυξάνοντας την υπευθυνότητά σας, αλλά δεν θα πρέπει να επαναπαυτείτε, γιατί ταυτόχρονα υπάρχουν και οι δύσκολες όψεις με τον Πλούτωνα που δεν αποκλείεται να προκαλέσουν κάποιες ανατροπές, παροδικές μεν, αλλά ικανές να δοκιμάσουν την υπομονή σας και να σας βάλουν σε σκέψεις. Ρίξτε την προσοχή σας στη βελτίωση των μεθόδων σας και φροντίστε να είστε ενήμεροι σχετικά με νέα μέσα που θα αυξήσουν την παραγωγικότητά σας. Ταξίδια και μετακινήσεις επίσης ευνοούνται, προβλέπεται ένα αρκετά ενδιαφέρον διάστημα για όσους/ες αναζητούν νέες περιπέτειες. Όσοι θέλετε να ξεπεράσετε έναν ανεκπλήρωτο έρωτα, μην επενδύσετε συναισθηματικά σε άτομα που μπορεί αργότερα να σας απογοητεύσουν.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ Αρκετές είναι οι αλλαγές που θα συμβούν μέσα στις επόμενες μέρες και θα είναι προς όφελός σας. Ενδεχομένως να λήξουν συνεργασίες που δεν σας πρόσφεραν ούτε τα απαραίτητα, αυτό όμως δεν σημαίνει πως θα μείνετε μετέωροι. Δραστηριοποιηθείτε εγκαίρως, κάντε τις απαραίτητες επαφές ξεκινώντας από άτομα του κοινωνικού σας κύκλου και μη διστάζετε να προτείνετε εσείς κάποια συνεργασία που θα μπορούσε να σας βγάλει από το αδιέξοδο πολύ σύντομα. Αν σκοπεύετε να λείψετε στο εξωτερικό για μεγάλο χρονικό διάστημα, σας ανησυχεί το μέλλον της σχέσης σας και θα θέλατε με κάποιον τρόπο να την επισφραγίσετε, ώστε να είστε πιο σίγουροι, οπότε δεν αποκλείεται ένας γάμος μέσα στις επόμενες μέρες. Η δημιουργία οικογένειας δεν είναι στα άμεσα σχέδιά σας, αυτό όμως δεν σημαίνει πως είναι απίθανο να προκύψει.

ΙΧΘΥΣ

Οι επόμενες μέρες παρουσιάζουν αρκετές διακυμάνσεις στα οικονομικά σας και δεν αποκλείεται να στραφείτε στην αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό, καθώς αρχίζετε να χάνετε ολοένα και περισσότερο τις ελπίδες σας. Είναι μια εποχή που αλλάζετε συνεχώς γνώμη σχετικά με τη σταδιοδρομία σας, μια και το άγχος που σας διακατέχει επηρεάζει την κρίση σας, οπότε καλύτερα μην παίρνετε αποφάσεις για ριζικές αλλαγές όσο βρίσκεστε υπό πίεση. Αποφύγετε τα χρέη και τα ανοίγματα, ώστε να μην αυξηθούν τα άγχη και οι αγωνίες σας. Ορισμένοι/ες από εσάς ενδεχομένως να νιώσετε πιεσμένοι/ες από τη σχέση σας εξαιτίας της κτητικότητας του/της συντρόφου σας, με αποτέλεσμα να χάνετε το ενδιαφέρον σας. Αν είστε στην αρχή μιας σχέσης και βλέπετε τέτοια δείγματα, καλύτερα να απομακρυνθείτε εγκαίρως, καθώς δεν θα είναι μια προσωρινή κατάσταση. Αν, πάλι, πιστεύετε (εσφαλμένα) πως θα αλλάξει αργότερα η στάση του/της συντρόφου σας, πάρτε το ρίσκο αναλαμβάνοντας την ευθύνη των πράξεών σας.

☛

Ο Απρίλιος ξεκινά με πολλά άγχη, οικονομικής φύσεως κυρίως, και καθώς προκύπτουν συνεχώς ανάγκες, δυσκολεύεστε αρκετά να δρομολογήσετε επαγγελματικές υποθέσεις, κάτι που εντείνει την αγωνία και την ανάγκη σας να βρείτε δεύτερη εργασία. Κατάλληλη εποχή για να επανεξετάσετε τους στόχους σας και να πάρετε σημαντικές αποφάσεις (καθώς έχετε την εύνοια Ερμή και Κρόνου), ώστε να δείτε με ποιους τρόπους μπορείτε να προωθήσετε καλύτερα τις υπηρεσίες σας. Ο ψυχισμός σας έχει πολλές μεταπτώσεις και ενώ μπορεί να μην το καταλαβαίνετε, υπάρχουν στιγμές που είναι δύσκολο να συνεννοηθεί κανείς μαζί σας. Επικεντρωθείτε στην τόνωση της ψυχολογίας σας και ανακαλύψτε μεθόδους που θα συμβάλουν στη βελτίωση της διάθεσής σας. Ξεκινήστε κάποιο χόμπι, δώστε το περιθώριο στον εαυτό σας να απολαύσει την καθημερινότητα και τη ζωή γενικότερα.

από τη μαριβίκυ καλλέργη (starfax@lifo.gr)

καθώς έχει μεσολαβήσει ένα μεγάλο διάστημα προσπαθειών και ίσως επαναλαμβανόμενων απογοητεύσεων, όμως οι θετικές όψεις Ήλιου-Κρόνου σας δίνουν την απαραίτητη ενέργεια για να κυνηγήσετε τους στόχους σας και είναι θέμα ημερών να αρχίσετε να απολαμβάνετε τους καρπούς των κόπων σας. Κάποιες νέες ιδέες που θα παρουσιάσετε σε συνεργάτες ή εργοδότες ενδεχομένως να μην έχουν την άμεση ανταπόκριση που περιμένετε και εκεί είναι πιθανό να δημιουργηθούν εντάσεις, εξαιτίας της παρορμητικότητας και της αδιαλλαξίας σας. Μην είστε ανυπόμονοι και εριστικοί. Την Τρίτη η Αφροδίτη περνά στο ζώδιό σας βγάζοντας στην επιφάνεια συναισθηματικές ανάγκες που σας ωθούν σε συνεχείς εναλλαγές συντρόφων, προκαλώντας σας αδυναμία να παραμείνετε σε μια μόνιμη σχέση. Η ανάγκη σας για ανεξαρτησία συγκρούεται με τις ανάγκες του/της συντρόφου σας, ενώ παράλληλα η αναζήτηση των απολαύσεων και της περιπέτειας δεν σας αφήνει κανένα περιθώριο για δεσμεύσεις.

StarFax

ΚΡΙΟΣ Κουρασμένους σας βρίσκει ο Απρίλιος,

sudoku 1 5 1 8 4 5 9 7 4 6 2 8 4 7 3 5 4 3 9 2 1 6 7 7 4 5 8

3 8 4

Η λύση του προηγούμενου 6 1 7 5 3 8

3 8 2 1 4 9

9 5 4 6 7 2

7 3 1 2 5 6

2 4 9 8 1 7

5 6 8 4 9 3

1 9 6 3 8 5

4 2 3 7 6 1

8 7 5 9 2 4

9 7 8 4 3 1 2 5 6 2 5 3 9 6 7 4 8 1 4 6 1 8 5 2 7 9 3

31.3.16 – lifo