469

ια α ρε τι βο οασ πρ

α μ ρω ιε φ α

τχ.469/24032016

Νο1

28 λ. σε

to αγα freeπημένο της πpόress λης

www. lifo.gr

ολα για την αθηνα! free press δωρεαν οδηγοσ τησ πολησ κυκλοφορει καθε πεμπτη

Νο1 to αγα freeπημένο της πpόress λης

www. lifo.gr

24 ωρεσ στην πυλη ε2 του πειραια

Η επόμενη μέρα για την Ευρώπη META TO ΧΤΥΠΗΜΑ

Πώς είναι η ζωή για τους 1.500 πρόσφυγες που ζουν χάρη στην προσφορά των εθελοντών στο λιμάνι.

Πού μας αφήνει η τρομοκρατική επίθεση που έγινε στις Βρυξέλλες την Τρίτη.

Οι πρόσφυγες στο λιμάνι απο τους m. hulot & μαρινα πετριδου _Ο τρόμος, οι Βρυξέλλες και το μήνυμα απο τον νικολα σεβαστακη _Ευρώπη του φόβου ή της αλληλεγγύης; απο τον σωτηρη νταλη _Ίδε ο άνθρωπος απο τον θοδωρη αντωνοπουλο _Περί ευτυχίας απο τον ευγενιο αρανιτση _Ο φόβος τρώει τα σωθικά απο τον δημητρη πολιτακη _Τα «παράδοξα» της κρίσης στην κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας απο τον δημητρη κυριαζη

2 lifo – 24.3.16

☛ Ο Δημήτρης Κυριαζής στο άρθρο του «Το «καμάρι της πόλης μπήκε στο στόχαστρο βανδάλων» εξέτασε τις εξελίξεις στον χώρο του αθηναϊκού μετρό. Αναφέρθηκε σε αυτούς που με καλυμμένα πρόσωπα μπήκαν σε σταθμούς με βαριοπούλες κι έσπασαν αυτόματους πωλητές, ακυρωτικά μηχανήματα, τζαμαρίες, αλλά και στην ανακοίνωση πως θα ακούγεται κλασική μουσική στους σταθμούς. «Tα παιδιά δεν είχαν τι να κάνουνε, κατέβηκαν και τα σπάσανε όλα στο πιο κεντρικό σημείο της Αθήνας και φύγανε ανενόχλητοι να πάνε για φραπέ!» έγραψε ο/η Angelost. «Δεν βλέπω κάτι περίεργο. Στην Ελλάδα του ΣΥΡΙΖΑ και της απόλυτης αναρχίας είμαστε». Η Συννεφιά αντέδρασε: «Ενώ πριν, χωρίς ΣΥΡΙΖΑ, όλα ήταν τέλεια; Δεν προσπαθώ να υποστηρίξω τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά μιλάμε για έναν σκάρτο χρόνο διακυβέρνησης. Πώς γίνεται να φταίει για όλα τα κακά αυτού του τόπου; Πριν δεν τα έσπαγαν οι αναρχικοί; Πριν δεν έφευγαν ανενόχλητοι για φραπέ; Μήπως δεν ζω στην Ελλάδα και δεν το έχω καταλάβει; Επίσης, επιτρέψτε μου να διαφωνήσω με τον χαρακτηρισμό “ελιτίστικη” για την κλασική μουσική. Κάθε άλλο παρά ελιτίστικο είναι αυτό το είδος μουσικής που αριθμεί αιώνες ύπαρξης. Ευτυχώς που η ΣΤΑ.ΣΥ. αποφάσισε να το κάνει αυτό. Δηλαδή, θα ήταν προτιμότερο να ακούγεται λαϊκή (ακόμα και σε έντεχνη εκδοχή) μουσική μέσα στις αποβάθρες, με τη λογική ότι αυτήν τη μουσική ακούει ο μέσος Έλληνας; Πώς θα σχολιάζατε κάτι τέτοιο;». Ο Boson, πάντως, σχολίασε με μπόλικη ειρωνεία: «Άσε το “καμάρι της πόλης” στα χέρια τους άλλα 1-2 χρόνια και οι καθυστερήσεις θα φτάσουν αυτές της Ν.Υ. Είναι σαν το παλιό καλό ΠΑΣΟΚ: οτιδήποτε βρίσκεται στα χέρια του κράτους οφείλει να ψυχορραγεί. Αλλά οι άνεργοι μπαίνουν πλέον τζάμπα, οπότε, αφού παραπονιέσαι, θεωρείσαι συστημικός...». ☛ Καθηγητές και δημοσιογράφοι απαντούν και αναλύουν το χθες, το σήμερα και το αύριο μιας κρίσης με παράπλευρες συνέπειες στο άρθρο «Προσφυγικό: Πώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο;» του Γιάννη Πανταζόπουλου. Ο αναγνώστης Νίκος Νικολαΐδης από το Σαν Φρανσίσκο γράφει: «Ο κ. Καλύβας τα λέει όλα. Θα πρέπει να διευκρινιστεί, όμως, ότι η χώρα δεν στερείται διακεκριμένων επιστημόνων, μεγάλων μυαλών, έξυπνων ανθρώπων, στερείται πολιτών και Ελλήνων της διασποράς με στοιχειώδη κοινωνική και πολιτική παιδεία, στερείται γνώσης στην επικοινωνία πέραν της εύκολης δαιμονοποίησης του κράτους και της αριστερής πόζας, στερείται πατριωτισμού εις την αφηρημένη. Αυτό φταίει για το γεγονός ότι όλοι μιλάμε για τα αγγλικά του Τσίπρα και κανείς για την επικοινωνιακή φτώχεια των πανεπιστημιακών μας στο εξωτερικό, τη μηδενική επιρροή που έχει η Ελλάδα στα μεγάλα κέντρα αποφάσεων, τώρα μάλιστα που είμαστε προτεκτοράτο. Αλήθεια, πόσοι από μας γνωρίζουν πώς λειτουργεί το υπουργείο Εξωτερικών; Ποια τα τμήματά του, ο ρόλος των τμημάτων αυτών, η δομή τους; Πόσοι από μας γνωρίζουν ποια η δομή και λειτουργία του μεταφραστικού δυναμικού της χώρας σε υπουργικό και διπλωματικό επίπεδο; Τη σημασία του στους ακόλουθους Τύπου; Πόσοι από μας ασχολούνται με τα ξένα μίντια και τα ξένα fora και μπορούν να έχουν γνώση ή, έστω, κάποια στοιχειώδη συναίσθηση του τι ακριβώς συμβαίνει με τα ζητήματά μας; Πόσοι συμμετέχουν σε αυτά και πόσοι από μας απλά τα λέμε μεταξύ μας στα ελληνικά, κάνοντας μάλιστα κουβεντούλα, δηλαδή σχολιασμό, δίχως κανένα μη-προσωπικό στοιχείο ως κοινό σημείο αναφοράς ενός άλφα διαλογισμού που μπορεί να αναβαθμίσει την επικοινωνία, να δημιουργήσει consensus προς μια άλφα πρόοδο σε κάποιο ζήτημα που αφορά όλους μας; Στο κάτω-κάτω, λίγο-πολύ, όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Και συμφωνούμε στα περισσότερα. Μήπως ήρθε η ώρα να μάθουμε και ποιοι κάνουν εξωτερική πολιτική σε επαγγελματικό επίπεδο; Να αναλογιστούμε και τι σόι ευθύνες έχουμε κι εμείς οι ίδιοι ως Ρωμιοί ή θα μείνουμε μοναχά στο τι “βοήθεια” μπορούμε να δεχτούμε από την κ. Τζολί και τα λοιπά μελή της υποκριτικής διεθνούς; Προτείνω, λοιπόν, να κάνουμε μια αρχή: προτείνω στο LiFO μια εμπεριστατωμένη έρευνα για το υπουργείο Εξωτερικών και το Διπλωματικό Σώμα, συμπεριλαμβανομένου του κλάδου μεταφραστών που συσχετίζονται με την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας». ☛ «Πόσο “μόδα” μπορεί να γίνει ο ανθρώπινος πόνος;» αναρωτήθηκε ο Θοδωρής Αντωνόπουλος στο άρθρο του «Refugee chic» και ο/η TVKAL σχολίασε «Δέκα με τόνο - 10’!», ενώ η Μ. Παπαδοπούλου μας έγραψε: «Συμφωνώ απόλυτα με το άρθρο του κ. Αντωνόπουλου που λέει πως βλέποντας τα έργα του Γουέι Γουέι, όπως, π.χ., το πιάνο, σε συνδυασμό με την “εμμονή” του να προσεταιρίζεται παντοιοτρόπως το προσφυγικό δράμα, φτάνεις να αναρωτιέσαι πού ξεκινούν η στήριξη και η αυθεντική καλλιτεχνική δημιουργία και πού σταματούν η εκμετάλλευση και ο “έντεχνος” ναρκισσισμός. Νομίζω πως ο κ. Αντωνόπουλος χτύπησε διάνα με την απορία του, την οποία συνεχίζω να έχω κι εγώ».

α π ό τ ον α ρη δ η μ οκ ιδ η

Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.

feedback468

Πώς θέλουμε να είναι το αθηναϊκό μετρό τελικά;

posts γράμματα e-mails

*Στείλτε μας Feedback: feedback@lifo.gr

Free Press. Eβδομαδιαίος οδηγός της Αθήνας. Κυκλοφορεί κάθε Πέμπτη. 24.3.16 – lifo

3

Index

id εκδότης Στάθης Τσαγκαρουσιάνος γενικοσ διευθυντής Μιχάλης Μιχαήλ διευθυντής εκδοσησ M. Hulot εμπορική διεύθυνση Δήμητρα Πασομένου

100΄ με τον Wild Drawing Ο καλλιτέχνης του δρόμου από το Μπαλί έχει φτιάξει ένα εντυπωσιακό mural 350 τ.μ. στην γκαλερί Σαρρή 12. Σελ. 13

υπεύθυνος ψηφιακής ανάπτυξης Νίκος Ζαφείρης art director Χρήστος Τζοβάρας υπεύθυνος lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυντακτησ lifo.gr Θανάσης Χαραμής προγραμματισμός lifo.gr

Τρομοκρατικό χτύπημα στις Βρυξέλλες Η επόμενη μέρα για την Ευρώπη μετά τις δολοφονικές επιθέσεις της Τρίτης. Γράφουν οι: Σωτήρης Ντάλης, Δημήτρης Πολιτάκης, Νικόλας Σεβαστάκης, Θοδωρής Αντωνόπουλος, Ευτύχης Βαρδουλάκης.

Αγγελική Βαξάλη Σπύρος Γκατζούνας Άγγελος Παπαστεργίου συντονισμός ύλης Μαρκέλλα Ανδρικάκη συντακτική ομάδα columnists: Νικόλας Σεβαστάκης Ευγένιος Αρανίτσης Θοδωρής Αντωνόπουλος Ναταλί Χατζηαντωνίου

Σελ. 8

Δημήτρης Πολιτάκης Δημήτρης Κυριαζής

24 ώρες στην Ε2 του Πειραιά Πώς είναι η ζωή για τους 1.500 πρόσφυγες που ζουν χάρη στην προσφορά των εθελοντών στο λιμάνι.

Βιβλίο: Τίνα Μανδηλαρά Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης Κινηματογράφος: Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος

Σελ. 16

Τάσος Μελεμενίδης Θέατρο: Ματίνα Καλτάκη

Αφιέρωμα Βόρεια Προάστια 18 λόγοι που αξίζει να αφήσεις το κέντρο της Αθήνας. Σελ. 28

Γεύση: Νίκη Μηταρέα StarFax: Μαριβίκυ Καλλέργη Σύνταξη: Αλέξανδρος Διακοσάββας Βασίλης Καψάσκης Κατερίνα Ηλιάκη Φιλιώ Ράγκου Μαρίνα Πετρίδου

ΣΤΗΛΕΣ

ΑΚΟΜΑ

Ευγένιος Αρανίτσης

Βγες έξω

Σελ. 11

Νικόλας Σεβαστάκης Σελ. 12

Θοδωρής Αντωνόπουλος

Σελ. 44

Starfax Σελ. 45

Naked City Σελ. 46

Σελ. 12

Δημήτρης Κυριαζής Σελ. 15

Γιάννης Πανταζόπουλος Χρήστος Παρίδης Μαρία Παππά Λάμπρος Αραπάκος Λένα Φουτσιτζή Θεόφιλος Δουμάνης φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης Πάρις Ταβιτιάν Freddie F. creative media Kώστας Στανέλλος aτελιέ Βανέσσα Φερλέ διόρθωση κειμένων Μαρία Δρουκοπούλου γραμματεία σύνταξης Βιβίκα Ανδριανάτου senior direct market manager Κώστας Μαντάς direct market managers Βούλα Καραβαγγέλη Γιώργος Λυκουργιώτης Σπύρος Αποστολόπουλος υποδοχή διαφήμισης Ξένια Στασινοπούλου συντονισμοσ διαφήμισης Μάγδα Τζακώστα οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. Boυλής 22, Αθήνα, 105 63, τηλ.: 210 3254 290, fax: 210 3249 785, info@lifo.gr

4 lifo – 24.3.16

Βασίλης Κοτρωνάκης Άλκηστις Γκούμα εξωτερικες εργασιες Άκης Ιωάννου κωδικος εντυπου 7639

24.3.16 – lifo

5

6 lifo – 24.3.16

24

30

μαρτιου

Talkof theTown

2016

Wild Drawing

street artist «Η τέχνη δεν θα έπρεπε να θεωρείται πολυτέλεια και προνόμιο κάποιας ελίτ, συχνά οικονομικής. Η τέχνη είναι ανάγκη». Aπό τον M. Hulot

σελ. 13

επιμελεια: the lifo team

aπο τον δημητρη κυριαζη

TheBuzz

εικονογραφηση: athenean sailor

Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, η φουστανέλα ήταν «παραδοσιακό ένδυμα των ανδρών, των ποιμενικών κυρίως ομάδων, στα Βαλκάνια. Πρόκειται για μια κοντή πολύπτυχη λευκή φούστα. Κατασκευάζεται από πολλά ορθογώνια τρίγωνα τεμάχια υφάσματος, που ράβονται μεταξύ τους ίσιο με λοξό και μετά σουρώνονται στη μέση. Τις πιο πολλές φορές η φουστανέλα κατασκευάζεται σε δύο ξεχωριστά τμήματα και δένει στη μέση δεξιά και αριστερά».

Άνδρες με φουστανέλα μπορούσες να δεις στην Ελλάδα ως και το τέλος του 19ου αιώνα. Κάπου εκεί η «εθνική ενδυμασία» άρχισε να χάνει τη μάχη της μόδας από τα νιόφερτα «φράγκικα», δηλαδή τα γνωστά σε όλους σήμερα παντελόνια. Σύμφωνα με τη λαογράφο και ενδυματολόγο Ιωάννα Παπαντωνίου, το όνομα της φουστανέλας προέρχεται από ένα ύφασμα που παράγεται στην αιγυπτιακή πόλη Φουστάτ. Εκεί κατασκευαζόταν ένα είδος τζιν, ένα δίμιτο χοντρό ανθεκτικό ύφασμα, το οποίο χρησιμοποιούνταν για πανιά στα καράβια.

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, η ρίζα είναι η ιταλική λέξη «fustagno», δηλαδή βαμβακερό ύφασμα, απ’ όπου το «fustana», με υποκοριστικό το «fustanella». Για όσους δυσκολεύονται να δεχτούν ότι η φουστανέλα δεν είναι 100% ντόπιο προϊόν, να αναφέρουμε ότι η λατινική λέξη «fustaneum» λέγεται ότι προέρχεται από το ελληνιστικό «ξύλινο». Το μόνο σίγουρο είναι ότι πριν από το 1821, πριν γίνει εθνική ενδυμασία δηλαδή, φοριόταν κατά κόρον από τους Αρβανίτες. Μεταγενέστερα καθιερώθηκε αρχικά στη Ρούμελη και ύστερα στην Πελοπόννησο ως ενδυμασία των ελληνορθόδοξων πληθυσμών.

Περί φουστανέλας Μια μικρή αναδρομή στην ιστορία της εθνικής ενδυμασίας.

Από μια περιγραφή του 1805 ενός Άγγλου στρατιωτικού για τον Αλή Πασά: «Όλα τα πρόσωπα και οι γιοι του βεζίρη συνηθίζουν την αρβανίτικη φορεσιά: καμιζόλα με χρυσό γαϊτάνι και φουστανέλα με δίπλες, που πέφτει πάνω στο μπενοβράκι, όπως ο χιτώνας των ρωμαϊκών αγαλμάτων. Όμορφη φορεσιά, όταν είναι καινούργια και καθαρή. Αλλά κι αυτοί ακόμα οι αφεντάδες δεν χαίρονται την πολυτέλεια να αλλάζουν φουστανέλα κάθε βδομάδα. Οι στρατιώτες την αφήνουν λερή, ώσπου να λιώσει επάνω τους. Κάπου κάπου τη βγάζουν και την απλώνουν πάνω στη φωτιά, έτσι που οι ψείρες, ζαλισμένες από τον καπνό, πέφτουν στις φλόγες. Από τα “κρακ”, που ακούγονται στη θράκα καταλαβαίνουν οι Αρβανίτες πως το ξεψείριασμα πάει καλά. Μερικές φορές, στις πρώτες δυοτρεις βδομάδες που φορούν την καινούργια φουστανέλα ή όταν θέλουν να φανούν περιποιημένοι, περνούν στον λαιμό ένα περιλαίμιο μπαμπακερό, εμποτισμένο με μερκουρόλη».

Αυτός που φορούσε φουστανέλα ονομάζεται τσολιάς. Ενδιαφέρον έχει η ετυμολογία της λέξης, καθώς φαίνεται ότι προέρχεται από την τούρκικη «cul» (αραβικό «cull»), που σημαίνει το κουρέλι, το παλιόρουχο, εξού «τσόλι» και «τσούλι». Η λέξη είχε αποδοθεί μειωτικά στους κλέφτες και τους αρματολούς, επειδή η φουστανέλα ήταν ραμμένη από πολλά μικρά κομμάτια υφάσματος. Τσολιάς ήταν δηλαδή αυτός που φορούσε τσόλια, κουρέλια. Ο λαογράφος ερευνητής Ηλίας Πετρόπουλος έχει γράψει στο βιβλίο του «Η Φουστανέλα» ότι πάνω της αλειφόταν χοιρινό λίπος για να είναι αδιάβροχη. Κάποιοι βλέπουν τη φουστανέλα ως την εξέλιξη του ανδρικού δωρικού χιτώνα. Άλλοι λένε ότι προέρχεται από ρωμαϊκό στρατιωτικό ένδυμα. Τέλος, υπάρχουν και κάποιοι που αναγνωρίζουν ινδικές επιρροές, συγκεκριμένα από το λευκό ένδυμα των μαχαραγιάδων.

Η φουστανέλα υιοθετήθηκε ως εθνική ενδυμασία από το νεοϊδρυθέν ελληνικό κράτος χάρη στις απεικονίσεις των πρωταγωνιστών του 1821. Ο (Βαυαρός) βασιλιάς Όθωνας υιοθέτησε την ενδυμασία και εμφανιζόταν με αυτήν σε επίσημες στιγμές. Στις μέρες μας χρησιμοποιείται από τους Ευζώνους, στρατιώτες της Προεδρικής Φρουράς οι οποίοι εκτελούν αποστολές συμβολικού χαρακτήρα. Η ιστορία τους ξεκίνησε το 1867 με την ίδρυση τεσσάρων ταγμάτων Ευζώνων με κεντρική αποστολή τη φύλαξη της ελληνικής μεθορίου. Τα τάγματα αυτά δοξάστηκαν κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, αλλά και των υπόλοιπων συγκρούσεων του 20ού αιώνα.

Η σημερινή φουστανέλα χρειάζεται 30 μέτρα λευκού βαμβακερού χασέ για να δημιουργηθεί. Αποτελείται από δύο πλευρές ή «φύλλα» και συντίθεται συνολικά από 400 μικρά κομμάτια υφάσματος τα οποία ράβονται μεταξύ τους. Σύμφωνα με την παράδοση, κάθε κομμάτι αντιστοιχεί σε ένα από τα έτη της υποδούλωσης του ελληνισμού κατά την Τουρκοκρατία. Πιο δύσκολη στην παραγωγή της είναι η «φέρμελη», το γιλέκο της στολής, καθώς είναι ολόκληρο κεντημένο στο χέρι και απαιτεί καθημερινή δουλειά περίπου ενός μήνα.

24.3.16 – lifo

7

Φωτό: Άρης Οικονόμου/SOOC

Talk of the Town

20 νεκροί και

106

τραυματίες στον σταθμό του μετρό Μάαλμπεκ.

h eπομενη μερα για την ευρωπη Μαθαίνοντας να ζούμε με την τρομοκρατία. Πώς οι επιθέσεις στις Βρυξέλλες αλλάζουν την πορεία της Ευρώπης.

Ο τρομος, οι Βρυξελλες και το μηνυμα Τα χτυπήματα στις Βρυξέλλες περιπλέκουν και δυσκολεύουν τα πράγματα.Όλα δείχνουν πως η Ευρώπη αλλάζει ριζικά. Από τον Νικόλα Σεβαστάκη Οι Βρυξέλλες ματωμένες, με τις σειρήνες να σφυρίζουν, με εκκενώσεις αεροδρομίων, με οδηγίες για τον πληθυσμό. Ξανά η τρομοκρατική βία, «εστιασμένη» και τυφλή την ίδια στιγμή: στοχεύοντας το πολιτικό και συμβολικό κέντρο της Ευρώπης και όχι απλώς το Βέλγιο ως κράτος. Μια πράξη πολέμου, ακόμα και αν ο όρος δεν αρέσει σε εκείνους που παρουσιάζουν την ισλαμιστική τρομοκρατία ως απλή υποκατηγορία του γενικού «φανατισμού». Πρόκειται, όμως, για κάτι πολύ περισσότερο: μοιάζει με ψυχρή στρατηγική του τζιχαντισμού για την παράλυση και ταπείνωση του εχθρού. Και εχθρός δεν είναι –πόσο πρέπει πια να το θυμίζουμε στους ανεγκέφαλους– ένα κοινωνικό καθεστώς, ούτε μια άρχουσα ελίτ, δεν είναι, πολύ περισσότερο, η κυβέρνηση του κ. Σαρλ Μισέλ, ούτε ο ιμπεριαλισμός, αλλά κυρίως η κοσμική και «άπιστη» Δύση και οι κοινωνίες της. Τι πρόκειται να συμβεί από δω κι εμπρός; Όλα δείχνουν πως η Ευρώπη αλλάζει ριζικά. Ήδη έχει αλλάξει ως ατμόσφαιρα. Ο ισλαμιστικός εξτρεμι-

8 lifo – 24.3.16

σμός τρέφεται από την εδραίωση εσωστρεφών κοινοτήτων που δεν δεσμεύονται καθόλου από το κράτος δικαίου, ούτε αναγνωρίζουν τον έλλογο πλουραλισμό. Παράλληλα, ο τρόμος και η ανασφάλεια γίνονται πηγές στρατολόγησης σε παλαιές και νέες εθνικιστικές και ξενοφοβικές δυνάμεις. Το ρίζωμα, επίσης, του Ισλαμικού Κράτους σε συνοικίες των ευρωπαϊκών μητροπόλεων προοιωνίζεται τα χειρότερα. Το να το αρνείται κανείς ή το να αγνοεί τα δεδομένα της πραγματικότητας στον βωμό μιας πολυπολιτισμικής ιδεολογικής αφαίρεσης δεν βοηθάει καθόλου. Και το προσφυγικό και το μεταναστευτικό ρεύμα; Η Ειδομένη, τα νησιά, η συμφωνία Ε.Ε.Τουρκίας και όλα όσα έγιναν το κυρίαρχο θέμα αυτό τον καιρό; Τα χτυπήματα στις Βρυξέλλες περιπλέκουν και δυσκολεύουν τα πράγματα. Υπάρχει πια ο σοβαρός κίνδυνος του αχταρμά και της ευκολίας: η βεβαιότητα ότι οι δυο αδιέξοδες λογικές, αυτή που προωθεί τα περίφρακτα σύνορα και η άλλη, η οποία διεκδικεί άνοιγμα δίχως όρους σε όσους το ζητούν, θα κάνουν όλο τον «θόρυβο» στον δημόσιο χώρο. Μέχρι, όμως, να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, χρειάζεται να είμαστε κοντά στις Βρυξέλλες και στους ανθρώπους τους. Με τη συναίσθηση πως εδώ δεν έχουμε μια απλή υπόθεση, αλλά μια στιγμή ιστορικής σημασίας για την επιβίωση ή την αποσύνθεση της Ευρώπης. Για το αν το μέλλον της θα χρωματιστεί από τη βία της θρησκείας-ιδεολογίας, τους φυλετισμούς και τη διακοινοτική βία. Ή αν θα υπάρξει μια ανάστρο-

φη δυναμική, για τη διάσωση των δημοκρατικών εθνών και της Ευρώπης. Αυτές τις μέρες δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για τίποτα. Για τίποτα, εκτός από την τρέλα της Ιστορίας και την ανάγκη να διατηρήσουμε ένα απόθεμα διαύγειας και ψυχραιμίας. Μέχρι να καταλάβουμε, αν μας δοθεί ο χρόνος να καταλάβουμε την πλοκή του δράματος.

Ο φοβος τρωει τα σωθικα Πού να πας για να γλιτώσεις; Ο τρόμος, η παράνοια και η υστερία έχουν επικρατήσει, προ πολλού μάλιστα. Από τον Δημήτρη Πολιτάκη

14

νεκροί και

55

τραυματίες στο αεροδρόμιο του Ζάβεντεμ.

Μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να σουλατσάρει αμέριμνος στην Ιστικλάλ, πίσω από εκείνες τις δύο κυρίες που διακρίνονται μπροστά από τον αμήχανο δράστη στο βίντεο που δημοσιοποιήθηκε μετά το χτύπημα στην Κωνσταντινούπολη την περασμένη εβδομάδα. Κι αμέσως μετά, εκτυφλωτικές λάμψεις, σμπαράλια, όλεθρος, χάος. Έχω περάσει στον κεντρικό και πολυσύχναστο αυτό δρόμο πολλές στιγμές, όποτε έχω επισκεφτεί την οικεία μεγαλούπολη στον Βόσπορο. Στις Βρυξέλλες δεν έχω πάει ποτέ. Θα ήταν ανόητο όμως να μην αναγνωρίσω ότι ακόμα και μια πολύνεκρη τρομοκρατική επί-

1.600

επιπλέον αστυνομικοί στα σύνορα και στα δημόσια μέσα μεταφοράς της Γαλλίας.

θεση στην «ευρωπαϊκή και κοσμοπολίτικη» (όσο ακόμα αντέχει στη σκοταδιστική μετάλλαξη που συστηματικά επιχειρεί το καθεστώς Ερντογάν) Κωνσταντινούπολη δεν είναι το ίδιο, για χίλιους λόγους, με τα ολέθρια πλήγματα στο αεροδρόμιο και το μετρό της φύσει και θέσει πρωτεύουσας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρώπης της ίδιας τέλος πάντων. Κι εμείς εδώ, πιστοί στην εσωστρέφειά μας, ασφαλείς στην εντελώς παραπλανητική ιδέα ότι ζούμε μόνιμα και αδιατάρακτα σε μια γκρίζα, ουδέτερη ζώνη απολαμβάνοντας μια ιδιότυπη ασυλία από την μήνιν των έντονων και αντίρροπων δυνάμεων της Ιστορίας, ήδη χρησιμοποιούμε το συνταρακτικό γεγονός (αν και είμαστε πολύ κοντά στο να αντιμετωπίζουμε ως ρουτίνα τέτοια χτυπήματα) για να τροφοδοτήσουμε με πυρομαχικά τις γελοίες εμφυλιακές κόντρες μας στα social media. Τα βλέπετε, ρε μενουμευρωπαίοι, η Ευρώπη θερίζει θύελλες (καλά να πάθει δηλαδή), γράφει ο ένας, καμιά ανοχή στο Ισλάμ, γράφει ο άλλος, ενώ είναι φανερό ότι είναι θέμα χρόνου να βρεθούμε κι εμείς στο μάτι του κυκλώνα που μας περιβάλλει απειλητικά και σίγουρα θα δυσχεράνει ο ήδη δύσκολος ρόλος που έχουμε αναλάβει στο προσφυγικό ζήτημα. Τρικυμία στο σφηνάκι, θα έλεγε κάποιος όσον αφορά αυτές τις αντιπαραθέσεις του καναπέ (που αντικατέστησε το καφενείο), η ευρύτερη κοινωνία είναι πιο ψύχραιμη και πιο προβληματισμένη. Δεν είναι βέβαιο το δεύτερο και, πάντως, ακόμα κι αυτές οι εξ αποστάσεως, δειλές αντιπαραθέσεις φανερώνουν ότι το δηλητήριο βρίσκεται βαθιά στον οργανισμό. Και επίσης ότι ισχύει το αφελές ίσως, αλλά πανίσχυρο κλισέ: όταν επικρατεί υστερία και φόβος, κερδίζει η τρομοκρατία. Η ρητορική του φόβου θα κυριαρχήσει για μια ακόμη φορά, μαζί με τις κραυγές περί Τρίτου Παγκοσμίου (ή Πολέμου των Πολιτισμών), παρόλο που ο νέος τρόμος είναι ο παλιός (αρχαίος) τρόμος, με σύγχρονες μεθοδεύσεις. Η επιπόλαιη δημοσιότητα και η υστερική ανταπόκριση είναι οι «χρήσιμες ηλιθιότητες» στις οποίες υπολογίζουν οι πράκτορες του τρόμου, τόνισε ο παλαίμαχος Βρετανός δημοσιογράφος (και επί σειρά ετών διευθυντής των «Times» του Λονδίνου) Σάιμον Τζένκινς στο επείγον σημείωμα που έγραψε για τον «Guardian» χθες, αμέσως μετά τις επιθέσεις: «… Δεν υπάρχει τρόπος να καταστεί άτρωτη σε τρομοκρατικές επιθέσεις οποιαδήποτε κοινότητα… Ο πολιτικός τρόμος είναι όσο παλιός είναι κι ο πόλεμος. Από τις ρωμαϊκές λεγεώνες ως τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς στη Δρέσδη και στο Αμβούργο, η επιβολή τρομοκρατίας εναντίον αμάχων αποτελεί σταθερή πρακτική. Ο “πόλεμος κατά της τρομοκρατίας” είναι εξίσου ανόητος με τον “πόλεμο κατά του πολέμου”. Αυτό που δεν είναι ανόητο είναι η αναζήτηση τρόπων ύφεσης της οργής που ενισχύει τις πράξεις τρομοκρατίας και στη συνέχεια η αποδυνάμωση του αντίκτυπου που προκαλεί το χτύπημα. Το πρώτο προϋποθέτει μια σοφότερη εξωτερική πολιτική προς τον μουσουλμανικό κόσμο από αυτήν που έχουν επιδείξει τα περισσότερα δυτικά έθνη κατά την τελευταία δεκαετία. Το δεύτερο είναι πιο δύσκολο. Απαιτεί υπομονή και αυτοσυγκράτηση στη δημοσιοποίηση και τη μιντιακή διαχείριση τρομοκρατικών χτυπημάτων… Ο προφανής κυρίαρχος στόχος τρομοκρατών σαν αυτών που καθοδηγούνται από το Ισλαμικό Κράτος δεν είναι να καταστρέψουν και να σκοτώσουν, αλλά να βάλουν λουκέτο στη δυτική κοινωνία, να καταδείξουν ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία είναι απάτη και να προκαλέσουν διώξεις των μουσουλμάνων. Κι όμως, αυτή ακριβώς παραμένει η συνήθης αντίδραση της βιομηχανίας ασφάλειας και παρακολούθησης. Απόλυτα πεπεισμένη για την ικανότητά της, δεν τολμά να παραδεχτεί ότι υπάρχουν κίνδυνοι από τους οποίους δεν μπορεί να μας προστατέψει. Κι όταν συμβαίνουν τέτοια

περιστατικά, η σπασμωδική, αντανακλαστική της αντίδραση είναι η απαίτηση να της δοθούν περισσότερα χρήματα και μεγαλύτερη εξουσία. Δεν πρέπει να της δοθούν…».

ΙΔΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ Κάθε που κάποιοι αφιονισμένοι μακελεύουν κόσμο στο όνομα ενός βλάσφημου Αλλάχ, κάποιοι άλλοι βρίσκουν αφορμή να προπαγανδίσουν πολιτικές της βίας, του μίσους και του σκοταδισμού, συναγωνιζόμενοι επάξια σε μισαλλόδοξο λόγο τους πρώτους. Από τον Θοδωρή Αντωνόπουλο Οι νεκροί, κοντά τριάντα. Οι τραυματίες, εκατοντάδες. Οι δοκιμασίες για τις ελευθερίες, τα δικαιώματα, τους θεσμούς, την «ανοιχτή κοινωνία» και γενικότερα το ευρωπαϊκό «κεκτημένο», ανυπολόγιστες. Η νέα τρομοκρατική επίθεση του ISIS στις Βρυξέλλες, την οιονεί πρωτεύουσα της Ε.Ε., ήρθε να υπενθυμίσει ότι ο ανελέητος πόλεμος «όλων εναντίον όλων» που μαίνεται χρόνια τώρα στην Εγγύς Ανατολή δεν έχει γεωγραφικό περιορισμό – τα συνεχόμενα χτυπήματα όχι μόνο σε ευρωπαϊκές αλλά επίσης σε ασιατικές και αφρικανικές χώρες, ακόμα και στις ΗΠΑ, ως «απάντηση» στις συμμαχικές επιχειρήσεις εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και των συμμάχων του, του δίνουν διαστάσεις ενός ιδιότυπου Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου δίχως ξεκάθαρους «κακούς» και «καλούς», αλλά με τις ίδιες «παράπλευρες απώλειες»: τους αθώους, τους άμαχους, τους πιο αδύναμους. Και, όπως κάθε φορά που κάποιοι αφιονισμένοι μακελεύουν κόσμο στο όνομα ενός βλάσφημου Αλλάχ, κάποιοι άλλοι, τάχα μου πιο «πολιτισμένοι», βρίσκουν αφορμή να προπαγανδίσουν πολιτικές της βίας, του μίσους και του σκοταδισμού, συναγωνιζόμενοι επάξια σε μισαλλόδοξο λόγο τους πρώτους. Η Ευρώπη γίνεται μια ήπειρος ολοένα πιο φοβική, οι δημοκρατικές και δικαιωματικές «εκπτώσεις» στο όνομα της ασφάλειας ολοένα πιο αυτονόητες, η ακροδεξιά εισβάλλει δυναμικά στο πολιτικό σκηνικό, η Συνθήκη της Γενεύης πάει περίπατο, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες –όχι μόνο οι «στρατιές» που έρχονται αλλά και όσοι είναι γενιές τώρα Ευρωπαίοι πολίτες– «μπαλάκι του γκολφ». Και, όπως συμβαίνει πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις, οργιάζουν η –απλά αφελής ή, το συνηθέστερο, τεχνηέντως κατευθυνόμενη– παραπληροφόρηση, η παραφιλολογία και η συνωμοσιολογία, που με τη δύναμη του Διαδικτύου γιγαντώνονται. Πρώτοι δε συνήθως στοχοποιούνται οι ψυχραιμότεροι, οι συνετότεροι, οι πιο μετριοπαθείς. Δεν ξέρω σε ποια κατηγορία ανήκω προσωπικά. Όμως: α) Δεν θα ταυτίσω επ’ ουδενί τους ανθρώπους που φεύγουν να σωθούν από τον πόλεμο με τους ισλαμοφασίστες, ούτε θα δικαιολογήσω παρελκυστικές πολιτικές «απόρθητου φρουρίου» και κλειστών συνόρων. Άλλωστε, αν και οι δράστες της τελευταίας επίθεσης δεν είναι ακόμα γνωστοί, οι περισσότεροι που επιχείρησαν παρόμοιες επιθέσεις στη Δύση ήταν «ντόπιοι», γεννημένοι στην Ευρώπη, όχι «εισαγόμενοι». Είμαι κιόλας βέβαιος ότι αν κάποια ομάδα προσφύγων εντόπιζε τζιχαντιστή στις τάξεις της, πρώτοι εκείνοι θα τον κατήγγελλαν ή θα τον εξουδετέρωναν. Όχι, ο Χασάν που γνώρισα στη Βικτώρια και ήθελε να σπουδάσει οδοντίατρος, η Γκαζάλ που συνάντησα στο Πεδίο και ήθελε να ασχοληθεί με τη γραφιστική, η καθωσπρέπει οικογένεια Σύρων που μου πρότεινε ευγενικά να δώσω αλλού τα λίγα εφόδια που τους πρόσφερα γιατί «είχαν ήδη αρκετά γι’ αυτούς», δεν είναι

Περισσότερους από

23

εκατ. επιβάτες τον χρόνο εξυπηρετεί το αεροδρόμιο του Ζάβεντεμ.

οι άπιστοι «Αγαρηνοί» που απειλούν τα ιερά και όσια του ξεθωριασμένου μας πολιτισμού. Όπως φυσικά δεν είναι μήτε το μουτρωμένο προσφυγάκι στην Ειδομένη με το χαρτόνι που έγραφε «Sorry for Brussels». β) Με την ίδια λογική, δεν θα σπεύσω να αποδώσω μια φασίζουσας λογικής συλλογική ευθύνη στους Ευρωπαίους, τους Αμερικανούς ή όποιους άλλους για τις αναμφισβήτητα μεγάλες ευθύνες των κυβερνήσεών τους στους πολέμους της Ανατολής. Να πω «καλά τους κάνανε», όπως με περισσή ευκολία λένε ακόμα και άνθρωποι που δεν θα μπορούσαν να ζήσουν ούτε μέρα μακριά από τον λεγόμενο δυτικό τρόπο ζωής, με όλα τα καλά και τα στραβά του. Ναι, οι Ευρωπαίοι είμαστε συνυπεύθυνοι για τους βομβαρδισμούς, τις επεμβάσεις, τις εκατόμβες νεκρών, την προσφυγιά, την ίδια την ύπαρξη και μακροημέρευση του ISIS, το ρατσιστικό, ξενοφοβικό κλίμα, όμως η Ευρώπη είναι πολύ περισσότερα – και φωτεινότερα, όπως η διαρκής αμφισβήτηση του ίδιου του εαυτού της «από τα μέσα», που ενίοτε τη σώζει και παραδειγματίζει. Ο φίλος μου ο Πάτρικ στις Βρυξέλλες, ο Φιλίπ στο Παρίσι ή η Αντρέα στο Βερολίνο –άνθρωποι δημιουργικοί, ανοιχτόμυαλοι, κοσμοπολίτες– είναι εξίσου «σύντροφοι» και εξίσου τρανταχτά αθώοι με τον Χασάν, την Γκαζάλ και την οικογένεια του κυρίου Χαλίλ. γ) Με όλη την κριτική που επίσης ασκώ στις θρησκείες, δεν νομίζω ότι το πρόβλημα είναι η ύπαρξη αλλά η ερμηνεία τους για το καλύτερο ή το χειρότερο, όπως ακριβώς συμβαίνει με τις διάφορες φιλοσοφίες και ιδεολογίες. Δεν θα χαρακτηρίσω οπότε το Ισλάμ «θρησκεία φανατικών», τουλάχιστον όχι λιγότερο απ’ όσο είναι, δυνάμει, σχεδόν όλες οι υπόλοιπες. Υπάρχουν συγκεκριμένοι οικονομικοί και πολιτικοκοινωνικοί λόγοι που θέριεψαν τις τελευταίες δεκαετίες τον τζιχαντισμό, ένα φαινόμενο που για αιώνες είχε σχεδόν ξεχαστεί στον μουσουλμανικό κόσμο. Μήτε καν πιστεύω ότι οι περισσότεροι τζιχαντιστές ηγέτες είναι πραγματικά τόσο θρήσκοι. Επιτήδειοι τυχοδιώκτες, εξουσιομανείς απατεώνες είναι, εκμαυλιστές και προαγωγοί απελπισμένων ψυχών που ταυτίζουν τις εντελώς υλικές επιδιώξεις τους με το θέλημα κάποιου θεού – το είδαμε δα συχνά το έργο αυτό στην Ιστορία με «πεφωτισμένους» πολέμαρχους διαφόρων δογμάτων. δ) Φυσικά και παίζονται «χοντρά» και καθόλου αθώα οικονομικά, στρατιωτικά και γεωπολιτικά παιχνίδια στην Εγγύς Ανατολή –όπως εξάλλου και στο προσφυγικό– με πολλούς εμπλεκόμενους και αποδέκτες – από κυβερνήσεις μέχρι «βαριές» βιομηχανίες και πολυεθνικές. Αλλά ακόμη κι αν η Ευρώπη (ή οποιαδήποτε άλλη οντότητα) αποτελούσε υπόδειγμα δημοκρατίας, ελευθερίας, σεβασμού και μη επέμβασης, είναι απίθανο να την έβγαζε καθαρή σε καιρούς ταραγμένους. Ο φανατισμός, το μίσος και ο φθόνος για το διαφορετικό, το ανοίκειο, θα βρίσκανε πάντα την πρόφαση, όπως τη βρίσκουν παντού και πάντα. Κάτι που βέβαια μπορεί να ισχύει και αντίστροφα… ε) «Τι να κάνουμε;». Ειδικός δεν είμαι, ούτε βγάζω στο πι και φι βαθυστόχαστες αναλύσεις. Όντας όμως άνθρωπος, έστω από τους χειρότερους, αρνούμαι να αφεθώ στο κακό το ρέμα, να μοιάσω στο τέρας που αντιπαλεύω. Η κουλτούρα μου δεν είναι αυτή της αλαζονείας, του μίσους και του φόβου, αλλά εκείνη της κατανόησης, της αλληλεγγύης και της συνύπαρξης. Αυτά είναι, θαρρώ, τα αποτελεσματικότερα όπλα στη μάχη κατά της τυφλής βίας, της μισανθρωπίας και του φονταμενταλισμού, όποιο «κοστούμι» κι αν φοράνε. Αυτά και όχι η οργουελική μπότα που πατάει σε κάποιο ανθρώπινο πρόσωπο ή τα διάφορα επιλεκτικά, ανώδυνα «Je suis». 24.3.16 – lifo

9

Φωτό: Άρης Οικονόμου/SOOC

Talk of the Town

ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ Ή ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ;

400

επιπλέον αστυνομικοί στην Ασφάλεια του Παρισιού.

Το ζήτημα της ασφάλειας αποτελεί πλέον τον πιο δύσκολο στόχο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η αλληλεγγύη της οποίας είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της τρομοκρατίας. Από τον Σωτήρη Ντάλη* Οι τρομοκρατικές επιθέσεις από τους μουσουλμάνους καμικάζι του ΙSIS, το πρωί της Τρίτης 22 Μαρτίου, στο αεροδρόμιο και στο μετρό των Βρυξελλών (34 νεκροί, 170 τραυματίες) επανέφεραν τον τρόμο στην καρδιά της Ευρώπης και έδειξαν με τον πιο τραγικό τρόπο ότι το ζήτημα της ασφάλειας αποτελεί πλέον τον πιο δύσκολο στόχο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η αλληλεγγύη της οποίας είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της τρομοκρατίας. Πλέον, η έννοια της απειλής δεν ορίζεται μόνο από τον κίνδυνο συγκρούσεων μεταξύ κρατών ή εθνοτήτων. Έχουμε ήδη περάσει σε μια κατάσταση παγκόσμιας ανασφάλειας που χαρακτηρίζεται από κινδύνους που συνδέονται με διεθνείς τρομοκρατικές οργανώσεις. Απέναντι σε αυτά τα νέα δεδομένα έχουμε τις μεμονωμένες προσπάθειες ορισμένων κρατών να ενισχύσουν την εθνική νομοθεσία τους και να ενδυναμώσουν την περιφερειακή και διεθνή συνεργασία. Όμως προσοχή, γιατί η παγκόσμια προσπάθεια για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας σε ορισμένες περιπτώσεις έχει διαβρώσει τις ίδιες τις αξίες που βρίσκονται στο στόχαστρο των τρομοκρατών: τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, όπως έχει υπογραμμίσει και η έκθεση της ειδικής επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τις απειλές. Το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης απέναντι στη διεθνή τρομοκρατία έχει συνδεθεί πλέον με το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας και πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας για να εξασφαλίσουμε μια ασφαλή Ευρώπη μέσα σε έναν καλύτερο κόσμο. Τα πλέον αφοσιωμένα

10 lifo – 24.3.16

στην ευρωπαϊκή ενοποιητική διαδικασία κράτημέλη πρέπει να ενισχύσουν τις πρωτοβουλίες τους στα θέματα άμυνας και ασφάλειας μέσα στο θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα για τα θέματα των νέων απειλών από την τρομοκρατία και τη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής, οι απειλές αυτές απαιτούν ως απάντηση τη χρησιμοποίηση συνδυαστικά του συνόλου των μέσων που διαθέτουν σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της (στρατιωτικά μέσα, συγκέντρωση πληροφοριών, αστυνομική και δικαστική συνεργασία, πολιτική προστασία κ.λπ.). Το εθνικό πλαίσιο δεν είναι πλέον επαρκές και η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη περιμένει περισσότερο από ποτέ ασφάλεια και προστασία και δείχνει, σύμφωνα με τις μετρήσεις του Ευρωβαρόμετρου, να τάσσεται υπέρ της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. *Διεθνολόγος, επ. καθηγητής του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Τι θα αλλαξει στην Ευρωπη μετα το χτυπημα Μια πρώτη εκτίμηση. Από τον Ευτύχη Βαρδουλάκη Φράσεις του τύπου «τίποτα δεν θα είναι ίδιο μετά από αυτό» προσωπικώς τις αντιμετωπίζω με σκεπτικισμό. Ούτε η Νέα Υόρκη άλλαξε ριζικά μετά την 11η Σεπτεμβρίου, ούτε η Μαδρίτη, ούτε το Λονδίνο, ούτε το Παρίσι. Μετά το αρχικό σοκ, επέστρεψαν στην κανονικότητά τους. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν θα συμβεί απολύτως τίποτα. Θα παρθούν κάποια πρόσθετα μέτρα ασφαλείας. Θα ληφθούν ενδεχομένως κάποιες έκτακτες δράσεις προστασίας ή πρόληψης. Θα επηρεαστεί σίγουρα η κυρίαρχη ρητορική, ίσως και οι πολιτικοί συσχετισμοί. Κόμ-

225

επιπλέον στατιώτες εστάλησαν στις Βρυξέλλες.

ματα με πιο ξενοφοβικό λόγο θα ενισχυθούν, ενώ λογικά θα έχουμε αυστηρότερη πολιτική σε ζητήματα μετανάστευσης. Όλα αυτά όμως συνιστούν επιμέρους αλλαγές πολιτικής. Δεν αποτελούν θεμελιακή αλλαγή του τρόπου ζωής μας, του θεσμικού και πολιτισμικού κεκτημένου μας. Οι ευρωπαϊκοί λαοί – ειδικά αυτοί της παλαιάς Ευρώπης– έχουν εμπεδώσει έναν τρόπο ζωής εδώ και δεκαετίες, έχουν ισχυρούς θεσμούς, εμπεδωμένη κουλτούρα και τη συγκριτική ισχύ για να την περιφρουρήσουν. Και αυτό δεν θα αλλάξει με μία ή δύο ή δέκα επιθέσεις, όσο πόνο ή πανικό και αν σκορπίσουν. Αυτό που έχει ενδιαφέρον να δούμε είναι αν θα αλλάξει η πολιτική αντιμετώπισης του ISIS και ποια τακτική θα προταχθεί. Ως προς αυτό, τρία πράγματα είναι βέβαια: Πρώτον, ότι η τυφλός αντιμουσουλμανικός λόγος δεν αποτελεί λύση. Ακόμα και αν δεν ενοχλεί κάποιον σε επίπεδο αξιών, σίγουρα δεν είναι αποτελεσματικός, καθώς σπρώχνει κόσμο στην αγκαλιά των εξτρεμιστών. Με 1,5 δισεκατομμύρια μουσουλμάνων παγκοσμίως και κάμποσα εκατομμύρια μουσουλμάνων πολιτών στις χώρες της Ε.Ε., αυτά τα πράγματα είναι επικίνδυνα. Δεύτερον, ότι καλή και χρήσιμη η αυτοκριτική για τα λάθη της Δύσης, αλλά και η ενοχικότητα έχει ένα όριο. Επειδή υπήρξαν οι σταυροφορίες, ο ιμπεριαλισμός του 18ου αιώνα και αρκετές λάθος εκτιμήσεις της Δύσης, θα δεχόμαστε σήμερα πυροβολισμούς σε εστιατόρια και βόμβες στο μετρό και θα εξακολουθούμε να μεμφόμαστε τους εαυτούς μας; Ούτε το αυτομαστίγωμα είναι λύση και κάπου αυτή «η τυραννία της μεταμέλειας» θα πρέπει να τελειώνει. Τρίτον, ότι δεν υπάρχει μια εύκολη λύση. Υπάρχει συνδυασμός δράσεων. Στρατιωτικών/ επιχειρησιακών, οικονομικών, διπλωματικών. Φανερών και μυστικών. Και πάλι, όμως, ακόμα και αν γίνουν όλα όσα λένε οι ειδικοί, δεν θα μπορούμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι ο κίνδυνος θα εκλείψει 100%. Σε κάθε περίπτωση, η Δύση θα πρέπει να αναλογιστεί σοβαρά αν θα γίνει πιο ενεργή στην αντιμετώπιση του εξτρεμισμού ή αν θα περιμένει δειλή, μοιραία και άβουλη το επόμενο αθώο αίμα σε καφετέριες, θέατρα ή στάσεις μετρό.

Εικονογράφηση: David Shrigley

φωνή λαού κική κουρτίδη Η κοινωνική λειτουργός και μέλος της ομάδας ΜΕΤΑδραση μας μιλά για το πρόγραμμα « Ένα σπίτι για τα ανθρώπινα δικαιώματα». α π ό τ ο ν δ η μ ή τ ρ η κ υρ ι α ζ ή

Περί ευτυχίας

α π ό τ ο ν ε υγ εν ιο α ρα ν ι τ ση

Με την έγκριση, λοιπόν, του ΟΗΕ μπορεί κανείς να αποχαιρετήσει τον Φρόιντ οριστικά και να υιοθετήσει ανέμελα, όσο και παραγωγικά, την άποψη ότι η κατάθλιψη είναι απλώς η θλίψη στο τετράγωνο, με πρόσημο οικονομικής ανέχειας... «Η ευτυχία», είχε πει ο Σεν Ζιστ, «είναι μια καινούργια ιδέα στην Ευρώπη» και οι εξεγερμένοι του Παρισιού παραλίγο να το πιστέψουν· τελικά, αποδείχτηκε πως δεν επρόκειτο περί ευτυχίας αλλά για μαζικό δολοφονικό ενθουσιασμό, ένα είδος καλπάζουσας ανθρωποκτόνου παραφοράς, που άφησε πίσω χιλιάδες αποκεφαλισμένα πτώματα να σπαρταρούν σε κοινή θέα. Απεναντίας, στα γραφεία του ΟΗΕ πιστεύουν, σήμερα, ότι η ευτυχία πρέπει να μνημονεύεται ως μια παλιά, γνώριμη ιδέα που, αλίμονο, διέρχεται κι εκείνη κρίση μαζί με όλα τα υπόλοιπα μέτωπα· ξέρετε, οι ευτυχισμένοι, μετά την εκκένωση της χρηματοπιστωτικής φούσκας, έπαψαν να συχνάζουν στα γυμναστήρια με το ίδιο μαζοχιστικό κέφι. Μάλιστα, η συγκεκριμένη πνευματώδης γνωμοδότηση προσωποποιείται στα στελέχη που απαρτίζουν το περισπούδαστο Δίκτυο Λύσεων Διαχειρίσιμης Ανάπτυξης (sic), μέσω των οποίων ο γηραλέος Οργανισμός, και αφού απέτυχε παταγωδώς να περιορίσει με την άσκηση των, ανύπαρκτων κατ’ ουσίαν, αρμοδιοτήτων του εισβολές, εμφυλίους και γενοκτονίες, δοκιμάζει εκ του ασφαλούς πρωτόγνωρα παιγνιώδη σενάρια τρελών αποτιμήσεων προκειμένου να περνάει η ώρα ευχάριστα, με την αρωγή των τεχνοκρατών και δίχως οι αξιωματούχοι στον 25ο όροφο να πλήττουν. Έτσι, φθάνουμε στην προχτεσινή έκδοση της περίφημης Έκθεσης για την Παγκόσμια Ευτυχία (World Happiness Report 2016), όπου η Ελλάδα φιγουράρει στην 99η θέση (!) ανάμεσα σε 157 χώρες, με πρώτη τη Δανία (!) και ουραγό το ταπεινό Μπουρουντί, όπου η δυστυχία θεωρείται συνώνυμη της δυσκολίας να βρεις ταξί στην έρημο – άσε που οι εκτρώσεις απαγορεύονται. Επιπλέον, μεταξύ όλων των υπό εξέτασιν κρατών, η χώρα μας εξασφαλίζει την πιο θεαματική πτώση στον μεγαλοπρεπή Δείκτη Ευτυχίας εδώ και δέκα ολόκληρα χρόνια, δεδομένου ότι η έκθεση, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό, συγκρίνει ακριβώς την ευτυχία στο διάστημα 2013-15 με εκείνη στο διάστημα 2005-7· αν ήσουν δυστυχισμένος το 2008, μάταια θα περιμένεις να επηρεάσεις τον δείκτη αρνητικά. Περιορίσου στα ψυχοφάρμακα, περιμένοντας την αξιολόγηση του 2018. Ελάχιστα εκπλήσσεται, άλλωστε, κανείς μαθαίνοντας ότι τα αίτια αυτής της δραματικής πτώσης, πάντοτε κατά τους ιδιαίτερα φιλοσοφημένους ειδήμονες που προσκαλούνται να φωτίσουν και την πελατεία των ΜΜΕ, είναι, τι άλλο, η ανεργία, η οικονομική κρίση και η φτώχεια, εξαιτίας των οποίων «χιλιάδες άτομα οδηγούνται στην κατάθλιψη», με πλήθος συμπτωμάτων, χωρίς να παραλείπουμε «το άγχος, τις διαταραχές του ύπνου και τις κρίσεις πανικού», όλα όσα συναντάει κανείς στον λαό «μιας χώρας που δεν ευημερεί». Με την έγκριση, λοιπόν, του ΟΗΕ μπορεί κανείς να αποχαιρετήσει τον Φρόιντ οριστικά και να υιοθετήσει ανέμελα, όσο και παραγωγικά, την άποψη ότι η κατάθλιψη είναι

απλώς η θλίψη στο τετράγωνο, με πρόσημο οικονομικής ανέχειας. Το πράγμα γίνεται ακόμη πιο γελοίο άπαξ και ανακοινωθούν οι παράγοντες που, απ’ ό,τι φαίνεται, συμψηφίζονται στη διαμόρφωση του επίμαχου Δείκτη και οι οποίοι είναι, λέει, «η παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών (το ΑΕΠ), η κοινωνική στήριξη, το προσδόκιμο όριο ζωής, οι προσωπικές ελευθερίες, η φιλανθρωπία και η διαφθορά»! Αν νομίζατε τόσα χρόνια ότι υπάρχουν δυστυχείς υπέργηροι ή ότι οι διεφθαρμένοι δημόσιοι υπάλληλοι είναι συνάμα και ευτυχείς, ειδικά σε χώρες όπου βασιλεύουν η τεμπελιά και η ηλιοφάνεια, για να μην πούμε και για το χιούμορ, έστω μαύρο, προλαβαίνετε να αναθεωρήσετε. Τα παραπάνω μετά βίας θα αποτελούσαν κάτι πιο σοβαρό από αφορμή για φτηνούς αστεϊσμούς, αν δεν πρόδιδαν μιαν αρρώστια της εποχής που πλέον εισχωρεί τόσο βαθιά στον πυρήνα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, μη εξαιρουμένης της λεγόμενης επιστήμης, ώστε η σκέψη καταδικάζεται σε πλήρη και αμετάκλητο μαρασμό: δεν υπάρχουν τώρα πια σύνθετα ερωτήματα και αλληγορίες που θα κατόπτριζαν τις οφθαλμοφανείς διαισθαντικές εντυπώσεις (π.χ. τη σχέση ευτυχίας και φυσικού περιβάλλοντος, ευτυχίας και κλίματος, ευτυχίας και ιδιοσυγκρασίας, ευτυχίας και συλλογικών μεταφυσικών πεποιθήσεων...), όχι, υπάρχουν μόνον αριθμοί, σφυγμομετρήσεις και ερωτηματολόγια που συμπληρώνονται με τρόπο αμιγώς τεχνικό, εξαρτώμενα από τη συμπεριφορά παραγόντων 100% μετρήσιμων και σε κάθετη διαφωνία με τη ρευστή, αναδυόμενη εμπειρία της πραγματικότητας – ποιος πιστεύει, στ’ αλήθεια, ότι οι Δανοί ή οι Σουηδοί είναι ευτυχείς, μόνο και μόνο χάρη στο αξιοπρεπές επίδομα ανεργίας ή επειδή το ασθενοφόρο καταφθάνει σε τρία λεπτά; Από μόνη της, η επιμονή στη χρήση του όρου «ευτυχία» (αντί, φέρ’ ειπείν, «ευημερία») είναι διδακτική: καθώς τα επιστημονικά συνεργεία, σε όλους τους τομείς και όλα τα επίπεδα, εγκαταλείπουν τη σκέψη χάριν μιας τυφλής στατιστικής προσέγγισης αποκλειστικά διαπιστωτικής και αποδελτιωτικής, ακόμη και αν η πραγματικότητα βοά υπέρ του αντιθέτου, θα αποπειραθούν να συνδέσουν πάση θυσία μια τόσο ευαίσθητη και ζωηρή, τόσο μυστικοπαθή έννοια, όπως η ευτυχία, τουτέστιν αυτό που εξ υποθέσεως δεν ορίζεται, με την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών της κοινωνικής πρόνοιας. Η ανάμνηση της λεπτής, διάχυτης, σχεδόν πολιτισμικής ευφορίας που, παρά τη φτώχεια και παρά τη στέρηση τυπικών πολιτικών και προσωπικών ελευθεριών, κυριάρχησε στη δεκαετία του ’60 θα έπρεπε να τους έχει υποχρεώσει να προβληματιστούν, αν βεβαίως υπήρχε στη σκέψη τους κάτι που θα μπορούσε να αναγνωριστεί ως πεδίο προβληματισμού. Είναι πρόδηλο ότι τέτοιο περιθώριο δεν υφίσταται. www.paradoxa.gr

Περίπου πόσα ασυνόδευτα παιδιά φθάνουν τον χρόνο στην Ελλάδα και ποια είναι η συνήθης διαδικασία; Δυστυχώς, κανείς δεν έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει τον ακριβή αριθμό των ασυνόδευτων παιδιών που φθάνουν στην Ελλάδα κάθε χρόνο, καθώς δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός μηχανισμός καταγραφής τους. Η ΜΕΤΑδραση, το 2015, πραγματοποίησε τη μετάβαση 1.176 παιδιών από επισφαλείς συνθήκες σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας, υπολογίζεται όμως ότι ο συνολικός αριθμός παιδιών που πέρασαν από την Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερος. Ποιος είναι ο στόχος του προγράμματος; Ένα από τα βασικά δικαιώματα όλων των παιδιών είναι αυτό της ασφαλούς στέγασης. Όπως ορίζεται και στο άρθρο 20 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, κάθε παιδί που στερείται προσωρινά ή οριστικά το οικογενειακό του περιβάλλον, ή που για το δικό του συμφέρον δεν είναι δυνατόν να παραμείνει στο περιβάλλον αυτό, δικαιούται ειδική προστασία και βοήθεια εκ μέρους του κράτους. Στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία μητρώου οικογενειών με σκοπό την τοποθέτηση σε αυτές ασυνόδευτων ανηλίκων, ώστε να φιλοξενηθούν εκεί για το χρονικό διάστημα μέχρι την επανένωσή τους με την οικογένειά τους. Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και προτείνεται ως η καλύτερη λύση για την ενσωμάτωση και την υποδοχή των ασυνόδευτων παιδιών. Ποια είναι τα κριτήρια επιλογής των οικογενειών; Προτεραιότητα δίνεται σε οικογένειες που προέρχονται από χώρες καταγωγής ίδιες με αυτές των παιδιών ή που μοιράζονται το ίδιο πολιτισμικό υπόβαθρο, και συγκεκριμένα στις ομόγλωσσες, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα παιδιά θα μπορούν να επικοινωνήσουν ευκολότερα, καθώς τα περισσότερα είναι στο ηλικιακό φάσμα της εφηβείας (10-16 ετών). Τι κερδίζει το παιδί από τη φιλοξενία του σε τέτοιο περιβάλλον; Η φιλοξενία σε οικογενειακό πλαίσιο παρέχει στο παιδί ασφάλεια, σταθερότητα και ηρεμία. Βιώνει και πάλι θετικά συναισθήματα αποδοχής και εμπιστοσύνης. Ποιες είναι οι βασικότερες ανάγκες αυτών των παιδιών; Όπως είναι αναμενόμενο, τα παιδιά αυτά χρειάζεται να νιώσουν ασφαλή, ώστε να εμπιστευτούν άτομα και να μοιραστούν τις αγωνίες τους. Σίγουρα, χρειάζονται χρόνο και υπομονή μέχρι να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Όπως όλα τα παιδιά, έχουν ανάγκη να ονειρεύονται και να σχεδιάζουν το μέλλον τους, καθώς επίσης και να βιώνουν την παιδικότητά τους. www.metadrasi.org

24.3.16 – lifo

11

Μακεδονία ξακουστή

Πού μας πάνε τα ποιήματα; Talk of the Town

«… του Αλεξάνδρου η χώρα / που έδιωξες τους βάρβαρους / κι ελεύθερη είσαι τώρα», ξεκινούσε ένα γνωστό πατριωτικό άσμα που μαθαίναμε ήδη στο δημοτικό λίγες μόλις δεκαετίες πριν.

Δεν έχουμε ανάγκη μια Παγκόσμια Μέρα Ποίησης για να μείνουμε λίγο παραπάνω στα ποιήματα.

Όπως έγραφε ο πικρός Σαχτούρης … είναι όλοι τους δακρυσμένοι όμως κοιτάζουν τις ουράνιες ρεκλάμες και μια ζητιάνα που πουλάει τσουρέκια στον ουρανό Γι’ αυτό, αν το σκεφτούμε καλά, το ποίημα ξέρει να αποδίδει δικαιοσύνη, όταν όλα τα άλλα έχουν αποτύχει. Γι’ αυτό το χρειαζόμαστε, ακόμα και σε μια στήλη πολιτικής σκιαγράφησης, όπως αυτή. 1 Από τη συλλογή «Άξαφνα» στο Γιάννης Ρίτσος, Ποιήματα ΙΔ’, Κέδρος.

12 lifo – 24.3.16

α π ό τ ο ν θ οδωρη αν τ ων ο π ουλο

Δεν έχουμε ανάγκη μια Παγκόσμια Μέρα Ποίησης για να μείνουμε λίγο παραπάνω στα ποιήματα. Για να δώσουμε προσοχή σε αυτά τα τεχνουργήματα της φαντασίας που μάθαμε ίσως να τα αγαπάμε ανεπίσημα και ιδιωτικά, παρά το ποτάμι των δημόσιων αναγνώσεων και τις υπερπροσφορές ποιητικότητας στο Διαδίκτυο. Τι μας δίνουν, όμως, ακόμα τα ποιήματα που παραμένει πολύτιμο; Το μικρό ποίημα που διάλεξα για παράδειγμα έχει μια δική του απάντηση. Δεν είναι η μοναδική, ούτε καλύπτει όλο τον ποιητικό χάρτη, αλλά μου φαίνεται πειστική. Το ποίημα, λοιπόν, προσφέρει ένα διαφορετικό μέτρο εκτίμησης των πραγμάτων. Σαν να βάζει το ανυπολόγιστο μέσα σε όλους τους μικρο-υπολογισμούς. Είναι, όμως, και υπενθύμιση μιας οφειλής: μας δείχνει, κάθε φορά, πόσο πολλά χρωστάμε στο φαινομενικά ασήμαντο. Αποκαθιστά, έτσι, ένα άλλο νόημα ζωής, συναρμολογημένο από εικόνες, πράξεις και σιωπές. Μια ζωή πολυσήμαντη μέσα από τις απειροελάχιστες διαστάσεις όσων περνούν συχνά απαρατήρητα. Θα πει κανείς: ο κομμουνιστής Ρίτσος, «κολλημένος» με τα σιδηρουργεία και τα εργαλεία, άρα με τον εργάτη κ.λπ. Αλλά αυτή θα ήταν η πιο επιδερμική εκδοχή. Η ιδεολογία στην ποίηση είναι πάντα η λιγότερο δεσμευτική αλήθεια. Γιατί τα σιδηρουργεία και οι τροχαλίες μαρτυρούν πάνω απ’ όλα έναν πλούσιο υλικό κόσμο. Είναι τα ταπεινά πράγματα που έχουν τη δυνατότητα να περάσουν και να βρουν στέγη στο ποίημα. Όπως τα παράθυρα, οι πόρτες, οι θάλασσες και όλα τα άλλα «αντικείμενα» της ποίησης. Φύση και Ιστορία μαζί, ακατέργαστη και δουλεμένη ύλη. Άνθρωποι, τόποι και σκεύη. Η ποίηση υπονοεί ότι όλα αυτά δεν βρίσκονται κάπου έξω από μας και έξω απ’ τις σκέψεις μας. Είμαστε εμείς οι ίδιοι, το πεπερασμένο άδοξο υλικό της κατασκευής μας. Ο ποιητής απλώς επιλέγει αυθαίρετα τι θα διασώσει. Ποιο κομμάτι χρόνου και ποια μυστικά περάσματα. Φτιάχνει το κάθε ποίημα σαν μνημείο στο ασήμαντο, συχνά προς τιμήν «ανώνυμων αγίων». Και εδώ συναντούμε το αποτύπωμα της νεότερης τέχνης. Το μοντέρνο στην πιο γενναιόδωρη εκδοχή του: τη φιλόξενη υποδοχή των μικρών πραγμάτων στην αφήγηση. Μια νέα προσοχή στα ταπεινά. Αυτό έκανε το μεγάλο «ρεαλιστικό μυθιστόρημα» στις καλύτερες στιγμές του και με άλλον τρόπο το υπηρετούν πολλοί από τους σύγχρονους ποιητές. Ξαναρωτάω, όμως, γιατί να το χρειαζόμαστε αυτό; Δεν είναι όλα αυτά μια κάπως παλιά τεχνολογία ρεμβασμού και σχόλης, ένας αριστοκρατικός αέρας που μόνο ως φάρσα μπορεί να επιβιώνει σήμερα; Να μην ξεχνάμε, όμως, ότι το ποίημα είναι μια δημοκρατική, μια σχεδόν πληβειακή «αριστοκρατία». Σε αυτό και τα πιο αφανή λογαριάζονται άξια λόγου και τιμής. Οι ποιητές είναι αυτοί που χαρίζουν τίτλους ευγενείας στο «καθετί». Ξαναορίζουν, δηλαδή, την καταγωγή των πραγμάτων και φαντάζονται συχνά την πιο παράδοξη έκβαση.

Belli

α π ό τ ον ν ι κόλ α σ εβα σ τά κη

Σκέψεις

Παραβιάζοντας την τάξη αυτής της στήλης, αρχίζω σήμερα με ένα ποίημα του Ρίτσου1: Σιωπηλά πράγματα ταπεινά εκείνο το παλιό σιδηρουργείο γκρεμισμένο ένα σφυρί ένα πέταλο μια τροχαλία ταπεινά πράγματα προπάντων σιωπηλά δε σου αναθέτουν τίποτα δε σου απαιτούν ωραία πολυσήμαντα αυτάρκη μες στην παραδεγμένη τους ασημαντότητα έτοιμα για το ποίημα

Ήταν τότε που τα «Μυστικά του Βάλτου» της Πηνελόπης Δέλτα κι άλλα τέτοια μανιχαϊστικά εθνοπατριωτικά αναγνώσματα ήταν απαραίτητα αξεσουάρ κάθε παιδικής βιβλιοθήκης. Και φουσκώναμε από περηφάνια τα μαθητούδια με τις γαλανόλευκες ποδιές που η Μακεδονία «μας» ξανάγινε ελληνική και παραξενευόμασταν όταν σε οικογενειακή εκδρομή στις Πρέσπες ακούγαμε κάποιους χωρικούς να μιλάνε μια άλλη γλώσσα, κανένα σχολείο δεν μας είχε προετοιμάσει ότι δεν είμαστε άπαντες ένδοξοι «κλώνοι» του Περικλή και της Ασπασίας, μήτε τιμημένα τρισέγγονα του Μεγαλέξανδρου, ότι, αντίθετα, κι εμείς «Βαλκάνιοι μπάσταρδοι» τυγχάνουμε, ότι, παρά τις εθνοκαθάρσεις κι ανταλλαγές πληθυσμών του προηγούμενου αιώνα στην ευρύτερη περιοχή μας, έχουμε ακόμα συμπολίτες με διαφορετική γλώσσα, θρησκεία ή/και εθνική συνείδηση, ότι στον καθημερινό αγώνα για τη βιοπάλη καμιά διαφορά δεν κάνει το τι ιδεοληψίες κουβαλάμε στο κεφάλι μας. «Πάσχοντας από αγιάτρευτο εθνικιστικό δαλτονισμό, βλέπουμε πεντακάθαρα τη φυλετική πανσπερμία της Γιουγκοσλαβίας και τους Κούρδους της Τουρκίας, αλλά αρνιόμαστε κάποιαν ιδιαιτερότητα στους Αρβανιτάδες μας και στους Σλαβομακεδόνες. Η στραβωμάρα καλλιεργείται στα σχολεία μας. Κι έτσι είναι αδύνατον να νιώσουμε τα καλά και τα κακά της Ευρώπης» έγραφε χαρακτηριστικά ο Ηλίας Πετρόπουλος τον Δεκέμβριο του ’88. «Οι Νεοέλληνες φρονούν πως είναι κληρονόμοι της αρχαίας Ελλάδας και του Βυζαντίου και ότι μπορούν να διεκδικούν μονοπωλιακώς τη λέξη “Μακεδονία”… Οι πατριώτες μου θα αναγκαστούν να πιουν πολλά πικρά ποτήρια» σχολίαζε προφητικά την εποχή του βέτο Σαμαρά και των «παλλαϊκών» συλλαλητηρίων. Και οι διπλωματικές λύσεις να απορρίπτονται συλλήβδην και οι ψύχραιμες φωνές να πνίγονται μέσα σε ένα εκατέρωθεν σοβινιστικό παραλήρημα, εξόφθαλμα κιόλας υποκριτικό από πλευράς μας, εφόσον καθόλου δεν σνομπάρουμε την «ακατονόμαστη» χώρα όταν είναι να στήσουμε μπίζνες, να τζογάρουμε στα καζίνο ή να ψωνίσουμε κοψοχρονιά από τα παζάρια της. Και οι λίγες χιλιάδες μειονοτικοί που δεν εκδιώχτηκαν το ’45 να «προγκάρονται» ή να μπλέκουν σε πολιτικά παιχνίδια, πληρώνοντας ακόμα τις «αμαρτίες» της μαζικής τους στράτευσης με τον ΕΛΑΣ στην Κατοχή, οπότε το ΚΚΕ κήρυττε την αυτοδιάθεση των «γηγενών» Μακεδόνων. Τα τελευταία χρόνια όλη τούτη η ανόητη μακεδονολογία είχε ατονήσει. Με τη Μακεδονία –είτε την «αποδώ», που πρόσφυγες Μικρασιάτες κυρίως την εποίκισαν, είτε την «αποκεί», που επίσης επενδύει σε φανταστικούς προγόνους– να βρίσκεται πια καθημερινά στην επικαιρότητα ένεκα η (Ον) Ειδομένη και το σύγχρονο, πλέον, προσφυγικό, έφτασε η «ατυχής» αναφορά ενός υπουργού για να ξαναθεριέψει το ζήτημα του «άφατου» ονόματος: Η ακροδεξιά (φανερή και… κρυφή) εξανέστη, ο Καμμένος έσπευσε να δικαιολογήσει την καταρρέουσα πολιτική του ύπαρξη, ο Τσίπρας δεν τόλμησε καν να διανοηθεί μια ορίτζιναλ αριστερή, ακομπλεξάριστη απάντηση στις εθνικιστικές κορόνες του συνεταίρου μην τυχόν και ραγίσει το παράταιρο «μπετόν αρμέ» των 153 και οι πιο «προκατειλημμένοι» ανάμεσά μας αναρωτιούνται μήπως όλος αυτός ο τάχα πατριωτικός «μπουχός» είναι στάχτη στα μάτια ενόψει νέων εξοντωτικών μέτρων, αλλά και της πλήρους στρατιωτικοποίησης του μεταναστευτικού ύστερα από τις «παράτυπες» συμφωνίες ντροπής Ε.Ε.-Τουρκίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, η προφητική και ελαφρώς προβοκατόρικη κατάληξη του πατριωτικού άσματος της εισαγωγής: «Μακεδονόπουλα μικρά / τώρα κι εσείς χαρείτε / προτού κι εσείς στα βάσανα / όλου του κόσμου μπείτε» λέει, προεξοφλώντας, τρόπον τινά, ότι «καλά κι ωραία» τα εθνοπερήφανα πανηγύρια, σημασία όμως έχει ότι από αύριο «τα κεφάλια μέσα» σε μια γεωγραφική περιφέρεια που διεκδικεί επάξια το εθνικό πρωτάθλημα ανεργίας, με τα σχετικά ποσοστά να αγγίζουν το 50% κατά περιοχές. Αλλά τι τα θες, «όσο περισσότερο σου κλέβουν τη ζωή / τόσο σε ταΐζουν έθνος και φυλή!», που λέει και το εξαρχειώτικο σύνθημα! Κι ενόσω εμείς εδώ στα ταλαίπωρα Βαλκάνια ακόμα παλεύουμε με τα φαντάσματα της Ιστορίας, οι βρικόλακες της μετανεωτερικότητας είναι πάλι εδώ: Καθώς γράφονταν αυτές οι γραμμές, είχαμε ένα νέο, πολύνεκρο τρομοκρατικό χτύπημα στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών και στον σταθμό μετρό Μάαλμπεκ διά χειρός ISIS. Κοντεύουν, λέει, τους 30 οι νεκροί, εκατοντάδες οι τραυματίες. Αστυνομοκρατία, αυταρχισμός, ρατσισμός και μισαλλοδοξία κάνουν ξανά πάρτι στην ήπειρό μας, τα φαντάσματα της Ιστορίας, βλέπεις, δεν επιβουλεύονται πια μόνο τη Βαλκανική Χερσόνησο, γελιόμαστε όμως αν νομίζουμε ότι η ομφαλοσκόπηση απαντά στις προκλήσεις των καιρών.

κει μ εν ο : m . hu l o t , φωτ ο γ ραφι α: π αρι ς ταβ ι τ ι αν

100' με τον

Wild Drawing

Ο καλλιτέχνης του δρόμου από το Μπαλί έχει φτιάξει ένα εντυπωσιακό mural 350 τ.μ. στην γκαλερί Σαρρή 12.

Ο WD, παρόλο που έχει ένα όνομα (Wild Drawing) που σε προετοιμάζει για μια ατίθαση εμφάνιση, είναι πολύ διακριτική παρουσία, μικρόσωμος και χαμηλών τόνων, τόσο, που περνάει σχεδόν απαρατήρητος. Καλλιτέχνης από το Μπαλί, με εμπειρία στο σχέδιο από τα πολύ νεαρά του χρόνια, έφτασε στην Αθήνα πριν από μία δεκαετία για να βάψει και από τότε την έκανε σπίτι του. «Είναι ωραία η Αθήνα», λέει, «μου αρέσει και έχω επιλέξει να μένω εδώ, παρ’ όλες τις δυσκολίες. Βέβαια, τίποτα δεν είναι για πάντα, η αλήθεια είναι ότι έχω σκεφτεί πολλές φορές να φύγω. Στην Αθήνα, αυτήν τη στιγμή, γίνονται πολλά πράγματα σε όλους τους τομείς της τέχνης –η τέχνη μεγαλουργεί σε κρίσιμες ιστορικές περιόδους, όπως

αυτή που διανύουμε–, αλλά δεν νομίζω ότι παίρνουν τη δημοσιότητα που τους αξίζει. Υπάρχουν ομάδες, κολεκτίβες, μεμονωμένοι καλλιτέχνες, δουλειές, που, αν έρχονταν από το εξωτερικό, θα έβρισκαν μεγάλη ανταπόκριση και στήριξη. Και να σκεφτεί κανείς ότι ξένοι καλλιτέχνες και διεθνείς καλλιτεχνικοί θεσμοί επιλέγουν σήμερα την Αθήνα –και με κριτήριο αυτήν ακριβώς τη γεωπολιτική, οικονομική και ανθρωπιστική κρίση– ως το πιο ταιριαστό μέρος και κοινό για να παρουσιάσουν το έργο τους». Τα τελευταία χρόνια ο WD έχει αφήσει έντονα τη σφραγίδα του στους δρόμους της πόλης με έργα με πολιτικό μήνυμα και ξεκάθαρα κοινωνικά σχόλια που τον έχουν κάνει έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους καλλιτέχνες. Από τα πρώτα ασπρόμαυρα σχέδια με τη 24.3.16 – lifo

13

Talk of the Town χαρακτηριστική «αθώα φάτσα» με την υπογραφή του, τα πολύχρωμα πορτρέτα του Joker-σεφ, τα ανθρώπινα κεφάλια με το μότο «All you need is a joke» (τα οποία υπάρχουν ακόμα στον Κεραμεικό), μέχρι τα murals στα Εξάρχεια (το πιο πρόσφατο είναι ο «Άστεγος», «No land for the poor»), το Space Monkey στην πανεπιστημιούπολη στου Ζωγράφου και τους Ελέφαντες («What if I fall? But imagine, what if you fly?») που έκανε πριν από μερικούς μήνες, έχει κερδίσει τον σεβασμό όλων, ακόμα και καλλιτεχνών πέρα από τη street art. Η επαφή του με την τέχνη ξεκίνησε όταν ήταν μικρό παιδί. «Κάθε τελετή στους ναούς είναι μια αφορμή για να γνωρίσεις και να εξασκηθείς στην τέχνη, είτε ζωγραφίζοντας είτε κάνοντας διάφορες κατασκευές με το χέρι» λέει. «Ο παππούς μου κατασκεύαζε φιγούρες για το Θέατρο Σκιών που έχουμε στο Μπαλί (Wayang Kulit) και έδινε παραστάσεις στους ναούς». Είναι αεικίνητος, στρίβει τσιγάρο και τα ράστα μαλλιά του συνοδεύουν την κάθε του κίνηση. Την ώρα που μιλάμε σηκώνεται για να μας ξεναγήσει στην εντυπωσιακή έκθεσή του με τίτλο «Late night tale» που μέχρι το τέλος του μήνα θα φιλοξενείται στην γκαλερί Sarri12, εμπνευσμένη από την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων, μόνο που μέσα από τα μάτια του έχει μετατραπεί σε «Αλίκη στη Χώρα των Πληγών». «Τα ασπρόμαυρα έργα μου είναι παραμύθια σε μικρές ώρες γιατί είναι σκοτεινά», εξηγεί, «επειδή είναι σκοτεινή και η εποχή, πολύ σκοτεινή. Όλα τα θέματα στη “Χώρα των Πληγών” προέκυψαν από την καθημερινότητά μας, όσα ζού-

με γύρω μας, από αυτά που ακούμε». Είναι μία από τις σπάνιες εκθέσεις του. Η προηγούμενη ήταν τον Δεκέμβριο στο Λονδίνο, επειδή προτιμάει να ζωγραφίζει στον δρόμο. «Σε γκαλερί δεν κάνω έργα μου πολύ συχνά, μου αρέσει περισσότερο ο δρόμος, γιατί μπορώ να κάνω τα πάντα και να τα βλέπει ελεύθερα ο καθένας, ενώ η γκαλερί έχει περιορισμούς» λέει. «Την έκθεση την κάνω για βιοπορισμό. Αν μπορούσα να βιοποριστώ αλλιώς, δεν θα έμπαινα σε γκαλερί, θα έβαφα μόνος τον δρόμο. Ζω από αναθέσεις τοιχογραφιών που μου γίνονται και από λίγα έργα που πουλάω, πιο πολύ από δουλειές που μου αναθέτουν. Μόνο τη δουλειά μου έχω, δεν διαθέτω άλλους πόρους. Δύσκολα επιβιώνεις πια, δεν υπάρχουν λεφτά και η δουλειά που έχω δεν είναι σίγουρη. Παλιότερα έκαναν πιο πολλά έργα σε σπίτια, σε παιδικά δωμάτια. Τώρα αυτά κόπηκαν και όσα παραγγέλνουν είναι από τον επαγγελματικό χώρο. Από εκεί προσπαθώ να ζήσω. Είναι αστείο, αλλά τα έργα στον δρόμο διαρκούν πιο πολύ απ’ ό,τι σε μια έκθεση. Υπάρχουν έργα μου σε δρόμους της Αθήνας που δεν έχει αγγίξει κανείς εδώ και τέσσερα χρόνια, ενώ σε μια γκαλερί μένουν όσο διαρκεί η έκθεση και μετά οι τοίχοι ασπρίζονται για την επόμενη». Το τεράστιο mural στην γκαλερί τού πήρε 14 μέρες να ολοκληρωθεί και έχει βάψει κάθε σπιθαμή του χώρου, σχεδόν 350 τετραγωνικά μέτρα, τους τοίχους, τα ταβάνια, τα πατώματα, τις σωληνώσεις της θέρμανσης που έχουν ενσωματωθεί στο σκηνικό. Πριν από μερικές μέρες τοποθέτησε στα κενά σημεία που είχε αφήσει πίνακες που επίσης ενσωματώνονται στο τελικό mural, με λεπτομέρειες που είναι προς πώληση. « Έχει έντονη αναφορά στα κόμικ, που αγαπάω πολύ», λέει,

14 lifo – 24.3.16

«και είναι μια αφήγηση που ξεκινάει από την εποχή της αθωότητας, περνάει στην καταστροφή της φύσης, στα μεταλλαγμένα, στον πόλεμο, στην προσφυγιά, στη συσσώρευση κεφαλαίου, στην πλύση εγκεφάλου, στο εμπόριο ναρκωτικών, και κλείνει με τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας. Ο κόσμος μας δηλαδή». Η ειδυλλιακή εικόνα της φύσης σε υποδέχεται λίγο πριν αρχίσει το ταξίδι της «Αλίκης», του κάθε επισκέπτη, δηλαδή, που μπαίνει στον χώρο της έκθεσης. Στην περιπλάνησή σου συναντάς τον κούνελο που κρατάει στο χέρι του ένα ρολόι που λιώνει (με αναφορές στον Νταλί) και συμβολίζει τον χρόνο που χάνεται, τον Ντόντο νεκρό, με το κουφάρι του γεμάτο σκουπίδια που παραπέμπει στη γνωστή viral εικόνα του πουλιού στη θάλασσα, τους Tweedledee και Tweedledum, τους δίδυμους που τρώνε junk food με βουλιμία – «μεταλλαγμένα, supersized φαγητά, ο καταναλωτισμός σε όλο του το μεγαλείο» σύμφωνα με τον καλλιτέχνη. Πιο πέρα, ο Mad Hatter έχει γίνει ο Θείος Σαμ με όπλα στα χέρια. Υποτίθεται ότι θα φέρει ειρήνη στον κόσμο με τις παρεμβάσεις του, αλλά φέρνει μόνο πόλεμο και καταστροφή. Μετά την καταστροφή, έρχονται οι πρόσφυγες. Ο πόλεμος γίνεται για το πετρέλαιο, αυτός είναι ο κύριος λόγος, και πάνω στα βαρέλια κάθεται ένας Άραβας-κάμπια που δεν νοιάζεται για όσα συμβαίνουν γύρω του. Οι πρόσφυγες συνεχίζουν το ταξίδι τους προς μια βασίλισσα-Άνγκελα Μέρκελ, η οποία κρατάει στα χέρια το γουρουνάκι που είναι ο παγκόσμιος κουμπαράς, η παγκόσμια τράπεζα. Πίσω της είναι η ταμπέλα του Άουσβιτς, μόνο που εδώ δεν λέει «Arbeit macht frei» («Work sets you free») αλλά «Nothing is free». Στον επόμενο τοίχο υπάρχει ζωγραφισμένη σε 3D η πλύση εγκεφάλου που σε αναγκάζουν να υποστείς τα μέσα. Μετά, ο Cheshire Cat συνδέεται με τα ναρκωτικά που σε διαλύουν και είναι μια πολύ επικερδής επιχείρηση. «Η τοιχογραφία ολοκληρώνεται με τα πυρηνικά που προκαλούν μεταλλάξεις σε όλα τα ζώα, αλλά, παρ’ όλη την καταστροφή, ο άνθρωπος θέλει ακόμα να είναι κοντά στη φύση και ψάχνει ένα καταφύγιο» λέει ο WD. «Υπάρχει έστω και μια μικρή ελπίδα ότι κάτι μπορεί να κάνει για να σωθεί. Η νέα γενιά μπορεί να έχει καλό τέλος, όπως στο παραμύθι». Τα τελευταία πέντε χρόνια έχει βάψει σε πολλές χώρες του κόσμου, αλλά τα έργα του είναι παροδικά, συνήθως τα σβήνουν πολύ γρήγορα, σε ελάχιστα σημεία αντέχουν στον χρόνο, όπως στην Αθήνα. «Πραγματικά, δεν ξέρω πού μπορεί να βρει κάποιος τα έργα μου, γιατί, κυριολεκτικά, έπειτα από μερικές ώρες μπορεί και να μην υπάρχουν» λέει. «Όμως, είτε ταξιδεύοντας μόνος σου είτε για κάποιο φεστιβάλ, το βάψιμο έξω είναι πάρτι. Γνωρίζεις άλλους καλλιτέχνες, βάφεις σε φοβερά spots και γενικά το κλίμα είναι υπέροχο! Η τέχνη δεν θα έπρεπε να θεωρείται πολυτέλεια και προνόμιο κάποιας ελίτ, συχνά οικονομικής. Η τέχνη είναι ανάγκη. Εξάλλου, αν δεν ήταν ανάγκη, δεν θα εξελισσόταν ούτε θα επιβίωνε όλα αυτά τα χρόνια, από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να στέκεται στα δυο του πόδια μέχρι σήμερα. Και όσο θα υπάρχει ο άνθρωπος, θα υπάρχει και τέχνη, νομίζω. Όμως η τέχνη δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα. Το πρόβλημα μόνο αυτός που το δημιούργησε μπορεί να το λύσει. Ο άνθρωπος». Τον ρωτάω πώς βλέπει να εξελίσσεται η street art τα τελευταία χρόνια, μετά τις μέρες δόξας που έζησε στα μέσα των ’00s. «Νομίζω ότι παλιά ήταν πιο καθαρή κι αυτό ήταν που την έκανε πιο δυνατή. Σιγά-σιγά, όμως, η street art μετατρέπεται σε προϊόν, γίνεται μόδα και mainstream. Επίσης, κάποιοι street artists, δυστυχώς, δεν κάνουν έργα γιατί πραγματικά το νιώθουν και το αγαπούν, αλλά για τα likes και τη φήμη». «Υπάρχει κάποιος Έλληνας καλλιτέχνης που σου αρέσει πολύ;». «Θαυμάζω τον Θεόφιλο για την επιμονή του, που, παρά το γεγονός ότι δεν μπορούσε να ζήσει από την τέχνη του, εξακολουθούσε να την κρατάει ζωντανή». «Τι σου δίνει ελπίδα;». «Η ανθρωπιά». Η έκθεση του WD «Late night tale» θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Μαρτίου στην γκαλερί Sarri12, Σαρρή 12, Ψυρρή.

«Υπάρχουν έργα μου σε δρόμους της Αθήνας που δεν έχει αγγίξει κανείς εδώ και τέσσερα χρόνια, ενώ σε μια γκαλερί μένουν όσο διαρκεί η έκθεση και μετά οι τοίχοι ασπρίζονται για την επόμενη».

q Μένω στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, στη συμβολή των οδών Αγίας Σοφίας και Αγίου Δημητρίου. Είναι πέντε λεπτά από την Καμάρα. Δεν ξέρω πώς λέγεται η περιοχή, αλλά εγώ τη λέω «Αγίας Σοφίας ψηλά», γιατί έχει μια σχετική ανηφόρα, η οποία μεγαλώνει ανάλογα με το πόσο μεθυσμένος γυρίζεις από το κέντρο. q Μετακόμισα εδώ μαζί με τον τραγουδοποιό Γιάννη Βενιαμίν στην αρχή του Φεβρουαρίου. Δεν την επέλεξα ακριβώς την περιοχή. Ήρθε σαν δώρο Τραγουδοποιός από το σύμπαν. Έφυγε μια φίλη για Erasmus στο Μπιλμπάo και μας άφησε O Ζακ θα κατέβει το σπίτι να το καταστρέψουμε, να το φροντίσουμε.

Κολωνάκι Το Κολωνάκι πήρε το όνομά του από έναν παλιό μαρμάρινο κυλινδρικό στύλο ύψους 2 μέτρων και διαμέτρου 30 εκατοστών που βρέθηκε στην περιοχή. Οι κάτοικοι του Μεσαίωνα έκαναν λιτανείες και ιεροτελεστίες με θυσίες νεαρών ζώων. Στα σημεία όπου κατέληγαν αυτές οι λιτανείες ολοκλήρωναν την ιεροτελεστία και έστηναν το «κολωνάκι».

2 Ιλίσια Τα Ιλίσια, από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της Αθήνας, τα διέρρεε ο Ιλισός ποταμός, που έχει υπογειοποιηθεί από τη δεκαετία του 1960. Την περιοχή ορίζουν οι οδοί Παπαδιαμαντοπούλου, Λαοδικείας, Νυμφαίου και Βακχυλίδου. Στο κατώτερο αυτό τμήμα υπήρχε παλιότερα η φτωχογειτονιά Αβησσυνία.

Τα «παράδοξα» της κρίσης στην κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας. Ένα κλισέ που ακούγεται παντού τα τελευταία 5-6 χρόνια, από δημοσιογραφικά γραφεία και καφενεία, σε λαϊκές αγορές και τραπεζικούς γκισέδες, είναι το γνωστό «η κρίση τα έχει ισοπεδώσει όλα». Αν αυτό το γενικόλογο «όλα» το μεταφέρουμε σε επίπεδο πόλης, μπορούμε να διακρίνουμε όντως αξιοσημείωτες διαφορές. Η κρίση έχει αλλάξει την κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας, έχει διαταράξει παγιωμένες διακρίσεις μεταξύ πλούσιων και φτωχών ή ντόπιων και μεταναστών. Το περιβόητο «λαός και Κολωνάκι», σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει πάψει να ισχύει. Ποιος θα περίμενε, προ κρίσης, ότι «Κολωνακιώτες» θα κρύωναν στα διαμερίσματά τους, ενώ την ίδια ώρα, στον ταπεινό και λαϊκό Άγιο Παντελεήμονα, θα υπήρχε αξιοπρεπέστατο επίπεδο θέρμανσης; Κάτι τέτοιο περιγράφεται στην πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα «Γεωγραφίες της ενεργειακής φτώχειας στην Αθήνα της κρίσης» της Φερενίκης Βαταβάλη και της Ευαγγελίας Χατζηκωνσταντίνου. Οι δύο ερευνήτριες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου πραγματοποίησαν το 2014 και το 2015 δεκάδες συνεντεύξεις με οικογένειες που μένουν σε πολυκατοικίες της Αθήνας με σκοπό να εξετάσουν την πρόσβαση σε επαρκή θέρμανση των κατοίκων της πόλης. Όπως σημείωσε η κ. Χατζηκωνσταντίνου στο «Έθνος»: «Η έρευνα, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, αποκαλύπτει ότι οι κοινωνικές σχέσεις σε συγκεκριμένες πολυκατοικίες συχνά αποκλίνουν από την κυρίαρχη ταυτότητα των περιοχών στις οποίες βρίσκονται. Για παράδειγμα, υπάρχουν νοικοκυριά που κρυώνουν στο Κολωνάκι, διότι η κεντρική θέρμανση της πολυκατοικίας δεν λειτουργεί λόγω χρεών, ενώ φτωχά νοικοκυριά στον Άγιο Παντελεήμονα έχουν ικανοποιητική θέρμανση. Η αναγνώριση και η ερμηνεία αυτού του “παράδοξου” που διαμορφώνεται στο πλαίσιο των πολυκατοικιών είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση των χωροκοινωνικών δυναμικών που αλληλεπιδρούν σε συγκεκριμένες περιοχές». Η πολυκατοικία που επιλέχθηκε στον Άγιο Παντελεήμονα ήταν κατασκευασμένη με αντιπαροχή το 1965, περίοδο κατά την οποία στη γειτονιά διέμεναν κυρίως οικογένειες μεσαίων και ανώτερων οικονομικών στρωμάτων. Είναι γνωστό ότι από τη δεκαετία του 1980 ξεκίνησε ένα κύμα φυγής των κατοίκων προς τα προάστια και ότι τη δεκαετία του 1990 εγκαταστάθηκαν εκεί μετανάστες από την Αλβανία και άλλες χώρες του ανατολικού μπλοκ, όπως και ότι αργότερα ακολούθησαν μετανάστες από την Ασία και την Αφρική. Αυτό που δεν είναι πολύ γνωστό –και έδειξε η έρευνα– είναι ότι τα τελευταία χρόνια επέστρεψαν αρκετοί από τους παλαιούς κατοίκους. Η πολυκατοικία, η οποία έχει έξι ορόφους, 27 διαμερίσματα, έξι εκ των οποίων κενά, και κάποια καταστήματα στο ισόγειο, κατοικείται από συνταξιούχους ιδιοκτήτες, μετανάστες της ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων και διερχόμενους μετανάστες από την Αφρική και την Ασία. Παρά το πολυπολιτισμικό υπόβαθρο, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο η κεντρική θέρμανση λειτουργεί κανονικά. Στον αντίποδα αυτής της κατάστασης βρίσκουμε μια πολυκατοικία στο Κολωνάκι, ένα κτίριο του 1950, με 25 διαμερίσματα και θυρωρό. Αρχικά, οι εμπορικές χρήσεις περιορίζονταν αποκλειστικά στο ισόγειο, αλλά από τη δεκαετία του 1970 και μετά αρκετές οικογένειες μετακόμισαν σε ακριβά προάστια και τα διαμερίσματά τους έγιναν καταστήματα ή γραφεία. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, όμως, αρκετά από αυτά μετακόμισαν σε φθηνότερες περιοχές, ενώ κάποιες οικογένειες με ακίνητα είδαν τα εισοδήματά τους να καταρρέουν. Το 2014 κόπηκε η παροχή αερίου λόγω συσσωρευμένων χρεών και η κατάσταση έγινε πολύ δύσκολη για τους κατοίκους. Πρόσφατα, με πρωτοβουλία τριών ενοίκων αποφασίστηκε να επαναλειτουργήσει η κεντρική θέρμανση για λίγες ώρες και να σταλούν εξώδικα και επιστολές σε όσους χρωστούν. Το τρίτο δείγμα ήρθε από τα Ιλίσια, μια περιοχή που διατηρεί ακόμη τον μεσοαστικό χαρακτήρα της. Στην πολυκατοικία, που διαθέτει 46 διαμερίσματα και καταστήματα στο ισόγειο, συνυπάρχουν νέοι και ηλικιωμένοι, φοιτητές και συνταξιούχοι, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, ντόπιοι και μετανάστες από την Αλβανία, το Πακιστάν και την Ινδία. Το φθινόπωρο του 2012 αποφασίστηκε να μη λειτουργήσει η κεντρική θέρμανση λόγω καθυστερήσεων στην πληρωμή των κοινοχρήστων από το ένα τρίτο των ενοικιαστών. Επαναλειτουργεί από τον χειμώνα του 2014-15 για τέσσερις ώρες το βράδυ. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο πληθυσμός που χρησιμοποιούσε πετρέλαιο για θέρμανση μειώθηκε από 64,4% το 2011 σε 38,18% το 2012. Χιλιάδες νοικοκυριά ζουν χωρίς θέρμανση και ο καλός καιρός που απολαύσαμε σχεδόν όλο το 2015 και τους πρώτους μήνες του 2016 απλώς «κουκουλώνει» το ζήτημα της ενεργειακής φτώχειας ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Η πραγματική διάσταση του προβλήματος αναδύεται όταν πέσει λίγο η θερμοκρασία, με το κρύο να μην κάνει διάκριση σε καλές και λιγότερο καλές περιοχές.

Αγ. Σοφίας, Θεσσαλονίκη

q Η αγαπημένη μου διαδρομή είναι αυτή που πάει ίσια κάτω προς την παραλία. Περνάω δίπλα από την παλαιοχριστιανική εκκλησία της Παναγίας Αχειροποιήτου, ξεχνώντας ότι είναι 1500 ετών, περνάω πάνω και κάτω και δίπλα και μέσα από τα έργα του μετρό, ξεχνώντας ότι συναγωνίζονται την Αχειροποίητο στα χρόνια, περνάω από την πεζοδρομημένη πλέον Αγίας Σοφίας και χαίρομαι που ζουν ανάμεσά μας παιδάκια που παίζουν και τρέχουν και νιώθω να ξεχνάω για λίγο την εφορία (ή, τουλάχιστον, τη σκέφτομαι ως ευφορία). Και μετά καταλήγω στη θάλασσα. Η θάλασσα είναι πάντα ωραία. q Το πιο ενδιαφέρον κτίριο είναι σίγουρα η Αχειροποίητος, που προανέφερα. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα είναι χουντικά και προχουντικά κτίρια, απρόσωπα, αδιάφορα, που βρομάνε αντιπαροχή και ακαλαισθησία. Ενδιαφέροντα κτίρια θα δει κανείς από την Άνω Πόλη και πάνω, που έχει ούτως ή άλλως και συγκεκριμένους περιορισμούς και όρους στον πολεοδομικό κανονισμό. q Σχετικά κοντά είναι ένα κτίριο που λέγεται Αλατζά Ιμαρέτ και τη γλίτωσε από τους χριστιανούς ταλιμπάν του προηγούμενου αιώνα. Ευτυχώς, οι χριστιανοί ταλιμπάν αυτού του αιώνα έχουν κόψει την κακιά συνήθεια της καταστροφής μνημείων. Το Αλατζά Ιμαρέτ χτίστηκε τον 15ο αιώνα, λειτούργησε ως τζαμί, πτωχοκομείο, ιερατική σχολή, χώρος φιλοξενίας προσφύγων με τις ανταλλαγές πληθυσμών και σήμερα λειτουργεί ως εκθεσιακός-πολιτιστικός χώρος. Μας θυμίζει ότι στη γη που πατάμε υπήρξαν και άλλοι άνθρωποι, και πριν από αυτούς κι άλλοι.

από τον δημήτρη κυριαζή

1

Όταν στο Κολωνάκι κρυώνουν και στον Άγιο Παντελεήμονα έχουν ανοιχτά τα καλοριφέρ

σύντομα στην Αθήνα για μία εμφάνιση στον Σταυρό του Νότου (Ν. Κόσμος). Θα κυκλοφορήσει επίσης νέα τραγούδια του τον Σεπτέμβριο.

γειτονιά

Urban

α π ό τ ον δ ημήτ ρ η κυρ ια ζ η

ζακ στεφάνου

q Όλη η Θεσσαλονίκη κρύβει ένα μυστικό: υπάρχει μια ρωμαϊκή πόλη θαμμένη από κάτω. Βέβαια, εμείς είμαστε έξυπνοι σε αυτή την πόλη. Κάναμε εκσκαφές και ρίχναμε θεμέλια τη νύχτα και τα Σαββατοκύριακα, χτίζοντας πολυκατοικίες στη θέση της. Τι είμαστε; Χαζοί, σαν τους Ιταλούς, που έχουν γεμίσει κοτρόνες και σπασμένα μάρμαρα; q Μου αρέσει πολύ αυτός ο μεσήλικας φαρμακοποιός στη γειτονιά που κρατάει το φαρμακείο ως τις 12:30 το βράδυ κάθε μέρα και εγώ πηγαίνω πάντα λίγο πριν κλείσει και του λέω shocking ατάκες, είτε αγοράζω προφυλακτικά είτε αγοράζω χάπια – αυτός είναι πάντα ατάραχος. Προχθές, όμως, τον έκανα να γελάσει. Bingo! q Αν είχα τη δύναμη, θα εξαφάνιζα τους φασίστες από την περιοχή. Αυτό είναι κάτι που θα βελτίωνε οποιαδήποτε γειτονιά του κόσμου. q Με ποιο κομμάτι συνδυάζω τη γειτονιά; Επειδή είναι fail να βάλω δικό μου τραγούδι, παρά το γεγονός ότι έχω ένα που ταιριάζει πολύ, θα προτιμήσω ένα του Αγγελάκα, τη «Γελαστή Ανηφόρα». Μιλάει για άλλο πράγμα, βέβαια, αλλά το τραγουδάω όταν βαριέμαι το ανηφορικό περπάτημα προς το σπίτι και συνεχίζω ακάθεκτος. 24.3.16 – lifo

15

24 ώρες στην Ε2 του Πειραιά Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού. 1.500 άνθρωποι στην κεντρική αποβάθρα του λιμανιού του Πειραιά (από τους συνολικά 4.500 που φιλοξενεί το λιμάνι) βρίσκονται στο έλεος των εθελοντών και του κόσμου, χωρίς καμία επίσημη πληροφόρηση και φροντίδα από το κράτος. Οι κακές συνθήκες, οι ταλαιπωρίες και η παραπληροφόρηση κάνουν την κατάσταση όλο και πιο δύσκολη, και όσο χάνονται οι ελπίδες, η ένταση μεγαλώνει και όσοι ζουν εκεί έχουν φτάσει στα όριά τους. Αυτό είναι ένα χρονικό απ’ όσα συναντήσαμε μια μέρα και μια νύχτα στην Ε2. Από τους M. Hulot, Μαρίνα Πετρίδου - Φωτογραφίες: Πάρις Ταβιτιάν

16 lifo – 24.3.16

ξημερωματα Ο χώρος με τις σκηνές στην αποβάθρα Ε2, αριστερά του κτιρίου του ΟΛΠ.

24.3.16 – lifo

17

24 ώρες στην Ε2 του Πειραιά:

Ε

ίναι περασμένες δέκα το πρωί και το μεγάλο ρολόι στην αποβάθρα Ε2 (που δείχνει ό,τι να ’ναι) χτυπάει στον ρυθμό των «Παιδιών του Πειραιά». Μπαίνοντας στον καταυλισμό των ανθρώπων που έφτασαν ως εδώ αναζητώντας μια καλύτερη μοίρα, και οι οποίοι συνωστίζονται τους τελευταίους μήνες στο πιο μεγάλο λιμάνι της χώρας, η πρώτη εικόνα που αντικρίζουμε είναι ο τσακωμός δύο παιδιών (δεν θα είναι παραπάνω από 5-6 χρονών), που μαλώνουν για μια μπάλα. Την ώρα που προσπαθώ να τα χωρίσω, προσέχω το τεράστιο πανό πάνω ακριβώς από τα κεφάλια μας που γράφει «2.500 χρόνια από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας» και είναι αναπόφευκτη η σκέψη ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει στους ανθρώπους έπειτα από τόσες χιλιάδες χρόνια. Γίνονται ακόμα πόλεμοι, υπάρχει δυστυχία, μετακίνηση πληθυσμών, ξεριζωμός, και ο «πολιτισμός» γίνεται μια λέξη που αφορά λίγους. ρό να πλυθούν. Εκατοντάδες άνθρωποι είναι ξαπλωμένοι ο ένας δίπλα στον άλλο, κάποιοι είναι κουκουλωμένοι και προσπαθούν να κοιμηθούν, άλλοι ασχολούνται με τα κινητά τους, μια νεαρή μητέρα μπροστά μας έχει απλώσει στα πόδια της το παιδί της με το κεφάλι ακουμπισμένο στα πέλματά της και του τραγουδάει. Στις τουαλέτες, μικροί και μεγάλοι περιμένουν καρτερικά τη σειρά τους.

H ΠΑμΠΕΙΡΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

refugees welcome Ο χάρτης της Αττικής με σημειωμένα τα σημεία των προσφυγικών καταυλισμών.

18 lifo – 24.3.16

Ο ήλιος κάνει υποφερτή την αναμονή στην ουρά για το συσσίτιο, τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο και με αυτοσχέδια παζλ στα τσιμεντένια στηρίγματα και όσοι έχουν φάει ήδη πρωινό προσπαθούν να ξεχάσουν για λίγο τα βάσανα και να χαρούν τη λιακάδα. Μια παρέα νεαροί Σύριοι βάφουν στα χέρια και στα πρόσωπά τους τη σημαία της πατρίδας τους και χαμογελώντας μας ζητάνε να τους φωτογραφίσουμε. Παντού βλέπεις μικροσκοπικές σκηνές στις οποίες χωρούν ολόκληρες οικογένειες, μεγάλους ανθρώπους που προσπαθούν να προσαρμοστούν σε συνθήκες πολύ δύσκολες, νεαρούς που φαίνεται να έχουν μεγαλύτερες αντοχές και καλύτερη διάθεση. Απλώνουν ρούχα, σκεπάζουν τις σκηνές με αδιάβροχα, ετοιμάζονται για τη βροχή που προμηνύουν τα σύννεφα τα οποία μαζεύονται απειλητικά πάνω από τα κεφάλια τους. Μαθαίνουμε ότι στις σκηνές ζουν πάνω από 1.000 άτομα, παρόλο που το μάτι σε ξεγελάει και πιστεύεις ότι είναι πολύ λιγότεροι. Μέσα στο κτίριο του ΟΛΠ βρίσκονται όσοι θεωρούνται πιο τυχεροί, γιατί δεν κινδυνεύουν να γίνουν μούσκεμα από τη βροχή, άλλοι 500 άνθρωποι στριμωγμένοι ασφυκτικά, που κοιμούνται σε κουβέρτες στο πάτωμα. Μπαίνοντας στο κτίριο η ατμόσφαιρα γίνεται πολύ βαριά. Δυνατές μυρωδιές κατακλύζουν τον χώρο, κάτι αναμενόμενο και φυσικό για ανθρώπους ταλαιπωρημένους από τις συνεχείς μετακινήσεις που έχουν και-

Ο κ. Σωτήρης Αλεξόπουλος της Παμπειραϊκής Πρωτοβουλίας για τους πρόσφυγες έχει ζήσει την κατάσταση που δημιουργήθηκε σταδιακά στο λιμάνι από την αρχή. «Εδώ, ξεκινήσαμε τον Σεπτέμβρη να κάνουμε άλλη δουλειά, να καλωσορίσουμε με ένα χτύπημα στην πλάτη κι ένα χαμόγελο ταλαιπωρημένους ανθρώπους» λέει βιαστικά. «Να τους παρέχουμε πρόχειρο φαγητό, κανένα τσάι, ρούχα, παπούτσια από τις συνδρομές όλων των Ελλήνων, πρώτες βοήθειες, πληροφορίες για τα ταξίδια και ό,τι άλλο μπορούσαμε. Μας ειδοποιούσαν από την προηγούμενη μέρα τι ώρα θα έφταναν τα καράβια, έρχονταν οι εθελοντές και όλα τα μέλη της Παμπειραϊκής, κάναμε τη δουλειά και σε τέσσερις-πέντε ώρες είχαμε ξεμπερδέψει. Πολλοί από αυτούς, οι Αφγανοί ειδικά, δεν είχαν ξαναμπεί σε βαπόρι και έφταναν εδώ σε μαύρα χάλια. Τους φροντίζαμε, τους βάζαμε στα λεωφορεία και τους ξεπροβοδίζαμε. Όταν έκλεισαν τα σύνορα, άρχισαν να συσσωρεύονται. Εκεί που διαχειριζόμασταν ένα πράγμα εύκολο, που το ξέραμε –κάνουμε το ίδιο όλα τα χρόνια της σκληρής λιτότητας για τους άστεγους και τους άπορους–, βρεθήκαμε με ένα λιμάνι γεμάτο κόσμο. Αυτήν τη στιγμή είναι εδώ 4.500 άτομα σε έξι κτίρια, δύο φορές περισσότεροι απ’ όσους αντέχουν οι χώροι. Μόνο στην Ε2 είναι 1.500 άτομα. Επειδή άργησαν πολύ να στήσουν και να οργανώσουν τα κέντρα φιλοξενίας, παρατηρήθηκε το φαινόμενο να μη θέλουν οι άνθρωποι να φύγουν από δω, γιατί, απ’ όσα ακούνε από αυτούς που πήγαν και ξαναγύρισαν, στα κέντρα φιλοξενίας δεν είναι καλύτερα. Βρήκαν λάσπες, μπουλντόζες που

ακόμα δούλευαν στον χώρο, το ρεύμα να μην έχει ακόμα συνδεθεί. Γύριζαν με τα πόδια από τη Μαλακάσα και τη Ριτσώνα και αυτό κάτι λέει. Αυτό που δεν ξέρω αν έχουν καταλάβει οι Αρχές είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να είναι κοντά σε πόλεις. Το λιμάνι αποπνέει μια αίσθηση ελευθερίας και φυγής και, παρά τις κακές συνθήκες και το ότι κοιμούνται στο έδαφος, νιώθουν ότι είναι ελεύθεροι. Μπορούν να πάρουν το μετρό και να πάνε στο Μοναστηράκι να χαζέψουν, ενώ στις ερημιές, όπου μπορεί να είναι ωραία το καλοκαίρι, τώρα δεν έχει τίποτα. Δεν είναι όλοι αυτοί οι άνθρωποι εδώ ενδεείς, κάποιοι έχουν λεφτά. Μερικοί από αυτούς, όταν είδαν τα χάλια μας, πήγαν σε ξενοδοχεία. Πρέπει να βρεθεί τρόπος να απομακρύνονται, γιατί προστίθενται συνέχεια νέοι και πλέον είναι περισσότεροι αυτοί που έρχονται από αυτούς που φεύγουν. Και απ’ όσους φεύγουν, πολλοί ξανάρχονται. Και δεν μπορείς με το ζόρι να τους διώξεις από δω. Δεν υπάρχει και τέτοια πρόθεση από κανέναν. Έχουμε φτιάξει μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους, αλλά όταν τους είπαμε ότι εκεί που θα πάνε είναι καλά και δεν ήταν, αυτομάτως ράγισε αυτή η σχέση. Έτσι, αποφασίσαμε να μη λέμε τίποτα».

ΕΝΑ ΑΛΛΟΚΟΤΟ ΣΚΗΝΙΚΟ Ένα γκράφιτι με τη Νίκη της Σαμοθράκης από την ομάδα Urban Act στο ψηλό τσιμεντένιο κτίριο στολίζει το background της Ε2. Μπροστά του, οι σκηνές, τα απλωμένα ρούχα από τις μπουγάδες και τα παιχνίδια των παιδιών φτιάχνουν ένα αλλόκοτο σκηνικό φαβέλας που μοιάζει από άλλη ήπειρο. Δίπλα, χημικές τουαλέτες στη σειρά, που χωρίζουν τις σκηνές σε δύο μαχαλάδες, τρία κορίτσια με πολύχρωμα τσαντόρ γελούν δυνατά κι εξαφανίζονται μόλις δουν τη μηχανή του φωτογράφου. Διασχίζοντας τα στενά περάσματα που χωρίζουν τις σκηνές, παρατηρούμε τα παραταγμένα παπούτσια μπροστά στα ανοιγμένα φερμουάρ των εισόδων και μέσα σε μία από αυτές ολόκληρη η οικογένεια να κολατσίζει με κονσέρβες τόνου και μαύρο τσάι με γάλα. Αυτό που μας κάνει εντύπωση είναι οι αμέτρητες φανέλες, τα μπουφάν και τα σκουφιά του Ολυμπιακού που κυκλοφορούν – όπως μάθαμε αργότερα, την προηγούμενη ημέρα η ομάδα, μαζί με το φαγητό, μοίρασε και ρούχα. Ο Χρήστος, 26 χρονών, υπάλληλος του ΟΛΠ που σκουπίζει μπροστά από τις σκηνές και είναι υπεύθυνος για την καθαριότητα στις πύλες Ε1 και Ε2, μας λέει ότι η κατάσταση με τους πρόσφυγες ξεκίνησε τον Ιούνιο και εξελίχθηκε σιγά-σιγά. «Όταν έκλεισαν τα σύνορα, εγκαταστάθηκαν εδώ. Άνοιξαν όλες τις αίθουσες που υπάρχουν σε όλες τις αποβάθρες και η κατάσταση γίνεται όλο και χειρότερη. Κάθε αίθουσα έχει από δύο καθαρίστριες που κάνουν ό,τι μπορούν, γιατί δεν προλαβαίνουν» λέει. « Έχει πολύ κόσμο που προσπαθεί να πλυθεί όπου βρει, γενικά επικρατεί ένα χάος. Έχουμε τρεις βάρδιες και κάνουμε και υπερωρίες για να διατηρηθεί ο χώρος καθαρός. Πολλοί πηγαίνουν στη Ραφήνα, στο κέντρο φιλοξενίας, και γυρνάνε πάλι πίσω. Κάποιοι πιτσιρικάδες, πάντως, μας βοηθάνε όταν έρχονται τα φορ-

τηγά για τα σκουπίδια, είναι πολύ ευγενικό εκ μέρους τους». Στον χώρο της Ε2 βρίσκονται πολλές ΜΚΟ και πάνω από 70 εθελοντές που προσφέρουν καθημερινά, μέρα-νύχτα, όσα θα έπρεπε να προσφέρει σε αυτούς τους ανθρώπους η πολιτεία: φαγητό, περίθαλψη, είδη πρώτης ανάγκης, πληροφόρηση. Άλλες τόσες είναι στην Ε1. Με την κατάσταση που δημιουργήθηκε τα τελευταία 24ωρα με το κλείσιμο των συνόρων, η παραπληροφόρηση πάει κι έρχεται και όσα μαθαίνουν από ανθρώπους που μεταφέρουν φήμες και μοιράζουν φυλλάδια που εκφράζουν τις δικές τους απόψεις μόνο σύγχυση δημιουργούν. Το κράτος δεν υπάρχει πουθενά και καλούνται οι ΜΚΟ και οι εθελοντές να αναλάβουν όλο το βάρος της φροντίδας χιλιάδων ανθρώπων.

Έχουμε αντικατα- Ο ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΩΝ ΜΚΟ στήσει το Η κ. Αθηνά Λαμπρινίδου είναι εθελόντρια που κράτος και γι’ αυτό εκείνο έχει επαναπαυτεί και δεν κάνει τίποτα στο λιμάνι. Δεν υπάρχει ούτε ένας επίσημος βρίσκεται στον Πειραιά από την «ώρα μηδέν» μεταφρα- κι έχει ζήσει τα πάντα από πρώτο χέρι. «Η εμπειρία που έχω αποκομίσει μένοντας πολλές στής για μέρες στο λιμάνι είναι ότι υπάρχουν σημαντινα πει στη κά προβλήματα που, δυστυχώς, ενισχύουν το χάος, με αποτέλεσμα να μην έχει επιτευχθεί η γλώσσα αποσυμφόρηση και να κυριαρχεί η προχειρότητα» λέει. «Ο βασικός στόχος είναι οι πρόσφυγες τους δυο να πάνε στους προσφυγικούς καταυλισμούς, εγκριθούν οι αιτήσεις ασύλου και να φύγουν πράγματα. να προς τη χώρα που επιθυμούν, για μετεγκατάσταση ή επανένωση με μέλη της οικογένειάς τους που ζουν εκεί. Αυτό το έχει αναλάβει η Ύπατη Αρμοστεία και αφορά κυρίως Σύριους και Ιρακινούς. Μέσω του Relocation μπορούν να πάνε σε 25 χώρες και το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει αναλάβει το EASO (European Asylum Support Office) μαζί με τη μη κυβερνητική οργάνωση PRAKSIS. Μέχρι τώρα τους πήγαινε σε κάποια ξενοδοχεία, κάτι που πλέον είναι ανέφικτο, με αποτέλεσμα η PRAKSIS να μην έρχεται πια στο λιμάνι. Οι άνθρωποι που ταλαιπωρούνται τόσο καιρό έχουν φτάσει στα όρια της αντοχής τους και τα προβλήματα όλο και μεγαλώνουν. Κάποιος που βρίσκεται σήμερα στο λιμάνι και θέλει να φύγει δεν ξέρει τι να κάνει, επειδή δεν υπάρχει καμία πληροφόρηση. Όποιας εθνικότητας και να εί-

σαι αυτήν τη στιγμή, δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να σε κατευθύνει στο τι να κάνεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι από την κυβέρνηση δεν έχει έρθει επίσημα κανείς. Όποιος έρχεται στο λιμάνι καταφθάνει ξαφνικά, χωρίς καμία ενημέρωση, κάθεται κάποιες ώρες και, στη συνέχεια, φεύγει. Αυτό συμβαίνει κάθε μέρα. Αυτήν τη στιγμή επικρατεί ένα μπάχαλο, γιατί δεν υπάρχει κανείς για να δώσει υπεύθυνα οδηγίες, να απαντήσει στις ερωτήσεις αυτών των ανθρώπων. Φανταστείτε ότι για να ζητήσει άσυλο στη χώρα μας κάποιος, πρέπει να κάνει συνέντευξη μέσω Skype, γιατί τα γραφεία στην Κατεχάκη έκλεισαν λόγω πανικού. Πώς να εξηγήσεις σε απελπισμένους ανθρώπους ότι χρειάζεται να κάνουν συνέντευξη μέσω Skype; Εμείς, που γνωρίζουμε το μέσο, χρειαστήκαμε δύο 24ωρα για να βρούμε ποια είναι τα Skype names από τα οποία μπορείς να αντλήσεις πληροφορίες και πώς ακριβώς μπορεί να γίνει αυτό. Είναι δυνατόν μια γιαγιά από το Αφγανιστάν να κάνει αίτηση μέσω Skype; Χθες, ένας

ήταν διαφορετικά. Για παράδειγμα, τη Ριτσώνα την έστησαν πρόχειρα και δεν σκέφτηκαν ούτε τα βασικά, ας πούμε να στρώσουν χαλίκια για να μη λασπώνει το έδαφος. Έτσι, με την πρώτη βροχή, πλημμύρισαν τα πάντα, με αποτέλεσμα να ξαναφύγουν οι πρόσφυγες και να επιστρέψουν στον Πειραιά. Χιλιάδες ευρώ πεταμένα, επειδή κάποιοι δεν έχουν εμπειρία. Στον Πειραιά υπάρχουν Σύριοι, Αφγανοί, Ιρακινοί και λίγοι Αφρικανοί. Όλοι αυτοί θέλουν να κάνουν αιτήσεις για να φύγουν. Θέλουν να έχουν φαΐ, ντους και πληροφόρηση. Αυτήν τη στιγμή είναι στο έλεος του κόσμου, τους ταΐζουν οι εθελοντές και όσα προσφέρουν οι Έλληνες. Και οι μόνες πληροφορίες που έχουν είναι από τους εθελοντές. Μαζεύουμε ερωτήσεις και τρέχουμε να τους βρούμε τις απαντήσεις. Παράλληλα, όποια οργάνωση θέλει, έρχεται και μοιράζει φυλλάδια, με αποτέλεσμα να κυριαρχεί ένα χάος στις πληροφορίες που παίρνουν. Έχουμε αντικαταστήσει το κράτος και γι’ αυτό εκείνο έχει επαναπαυτεί και δεν κάνει τίποτα

Αλγερινός έπρεπε οπωσδήποτε να προχωρήσει τη διαδικασία ασύλου και του είπαν ότι την τάδε ώρα έπρεπε να πάρει τηλέφωνο. Απαντήσαμε ότι δεν έχει ο άνθρωπος Skype για να κάνει τη συνέντευξη, είναι αμόρφωτος, και μας είπαν: “Βρείτε μια ΜΚΟ να τον πάτε, που έχει Ίντερνετ”. Εμείς, οι εθελοντές, να αναζητήσουμε ΜΚΟ που θα μπορεί να κανονίσει τη συνέντευξη! Είναι ένα θέατρο του παραλόγου που πρέπει να αλλάξει άμεσα. Αυτά που ισχύουν για τους Σύριους και τους Ιρακινούς δεν ισχύουν για τους Αφγανούς. Οι εναλλακτικές που έχουν είναι δύο: είτε να ζητήσουν άσυλο στην Ελλάδα είτε να επιστρέψουν πίσω στο Αφγανιστάν. Μόνο αν είσαι Αφγανός και έχεις οικογένεια μπορείς να κάνεις αίτηση για να φύγεις για τις χώρες της Ευρώπης, εφόσον, βέβαια, σου δοθεί άσυλο. Το ιδανικό θα ήταν να υπάρχουν στους προσφυγικούς καταυλισμούς εκπρόσωποι της Ύπατης Αρμοστείας και της EASO, ώστε να μπορέσουν αυτοί οι άνθρωποι να ζουν κανονικά εκεί και να εγκρίνονται τα αιτήματά τους. Όμως τα camps δεν είναι έτοιμα, κανείς δεν ξέρει πού είναι, ποια είναι, αν δουλεύουν, τι υποδομές έχουν και αν διαθέτουν προσωπικό. Αν η κυβέρνηση ζητούσε επισήμως τη βοήθεια της Ύπατης Αρμοστείας, που έχει εμπειρία σε camps, τα πράγματα θα

στο λιμάνι. Δεν υπάρχει ούτε ένας επίσημος μεταφραστής για να πει στη γλώσσα τους δυο πράγματα, οι μόνοι διερμηνείς που υπάρχουν για φαρσί και αραβικά προέρχονται από τους ίδιους τους πρόσφυγες και προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα με τόσο κόσμο. Έχουν εξαντληθεί. Τα λεωφορεία που έρχονταν έχουν σταματήσει. Φτάνουν κάποια στιγμή ένα-δυο και μετά μπορεί να περάσουν τρεις μέρες για να εμφανιστούν πάλι. Κανείς δεν ξέρει πότε έρχονται, πού πάνε και ποιους παίρνουν. Οι συνθήκες είναι απάνθρωπες και η κυβέρνηση είναι απούσα. Και μέσα σε όλα αυτά, φυσικό επακόλουθο είναι η βία. Είναι άνθρωποι που τα όριά τους έχουν ξεπεραστεί. Η αξιοπρέπειά τους έχει μηδενιστεί. Είσαι μουσουλμάνος, πρέπει να πλυθείς για να προσευχηθείς, αυτό όμως πού θα συμβεί; Το σημαντικό είναι να καταφέρουν αυτοί οι άνθρωποι να φύγουν από τον Πειραιά, να πάνε σε σημεία που λειτουργούν κάτω από διεθνείς προδιαγραφές, για να μη ζήσουμε τα χειρότερα. Δεν είναι καθόλου δύσκολο να γίνει μια έκρηξη βίας. Ας μην ξεχνάμε ότι τα κτίρια αυτά στον Πειραιά ανήκουν στον ΟΛΠ και δεν είναι για να μένεις πάνω από δυο μέρες. Καταλαβαίνω ότι είμαστε σε κρίση και όλοι είναι εκνευρισμένοι, με ένα επιπλέον πρόβλημα να προστίθεται, αλλά αν η κυβέρνη-

στη σειρα για κουρεμα Ο Βασίλης ο κομμωτής κουρεύει καθημερινά εθελοντικά πρόσφυγες και μετανάστες.

24.3.16 – lifo

19

24 ώρες στην Ε2 του Πειραιά: ση δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνη της, να ζητήσει βοήθεια. Σκεφτόμαστε πολλές φορές οι εθελοντές να τα παρατήσουμε και να φύγουμε, για να δουν τι θα συμβεί την επόμενη μέρα, αλλά δεν μπορούμε να πουλήσουμε την ανθρωπιά μας επειδή κάποιοι δεν έχουν την ικανότητα να λύσουν το πρόβλημα».

ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Στην Ειδομένη έχασα την ελπίδα μου, η κατάσταση εκεί είναι πολύ κακή. Εδώ είναι σαν ξενοδοχείο πέντε αστέρων σε σύγκριση με εκεί. Η Ελλάδα είναι ωραία χώρα, αλλά έχετε τα δικά σας προβλήματα.

20 lifo – 24.3.16

Μόλις έχει τελειώσει το συσσίτιο και οι εθελοντές στα μαγειρεία ετοιμάζουν το μεσημεριανό, «περίπου 8.000 μερίδες την ημέρα», μας λέει η Αγγελική. Έρχεται εδώ δύο φορές την εβδομάδα και μαγειρεύει, γιατί δεν ξέρει πώς αλλιώς να βοηθήσει την κατάσταση. «Κάνω τα πάντα, ό,τι χρειάζεται. Αυτό κάνουν όλοι οι εθελοντές. Είναι εδώ πάνω από 70 άτομα, 24 ώρες το 24ωρο. Περίπου δέκα άτομα είναι στα μαγειρεία και μαγειρεύουν ό,τι υπάρχει, εκτός από χοιρινό. Οι μερίδες είναι πλούσιες, τους προσφέρουμε φρούτα και λαχανικά, πρωί, μεσημέρι και βράδυ. Ψωμί, μπισκότα, μαύρο τσάι». Οι μαγείρισσες πηγαινοέρχονται κουβαλώντας ταψιά και κατσαρόλες με φαγητά, μεταφέρουν πακέτα με εμφιαλωμένο νερό και ετοιμάζονται για το σερβίρισμα. Την προηγούμενη μέρα υπήρξε ένα επεισόδιο με έναν νεαρό Αφγανό και έναν Σύριο για ασήμαντη αφορμή και έτσι το συσσίτιο σερβίρεται χωριστά σε Σύριους και Αφγανούς άντρες, οι γυναίκες και τα παιδιά μπαίνουν σε ξεχωριστή σειρά. Στο μεταξύ, τα σύννεφα γίνονται βροχή και όλοι τρέχουν να κρυφτούν στις σκηνές και κάτω από τις τέντες των οργανώσεων, όπως το Χαμόγελο του Παιδιού, οι Γιατροί του Κόσμου, ο Ερυθρός Σταυρός. Μια νεαρή μητέρα πλησιάζει το βαν του Χαμόγελου του Παιδιού και ζητάει από έναν εθελοντή γιατρό ένα καροτσάκι για το μωρό της. Της λέει να περάσει ξανά το επόμενο πρωί. Ο Ιάκωβος Απέργης, εθελοντής στο Χαμόγελο του Παιδιού, μας λέει ότι έρχεται στο ρεπό του για βοηθήσει όπως μπορεί. «Η δουλειά μου είναι μάγειρας στο Τζάνειο Νοσοκομείο, εδώ μαγειρεύω εθελοντικά» λέει. «Συλλέγουμε ρούχα, τα μοιράζουμε, προσφέρουμε δημιουργική απασχόληση στα παιδάκια. Είναι δύσκολα τα πράγματα. Βλέπεις μέχρι και περιστατικά που οι μεγάλοι εκμεταλλεύονται τα παιδιά τους για να βρούνε φαγητό ή ρούχα. Οι Σύριοι είναι πολύ ευγενικοί, σε ευχαριστούν για το οτιδήποτε, περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους, αλλά υπάρχουν και εκείνοι που δεν είναι και τόσο υπομονετικοί. Αλλά τα παιδιά, βέβαια, είναι όλα ίδια. Νομίζω πως είναι βασικό να χωρίσουν την περιοχή σε Αφγανούς και Σύριους. Άλλες ανάγκες έχουν οι άνθρωποι που ήρθαν από πόλεμο και άλλες αυτοί που έφυγαν λόγω φτώχειας. Οι μεν έφυγαν επειδή αναγκάστηκαν, οι δε επειδή το επέλεξαν. Δεν θέλουν ψίχουλα, δουλειά θέλουν και την αξιοπρέπειά τους. Φαντάσου να έρχεσαι από πόλεμο και να ζεις σε αυτές τις συνθήκες… Έχω ακούσει από κάποιους να λένε ότι θα προτιμούσαν να επιστρέψουν στη Συρία και ό,τι γίνει, παρά να μείνουν εδώ». Η ουρά για το μεσημεριανό γεύμα ξεπερνάει τα 300 μέτρα, τα παιδιά γελάνε και παίζουν στις σειρές, πολλοί μεγάλοι στέκονται με χαμηλωμένο το κεφάλι, σαν να ντρέπονται.

Ο Αμάρ, 19 χρονών από τη Συρία, μεταφράζει ασταμάτητα μέσα και έξω από το κτίριο, από τα αραβικά στα αγγλικά. Φοράει ένα κίτρινο φωσφοριζέ γιλέκο για να ξεχωρίζει, με ζωγραφισμένες δύο κόκκινες καρδιές. Είναι εντυπωσιακά όμορφος. «Βρίσκομαι έναν μήνα στην Ελλάδα» μας λέει και αρνείται να βγει φωτογραφία. «Πήγα και στην Ειδομένη, αλλά γύρισα πίσω. Είναι κόλαση εκεί. Στη Συρία σπούδαζα Φαρμακευτική, αλλά σταμάτησα για να φύγω. Ήρθα μόνος μου, οι γονείς μου έμειναν στη Συρία και ο αδελφός μου είναι στη Γερμανία». Μιλάει χαμηλόφωνα, για να μπορεί να ελέγξει τη φωνή του που τρέμει. «Στη χώρα μου είναι πολύ τρομακτικά, αν έμενα στη Συρία θα έπρεπε να πάω στρατό. Στην Ειδομένη έχασα την ελπίδα μου, η κατάσταση εκεί είναι πολύ κακή. Εδώ είναι σαν ξενοδοχείο πέντε αστέρων σε σύγκριση με εκεί. Η Ελλάδα είναι ωραία χώρα, αλλά έχετε τα δικά σας προβλήματα. Εύχομαι να βρω κάποια υποτροφία και να καταφέρω να συνεχίσω τις σπουδές μου. Μιλάω κάθε μέρα με τον αδελφό μου. Ανησυχεί πολύ γιατί ξέρει ότι ο μικρός του αδελφός βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση και αυτός δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Μένω μέσα στο κτίριο που μυρίζει πολύ άσχημα, αλλά τουλάχιστον δεν έχει κρύο». Ο Τάρεκ και η γυναίκα του, η Άγια, είναι Σύριοι, 26 χρονών. Η Σάρα, η αδελφή του Τάρεκ, είναι 20. «Είμαστε στο λιμάνι δέκα μέρες» λένε. «Το ταξίδι μας ήταν πολύ δύσκολο. Μείναμε έξι μέρες στη Λέσβο και μετά ήρθαμε εδώ. Πήγαμε σε ένα κέντρο φιλοξενίας λίγο έξω από την Αθήνα, αλλά φύγαμε, δεν ήταν καλές οι συνθήκες, ειδικά αν σκεφτείς ότι εκεί μπορεί να μείνουμε πολύ καιρό. Ήταν σε κρύο χώρο, κάπου στο δάσος, και φοβόμασταν» λέει ο Τάρεκ. «Θέλουμε να πάμε στη Γερμανία, εκεί είναι ο αδελφός της γυναίκας μου. Ελπίζουμε να ανοίξουν τα σύνορα, μόνο αυτό μας έχει μείνει, αλλά πλέον δεν νομίζω ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο. Στη Συρία η γυναίκα μου δούλευε ως δασκάλα κι εγώ ως γυμναστής, έκανα body building. Ωραία θα ήταν να μπορούσα να γυμναστώ κι εδώ, αλλά δεν έχω ούτε χώρο ούτε τη διάθεση».

ηρεμια μετα την ενταση Ξαφνικά, εκεί που μιλάμε με τον κόσμο, επικρατεί μια ένταση. Μαθαίνουμε ότι δύο νεαροί μέσα στο κτίριο μάλωσαν για ασήμαντη αφορμή (για το ποιος θα φορτίσει το κινητό) και πιάστηκαν στα χέρια. Ο ένας ήταν Σύριος και ο άλλος Αφγανός και λόγω της συνεχούς ψυχολογικής πίεσης και της εξουθένωσης έπειτα από τόσες κακουχίες ο τσακωμός πήρε εθνικό χαρακτήρα. Ο ένας νεαρός μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο σε νοσοκομείο σε άσχημη κατάσταση και χρειάστηκε να επέμβει το Λιμενικό για να ηρεμήσει τα πνεύματα. Η παρουσία του Λιμενικού είναι διακριτική και όλοι έχουν να πουν καλά λόγια για τους ανθρώπους του. Ο πρόεδρος του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων, κ. Γιονούς Μαχαμαντί, εμφανίζεται ξαφνικά για να μιλήσει στον κόσμο μέσα στο κτίριο, για να ακούσουν κι αυτοί δυο λόγια στη γλώσσα τους και να αποκλιμακώσει την ένταση που είναι διάχυτη στην ατμόσφαιρα. Όταν βγαίνει,

τρέχουν πάνω του όλα τα τηλεοπτικά συνεργεία για μία δήλωση. Λέει αυτά που ξέρουν όλοι: ότι με τέτοιες συνθήκες και τόσα που έχουν τραβήξει αυτοί οι άνθρωποι –οι περισσότεροι για μεγάλο χρονικό διάστημα–, είναι αναπόφευκτες οι συγκρούσεις. Μην ξεχνάμε ότι οι περισσότεροι είναι νεαροί άντρες, με την τεστοστερόνη στο μάξιμουμ. Μετά το φαγητό, όλοι είναι πιο χαλαροί, φιλικοί και ήρεμοι. Τα παιδιά συνεχίζουν το παιχνίδι, οι μεγάλοι κάνουν βόλτες στη θάλασσα και μια παρέα εφήβων που υποκρίνονται ότι είναι δημοσιογράφοι διασκεδάζουν με την ψυχή τους. Έχουν φτιάξει ένα αυτοσχέδιο μικρόφωνο, το παιδί που κάνει τον ρεπόρτερ κάτι λέει στα αραβικά και οι φίλοι του ξεκαρδίζονται. Στο βανάκι του κουρέα οι νεαροί άντρες κάνουν ουρά για να κόψουν τα μαλλιά τους. Είναι μια όμορφη εικόνα, που σε κάνει να ξεχνάς τη δύσκολη κατάσταση. Ο Βασίλης που τους κουρεύει έρχεται κάθε απόγευμα τις τελευταίες δέκα μέρες με το φορτηγάκι του. Βγάζει ένα σκαμπό, μια σκούπα και το φαράσι του και κουρεύει αφιλοκερδώς πρόσφυγες και μετανάστες. Το αποφάσισε όταν έβλεπε τις ειδήσεις και ήθελε κάπως να βοηθήσει. Είναι και ο ίδιος από φτωχή, πολύτεκνη οικογένεια και έχει περάσει δύσκολα στη ζωή του. «Τελείωσα σχολή κομμωτικής και είναι αυτό που ξέρω να κάνω. Όλοι θα μπορούσαμε να πάθουμε ό,τι έπαθαν αυτοί οι άνθρωποι, είναι καλό να βοηθάμε ο καθένας με τον τρόπο του». Κουρεύει κυρίως άντρες και παιδιά. «Βλέπω στα μάτια τους ότι με ευχαριστούν, είναι σημαντικό γι’ αυτούς να προσέχουν τον εαυτό τους. Μου ζητάνε και διάφορα κουρέματα. Τους τα κάνω, αν και τώρα τελευταία οι περισσότεροι ζητάνε το πολύ κοντό, γιατί έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν ψείρες» λέει. Δίπλα μας, μερικά αγόρια με τουμπερλέκια έχουν αρχίσει να παίζουν έναν ρυθμό της πατρίδας τους και γρήγορα στήνεται ένας χορός που ξεσηκώνει πρόσφυγες και εθελοντές. Μπαίνουν ένας-ένας στον χορό, κάνουν τη φιγούρα τους και αποχωρούν, δίνοντας τη θέση τους στον επόμενο. Τα τηλεοπτικά συνεργεία πλησιάζουν και τραβούν τη σκηνή. Ο Σοχάιλ από το Αφγανιστάν μιλάει τέλεια αγγλικά. Είναι με τη γυναίκα και την κόρη του στην Ε2. «Η γυναίκα μου έμεινε έγκυος και γέννησε πριν προλάβουμε να παντρευτούμε» λέει. Στο Αφγανιστάν τους κυνηγούσαν και αν τους έπιαναν, θα λιθοβολούσαν τη γυναίκα του και θα έσκιζαν το παιδί τους στα δύο. Έφυγαν, πήγαν στο Ιράν και εκεί τον έπιασε ο στρατός και τον ανάγκασε να στρατευτεί, με αντάλλαγμα να προστατέψει τη γυναίκα του και το παιδί τους. Κατάφερε να ξεφύγει από τον στρατό και πλέον δεν έχει γυρισμό, ούτε πίσω στο Αφγανιστάν αλλά ούτε και στο Ιράν. Η μόνη λύση ήταν να φύγει στην Ευρώπη.

τσακισμενη αξιοπρεπεια Η Μίλι, μια εθελόντρια από το Ισραήλ με γκρίζα μαλλιά και όμορφο πρόσωπο, είναι κάτι σαν αγία για τους πρόσφυγες της Ε2. Δυσκολεύεται να μιλήσει, γιατί η φωνή της έχει κλείσει από την υπερένταση, αλλά δεν αρνείται να μας πει δυο λόγια. «Όταν αρχίζω να μιλάω, με πιάνουν

μεσα στο κτιριο Περισσότεροι από 500 άνθρωποι κάθε εθνικότητας και ηλικίας γεμίζουν ασφυκτικά τον χώρο και κοιμούνται σε μια κουβέρτα πάνω στο πάτωμα.

τα κλάματα» λέει και βουρκώνει. «Αυτό που χρειάζονται περισσότερο απ’ όλα οι άνθρωποι εδώ είναι πληροφορίες και μέλλον. Δεν ξέρω τι θα γίνει, εξαρτάται από το τι θα αποφασίσει η Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια μένω στην Κρήτη, πιο πριν ήμουν στη Λέσβο και τις τελευταίες δύο εβδομάδες στην Ε2. Κάποιοι άνθρωποι φοβούνται τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, γιατί δεν τους αντιλαμβάνονται ως μονάδες αλλά ως ένα σύνολο ανθρώπων, και αυτό είναι ένας φαύλος κύκλος. Γίνεται ένας απλός καβγάς και τα κανάλια καταγράφουν μόνο αυτό το περιστατικό. Ο κόσμος θα δει από το σπίτι του μόνο αυτό και είναι λογικό να του δημιουργηθεί το αίσθημα του φόβου. Το μόνο που ακούει είναι ότι είναι βίαιοι, κάτι που δεν ισχύει. Βρίσκονται εδώ γιατί έχουν κουραστεί στις χώρες τους, οι κυβερνήσεις τους τούς έχουν φερθεί σαν σε ζώα. Είναι άνθρωποι, ακριβώς όπως κι εμείς, που έχασαν τους συγγενείς τους, τους φίλους τους, τα υπάρχοντά τους, την πόλη τους, τη ζωή τους ολόκληρη. Υπάρχουν γιατροί, δικηγόροι, ακαδημαϊκοί, είναι καθωσπρέπει άνθρωποι. Εδώ εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από άλλους, για το φαγητό τους, για τη στέγη τους, για τα πάντα. Μετατρέπονται στο τίποτα, η αξιοπρέπειά τους χάνεται εντελώς. Δεν έχουν κάνει μπάνιο εδώ και εβδομάδες, έχουν σταματήσει να προσεύχονται

γιατί η θρησκεία τους δεν τους επιτρέπει να προσεύχονται βρόμικοι. Το σύστημα της Υπηρεσίας Ασύλου στην Ελλάδα έχει καταρρεύσει πλήρως. Οι πρόσφυγες παίρνουν τηλέφωνο και δεν υπάρχει κάποιος να το σηκώσει». Μια καλοντυμένη κυρία με έντονο μακιγιάζ που μιλάει αγγλικά μου κάνει εντύπωση γιατί ξεχωρίζει ανάμεσα στο πλήθος. Είναι καλοντυμένη και μυρίζει πολύ όμορφα. Μόλις έχει επιστρέψει από τον καταυλισμό της Ριτσώνας και ψάχνει κάπου να μείνει. «Φτάσαμε από τη Χίο και μας πήγαν κατευθείαν στη Ριτσώνα», λέει, «μαζί με 600 άλλους ανθρώπους. Ξαναγυρίσαμε, όμως, στο λιμάνι γιατί δεν γίνεται να μείνεις εκεί. Είναι σαν ζούγκλα στην ερημιά κι εγώ έχω παιδιά. Οk, είμαστε πρόσφυγες, αλλά θέλω συνθήκες αξιοπρεπείς. Βρήκαμε μια κατασκήνωση που μόλις είχε στηθεί, με ένα πολύ παλιό κτίριο, υγρασία, λάσπη, δεξαμενές νερού, και όταν είδαμε ότι είναι τόσο χάλια, ζητήσαμε να γυρίσουμε πίσω στον Πειραιά. Μας είπαν ότι έπρεπε να πληρώσουμε 30 ευρώ ο καθένας για να γυρίσουμε πίσω, αλλά μας έφεραν, τελικά, δωρεάν πίσω. Είμαι γιατρός και ανύπαντρη μητέρα με τρία παιδιά, δεν θέλω να πάω στα σύνορα, θέλω να είμαι νόμιμα εδώ, δεν με νοιάζει να φύγω πια, δεν θέλω ελεημοσύνη, θέλω μια δουλειά και καλές συνθήκες για τα παιδιά μου. Πληρώσαμε όσα είχαμε για

τα εισιτήρια, αλλά δεν μπορούμε να μείνουμε στην ερημιά, ας μας αφήσουν τουλάχιστον να είμαστε μέσα στην πόλη. Από τη χώρα μου έφυγα επειδή με απειλούσαν. Στη Βαγδάτη δεν συνήθιζα να ικετεύω, συνήθιζα να βοηθάω, θέλω να συνεχίσω να δίνω. Έβλεπα να απάγουν κόσμο και να τον τρομοκρατούν λόγω διαφορετικότητας και εγώ, που ήμουν επικεφαλής στο παράρτημά μου στο νοσοκομείο –ένα μέρος γεμάτο διαξιφισμούς–, δεχόμουν απειλές: “Γιατί φοράει τέτοια χρώματα ο γιος σου, γιατί ντύνεται έτσι;”. Μου άρεσε να μένω εκεί και να δουλεύω μέρα-νύχτα, αλλά αισθανόμουν ότι κινδυνεύαμε με τα παιδιά μου, κι έτσι έφυγα. Όσα λεφτά είχα τα χαλάσαμε στην Τουρκία. Πίστευα στις υποσχέσεις που μου είχαν δώσει ότι θα μου έβρισκαν δουλειά κι έμεινα τρεις μήνες. Ήρθα στην Ελλάδα ελπίζοντας ότι δεν θα ήταν το ίδιο κι εδώ».

o «αγιοσ» αντι Ο Άντι είναι ένας εθελοντής που όλοι οι πρόσφυγες λατρεύουν. Δίνει πληροφορίες και συμβουλές και ήταν δύσκολο να τον πλησιάσουμε, γιατί όλη την ώρα είχε κάτι να κάνει. «Είμαι εδώ τις τελευταίες δύο εβδομάδες» λέει. « Έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα από τότε που ήρθα εδώ. Τις πρώτες μέρες η ατμόσφαιρα στον Πειραιά ήταν πολύ φιλική και όμορφη, 24.3.16 – lifo

21

24 ώρες στην Ε2 του Πειραιά:

Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι στον κόσμο που βρίσκονται σε πολύ ευάλωτη θέση και μόνο η αγάπη μπορεί να κάνει τα πράγματα λίγο καλύτερα.

22 lifo – 24.3.16

κάθε απόγευμα ήταν σαν ένα μικρό φεστιβάλ, παιδιά να παίζουν, ζευγαράκια να περπατάνε χέρι-χέρι, παιχνίδια με μπάσκετ ή μπάλα, κάποιοι να αγναντεύουν τη θάλασσα και να ελπίζουν ότι σε λίγο θα βρεθούν στον πολυπόθητο προορισμό, σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία βρίσκονται οι συγγενείς τους. Χθες ήταν η πρώτη φορά που ένας απλός τσακωμός παραλίγο να καταλήξει σε θανατηφόρα διαμάχη. Καταφέραμε να ηρεμήσουμε τα πνεύματα πριν έρθει η αστυνομία με δακρυγόνα. Και σήμερα έγινε ένας τσακωμός. Η πνευματική και σωματική ένταση συσσωρεύεται και κάθε μέρα που περνάει η πιθανότητα για περιστατικά ακραίας βίας μεγαλώνει. Αποφασίσαμε να χωρίσουμε τα συσσίτια ανά εθνικότητα, αλλά έχει γίνει πολύ δύσκολο για εμάς. Όλον αυτό τον χώρο τον “τρέχουν” εξ ολοκλήρου οι εθελοντές. Είμαι Ισραηλινός αλλά λατρεύω τους Σύριους, είναι εξαιρετικός λαός. Και αυτοί γνωρίζουν ότι είμαι Ισραηλινός και δεν έχουν πρόβλημα με αυτό» λέει και χαμογελάει. «Πρέπει να πάνε στα κέντρα φιλοξενίας, αλλά εγώ δεν μπορώ να τους το πω αυτό, γιατί γνωρίζω ότι δεν είναι καλά τα πράγματα εκεί. Δημιουργείται μια κατάσταση μονιμότητας εδώ και αυτό δεν είναι σωστό σε καμία περίπτωση. Το μεγάλο μας πρόβλημα είναι ότι τους εθελοντές δεν τους αναγνωρίζει κανείς ως επίσημο φορέα. Αλλά τα πάντα έχουν αγοραστεί από τους εθελοντές και τα υπόλοιπα έχουν προσφερθεί από Έλληνες κατοίκους. Χωρίς αυτούς, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θα ήταν νεκροί. Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει βοηθήσει ούτε ελάχιστα σε αυτό που κάνουμε. Το μόνο που κάνει είναι να στέλνει κάθε τόσο, εντελώς απροειδοποίητα, ένα πούλμαν που έρχεται να πάρει πρόσφυγες για να τους πάει στα κέντρα φιλοξενίας, λες και δεν πρέπει να ξέρουν οι πρόσφυγες πού θα τους πάνε. Δεν υπάρχει καμία ενημέρωση και ό,τι χαρτιά μοιράζονται είναι δυσνόητα. Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι στον κόσμο που βρίσκονται σε πολύ ευάλωτη θέση και μόνο η αγάπη μπορεί να κάνει τα πράγματα λίγο καλύτερα. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία ανθρώπων, θα δεις και ανθρώπους με μεγάλα διαμαντένια δαχτυλίδια, όμορφες οικογένειες, αλλά και πιο φτωχούς και μοναχικούς». Προσπαθούμε να μιλήσουμε με περισσότερο κόσμο, αλλά δεν είναι εύκολο. Οι άνθρωποι έχουν γίνει επιφυλακτικοί με τα μέσα, δεν θέλουν να δείξουν το πρόσωπό τους γιατί φοβούνται, μέσα στη γενική σύγχυση τα πάντα τούς μοιάζουν απειλητικά. Ο Αμπντουλά, 26 χρονών, είναι εθελοντής μεταφραστής. «Είμαι από τη Συρία» λέει. « Έφτασα πριν από τρεις μέρες στον Πειραιά. Αποφάσισα να γίνω μεταφραστής για να βοηθήσω τον κόσμο να επικοινωνήσει. Κάποιες φορές είναι δύσκολο να τους βοηθήσω, γιατί είναι όλοι θυμωμένοι λόγω του μεγάλου προβλήματος των κλειστών συνόρων. Το μόνο που θέλουμε είναι ειρήνη. Υπάρχουν πολλοί εθελοντές που μας βοηθάνε και αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς. Ξεκίνησα το ταξίδι μου από τη Συρία πριν από 20 μέρες. Είμαι από την πόλη Ντερζόρ. Πήγα με τα πόδια μέχρι την Τουρκία και από εκεί με βάρκα στη Λέσβο. Έφυγα εξαιτίας του πολέμου. Η πόλη μου είναι μοιρασμένη σε δύο στρατόπεδα, οι

μισοί είναι του Άσαντ και οι άλλοι μισοί του ISIS. Βομβαρδίζουν ο ένας τον άλλον κι εμείς είμαστε στη μέση, δεχόμαστε πυρά και από τις δύο πλευρές. Φτάσαμε στο σημείο να μην μπορούμε να αγοράσουμε φαγητό, γιατί ένα κιλό ρύζι είχε 9 ευρώ κι ένα λίτρο λάδι 12 ευρώ. Ακόμα και αν κάποιος βγάζει 2.000 ευρώ τον μήνα, δεν του φτάνουν ούτε για το φαγητό του. Είχαμε νερό κάθε πέντε μέρες για δέκα ώρες. Σπούδαζα πολιτικός μηχανικός και αναγκάστηκα να διακόψω τις σπουδές μου. Θέλω να φύγω από την Ελλάδα, αλλά τώρα είναι πολύ δύσκολο, με τα σύνορα κλειστά. Δεν ξέρω αν θα πήγαινα σε κέντρο φιλοξενίας, έχω ακούσει ότι οι συνθήκες είναι πολύ άσχημες εκεί. Γι’ αυτό μένω εδώ, δεν ξέρω τι να κάνω, απλώς περιμένω μήπως γίνει κάτι. Ξέρω ότι η λύση δεν είναι να μείνουμε εδώ, αλλά περιμένουμε να γίνει κάτι τελευταία στιγμή. Η καλύτερη λύση θα ήταν να σταματήσει ο πόλεμος και να γυρίσουμε πίσω, αλλά πότε θα γίνει αυτό; Το πρόβλημα δεν είμαστε εμείς αλλά ο πόλεμος. Ναι, μπορεί να δημιουργούμε πρόβλημα, αλλά δεν ξέρουμε τι άλλο να κάνουμε. Εύχομαι να καταφέρω να πάω στον αδελφό μου που μένει στη Γερμανία. Θέλω πραγματικά να συνεχίσω τις σπουδές μου και να δουλέψω ως μηχανικός».

ονειρα για ενα καλυτερο αυριο Ο Ντάριους είναι 23 χρονών, από το Αφγανιστάν. Ένα νέο παιδί με πολύ όμορφο χαμόγελο και φωτεινά, πράσινα μάτια. Κάνει βόλτες στην Ε2. Καλοντυμένος, καθαρός, φοράει μαύρες εσπαντρίγιες και μοιάζει να είναι από εύπορη οικογένεια. Το βήμα του είναι ανάλαφρο, είναι χαμογελαστός, δεν έχει προλάβει να επηρεαστεί από τις συνθήκες. Μόλις έφτασε στον Πειραιά, μας ενημερώνει. Γι’ αυτόν ο Πειραιάς είναι ένα βήμα πιο κοντά στον πολυπόθητο προορισμό, γι’ αυτό είναι χαρούμενος. «Από το Αφγανιστάν περάσαμε στο Ιράν και από εκεί στην Τουρκία. Μας προσέγγισαν λαθρέμποροι και μας πρόσφεραν μεταφορά με βάρκα στην Ελλάδα, στη Λέσβο. Ήταν πολύ επικίνδυνο. Μείναμε δύο νύχτες στα βουνά στην Τουρκία. Συνολικά, μας πήρε έναν μήνα να φτάσουμε. Ήρθα με την οικογένειά μου, τον πατέρα μου, τη μητέρα μου και τα αδέλφια μου. Θέλουμε να

πάμε στη Σουηδία, ελπίζουμε να ανοίξουν τα σύνορα». Όταν του λέω πως κάτι τέτοιο είναι πολύ δύσκολο να συμβεί, με κοιτάει με ορθάνοιχτα μάτια και περιμένει με αγωνία να ακούσει αν ξέρω κάτι παραπάνω για την κατάσταση. « Έχω τελειώσει Ψυχολογία στο Αφγανιστάν. Φύγαμε γιατί έχουμε πολύ μεγάλο πρόβλημα με την ασφάλεια. Είναι επικίνδυνο να ζεις εκεί, δεν θέλαμε να ρισκάρουμε τις ζωές μας». Η Μπαχάρ και ο Ζαραβάν είναι 25 χρονών. Είναι δεκατρείς μέρες στο λιμάνι. Είναι ζευγάρι και θέλουν να πάνε στην Αγγλία, έχουν την οικογένειά τους εκεί. Η Μπαχάρ είναι έγκυος. «Είναι αγόρι» λέει χαρούμενος ο Ζαραβάν σε σπαστά αγγλικά. «Δεν θέλουμε να πάμε σε κέντρο φιλοξενίας». Ο Σάμι από το Αφγανιστάν είναι 16 χρονών. «Μένω εδώ έντεκα μέρες» λέει. «Θέλω να πάω στη Σουηδία, ο θείος μου μένει εκεί, είναι η αγαπημένη μου χώρα. Τώρα που τα σύνορα έχουν κλείσει, σκέφτομαι ότι μπορεί να μείνω και στην Ελλάδα. Στο κέντρο φιλοξενίας δεν πάω, οι περισσότεροι δεν θέλουν. Ακούμε ότι τα πράγματα δεν είναι καλά εκεί. Εγώ θα ήθελα να πάω, αλλά δεν ξέρω τι να κάνω. Έχουν πάει πολλοί σε camp και έχουν γυρίσει, λένε ότι έχει πολλή λάσπη και είναι βρόμικα. Εδώ έχουμε φαγητό και είμαστε εντάξει προς το παρόν. Στο βόρειο Αφγανιστάν, απ’ όπου κατάγομαι, έχει πόλεμο, γι’ αυτό φύγαμε, για ένα καλύτερο μέλλον. Είμαι μόνος μου εδώ, η οικογένειά μου έχει μείνει στο Αφγανιστάν». Μου δείχνει ένα χαρτί για να περάσει και να κάνει αίτηση για το άσυλο και εγώ δυσκολεύομαι να καταλάβω. «Θα μου άρεσε να σπουδάσω και να γίνω γιατρός» λέει και χαμογελάει πλατιά. Φαίνεται πιο μεγάλος από την ηλικία του, πιο ώριμος. Έχει πέσει το βράδυ και όλοι μαζεύονται στις σκηνές και στο κτίριο για να κοιμηθούν. Περιφερόμαστε στην αποβάθρα και σκεφτόμαστε ότι είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί μια λύση. Το πιο πιθανό είναι αυτοί οι άνθρωποι να μείνουν για πάντα εδώ και πρέπει να βοηθηθούν από την πολιτεία πραγματικά. Η Ε2 είναι μια καλή αρχή να τους γνωρίσεις και να βοηθήσεις με όποιον τρόπο μπορείς. Σήμερα αυτοί, αύριο εσύ… Κοιτάζω πάλι το πανό με τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας και σκέφτομαι ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται… ¶

ο χοροσ των αφγανων Ένα αυτοσχέδιο γλέντι νεαρών Αφγανών νωρίς το απόγευμα, με συμμετοχή εθελοντών και μεγάλο κέφι.

ινfο Όποιος θέλει να βοηθήσει μπορεί να πάει στην αποβάθρα Ε1 ξηρά τροφή και σκηνές, στο πέτρινο κτίριο. Λεπτομέρειες στη σελίδα RefugeesWelcome GR στο Facebook.

Week

πρεμιερες

ζωδια

naked city

Τι καινούργιο ξεκινάει αυτή την εβδομάδα; Σελ. 24

Oι προβλέψεις της εβδομάδας για όλα τα ζώδια. Σελ. 45

O ηθοποιός Αντώνης Χαντζής φωτογραφίζεται για τη Lifo. Σελ. 46

Πάμε βόρεια; Μεγάλο και πλούσιο αφιέρωμα στο βόρειο κομμάτι της πόλης. Από τη Lifo Team σελ. 28

Batman vs Superman: Η Αυγή της Δικαιοσύνης Batman vs Superman: Η Αυγή της Δικαιοσύνης, σε σκηνοθεσία Ζακ Σνάιντερ και σενάριο Κρις Τέριο και Ντέιβιντ Σ. Γκόγιερ, θα προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες από την Πέμπτη 24 Μαρτίου. Αποτελεί την πρώτη ταινία ζωντανής δράσης που περιλαμβάνει την κοινή εμφάνιση Batman και Superman, στην οποία ο πανίσχυρος τιμωρός της Gotham City αντιμετωπίζει τον σύγχρονο σωτήρα της Metropolis και ο κόσμος προσπαθεί να ανακαλύψει ποιον ήρωα χρειάζεται πραγματικά. Ενώ Batman και Superman βρίσκονται σε πόλεμο, μια νέα απειλή που θέτει την ανθρωπότητα σε κίνδυνο ξεσπά. Πρωταγωνιστούν: Μπεν Άφλεκ, Χένρι Κάβιλ, Έιμι Άνταμς, Λόρενς Φίσμπερν, Νταϊάν Λέιν, Τζέσι Άιζενμπεργκ, Χόλι Χάντερ, Γκαλ Γκαντό, Τζέισον Μομόα. 24.3.16 – lifo

23

γωγής και την αξία των έργων τέχνης στη σύγχρονη εποχή της οικονομικής και πολιτιστικής κρίσης. Στην έκθεση συμμετέχουν οι Βασίλης Βλασταράς, Μάρθα Δημητροπούλου, Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος, Βασίλης Μπαλάσκας, Ανδρέας Σάββα και Έφη Σπύρου.

30 24α-ρτιου μ

r 31/3-25/6, Τρ.-Παρ. 10:00-17:00, Σάβ. 10:00-15:00, Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης-iset, Βαλαωρίτου 9Α.

Top

10

ΕΚΘΕΣΗ

7. Ήρωες στα

σκουπίδια

Στο πλαίσιο του εορτασμού της 25ης Μαρτίου ο Μιχάλης Μανουσάκης παρουσιάζει την εγκατάσταση «Ήρωες στα σκουπίδια» με κεντρικό θέμα το παιδί και το παιχνίδι. Μέσα από ενθυμήματα σχολικής περιόδου (ήρωες, παιχνίδια, έντυπα ντοκουμέντα, παραμύθια και τραγούδια) επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει αντίστοιχες επετείους από το παρελθόν. Στα εγκαίνια της έκθεσης, στις 24 Μαρτίου, θα πραγματοποιηθεί και ομιλία του Μιχάλη Μανουσάκη, με ανάγνωση παραμυθιού από τη Γιώτα Φέστα και τραγούδι από τη Σαββίνα Γιαννάτου.

events για αυτη την εβδομαδα ΠΑΡΤΙ

1. mash. by Take Over Η ομάδα του Take Over, λίγους μήνες μετά το επιτυχημένο της πάρτι, παρουσιάζει την πρώτη ολοκληρωμένη δράση της, το mash. EXPANDING THE ATHENS LIVE SOUND. Μια δράση όπου καλλιτέχνες του δρόμου αναμειγνύουν τις μουσικές τους ταυτότητες με αναγνωρισμένα αθηναϊκά συγκροτήματα και πειραματίζονται κάνοντας συνδυασμούς διαφορετικών ειδών, αναπάντεχα ταιριάσματα και επιμελημένους αυθορμητισμούς.

ΕΚΘΕΣΗ

8. Kalypso (Volume I) ΠΑΡΤΙ

4. Revolt!: Eli Verveine

w/ K.atou

Oι fans της house και techno θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν από κοντά το φαινόμενο Eli Verveine σε ένα από τα πιο ξεχωριστά Revolt! Parties. Την Ελβετή DJ και παραγωγό θα συνοδεύσει στα decks η resident του Revolt!, K.atou. r 24/3, μετά τα μεσάνυχτα, six d.o.g.s, Αβραμιώτου 6-8, Μοναστηράκι, είσοδος: €8.

☛ Velvet Room Τα Όρη και η Yorgia Karidi παίζουν ζωντανά στο στούντιο των Callas, ενώ ακολουθεί DJ set από τους DJ Lurie, Blue Lagoon και Σtella. 26/3, 21:30, Velvet Room, Μιλτιάδου 17, Μοναστηράκι, 4ος όροφος, είσοδος: €3.

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

3. Λούλα Το έργο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου, η πολιτική πορνογραφία αυστηρά ακατάλληλη για ανηλίκους, ξεκινάει νέο κύκλο παραστάσεων. Ο κόσμος της Λούλας, μέσα από την πορνογραφία, το χιούμορ, το noir και το θρίλερ, αποκαλύπτεται ως μελέτη μιας γενιάς που αναγνωρίζει και παλεύει με τον αυτισμό της προκειμένου να φτάσει στην ενηλικίωσή της. r 26/3-24/4, Παρ. & Σάβ. 21:15, Κυρ. 19:00, Θέατρο του Νέου Κόσμου, Αντισθένους 7 & Θαρύπου, Νέος Κόσμος, είσοδος: €5-12.

24 lifo – 24.3.16

Το πρωτοποριακό εξαμελές συγκρότημα από τη Θεσσαλονίκη, μία από τις καλύτερες psych rock μπάντες της χώρας, θα βρίσκεται στην Αθήνα για ένα ξεχωριστό live. Με post rock ήχους με αναπάντεχους συνδυασμούς παραδοσιακών ελληνικών και ανατολίτικων ρυθμών και μιας χαοτικής ηλεκτρονικής θύελλας.

2. Ζωή Γιορτή

r 26/3, 13:00-00:00, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, κτίριο «Μηχανουργείο», Πειραιώς 100, είσοδος ελεύθερη.

r 19/3-20/4, Τετ. 16:00-20:00, Σάβ. 13:00-17:00, Radio ATHENES, Πετράκη 15, Σύνταγμα, είσοδος ελεύθερη.

9. Sleepin Pillow

ΦΕΣΤΙΒΑΛ

H ομάδα Νέα Γουινέα διοργανώνει ένα διήμερο φεστιβάλ για την οικιακή οικονομία της αυτάρκειας, που περιλαμβάνει έκθεση και πώληση οικολογικών προϊόντων, παρουσιάσεις, ενημερωτικές εκδηλώσεις και πρακτικά εργαστήρια: βιολογική καλλιέργεια και μεταποίηση καπνού, εργαστήριο μεταποίησης τροφής, θρεπτική αξία του χαρουπιού και παρασκευή της χαρουπομερέντας. Παραγωγοί και μεταποιητές θα μοιράζονται με τους συμμετέχοντες τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους σε τρέχοντα κοινωνικά-οικολογικά ζητήματα.

Η έκθεση της Ραλλούς Παναγιώτου αποτελεί μέρος μιας συνεχούς ιδιοσυγκρασιακής τοπολογικής μελέτης πάνω σε δύο συγκεκριμένες τοποθεσίες με συνδεόμενα στοιχεία αλλά πυρηνικά διαφορετικό χαρακτήρα. Το γλυπτικό έργο της καλλιτέχνιδας αναφέρεται στην αρχιτεκτονική, καθώς και στον σημασιολογικό χαρακτήρα συγκεκριμένων τοποθεσιών, για μια μακρά διάρκεια ετών.

ΣΥΝΑΥΛΙΑ

r 26/3, 21:00, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, Ομόνοια, είσοδος: €6.

stop the press !

r 24/3-8/4, Τρ.-Παρ. 12:00-20:00, Σάβ. 11:00-15:00, εκθεσιακός χώρος «Νίκος Κεσσανλής», Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Πειραιώς 256, Ρέντη, είσοδος ελεύθερη.

ΕΚΘΕΣΗ

r 25/4, 21:00, Gagarin 205, Λιοσίων 205, Αθήνα, είσοδος: €10-12.

5. Thomas Hope. Σχέδια της Οθωμανικής Κωνσταντινούπολης

Η έκθεση περιλαμβάνει έργα του καλλιτέχνη από την πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και, πιο συγκεκριμένα, τοπογραφικά σχεδιαγράμματα και διπλωτά πανοράματα της Κωνσταντινούπολης, επιμέρους απόψεις από διάφορες γειτονιές της Κωνσταντινούπολης, μνημεία, ναούς, οθωμανικά παλάτια, αίθουσες του Σεραγιού, πύλες, τζαμιά, ταφικά μνημεία, υπαίθριες κρήνες, πύλες. r 24/3-25/9, Πέμ.-Κυρ. 9:00-17:00, Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης, Διπύλου 12, Αθήνα, είσοδος: €5-7. ΕΚΘΕΣΗ

6. Απαξία/Αξία/ Υπεραξία

Έξι εικαστικοί εκφράζουν προβληματισμούς σχετικά με τους όρους διεξαγωγής της καλλιτεχνικής παρα-

ΦΕΣΤΙΒΑΛ

10. RPT MEETS ATHENS Με αφετηρία το Nancy της Γαλλίας, η κολεκτίβα RPT (Reaction Power Trio) διοργανώνει το φεστιβάλ που εξερευνά τον αυτοσχεδιασμό, την performance, την πειραματική μουσική, το hard listening, τον θόρυβο και άλλα μη κατηγοριοποιήσιμα live actions: video, sound installations, κολάζ, κείμενα, games, noise, drone, math-rock, παραδοσιακή μουσική, hardcore, folk, grind, free-jazz. r 24/3-26/3, 21:00, Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων, Κύπρου 91Α & Σικίνου 35Α, Κυψέλη, είσοδος ελεύθερη.

Η Δεσποινίς Μαργαρίτα του Ρομπέρτο Ατάιντε

Ένα έργο επίκαιρο, ανεξαρτήτως πολιτικών συνθηκών. Η Έφη Μουρίκη υποδύεται τη δεσποινίδα Μαργαρίτα και μας εξηγεί τον τρόπο που η η ηρωίδα αντιλαμβάνεται τη διδασκαλία ως μια «ιερή καταστροφή». — Πώς θα περιγράφατε τη δεσποινίδα Μαργαρίτα; Για τη δεσποινίδα Μαργαρίτα, η αίθουσα διδασκαλίας είναι το πεπρωμένο της, η ίδια η ζωή της, και για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να αποδράσει από αυτήν. Είναι σαν μια μήτρα. Ασκεί το επάγγελμά της όπως ο ηθοποιός έναν ρόλο. Φορώντας τη μάσκα της δασκάλας, βρίσκεται μπροστά σε μια τάξη που αποτελείται από παιδιά που της θυμίζουν το παιδί που έχει σκοτώσει μέσα της. Η διδασκαλία για τη δεσποινίδα Μαργαρίτα δεν είναι μόνο το μέσον για να ζήσει, είναι μια ιερή καταστροφή. Μέσω της διδασκαλίας αγγίζει ταυτόχρονα το είναι του θύτη και του θύματος, της εξουσίας και της υποταγής του υποκειμένου και του αντικειμένου. Η αλήθεια της εκβάλλει μέσα από το ψέμα της και το ψέμα της μέσα από την αλήθεια της. — Στο έργο ξετυλίγεται η διττή προσωπικότητα της ηρωίδας, της δασκάλας μα και της γυναίκας που εξουσιάζει. Συναντάμε συχνά τέτοιες προσωπικότητες σήμερα και, αν ναι, πού; Δυστυχώς, τα παραδείγματα ενός κόσμου που καταντάει μουσείο κι εμείς οι συντηρητές του είναι πολλά και τα συναντάμε σε κάθε μορφή εξουσίας. — Η δασκάλα που υποδύεστε σας θύμισε κάτι από τα δικά σας σχολικά χρόνια; Ο William Ward έχει πει: «Ο μέτριος δάσκαλος “λέει”. Ο καλός δάσκαλος “εξηγεί”. Ο ανώτερος δάσκαλος “αποδεικνύει”. Ο μεγάλος δάσκαλος “εμπνέει”». Η πλειoνότητα των δασκάλων που συνάντησα βρίσκεται στο πρώτο και στο δεύτερο σκέλος κοντά στη δεσποινίδα Μαργαρίτα. — Πόσο δύσκολος και απαιτητικός για έναν ηθοποιό είναι ένας μονόλογος; Ο μονόλογος είναι η προσπάθεια ενός ηθοποιού που, καταδικασμένος στη μοναξιά, στροβιλίζεται γύρω από τον εαυτό του, χωρίς να μπορεί να σταματήσει. Σαν μια μαριονέτα που προσποιείται πως δεν νιώθει τον σπάγκο που ανασηκώνει το ξύλινο χέρι της και φαντάζεται πως κάνει τις κινήσεις που θέλει. Οι ιδέες και τα συναισθήματα γεννιούνται σαν μικροί ανεμοστρόβιλοι, σε μια προσπάθεια να εγκαταλείψει τη γη και να βυθιστεί μέσα στα σύννεφα. Αυτό το μοναδικό ταξίδι πειθαρχίας απαιτεί δεξιότητα πνευματικής, ψυχικής και σωματικής ευελιξίας. — Πόσο επίκαιρο θεωρείτε ένα τέτοιο έργο, που δημιουργήθηκε σε καιρό δικτατορίας; Οποτεδήποτε συναντάμε την εξαθλίωση του πολίτη και την αλαζονεία της εξουσίας, είτε αυτό λέγεται δικτατορία είτε δημοκρατία, έργα σαν κι αυτό θα είναι πάντα επίκαιρα.

24.3.16 – lifo

25

H ΤΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Batman vs Superman: Η Αυγή της Δικαιοσύνης

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο p

Κακό

Batman vs Superman: The Dawn of Justice Σκηνοθεσία: Ζακ Σνάιντερ Πρωταγωνιστούν: Μπεν Άφλεκ, Χένρι Κάβιλ, Τζέσι Άιζενμπεργκ

26 lifo – 24.3.16

απαραίτητες αποστάσεις. Ο αυτουργός της δολιότητας, όπως διαφάνηκε στο σαματατζίδικο trailer, δεν είναι άλλος από τον Αλεξάντερ «Λεξ» Λούθορ, που υποδύεται με αυξημένη δόση ψυχωσικής διαταραχής ο τρεμάμενος Τζέσι Άιζενμπεργκ, μια ευχάριστη αλλαγή, εμφανισιακά νεανική και ελαφρών βαρών, σε σχέση με τους μοχθηρούς κακούς που μας έχει συνηθίσει η παράδοση. Η Λόις Λέιν της Έιμι Άνταμς εξακολουθεί να λειτουργεί ως συναισθηματική άγκυρα στα διλήμματα του αγαπημένου της, χωρίς να προσθέτει κάτι σε ό,τι γνωρίζουμε μέχρι τώρα, και το κλου είναι η σχέση των δύο προβληματισμένων πρωταγωνιστών, που προέρχονται από εντελώς διαφορετικούς κόσμους, κάτι που αποτυπώνεται ευκρινώς στην ταινία. Το γεγονός ότι η ταινία ξεκινά με το τραγικό background του Batman και τη δολοφονία των γονιών του μπροστά στα παιδικά του μάτια, τους εφιάλτες που τον στοιχειώνουν και το μεταίχμιο της μεταμόρφωσής του σε τιμωρό, δείχνει πως το Batman vs Superman θεωρεί εαυτόν περισσότερο sequel του Man of Steel, καθώς δεν αισθάνεται την υποχρέωση να μας θυμίσει τα του Superman. Με δεδομένο, λοιπόν, τον έναν από τους δύο, η ανάπτυξη της διπλής ιδιότητας του Batman σκιαγραφείται ελλιπώς ως προς το κομμάτι του Μπρους Γουέιν και είναι κρίμα, γιατί ο Μπεν Άφλεκ θεωρητικά διαθέτει μεγαλύτερη άνεση και κοινωνικότητα από τον πιο μονοδιάστατα ζοφερό και μελαγχολικό Κρίστιαν Μπέιλ, χωρίς ταυτόχρονα να είναι ένας προφανής γόης όπως ο Τζορτζ Κλούνι. Η πλευρά του ευειδούς δισεκατομμυριούχου μένει ανεκμετάλλευτη, ωστόσο ως Cape Crusader τα πάει μια χαρά, έχοντας προσαρμοστεί στο βαρύ κλίμα της μετατόπισης της τυφλής εκδίκησης από τους πραγματικούς εγκληματίες που μέχρι τότε εξολόθρευε, κάπως άχαρα σε σχέση με τον καταξιωμένο Superman, στον ίδιο τον παρεξηγημένο θεό του Gotham, με άξονα την καχυποψία και σταθερό ζητούμενο την αποκατάσταση της τάξης. Επί δυόμισι ώρες, και βοηθούσης της μουσικής του Χανς Τσίμερ, ο τόνος παραμένει ατα-

Κινηματογράφος

Περισσότερο Ζακ Σνάιντερ, που ανέλαβε τη σκηνοθεσία, και λιγότερο Κρίστοφερ Νόλαν, ο οποίος επιτηρεί τα επιμέρους στοιχεία από τη θέση του παραγωγού, η Αυγή της Δικαιοσύνης πλησιάζει όσο μπορεί το σύμπαν των πρωτότυπων κόμικ της DC και στην ουσία απομακρύνεται από το βραδυφλεγές φροϊδικό δράμα των τριών προηγούμενων Batman. Το γενικό συμπέρασμα από την υπερπαραγωγή που σμίγει για πρώτη φορά τους εμβληματικότερους φανταστικούς ήρωες όλων των εποχών είναι πως δεν γίνεται να ικανοποιηθούν όλοι οι φαν όλων των φορμά και να καλυφθούν όλες οι «πίστες». Ο Σνάιντερ, με την πείρα που έχει αποκτήσει στη μοντέρνα ερμηνεία του εξωπραγματικού, είναι, μαζί με τον Μπράιαν Σίνγκερ, ο ιδανικός ισορροπιστής της προσωπικής ματιάς με το υλικό που πραγματεύεται, πολύ πιο… δίκαια από τον Νόλαν και τον Τιμ Μπέρτον, οι οποίοι είχαν υπογράψει τις εκδοχές τους με το μυαλό στραμμένο στη διακριτική τους μανιέρα, όπως φαίνεται από τη σύγκριση με την υπόλοιπη φιλμογραφία τους. Πιο ειδικά, η εξήγηση για την πρώτη κινηματογραφική κόντρα του Batman με τον Superman δίνεται από την αρχή και οφείλεται στο σαρωτικό φινάλε του Man of Steel, που στοίχισε πολλές ανθρώπινες ζωές και, αναδρομικά, σπίλωσε την άμωμη φήμη του Superman και προκάλεσε το μίσος στον Μπρους Γουέιν/Batman, ο οποίος είδε δικούς του να χάνονται στο περιθώριο της άνευ όρων εξωγήινης μάχης, με τον ανένδοτο Μάικλ Σάνον, αν θυμάστε. Η θεανθρώπινη, δυαδική φύση του Superman καταδεικνύεται εμφατικά, αν και δεν είναι καινούργια: μέσα από εικόνες ευλαβικού προσκυνήματος και εκκωφαντικές εκδηλώσεις λατρείας, με Πιετά, Παναγία, ακόμη και Μαγδαληνή στην εξίσωση, ο Superman μετατρέπεται αμετάκλητα σε αλληγορικό Μεσσία και ως άλλος Χριστός καλείται εκ νέου να λογοδοτήσει για μια διατεταγμένη παγίδα στην οποία έπεσε άθελά του, στο όνομα της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης – η Χόλι Χάντερ είναι η γερουσιαστής που επιθυμεί τον διάλογο τηρώντας τις

απο τον θοδωρη κουτσογιαννοπουλο, συνοψεις ταινιών: τασοσ μελεμενιδησ

Φοβούμενος ότι αν αφήσει ανεξέλεγκτο τον Superman με τις υπερφυσικές δυνάμεις οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές, ο Batman αποφασίζει να αντιμετωπίσει τον δημοφιλή, σύγχρονο σωτήρα της Metropolis, τη στιγμή που ο κόσμος αναρωτιέται τι είδους ήρωα έχει πραγματικά ανάγκη.

λάντευτα σοβαρός – ούτε σπιθαμή ανάλαφρου χιούμορ επί του σκήπτρου ή του στέμματος του καλύτερου υπερπολίτη του Gotham City, ας πούμε (μόνο η μάνα του Superman). Με γραμμική αφήγηση και άγχος να χωρέσει την πλοκή και τους χαρακτήρες, όπως αντίστοιχα ίδρωσαν οι τελευταίοι Avengers του αντίπαλου στρατοπέδου, ο Ζακ Σνάιντερ βρήκε το σεναριακό MacGuffin για να καταστήσει τρωτό τον ανίκητο Superman και τα έδωσε όλα στο τελευταίο ημίωρο της μετωπικής σύγκρουσης. Κάπου εδώ αρχίζουν τα πολλαπλά spoilers και το μόνο που έχω να προσθέσω είναι πως στη συμμαχία των καλών παρεμβαίνει η Wonder Woman, εφοδιασμένη με την ασπίδα και το ενισχυμένο λάσο της αλήθειας, ως υποσχετική μεταγραφή για τη συνέχεια της σειράς, που, όπως φαίνεται, δεν έχει σκοπό να προδώσει τον συνασπισμό. Με δεδομένο ότι η αποστολή ήταν δύσκολη, ο Ζακ Σνάιντερ κατάφερε να αποδώσει ενιαία δύο χαρακτήρες που δρουν με διαφορετικά κριτήρια: ο Batman είναι ένας άνθρωπος που μετατρέπεται σε ον με αυξημένες δυνάμεις, ενώ ο Superman σβήνει την ισχύ του όποτε πρέπει να μιμηθεί το είδος που του ενστάλαξε συμπόνια και… ανθρωπιά. Ο πρώτος παλεύει με αδυναμίες και ο δεύτερος κρίνει με αρχέτυπα και συνήθως κρίνεται πρόχειρα και αυστηρά, με γνώμονα την αχαριστία. Παρά τη φιλολογία για το αντίθετο, ο Superman δεν είναι θεός, όπως θέλουν να τον βλέπουν οι συνάνθρωποί του προβάλλοντας πάνω του τις μπερδεμένες ελπίδες τους, αλλά ένας πανίσχυρος εξωγήινος με καλές προθέσεις, που απέκτησε από τη χριστιανική ανατροφή του. Αντί να λύσει τη σπαζοκεφαλιά της διάστασης του ανθρώπινου με το ένθεο, ο Σνάιντερ δεν ξεχνάει πως το προκείμενο, και εντέλει το ζητούμενο, είναι η δράση και υιοθετεί περήφανα την ασφαλή λογική των κόμικ, που ξέρει να χειρίζεται σωστά, εξηγώντας στην πορεία περισσότερο την αφορμή και το αποτέλεσμα παρά τη βαθιά αιτία – που θα απασχολούσε μια άλλου τύπου ταινία. VILLAGE RENTI 1,2,4,7,8,10,11,20 - VILLAGE MALL 2,3,4,5,6,7,10,13,14 - VILLAGE PAGRATI 1,4,5 - VILLAGE FALIRO 1,2,6,7,8,9 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1,2,3,4,5 - ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ 2,3 - ODEON ΟΠΕΡΑ 1 - ODEON STARCITY 1,2,5,6,7, - ΑΕΛΛΩ 1,2,3,4 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS 1,4 - ΑΙΓΛΗ 1,2 ΑΝΟΙΞΗ 1,2 - ΒΑΡΚΙΖΑ 1,2 - CINE ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ 1 - ΚΗΦΙΣΙΑ 1 - ΚΗΦΙΣΙΑ CLASS - ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1 - ΝΑΝΑ 1,2,3,4,5,6 - ΣΙΝΕ ΧΟΛΑΡΓΟΣ - ΣΟΦΙΑ - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 1 STER ILION 1,2,3,4,5 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1,2 - ΜΑΓΙΑ - ΣΙΝΕΑΚ - ΦΟΙΒΟΣ

ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ: ΟΥΤΟΠΙΑ Σκηνοθεσία: Απόστολος Καρακάσης Όταν το εργοστάσιο κατασκευής υλικών οικοδομής της ΒΙΟ.ΜΕ. στη Θεσσαλονίκη κλείνει το 2012, ορισμένοι από τους εργάτες του, αντιμέτωποι με τη χρόνια ανεργία, αποφασίζουν να κάνουν κάτι επαναστατικό: να το καταλάβουν και να το λειτουργήσουν μόνοι τους με τις αρχές της άμεσης δημοκρατίας. Η κάμερα καταγράφει τις περιπέτειές τους για περίπου τρία χρόνια.

Μετά τον εξαιρετικό Εθνικό Κήπο ο Απόστολος Καρακάσης επιστρέφει με μια ακόμη ολοκληρωμένη ταινία τεκμηρίωσης. Στο Επόμενος Σταθμός: Ουτοπία παρακολουθεί στενά τους απολυμένους του εργοστασίου κατασκευής οικοδομικών υλικών ΒΙΟ.ΜΕ. στην προσπάθειά τους να αναλάβουν οι ίδιοι την επαναλειτουργία της επιχείρησης, μπροστά στο φάσμα της απόλυτης απελπισίας και, πρακτικά, της χρόνιας ανεργίας. Ο Καρακάσης καταγράφει τις αλλαγές στη νοοτροπία των ανθρώπων που υπήρξαν υπάλληλοι, και είχαν συνηθίσει στον ρόλο αυτό επί σειρά ετών, και τώρα καλούνται να εφαρμόσουν μια δύσκολη μετάβαση στην αυτοδιαχείριση, ένα ουτοπικό πείραμα για τη χώρα μας, με αντεγκλήσεις, νεύρα, αλήθεια, αγώνες, προσωπικό κόστος και αυτοθυσία. Η κινηματογράφησή του είναι γεμάτη ενέργεια και αφοσίωση στην παρατήρηση, σε ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ των τελευταίων χρόνων, καθώς καλύπτει όλες τις πλευρές, λέει ιστορίες, «βγάζει» χαρακτήρες και συμβολίζει την τρέχουσα ελληνική πραγματικότητα, χωρίς να προβαίνει σε περιττές προειδοποιήσεις επί του θέματος. ΑΣΤΟΡ - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ

ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΜΕΡΑ A Perfect Day Σκηνοθεσία: Φερνάντο Λεόν ντε Αρανόα Πρωταγωνιστούν: Μπενίσιο ντελ Τόρο, Τιμ Ρόμπινς, Όλγκα Κουριλένκο Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, κατά την τελευταία εβδομάδα δύο εργαζομένων σε ανθρωπιστικές αποστολές στα Βαλκάνια, πολλά πράγματα θα συμβούν, όπως μια επίσκεψη από το παρελθόν, ένα πτώμα και ένα μικρό παιδί που ψάχνει τους γονείς του σε μια περιοχή γεμάτη νάρκες.

Γνωρίσαμε τον Ισπανό σκηνοθέτη Φερνάντο Λεόν ντε Αρανόα ουσιαστικά το 2002 με το βραβευμένο μελαγχολικό Mondays in the Sun και τον Χαβιέρ Μπαρδέμ σε μία από τις πιο μεστές, χαμηλόφωνες ερμηνείες του σε έναν ανήσυχο χαρακτήρα. Στο Μια Υπέροχη Μέρα, που έκανε πρεμιέρα στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στις Κάννες το 2015, συνεργάζεται με έναν ακόμη σπουδαίο ισπανόφωνο ηθοποιό, τον Μπενίσιο ντελ Τόρο, στην πρώτη αγγλόφωνη και πιο φιλόδοξη ταινία του μέχρι σήμερα: ο πήχης δεν τίθεται ψηλά λόγω του διεθνούς καστ, που συμπληρώνεται, εκτός από τον Πορτορικανό Ντελ Τόρο, από τον Αμερικανό Τιμ Ρόμπινς, τη Ρωσίδα Όλγκα Κουριλένκο, τη Γαλλίδα Μελανί Τιερί και τον Βόσνιο Φέτζα Στούκαν (άλλωστε η πλοκή δικαιολογεί την πολυεθνικότητα), αλλά από το ανακάτεμα των genres: ο δραματικός πυρήνας εκτυλίσσεται στον δρόμο, μέσα σε 24 ώρες, διαποτίζεται συχνότατα με χιούμορ και, γενικότερα, τοποθετείται στο πλαίσιο μιας πολεμικής ταινίας, καθώς η δράση ορίζεται χρονικά κατά την τριετία 1992-1995, στον φονικό πόλεμο της Βοσνίας – αν και η ταινία προτιμά τον γενικόλογο τίτλο Κάπου στα Βαλκάνια… Ο σκληροτράχηλος Μαμπρού του Ντελ Τόρο ηγείται μιας ομάδας εθελοντών βοηθείας οι οποίοι πασχίζουν να βγάλουν άκρη ξεκινώντας με τη σισύφεια προσπάθειά τους να ανασύρουν ένα πτώμα από πηγάδι και συνεχίζουν με αυτοσχέδιες παρεμβάσεις, συμβολίζοντας, με σεναριακή αναγωγή του μερικού στο σύνολο, το ανέφικτο της έξωθεν πολιτικής σωτηρίας μιας ακόμη μη κυβερνητικής οργάνωσης σε μια τόσο πολύπλοκη κατάσταση που έλκει την καταγωγή της από συσσωρευμένες ιστορικο-πολιτιστικο-εδαφικές διαφορές. Ο Αρανόα παραμελεί τις γυναίκες στην ταινία, δίνοντας πατήματα στους πρωταγωνιστές του, ωστόσο η ενέργεια και η κίνηση μέσα από τις πλάκες και τα απρόοπτα, την ποθούμενη χημεία και τη διασταύρωση των ετερογενών χαρακτήρων, δεν αναδεικνύουν αυτό το συλλογικό πορτρέτο του παραλογισμού, όσο κι αν ο δανεικός από το κλασικό τραγούδι του Λου Ριντ τίτλος υποδηλώνει την ειρωνεία της ουτοπίας. ΑΒΑΝΑ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS 3 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΙΝΤΕΑΛ ΚΗΦΙΣΙΑ 2 - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 2

τόχρονα συνταράσσεται και ο ίδιος, μη μπορώντας να διαχειριστεί την επιτυχία και τα χρήματα που αυτή φέρνει, αλλά και το ότι η κοινωνική άνοδός του μοιάζει με ψέμα, αφού για τα μάτια των απέναντι παραμένει υποδεέστερος. Όσο παρακολουθούμε την ενδιαφέρουσα ζωή του αποκαλούμενου Σοκολά, εκτυλίσσεται ένα αφηγηματικό μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στα φυλετικά και τα προσωπικά προβλήματα του ήρωα. Παρόμοια περιστατικά, που καλύπτουν και τις δύο περιπτώσεις, συμβαίνουν και ξανασυμβαίνουν και επιφέρουν μια εμφανή δραματουργική αδυναμία πάνω στην εξέλιξη του χαρακτήρα. Παράλληλα, ο Ζεμ αδυνατεί να εκμεταλλευτεί τον πιο ενδιαφέροντα ήρωα της ιστορίας του, του Φουτίτ, του κατά καιρούς συνεργάτη, προστάτη και αντίζηλου του Σοκολά, οι πράξεις του οποίου καλύπτονται από ένα πέπλο μυστηρίου. Τον Φουτίτ υποδύεται ο Τζέιμς Τιερέ, του οποίου η φυσιογνωμική και κινησιολογική ομοιότητα με τον παππού του, Τσάρλι Τσάπλιν, είναι σε στιγμές εντυπωσιακή. VILLAGE RENTI 18 - ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ 1 - ΓΛΥΦΑΔΑ ODEON 1 - ODEON ΑΤΛΑΝΤΙΣ 1 - ODEON STARCITY 3 ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 2 - GAZARTE - ΕΜΠΑΣΣΥ - ΖΕΑ

* Κριτική από τον Τάσο Μελεμενίδη

Η Εβίτα δεν κοιμάται πια εδώ Eva no duerme Σκηνοθεσία: Πάμπλο Αγουέρο Πρωταγωνιστούν: Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Ντενίς Λαβάν, Ιμανόλ Αρίας Η Εβίτα Περόν πεθαίνει το 1952, το πτώμα της ταριχεύεται με μια καινοτόμα τεχνική και περιφέρεται σε διάφορες κρυψώνες για περίπου 25 χρόνια μέχρι τελικά να θαφτεί.

Αφαιρετική προσπάθεια καταγραφής της Ιστορίας της Αργεντινής, από τον θάνατο της Εβίτα Περόν και για 25 χρόνια. Τόσο ήταν το χρονικό διάστημα που έμεινε άταφο το πτώμα της και ο Αγουέρο στήνει κάτι που μοιάζει περισσότερο με θεατρική παράσταση, καθώς παρουσιάζει σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές (όταν το πτώμα άλλαζε κατόχους) μια σειρά μακρόσυρτων πλάνων σε κλειστούς χώρους, τα οποία ενώνει με αρχειακό υλικό όπου πλήθος κόσμου διαδηλώνει, συγκρούεται με την εξουσία και εκφράζει την αγάπη του για την Εβίτα. Όσο όμως κι αν η ένταση των σκηνών αντανακλά την αντίστοιχη των αντιμαχόμενων πλευρών στην Αργεντινή, δύσκολα μπορεί να γίνει αφηγηματικό πέρασμα στο επίπεδο μιας ολόκληρης χώρας. Οι ιστορίες παραείναι αποσπασματικές, είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ότι συμβαίνουν σε διαφορετικές εποχές, μη στηρίζοντας επαρκώς αυτό το πολύ φιλόδοξο πείραμα. ODEON ΑΤΛΑΝΤΙΣ 2 - ΑΝΟΙΞΗ 2 - CINERAMA - ΔΑΝΑΟΣ 1 - ΕΛΛΗ - ΟΣΚΑΡ - ΤΡΙΑΝΟΝ

* Κριτική από τον Τάσο Μελεμενίδη

Μεσιέ Σοκολά Chocolat

Το Κυπαρίσσι του Βυθού

Σκηνοθεσία: Ροσντί Ζεμ Πρωταγωνιστούν: Ομάρ Σι, Τζέιμς Τιερέ, Κλοτίλντ Εσμέ, Ολιβιέ Γκουρμέ Βίος και πολιτεία του Ραφαέλ Παντίγια, του πρώτου μαύρου καλλιτέχνη που εμφανίστηκε στη γαλλική σκηνή στα τέλη του 19ου αιώνα, αγαπήθηκε στη Μονμάρτρη, ενέπνευσε τον Τουλούζ Λοτρέκ και εμφανίστηκε στις πρώτες ταινίες των αδελφών Λιμιέρ.

Από τη σκλαβιά στις χειρωνακτικές εργασίες και αργότερα στον κόσμο του υπαίθριου τσίρκου, ένας Κουβανός συνταράσσει την υψηλή κοινωνία του Παρισιού, προσφέροντας άφθονη ψυχαγωγία ως μέλος ενός καινοτόμου διδύμου κλόουν. Ταυ-

Σκηνοθεσία: Νίκος Κορνήλιος Πρωταγωνιστούν: Γιώργος Μπακαλός, Δήμητρα Μπάρλα, Πηνελόπη Φλουρή, Άρτεμις Ιωάννου Μπαίνει στη ζωή σου μαθαίνει λεπτομέρειες / από το παρελθόν σου από το σώμα σου / από τις καθημερινές σου συνήθειες / Η ζωή χωρίς αυτήν την ελεητική παρουσία / δεν έχει πια νόημα - και ξαφνικά / φεύγει και η ζωή δεν έχει νόημα... Το πένθος / διαρκεί έναν καιρό κι αν ζήσεις - που θα ζήσεις / αρχίζεις ξανά ν’ αφηγείσαι τις ίδιες λεπτομέρειες / από το παρελθόν, ν’ αφήνεις το σώμα σου / σ’ ένα άλλο σώμα, να μοιράζεσαι ξανά την κάθε σου μέρα / Η επανάληψη αυτή σε μαθαίνει. Σε μαθαίνει ν’ αγνοείς / τη βεβαιότητα των καταφάσεων.

Heineken Limited Εdition για τον μεγαλύτερο θεσμό βράβευσης της δημιουργικότητας «ERMIS AWARDS».

Η Heineken «Creative Marketer of the Year 2015» Η κ. Ευτυχία Γατοπούλου, Marketing Manager της Heineken, μιλάει για την επιτυχημένη καμπάνια του γνωστού brand και τη στήριξη της εταιρείας στους νέους δημιουργούς.

— Σχεδιαστικά, έχουμε δει κατά καιρούς διάφορες καινοτομίες στα μπουκάλια και στα αλουμινένια κουτάκια της Heineken. Πιστεύετε ότι το design είναι σημαντικό για την πορεία μιας τόσο μεγάλης μάρκας; Είναι σημαντικό, γιατί είναι αυτό που κρατά συνδεδεμένο ένα προϊόν και την κουλτούρα του ολόκληρη με την εποχή του αλλά και με τις ανάγκες που έχουν οι καταναλωτές. Κάθε καινοτομία στον σχεδιασμό, ειδικά, του μπουκαλιού, συνεισφέρει στην εικόνα και στην «προσωπικότητα» του brand και πιστεύω ότι αξίζει να είμαστε τολμηροί σε αυτό. Ένα σπουδαίο, τοπικό μάλιστα, παράδειγμα ήταν η αλλαγή της ετικέτας για ένα διάστημα από Heineken σε «Πράσινη». Αν και σε κάποιον marketer θα ακουγόταν αρχικά απαγορευτικό, πιστεύω ότι έκανε το brand να δείχνει πιο φρέσκο, πιο καινοτόμο και πιο κοντά στον κόσμο που το προτιμά. Στην ίδια λογική, με αφορμή την καμπάνια «Cities», ήταν και η σειρά μπουκαλιών αφιερωμένων σε διάφορες μεγάλες και ενδιαφέρουσες πόλεις του κόσμου. — Στο τελευταίο Φεστιβάλ των Καννών η Heineken κέρδισε τον τίτλο του Creative Marketer of the Year 2015. Ποια καμπάνια είναι αυτή που πιστεύετε πως σας βοήθησε να κατακτήσετε τον τίτλο; Είναι ένας τίτλος που μας κάνει πολύ χαρούμενους, γιατί δικαιώνει τη δουλειά που κάνουμε στον σημαντικότερο θεσμό για το marketing στον πλανήτη. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάτι συγκεκριμένο από τα πολλά που κάνουμε κάθε χρόνο – κυρίως τη διάθεση να ξεχωρίσουμε με έναν τρόπο που θα είναι πάντα σχετικός με το κοινό στο οποίο στοχεύουμε και θα κάνει τη Heineken να δείχνει πάντα νέα, σύγχρονη και ανατρεπτική. Ξέρετε, στη δουλειά μας αντιμετωπίζουμε μια ιδιαίτερη πρόκληση. Έχουμε ένα κορυφαίο iconic brand με μια σπουδαία κληρονομιά και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε αυτά τα δύο στοιχεία. Όμως, όλα αυτά πρέπει να τα συνδυάζουμε με νέες και δημιουργικές ιδέες που ανταποκρίνονται σε αυτό που θέλει ο απαιτητικός καταναλωτής. Η αναγνώρισή μας στις Κάννες σημαίνει ότι τα καταφέρνουμε αρκετά καλά. — H Heineken φαίνεται να επενδύει στους νέους δημιουργούς μέσα από ενέργειες όπως το «Heineken Talent Lab» που πραγματοποιήθηκε το περασμένο καλοκαίρι. Είναι μια λογική που σκοπεύετε να διατηρήσετε και, αν ναι, ποια θα είναι τα επόμενα βήματά σας; Η Heineken είναι ένα brand που πειραματίζεται και ανανεώνεται συνεχώς, επομένως είναι πολύ σημαντικό να έχουμε «νέο αίμα» που θα μας τροφοδοτεί με ιδέες, ταλέντο και φρεσκάδα. Αυτή η λογική προωθείται μέσα από διάφορα crowdsourcing προγράμματα και καμπάνιες που υλοποιούμε κάθε χρόνο. Η ιδέα του «Heineken Talent Lab» είναι εξαιρετική, καθώς μας έφερε σε επαφή με πολλούς δημιουργικούς νέους ανθρώπους από 18 έως 25 ετών σε μια σειρά από χώρες που διαθέτουν εξαιρετικά μυαλά, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΙΣ 2

24.3.16 – lifo

27

28 lifo – 24.3.16

Πάμε βόρεια; Στα βόρεια προάστια της πόλης η ζωή δεν είναι ποτέ βαρετή. Από τη LiFO team

24.3.16 – lifo

29

Γιατί αγαπάμε τα βόρεια προάστια Δεκαοκτώ Αθηναίοι που ζουν και εργάζονται στα βόρεια προάστια μας εξηγούν γιατί η ζωή στον Χολαργό, στο Χαλάνδρι, στην Κηφισιά, στο Κεφαλάρι, στο Μαρούσι και στην Αγία Παρασκευή κυλάει όμορφα, ήσυχα και με γούστο. Από τη LiFO team Στον Χολαργό μου αρέσει η αίσθηση της εξοχής που βιώνει κανείς, ζώντας στους πρόποδες του Υμηττού. Η αίσθηση της συνοικίας-γειτονιάς, που δημιουργεί μια παρεΐστικη διάθεση. Το μετρό κάνει εύκολη τη μετακίνηση ανθρώπων απ’ όλη την Αθήνα προς τον Χολαργό, αλλά και το αντίθετο. Έτσι κι αλλιώς, η θέση του Χολαργού τον καθιστά εύκολα προσβάσιμο απ’ όλες τις περιοχές της πόλης. Γιώργος Κρυστάλλης, Bootleg

αριστοκρατικούς δρόμους με υπέροχα αρχοντικά, εντυπωσιακές βιτρίνες για window shopping και καλόγουστα εστιατόρια και καφέ. Το Χαλάνδρι, από την άλλη, είναι από τις ελάχιστες περιοχές της Αθήνας που σφύζουν από ζωντάνια όλες τις ημέρες της εβδομάδας. Είναι μέρος ζωηρό, παρεΐστικο, και κάποιος που το επισκέπτεται συχνά δεν υπάρχει περίπτωση να μη συναντήσει γνωστούς και φίλους. Το Χαλάνδρι είναι για όλα τα γούστα, όλες τις ηλικίες και όλα τα βαλάντια. Μαριλένα Σπανουδάκη, The Dalliance House

Η Πολιτεία είναι από τα ωραιότερα προάστια της Αττικής. Ο κόσμος έχει μια ευγένεια διακριτή, μια αρχοντιά. Υπάρχει η αίσθηση της πόλης, αλλά χωρίς το άγχος, τη ρύπανση και την ηχορύπανση του κέντρου. Η ρυμοτομία και δόμηση της περιοχής είναι τέτοια που ξεφεύγει από τα δεδομένα της τενεκεδούπολης, αφού από παντού βλέπεις ουρανό. Αγαπημένο μου σημείο είναι η πλατεία της, με τα τρία ιστορικά μαγαζιά που λειτουργούν ακατάπαυστα από τη δεκαετία του 1960. Κάθεσαι και αισθάνεσαι σαν να βρίσκεσαι στην εξοχή, στον Πλαταμώνα, ας πούμε. Τέλος, αγαπημένο στοιχείο της περιοχής είναι η θερμοκρασία, πάντα κατά 5 βαθμούς χαμηλότερη. Το καλοκαίρι η Πολιτεία είναι μια όαση δροσιάς. Στάθης Χατζιδάκης, ceΛΛine

Η Κηφισιά εξακολουθεί να είναι από τα ωραιότερα προάστια της Αθήνας για περπάτημα, κυριακάτικες βόλτες και ολοήμερες εξορμήσεις. Με άνετα πεζοδρόμια, καταπράσινα πάρκα, μουσεία,

30 lifo – 24.3.16

Το Xαλάνδρι για μένα είναι ακόμη άγνωστη περιοχή, μια και το μαγαζί μου μετράει μόλις έναν μήνα λειτουργίας. Παρ’ όλα αυτά, μου δίνει την αίσθηση πως είναι μια περιοχή κέντρο-απόκεντρο, μια αγορά που ακόμη δεν έχει κορεστεί, μια πόλη όπου κάποιος μπορεί να κινείται ακόμη άνετα. Παύλος Πότσιος, Kong

Το Mαρούσι μου αρέσει γιατί είναι μια ανεξάρτητη πόλη, το οικονομικό και επιχειρηματικό κέντρο του Λεκανοπεδίου. Αγαπώ τον μητροπολιτικό του αέρα: τη νυχτερινή ζωή, τα μουσεία, τα πολιτιστικά κέντρα. Απολαμβάνω τις βόλτες μου στο καταπράσινο Δάσος Αμαρουσίου και τις συναυλίες, τα αθλητικά συμβάντα στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις του ΟΑΚΑ. Κωνσταντίνος Αθανασίου, Meat Love

Η Αγία Παρασκευή έχει υπάρξει σταθμός στη ζωή μου. Αμερικάνικο Κολέγιο, πολλές μπίρες σε διάφορα μέρη για φαγητό και ποτό, πολύ

ποδόσφαιρο στο γήπεδο στην οδό Νότου και πολλοί εφηβικοί έρωτες σε πάνω και κάτω πλατείες (κυρίως πάνω). Σταύρος Αναστασίου, Pizza Hut, Αγία Παρασκευή

To Κεφαλάρι είναι η καρδιά της Κηφισιάς. Πράσινο, ωραία σπίτια, εστιατόρια, πάνωκάτω τον πεζόδρομο τις Κυριακές, με ένα μπαλόνι αγκαλιά (αν τη γλιτώσεις και δεν το δει ο μικρός ή η μικρή). Αναστασία Ρεγγίνα, Pizza Hut, Κεφαλάρι

Το Μαρούσι είναι κάτι αντίστοιχο του κέντρου της Αθήνας. Μεγάλο, αχανές, γεμάτο εταιρείες, με εμπορικό κέντρο, εστιατόρια, σινεμά, καφετέριες και μπαράκια. Meeting point ήταν, είναι και θα είναι ο σταθμός του τρένου. Αγάπη Κλειδοπούλου, Pizza Hut, Μαρούσι

Ο γραφικός σταθμός «Οίον» στον Άγιο Στέφανο παντρεύει το παρελθόν του δήμου, που κάποτε ήταν οικισμός, με το παρόν. Πράσινος, ήσυχος, μακριά από την πολύβουη ζωή της Αθήνας, αλλά παράλληλα και τόσο κοντά. Ρούλα Σκλιβανάκη, Pizza Hut, Άγιος Στέφανος

Το main point των Βριλησσίων είναι η πλατεία Αναλήψεως. Γεμάτη κόσμο που απολαμβάνει τον καφέ του την ημέρα και το βράδυ βγαίνει για μπαρότσαρκα κατά μήκος του πλακόστρωτου πεζόδρομου. Για τους πιο ρομαντικούς, το Πάτημα Βριλησσίων προσφέρει απίθανη θέα της Αθήνας και έναν ήσυχο περίπατο. Γιώργος Γαζής, Pizza Hut, Βριλήσσια

«Πρωταρχικός μας στόχος, η ποιότητα» Ο Παναγιώτης Κράμπης της KPS Constructions εξηγεί τι είναι αυτό που κάνει την εταιρεία επιτυχημένη, ακόμα και στη σημερινή, δύσκολη οικονομική συγκυρία.

Ο Παναγιώτης Κράμπης της KPS Constructions με τους συνεργάτες του.

—Η KPS βρίσκεται στον χώρο των δομικών κατασκευών αρκετά χρόνια. Ποιες είναι οι παροχές που διαθέτει η εταιρεία ώστε ο πελάτης να σας εμπιστευτεί ; Αντιμετωπίζουμε την ανανέωση κάθε χώρου ως μια σημαντική, ξεχωριστή διεργασία. Επενδύουμε στον σχεδιασμό, την έρευνα και την ενημέρωση, με βασική μας προϋπόθεση, αρχικά, να μας εμπιστευτεί ο πελάτης. Στόχος μας είναι να αποτυπώσουμε, να σχεδιάσουμε και να εφαρμόσουμε την κατάλληλη διακόσμηση των χώρων που αναλαμβάνουμε. Ακόμα και μια μικρή εργασία την αντιμετωπίζουμε με την ίδια σπουδαιότητα και εστιάζουμε στο να δημιουργούμε εμπνευσμένες λύσεις. —Ποιες είναι οι συμβουλές που μπορείτε να δώσετε στον πελάτη που θέλει να κάνει ανανέωση του χώρου του, ώστε να τον βοη-

θήσετε να έχει τα καλύτερα αποτελέσματα; Η ανανέωση ενός χώρου είναι ένα πολυσύνθετο αποτέλεσμα πολλών ειδικοτήτων, με λεπτομέρειες σημαντικές, που μπορούν να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα. Η συμβουλή είναι να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες της λειτουργικότητας μέσα από την καθημερινότητά του και εκεί να προσαρμόζει με φαντασία τη διακόσμηση του χώρου του. Ο πελάτης θα πρέπει να έχει πλήρη εικόνα για την παραμικρή λεπτομέρεια που χρειάζεται για να πραγματοποιηθεί το έργο του. —Τι είναι σημαντικό να προσέξει κάποιος που θέλει να κάνει ανανέωση χώρου ; Σημαντικό θεωρούμε να έχει πλήρη ενημέρωση για το σύνολο των εργασιών που θέλει να υλοποιήσει στην κατοικία του ή στον επαγγελματικό του χώρο. Να συμπεριλάβει τις παρελκόμενες εργασίες που μπορεί να προκύψουν, έτσι ώστε η συνολική δουλειά να υλοποιηθεί χωρίς εκπλήξεις. Επίσης, θα τον συμβουλεύαμε να μην επηρεαστεί από την υπέρμετρη πληροφόρηση που παρέχεται σήμερα αλλά να χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες προς όφελός του και να τις προσαρμόσει στις ανάγκες του δικού του χώρου.

PUBLI

—Είναι ένας από τους στόχους της KPS η ποιότητα των κατασκευών της; Φυσικά και ναι. Είναι πρωταρχικός μας στόχος και επενδύουμε στην ποιότητα σε όλες τις φάσεις των εργασιών. Το τελικό αποτέλεσμα, αλλά και η πάροδος του χρόνου, επιβεβαιώνει την ποιότητα της εταιρείας μας, την οποία και επιδιώκουμε. Απολαμβάνουμε, πάντα με χαρά, την επιστροφή παλιών πελατών μας με ανάθεση νέων εργασιών και αυτό μας δείχνει ότι η εταιρεία μας είναι στη σωστή κατεύθυνση.

Interior designer: Maria Georgalli

—Μπορεί κάποιος να κάνει ανανέωση χώρου και να έχει ταυτόχρονα εξοικονόμηση ενέργειας; Ναι, μπορεί, και αυτό επιδιώκουμε. Είναι προαπαιτούμενο της εποχής μας, τόσο για το περιβάλλον όσο και για τον περιορισμό των δαπανών που επιτυγχάνε-

ται μέσα από την εφαρμογή των νέων μεθόδων. Είναι εξίσου σημαντικό να αναφέρουμε ότι η εξοικονόμηση ενέργειας είναι προϊόν μελέτης που πρέπει να γίνεται στην αρχική φάση των εργασιών, έτσι ώστε να εφαρμόζονται σωστά. —Η διακόσμηση και η ανανέωση του χώρου είναι ένα μέρος της παροχής που διαθέτει η εταιρεία σας; Είναι αλληλένδετα ή όχι; Για εμάς, η ανανέωση ενός χώρου πρέπει να συνδυάζεται ταυτόχρονα με μελέτη διακόσμησης, γιατί μέσα από αυτήν πραγματοποιείται η σωστή οπτική των κατασκευαστικών εργασιών. Είναι αλληλένδετες εργασίες και η εταιρεία μας διαθέτει εξειδικευμένους συνεργάτες εσωτερικής διακόσμησης που μπορούν να βοηθήσουν στην ολοκλήρωση της εικόνας του χώρου. —Υπάρχουν εξειδικευμένα τμήματα στην εταιρεία σας που παρέχουν νέες τεχνογνωσίες; Ναι, υπάρχουν ειδικευμένα τμήματα, ωστόσο στην εταιρεία μας λειτουργούν και ανεξάρτητα τμήματα εξειδικευμένων ειδικοτήτων, που η σύνθεσή τους φέρνει το τελικό αποτέλεσμα. Για να επιτευχθούν η ποιότητα, ο σωστός χρόνος εργασιών αλλά και η μοναδικότητα του κάθε χώρου απαιτούνται τα τμήματα αυτά και η εξειδίκευσή τους. Για εμάς, τα ειδικευμένα τμήματα αποτελούν σημαντικό κομμάτι της δουλειάς μας. —Θα μπορούσατε να μας πείτε ποιος είναι ο στόχος της KPS; Στόχος της KPS είναι να παρέχει υπηρεσίες υψηλού αισθητικού επιπέδου, επενδύοντας στην ποιότητα των κατασκευών της.

KPS Constructions, Τροίας 4-6, Βριλήσσια, τηλ.: 210 6839778 www.kps.com.gr, email: info@kps.com.gr

24.3.16 – lifo

31

Η περιοχή της Κηφισιάς κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου. Αγαπώ το καταπράσινο, ήρεμο τοπίο, που απέχει πολύ από τη φασαρία και το γκρίζο του κέντρου. Τα σπίτια, μακριά το ένα από το άλλο, από τη μια προσφέρουν ιδιωτικότητα, αλλά δεν απέχουν και τόσο πολύ, ώστε να αισθάνεσαι μόνος. Γενικώς, αγαπώ την Κηφισιά για την υψηλή ποιότητα ζωής που διαθέτει. Θωμάς Νταλώσης, Θεσσαλία

Η Κηφισίας είναι ένα πέρασμα, ένα κομβικό σημείο που ενώνει το κέντρο με τα βόρεια προάστια. Ως περιοχή δεν τη λες γραφική, είναι όμως κέντρο των μεγάλων επιχειρήσεων: πολυεθνικές, ναυτιλιακές, όλες έχουν τα γραφεία τους εδώ. Σφύζει από ζωή. Ηλίας Ανθίδης, Κάβα Ανθίδη

Η Κηφισιά συνδυάζει την ηρεμία και την ομορφιά της εξοχής με την έντονη νυχτερινή ζωή της πόλης. Έτσι, από το πρωί ως το βράδυ η περιοχή προσφέρεται για τα πάντα: άθληση, βόλτες, νυχτερινή διασκέδαση, ψώνια, φαγητό. Σάκης Εφραιμίδης, Οι δρόμοι του τσαγιού

Στα βόρεια προάστια και συγκεκριμένα στην περιοχή των Βριλησσίων ανακαλύπτω ότι η καθημερινότητά μου είναι πιο εύκολη και πιο ποιοτική. Η περιοχή διατηρεί μεγάλο μέρος της φυσικότητάς της και προσφέρει ένα άμεσο και οικείο περιβάλλον σε όσους ζουν εδώ. Μου αρέσει που με διευκολύνει

32 lifo – 24.3.16

στις απλές, καθημερινές μου συνήθειες, προσωπικές και επαγγελματικές. Παναγιώτης Κράμπης, KPS Constructions

Όταν είμαι σπίτι, μόνη και λυπημένη, πηγαίνω στην Κηφισιά. Γιατί; Μόλις μπω στο κέντρο της πόλης, χαιρετώ τη φαρμακοποιό απέναντι και μου λέει για την ημέρα της. Μετά επισκέπτομαι την αγαπημένη μου μπουτίκ, μιλάω με τα κορίτσια, δοκιμάζω φορέματα και φαντάζομαι να τα φοράω την άνοιξη ή το καλοκαίρι. Χαιρετώ τους φίλους μου στο Menta Café και στο Different Beast και μετά περπατάω στους γραφικούς δρόμους, με τα ψηλά δέντρα να δείχνουν πόσα χρόνια υπάρχουν εκεί. Πάντα κοιτάζω τα όμορφα παλιά κτίρια και παρακολουθώ τις μαμάδες να κάνουν βόλτες τα μωρά τους. Χαϊδεύω τα σκυλιά που βολτάρουν με τους ιδιοκτήτες τους. Αφήνω τον ήλιο να λάμψει στο πρόσωπό μου και αναπνέω φρέσκο ανοιξιάτικο αέρα. Τελειώνω τη βόλτα μου αγοράζοντας λουλούδια από τον κ. Νίκο και τον κ. Αντώνη. Αυτό αγαπώ στην Κηφισιά. Είναι η γειτονιά μου, οι άνθρωποι ακόμα χαμογελούν και χαιρετούν. Εδώ είμαι ακόμη σε επαφή με τη φύση. Εδώ ο χρόνος περνάει αργά, ποτέ με βιασύνη. Lee Scafidas, ninnolo

Αγαπάω πολύ την πλατεία στο Κεφαλάρι. Μου εμπνέει ηρεμία και αποτελεί την τέλεια επιλογή για μια σαββατιάτικη βόλτα. Με μια βόλτα μπορείς να νιώσεις άνετα, να δεις

γνώριμα και καινούργια στέκια και να νιώσεις μια αίσθηση χαλάρωσης. Ενώ τα μεγάλα πεζοδρόμια, το πράσινο της πλατείας και οι πολλές επιλογές συνθέτουν την κατάλληλη επιλογή για μια έξοδο μετά τη δουλειά και ένα καλοκαιρινό βράδυ. Λένα Παπαβασιλείου, ΤGI Fridays

Ο λόγος που αγαπάμε την Κηφισιά είναι η μοναδικότητα του πράσινου που διαθέτει. Καθένας που ανεβαίνει στην Κηφισιά μπορεί να πάει βόλτα στο άλσος, το οποίο είναι σήμα κατατεθέν της, όπως επίσης θα παρατηρήσει τα υπέροχα διατηρητέα κτίρια, καθένα από τα οποία έχει τη δική του ιστορία. Τέλος, η Μπομπονιέρα, το θερινό σινεμά που είναι σύμβολο για την Κηφισιά, αλλά και ο Πύργος της, που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Κασσαβέτη και Κυριαζή, μαρτυρούν ότι η Παλιά Κηφισιά ζει ακόμη. Κωνσταντίνος Βάρσος, Ζαχαροπλαστείο Βάρσος

Η Δροσιά είναι μια περιοχή με ανοιχτούς χώρους, πλατείες, καθόλου πηγμένη στα μαγαζιά. Ο κάτοικοι γνωρίζονται, μεταξύ τους υπάρχει οικειότητα, χαιρετιούνται με ευγένεια στους δρόμους. Είναι υψηλό και το βιοτικό επίπεδο, οι άνθρωποι εδώ είναι μορφωμένοι, έχουν ταξιδέψει, έχουν άλλες παραστάσεις. Η αγαπημένη μου ώρα είναι νωρίς το πρωί, γιατί αισθάνεσαι σαν να βρίσκεσαι στην εξοχή: ησυχία, ηρεμία, καθαρός αέρας. Χάρις Ταρακτσόγλου, Troufa Bread & Chocolate

Kool Life Bar Restaurant Το βραβευμένο εστιατόριο των βορείων προαστίων που απογειώνει τις ελληνικές γεύσεις.

O

ταν η πολυτέλεια συναντιέται με την υψηλή αισθητική και τις δυνατές απολαύσεις, γεννιούνται χώροι όπως το Kool Life Bar Restaurant, στην Εκάλη. Ένας εντυπωσιακός χώρος και εξίσου εντυπωσιακές και ντελικάτες γεύσεις που βρήκαν φιλόξενη «στέγη» σε ένα από τα πιο όμορφα ξενοδοχεία στην πόλη, το Life Gallery Athens. Απέριττο, γυάλινο, φιλόξενο, δυναμικό, ίσως το πιο καλαίσθητο ξενοδοχείο των βορείων προαστίων, το 5άστερο Life Gallery Athens αποτελεί την ιδανική πρόταση για χαλάρωση εκτός του κέντρου της πόλης, χωρίς να είναι μακριά απ’ αυτό. Ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική του, με επιφάνειες από γυαλί, την αρμονική συνύπαρξη με στοιχεία ethnic, και την ιδιαίτερη διακόσμησή του με έπιπλα και αντικείμενα από τους μεγαλύτερους οίκους του εξωτερικού. Στο εστιατόριό του, το Kool Life Restaurant, θα ζήσετε από τις πιο δυνατές γαστρονομικές εμπειρίες, με έμφαση στις ελληνικές και μεσογειακές γεύσεις. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι βραβεύτηκε ως ένα από τα καλύτερα εστιατόρια για την ελληνική κουζίνα το 2013 και το 2014 και απέσπασε τον Χρυσό Σκούφο Γαστρονομίας για το 2013. Η καταξιωμένη chef Γιώτα Κοτσομύτη και η ταλαντούχα ομάδα μαγείρων δημιουργούν έναν ενθουσιασμό γεύσεων της παραδοσιακής σπιτικής μαγειρικής, που ξεχύνεται από κάθε πιάτο, με έμφαση στην ποιότητα αλλά και την παρουσίαση. Το πολύμορφο σε ποικιλία μενού, με την αίσθηση της ισορροπίας στις γεύσεις, ξεδιπλώνει έντεχνα την έννοια της απόλαυσης του φαγητού, σε μια πολύ κομψή σάλα, με ασπρόμαυρα ζωγραφισμένα τραπέζια διακοσμημένα με κανέλες. Εξίσου ατμοσφαιρικό και το περιβάλλον του Kool Life Bar. Ο χώρος του μπαρ ακτινοβολεί ζωντάνια, ντυμένος στα κόκκινα και με σούπερ αναπαυτικούς καναπέδες, που κάνουν τον επισκέπτη να χαλαρώσει στο έπακρο, απολαμβάνοντας μοναδικά signature cocktails και «ψαγμένα» μουσικά ακούσματα που δένουν με το σκηνικό. Λίγο μετά το Πάσχα, όταν η άνοιξη θα έχει μπει για τα καλά, το Kool Life Restaurant επεκτείνεται στον κήπο, για ακόμα περισσότερη χαλάρωση και ανάσες δροσιάς με θέα την Πάρνηθα και την Πεντέλη.

PUBLI

Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα έως Σάββατο 7:00-23:30 και Κυριακή μεσημέρι Τηλ. κρατήσεων: 211 1067444 Ξενοδοχείο Life Gallery Athens, Λεωφ. Θησέως 103, Εκάλη

24.3.16 – lifo

33

✦ Βάρσος

✦ Εστιατόριο Θεσσαλία

Κασσαβέτη 5, Κηφισιά, 210 8012472 www.varsos.gr facebook.com/Βάρσος-Κηφισιά-Varsos-Kifisia

Ελαιών 19, Ν. Κηφισιά, 210 8078837 www.thessaliarestaurant.gr www.facebook.com/thessaliarestaurant

Περνώντας το κατώφλι του, σε συνεπαίρνει η γλυκιά μυρωδιά του φρέσκου βουτύρου. Στον Βάρσο, ένα από τα πιο ιστορικά ζαχαροπλαστεία της Αθήνας, θα βρείτε όλα τα γλυκά ενός παλιού ελληνικού ζαχαροπλαστείου αλλά και πιο σύγχρονες γλυκές δημιουργίες. Με ιστορία που μετρά 124 χρόνια ζωής, συνεχίζει την ίδια παράδοση, δημιουργώντας καθημερινά, με τα πιο αγνά υλικά, τις κλασικές γεύσεις που τον καθιέρωσαν. Στον καταπράσινο κήπο του με τα πανέμορφα πλατάνια θα πιείτε καφέ και θα φάτε γλυκά που θα σας ξετρελάνουν. Δύσκολα θα αντισταθείτε στο ολόφρεσκο τσουρέκι αλλά και στα γαλακτομπούρεκα, μπεζέδες, μαρέγκες, τυρόπιτες, πάστες, παγωτά, κρέμες, ρυζόγαλα και γιαούρτια, τα οποία είναι μερικά από τα προϊόντα που αποτελούν σήμα κατατεθέν του Βάρσου. Ο γνήσιος Βάρσος βρίσκεται στην Κηφισιά, σε πείσμα των καιρών.

Κλασική αξία για τους καλοφαγάδες στα βόρεια προάστια, το εστιατόριο «Θεσσαλία» σερβίρει καθημερινά από το 1978 μαγειρευτά και πιάτα της ώρας. Ζεστός και προσεγμένος χώρος στο εσωτερικό και ένας κήπος-έκπληξη με πλατάνια, ιδανικός για τις ηλιόλουστες ημέρες. Στο μενού του, εκτός από παραδοσιακά μαγειρευτά, θα βρείτε και μεγάλη ποικιλία κρεάτων στη σχάρα, λαχταριστά ορεκτικά και σαλάτες, προτάσεις εμπνευσμένες από την ιταλική κουζίνα αλλά και πιάτα ανάλογα με την εποχή (νηστίσιμα, μαγειρίτσα, μπακαλιάρο κ.λπ.). Μεγάλο ατού ο ξυλόφουρνος, στον οποίο ψήνουν πίτσες, πεϊνιρλί, ψωμί και πολλά άλλα που αξίζει να ανακαλύψετε! Σερβίρουμε καθημερινά, από τις 12 το μεσημέρι έως τις 12:30 μετά τα μεσάνυχτα και στέλνουμε (delivery) στο σπίτι σας, στο γραφείο και την επιχείρησή σας, όλες τις ημέρες του χρόνου.

34 lifo – 24.3.16

TGI Fridays στην Κηφισιά Το στέκι που κάνει την κάθε μέρα μας αγαπημένη σαν Παρασκευή!

Τ

ο TGI Fridays είναι αναμφίβολα το σήμα κατατεθέν της πλατείας Κεφαλαρίου, το μέρος που μας σύστησε την Jack Daniel’s sauce και τις Potato Twisters και μας έμαθε να τρώμε και να πίνουμε στο bar, συνεχίζει να μας θυμίζει, 18 χρόνια μετά, γιατί η Παρασκευή είναι η αγαπημένη μας μέρα! Σταθερό και αγαπημένο, όπως ακριβώς και οι γεύσεις του. Ο κατάλογος ανανεώθηκε με νέες αφίξεις, όπως το λαχταριστό Mac & Cheese, με την αυθεντική αμερικανική συνταγή, και το vegetarian Quinoa Burger με σπιτικό «μπιφτέκι» από τρίχρωμη κινόα, αλλά και λαχταριστές, αξεπέραστες επιλογές, όπως η Fridays Combo Fajita και η Pecan Crusted Chicken Salad. Αυτό που καθιστά, όμως, ένα μαγαζί «στέκι» είναι οι άνθρωποι και οι ιστορίες που ζουν μαζί και γίνονται αναμνήσεις! Ραντεβού εκεί, λοιπόν, για αγαπημένες συνήθειες αλλά και ολοκαίνουριες εκπλήξεις! Πλατεία Κεφαλαρίου, Κολοκοτρώνη 35, Κηφισιά, 210 6233947, 210 6233948, kifisia@fridays.gr, www.fridays.gr

24.3.16 – lifo

35

✦ Meat Love

✦ Bootleg

Βύρωνος 19, Μαρούσι, 211 4114445, facebook.com/www.meatlove.gr

Φανερωμένης 8, Χολαργός, 210 6511288 facebook: Bootleg Athens

Το αγαπημένο meeting point των βορείων προαστίων για εκείνους που έχουν μια… αδυναμία στο κρέας και τα μπέργκερ δεν είναι άλλο από το Meat Love. Άνετος, ζεστός χώρος, με τζαμαρίες περιμετρικά για να χαλαρώνεις ακόμα περισσότερο, καθώς κάθεσαι στις σούπερ αναπαυτικές πολυθρόνες του, μοναστηριακοί πάγκοι, ρετρό πινελιές και απαλή μουσική συνθέτουν το σκηνικό. Φημίζεται για τα XXXXL μπέργκερ του, που έρχονται στο πιάτο σου πληθωρικά και με φρέσκες τηγανητές πατάτες με φλούδα και σος που απογειώνουν τις γεύσεις. Μυστικό της επιτυχίας τους ο ολόφρεσκος κιμάς και τα χειροποίητα ψωμάκια τους. Θα εντυπωσιαστείτε τόσο από το μέγεθός τους, που τα καθιστά εντελώς value for money, όσο και από τις πρωτότυπες εκδοχές τους. Mix grill, με αυγά καγιανά, με όλα εκείνα που έχει μια σαλάτα του Καίσαρα, και κλασικά, με μπιφτέκι σε γευστικούς πύργους! «Βασιλιάς» του μενού με τα μπέργκερ, το «Tower Troubles», με 3 ζουμερά μπιφτέκια, 250 γρ. το καθένα, για πολύ νόστιμους μπελάδες! Ο κατάλογος συμπληρώνεται από μια μεγάλη ποικιλία σε κρεατικά που έρχονται σε μερίδες τέτοιες που δεν θα πιστεύετε στα μάτια σας και με γεύση που σας υπόσχεται μια πολύ δυνατή γαστρονομική εμπειρία.

36 lifo – 24.3.16

Ένα από τα λίγα μαγαζιά στον Χολαργό με χαρακτήρα και όλα εκείνα τα στοιχεία που έχει ένα στέκι. Στον industrial ζεστό χώρο του Bootleg θα βρείτε το δικό σας locker για να αφήσετε τα πράγματά σας τις βραδιές με πολύ κόσμο, ώστε να απολαύσετε ξέγνοιαστα τις εξαιρετικές μουσικές από τους resident DJs και συχνά από γνωστούς μουσικούς παραγωγούς. Καθαρά ποτά σε σούπερ τιμές και μια ανανεωμένη λίστα με signature cocktails, αλλά και μεγάλη ποικιλία σε κλασικά κοκτέιλ που ξεκινούν να σερβίρονται από νωρίς το απόγευμα μέχρι αργά το βράδυ, έχουν κάνει το Bootleg το απόλυτο meeting και after office place στην περιοχή. Εδώ η μέρα ξεκινάει από νωρίς τo πρωί με απολαυστικό καφέ και ροφήματα, αλλά και πλούσιο brunch με επιλογές από γευστικές ομελέτες, ολόφρεσκα pancakes, κρουασάν και διαλεχτά σνακ. Το μενού συμπληρώνεται από χορταστικές σαλάτες και σάντουιτς, κρύα πιάτα, hot dog, club sandwich και αυθεντική ιταλική πίτσα, που συνδυάζονται ιδανικά με κάποιο από τα πολλά ελληνικά κρασιά της κάβας.

Troufa Bread & Chocolate:

Ο «ναός» της σοκολάτας στα βόρεια προάστια Ολόφρεσκες σοκολατένιες δημιουργίες και γαλλικές λιχουδιές στο πιο chocolate bar της πόλης.

Μ

Εδώ μπορείς να απολαύσεις τον καφέ σου, ακούγοντας απαλή μουσική, και να ζήσεις τις πιο δυνατές γλυκιές γαστρονομικές εμπειρίες. Οι διεθνώς βραβευμένοι chefs pâtissier του Troufa Bread & Chocolate δημιουργούν καθημερινά με τα πιο αγνά υλικά και ολόφρεσκες σοκολάτες τα φημισμένα του γλυκά, όπως τα eclair, οι τάρτες, τα προφιτερόλ, οι τούρτες Gianduja, αλλά και η τούρτα Εxotic με σαμπαγιόν βανίλια και φρούτα του δάσους, πειραματιζόμενοι συνεχώς σε νέους συνδυασμούς της σοκολάτας με άλλες γεύσεις. Στην Troufa Bread & Chocolate φημίζονται όμως και για

το μυρωδάτο, ζεστό ψωμί που ψήνουν κάθε 2-3 ώρες, για τις δυσεύρετες ποικιλίες τους σε πρωτότυπους συνδυασμούς υλικών αλλά και για τα νόστιμα αρτοσκευάσματά τους, χωρίς ζάχαρη ή γλουτένη. Ξεχωρίζει, όμως, και για άλλη μια σειρά από αυθεντικές γαλλικές λιχουδιές, όπως τα petites feuilles, οι quiches, το croque-monsieur, αλλά και τις πίτες που φτιάχνουν καθημερινά. Λεωφ. Θησέως 4, Δροσιά, 210 8000950 facebook.com/troufabreadandchocolate

PUBLI

ια ξεχωριστή μπουτίκ σοκολάτας με αρώματα παραδοσιακού γαλλικού φούρνου, τη βαβούρα ενός ιταλικού espresso bar και ύφος café που θα μπορούσε να βρίσκεται στο Μανχάταν είναι το Troufa Bread & Chocolate, ένας πραγματικός ναός σοκολάτας στα βόρεια προάστια. Μπαίνοντας στην υψηλής αισθητικής pâtisserie, όλες οι αισθήσεις σας ξυπνάνε αμέσως. Η μυρωδιά από τα ολόφρεσκα γλυκά δημιουργεί μια ζεστή νοσταλγία από τα παιδικά χρόνια, ενώ τα χρώματα διεγείρουν τη φαντασία και ξυπνούν την επιθυμία της ανακάλυψης.

24.3.16 – lifo

37

✦ Boogie Bar Λεωφ. Μεσογείων 236 (στάση μετρό Χολαργός), 215 5505908 facebook.com/Boogie-Bar

Μια ανάσα από το μετρό του Χολαργού βρίσκεται ένα από τα καλύτερα και ξεχωριστά cocktail bars της πόλης. Το Boogie είναι ένα all day bar με καφέ Mrs Rose, σοκολάτα Valrhona και ωραία σνακ, που το βράδυ απογειώνεται με τις εξαιρετικές μουσικές επιλογές των DJs, οι οποίοι εναλλάσσονται κάθε μέρα στα decks του, και κυρίως με τα signature cocktails των ταλαντούχων mixologists του μαγαζιού, που αποτελούν μία από τις πιο δημιουργικές ομάδες του αθηναϊκού bartending.

✦ Μπακαλιαρόγατος Χίου 7, Χολαργός, 210 6528250 facebook.com/bakaliarogatos

Μια σχετικά νέα άφιξη στον γαστρονομικό χάρτη του Χολαργού, μίας από τις πιο πολυσύχναστες περιοχές πλέον, με αρκετές επιλογές για διασκέδαση, ο Μπακαλιαρόγατος έχει ήδη αφήσει τη δική του σφραγίδα. Ένα μεζεδοπωλείο-ουζερί με θαλασσινά που έφτιαξε ο Στέργιος Ντέλλας με μεράκι και πολλή αγάπη για την ελληνική κουζίνα και, κυρίως, την καλή ποιότητα. Άνετος χώρος, με λιτή διακόσμηση και πινελιές που φέρνουν θαλασσινή αύρα στα βόρεια προάστια, και ολόφρεσκες νοστιμιές από τη θάλασσα δημιουργούν την ιδανική πρόταση για τους λάτρεις του είδους.

38 lifo – 24.3.16

ceΛΛine

Πλατεία Καραμανλή, Πολιτεία, 210 6208062, facebook.com/CeΛΛine

Ξ

Δυνατό του χαρτί, όμως, δεν είναι άλλο από το sushi. Η αναγνωρισμένη σεφ Αμάντα Κοντογεωργίου, γνωστή από το Vori, το Costa Navarino, το Piraeus Marine Club, το Nui αλλά και το Kyoto, μαζί με την εξίσου ταλαντούχα ομάδα της δίνουν μια δροσερή γυναικεία νότα σε έναν κατεξοχήν ανδροκρατούμενο ως τώρα χώρο, αυτόν του Sushi Tombo. Το μενού συνδυάζει sushi-bar και Izakaya με γιαπωνέζικες παραδοσιακές γεύσεις (Yakitori, Kakuni, Chicken Karaage, miso soup) αλλά και πιάτα ημέρας, ενώ υπάρχουν και κάποιες επιλογές για κρεατοφάγους. Φιλοσοφία τους, τα προσεκτικά επιλεγμένα υλικά και τα φρέσκα ψάρια που προμηθεύονται καθημερινά για το καλύτερο αποτέλεσμα

ποιοτικά και γευστικά. Στο ολοκαίνουριο στέκι των βορείων προαστίων θα πιείτε μερικά από τα πιο ωραία κοκτέιλ στην περιοχή, επιλέγοντας από μια λίστα με κλασικά και signature cocktails δικής τους έμπνευσης, ακούγοντας mainstream ευχάριστη μουσική από τον resident DJ αλλά και από γνωστούς παραγωγούς. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τις πολύ φιλικές τιμές αλλά και την άψογη εξυπηρέτηση, κάνουν το ceΛΛine ένα από τα μαγαζιά που οπωσδήποτε αξίζει να συμπεριλάβετε στην ατζέντα σας. Extra tip: Τώρα που μπήκε η άνοιξη θα σας εντυπωσιάσει η πολύ μεγάλη και καταπράσινη αυλή του, με τα πλατάνια και τα τρεχούμενα νερά.

PUBLI

εκίνησε το γευστικό του ταξίδι στην Ιαπωνία πριν από έναν μήνα περίπου, για να χαρίσει τις πιο δυνατές εμπειρίες στους λάτρεις του sushi. Το ceΛΛine στην Πολιτεία, το νέο εγχείρημα του Στάθη Χατζηδάκη, που μας σύστησε μερικά από τα πιο μεγάλα μαγαζιά στην Αθήνα, όπως η Αυτοκίνηση, το Mercedes, το Loft, το BO, το Tango, το Kokomo αλλά και το Empire, φέρει 100% τη δική του υπογραφή στη διακόσμηση και στο ύφος. Στον ζεστό και πολύ άνετο χώρο του, που θυμίζει σαλέ στο εσωτερικό, με vintage πινελιές, έντονη την παρουσία του ξύλου και πολύ ατμοσφαιρικό φωτισμό, θα απολαύσετε από νωρίς το πρωί τον καφέ σας, συντροφιά με νοστιμότατα σνακ.

24.3.16 – lifo

39

Η Κηπούπολη των Βορείων Προαστίων γιορτάζει και τις τέσσερις εποχές!

Καταπράσινο περιβάλλον, ιστορικά μνημεία, διατηρητέα κτίρια, ποιοτική εμπορική αγορά! Ο λόγος για την Κηπούπολη των Βορείων Προαστίων, την αγαπημένη Κηφισιά!

✦ KONG Βασιλέως Γεωργίου Β΄ 34, Χαλάνδρι, 210 6835759 www.kong.com.gr facebook: www.facebook.com/KongAthens instagram: www.instagram.com/KongAthens

Μία από τις πιο δυνατές αφίξεις στην περιοχή του Χαλανδρίου είναι το KONG, ένα χαρούμενο bar restaurant, με ασιατικές επιρροές, που προσφέρει μοναδικές γεύσεις κυρίως από Ταϊλάνδη και Ιαπωνία. Τα πιάτα είναι πραγματικά υπέροχα και μπορείτε να δοκιμάσετε sushi, pad thai, noodles, σούπες, πάπια Πεκίνου και υπέροχες σαλάτες. Ο συνδυασμός της καταπληκτικής κουζίνας, της μεγάλης ζωντανής μπάρας με τα απίθανα εξωτικά κοκτέιλ και των διασκεδαστικών μουσικών επιλογών από τους DJs θα κάνουν το KONG τη νέα αγαπημένη σας επιλογή για τη βραδινή σας έξοδο.

παρουσιαση

Π

όλος έλξης επισκεπτών όλων των ηλικιών που μπορούν να απολαύσουν τον καφέ τους ή το φαγητό τους μέσα σε ένα πευκόφυτο περιβάλλον ή να κάνουν μια βόλτα και να θαυμάσουν τα πολυτελή αρχοντικά στις φιλήσυχες γειτονιές του δήμου. Ανάμεσα σε άλλα, το αρχοντικό στο οποίο έζησε η κορυφαία Ελληνίδα συγγραφέας Πηνελόπη Δέλτα, στην οδό Εμμανουήλ Μπενάκη, που ορθώνεται επιβλητικό και μας οδηγεί σε μια άλλη εποχή. Στην οδό Τατοΐου συναντάμε το σπίτι του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά, χτυπημένο από τον χρόνο, το οποίο προσπαθούν να «αναστήσουν» άνθρωποι που αγαπούν την πόλη, η ιδιοκτήτριά του και ο Δήμος Κηφισιάς, με διεκδικήσεις τόσο από την κρατική εξουσία όσο και από «ευπατρίδες» χορηγούς. Στο κέντρο της πόλης το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, το οποίο επί δεκαετίες ερευνά και καταγράφει τον φυσικό πλούτο της χώρας. Λίγα μέτρα πιο μακριά η Πινακοθήκη Κουβουτσάκη, η οποία φιλοξενεί ένα κομμάτι της σύγχρονης εικαστικής δημιουργίας, από τον Γύζη και τον Ροντέν ως τον Ντε Κίρικο και τον Μποκόρο, αλλά και δεκάδες άλλα νεοκλασικά κτίρια που φιλοξενούν αίθουσες τέχνης και πολιτισμού. Η Κηφισιά φημίζεται για το φυσικό της κάλλος, το οποίο προσπαθεί να διατηρήσει με συντονισμένες ενέργειες ο δήμαρχος Κηφισιάς Γιώργος Θωμάκος από την πρώτη μέρα που ανέλαβε τα καθήκοντά του. Ενισχύει την επιχειρηματικότητα αλλά παράλληλα προστατεύει και την ποιότητα ζωής των πολιτών με ενέργειες που στηρίζουν μια ισορροπημένη βιώσιμη ανάπτυξη στην περιοχή. Στόχος, η Κηφισιά να αποκτήσει και πάλι την επίζηλη θέση της σε εμπορικά καταστήματα. Ένας δήμος που γιορτάζει και τις τέσσερις εποχές του χρόνου. Πλήθος εκδηλώσεων κοσμούν κάθε εποχή και δίνουν μια διαφορετική εικόνα, γεμάτη χαρά στους πολίτες. Την άνοιξη ξεχωρίζει η Ανθοκομική Έκθεση, ο ιστορικός αυτός θεσμός της ανθοκομίας, που ανοίγει τις πύλες της και μας προσφέρει έναν παράδεισο χρωμάτων και αρωμάτων. Το καλοκαίρι οι μικροί μας φίλοι απασχολούνται στο «Αθλητικό και Πολιτιστικό Καλοκαίρι», σε μια πραγματική «Αθλητούπολη» με μεγάλες διακρίσεις σε ομαδικά και ατομικά αθλήματα. Το φθινόπωρο η ανοιχτή γιορτή των Μενανδρείων στην Κηφισιά και οι «Αλλοτινές Πατρίδες» στη Νέα Ερυθραία με μουσική και τραγούδι μας ταξιδεύουν και μας ψυχαγωγούν. Τον χειμώνα γιορτάζεται η πιο φωτεινή γιορτή του χρόνου, τα Χριστούγεννα, με εορταστικό πρόγραμμα, προσαρμοσμένο στο πνεύμα των ημερών. Η Κηπούπολη των Βορείων Προαστίων όχι μόνο γιορτάζει αλλά και τολμά! Στην Κηφισιά έχουν εδραιωθεί καινοτόμες συµµετοχικές διαδικασίες. Οι πολίτες από δέκτες έχουν γίνει ποµποί, πρωταγωνιστές των αποφάσεων στην πόλη τους. Πρωτόγνωροι για τα ελληνικά δεδομένα θεσμοί, όπως οι Συνοικιακές Συνελεύσεις, αλλά και ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός, έγιναν πράξη στον Δήμο του Πράσινου, της Ιστορίας και του Πολιτισμού!

40 lifo – 24.3.16

✦ Pizza Hut Καταστήματα στα βόρεια προάστια: Κολοκοτρώνη 32, Κεφαλάρι / Λ. Κηφισίας 94-96, Μαρούσι / Λ. Πεντέλης 45, Βριλήσσια / Λ. Ηρακλείου & Δρυάδων 2, Νέο Ηράκλειο / Αγ. Παρασκευής & Στρ.Τόμπρα, Αγία Παρασκευή

Η αγαπημένη αλυσίδα με την πιο χορταστική, νόστιμη πίτσα δεν χρειάζεται και πολλές συστάσεις για τους λάτρεις του είδους. Πιστά στην ίδια φιλοσοφία της καλύτερης ποιότητας, με τα πιο αγνά υλικά, και της άμεσης και φιλικής εξυπηρέτησης, όλα τα καταστήματα της Pizza Hut φτιάχνουν την καλύτερη πίτσα στην πόλη. Πέρα από τη μεγάλη ποικιλία σε ζύμες και υλικά για όλα τα γούστα, προσφέρει μια εξίσου μεγάλη γκάμα σε ορεκτικά και σαλάτες για πιο ολοκληρωμένες γευστικές απολαύσεις.

ninnolo

Αγίου Δημητρίου 8, Κηφισιά, 210 8012765 facebook.com/NinnoloKifisia

Α

PUBLI

ρχικά μας μύησε στη μοναδική γεύση του αυθεντικού ιταλικού παγωτού, όπως μόνο οι Iταλοί παγωτατζήδες ξέρουν. Δεν έμεινε, όμως, εκεί! Στο ninnolo, το κουκλίστικο αυτό μαγαζάκι στην Κηφισιά, όπου πραγματικά νιώθεις οικεία, θα φάτε καλή πίτσα ψημένη σε πέτρινο φούρνο αλλά και σπιτικές ιταλικές λιχουδιές και γλυκά. Χειροποίητο και κρεμώδες, το παγωτό του ninnolo φτιάχνεται μόνο με φρέσκο γάλα και υλικά από τα καλύτερα στην αγορά, σε μοναδικές γεύσεις για απαιτητικούς ουρανίσκους. Εδώ θα βρείτε σορμπέ με εξωτικά φρούτα από τη Βραζιλία (passion fruit, guava, acai berry), παγωτό με φουντούκι από το Πιεμόντε της Ιταλίας και την καλύτερη σοκολάτα του κόσμου, από την Αφρική. Εκείνο, όμως, που θα σας μείνει αξέχαστο είναι το κυριακάτικο brunch (11:00-16:00), αφού μπορείτε να διαλέξετε ό,τι και όσο θέλετε από τον τεράστιο μπουφέ και μετά θα πληρώσετε με το ζύγι, μόλις 20 ευρώ το κιλό!

24.3.16 – lifo

41

✦ The Dalliance House

✦ Platanos PARKING

Κυριαζή 19, Κηφισιά, 210 6230775 www.thedalliancehouse.com facebook.com/TheDallianceHouse

Αδριανού 4-14 & Κόκκοτα, Κηφισιά, 210 8011111-1112 www.platanosparking.gr, www.facebook.com/platanosparking

Σε ένα από τα πιο όμορφα νεοκλασικά κτίρια στο κέντρο της Κηφισιάς φώλιασε ένα all day bar-restaurant, από εκείνα που σε κερδίζουν με την πρώτη ματιά. Οικείος, σπιτικός χώρος, με την αριστοκρατική αύρα ενός ψηλοτάβανου αρχοντικού να συναντιέται με την προσεγμένη διακόσμηση που θυμίζει cosy καθιστικό. Η κουζίνα και η μπάρα του Dalliance House σερβίρουν ζεστά και κρύα πιάτα σε μεσογειακές συνταγές με ένα twist από Δύση και Ανατολή, καφέ, εξωτικές ποικιλίες τσαγιού και πρωτότυπα κοκτέιλ, ενώ το μενού αναπροσαρμόζεται κατά διαστήματα.

42 lifo – 24.3.16

Τώρα, στην καρδιά της Κηφισιάς, στην πλατεία Πλατάνου, σας περιμένει το Platanos PARKING, ένα μεγάλο, υπερσύγχρονο, πρότυπο parking με 6 επίπεδα, για να παρκάρετε ξέγνοιαστοι. Διακρίθηκε ως ένα από τα τρία καλύτερα νέα parkings της Ευρώπης στο πλαίσιο της διοργάνωσης EPA Award 2015 και προσφέρει σημαντική ανάσα στη ζωή της πόλης, στην καλύτερη σχέση τιμής-ποιότητας. Οι επισκέπτες απολαμβάνουν υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών και ανταγωνιστικά προγράμματα στάθμευσης, με ασφάλεια, άνεση και γρήγορη εξυπηρέτηση 24 ώρες το 24ωρο, όλες τις μέρες της εβδομάδας. Επίσης, μπορείτε να γνωρίσετε τον πρότυπο καθαρισμό αυτοκινήτου με πλύσιμο «στο χέρι», τη φόρτιση ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων, καθώς και πλήθος ποιοτικών υπηρεσιών.

24.3.16 – lifo

43

✦ Mr. Peacock Κατσουλιέρη 7, Χαλάνδρι, 210 6800390, facebook.com/Mr-Peacock

Στο πολυσύχναστο Χαλάνδρι, το Mr. Peacock απέκτησε γρήγορα φανατικούς θαυμαστές. Αυτό το all day bar τα έχει όλα: ωραίο χώρο με προσεγμένη διακόσμηση, signature cocktails που δεν θα σταματάς να ανακαλύπτεις, απολαυστικό καφέ και πολύ νόστιμα πιάτα στη λογική του street food για να συνοδεύσετε το ποτό και το κρασί σας. Όσο πέφτει το βράδυ, η μουσική δυναμώνει, μετατρέποντάς το σε ένα από τα πιο ζωντανά μπαρ στην περιοχή. Extra tip: Έχει μια υπέροχη αυλή για πιο chill-out καταστάσεις!

✦ Ο δρόμος του τσαγιού Δροσίνη 16, Κηφισιά, 210 8087820, www.tearoute.gr

Θα μπορούσε να λέγεται και «ο παράδεισος του τσαγιού», αφού διαθέτει το καλύτερο τσάι, σε ποικιλίες, αρώματα και μείγματα που δεν φαντάζεστε. Μοναδικοί συνδυασμοί από ελληνικά βότανα βιολογικής καλλιέργειας, από ματζουράνα και τσάι του βουνού με τριαντάφυλλο ή αιθέριο έλαιο μαστίχας Χίου με αμύγδαλο μέχρι τσάγια από την Κίνα και την Ιαπωνία, συνθέτουν τα πιο αρωματικά και γευστικά mediterranean blends και wellness teas. Εδώ θα βρείτε και μια γκάμα τσαγιών ειδικά για τα παιδιά, όπως το Μαγικό Φίλτρο με μπανάνα, καρύδα και μέλι σε συνδυασμό με μάραθο και αρώνια, χωρίς προσθήκη ζάχαρης και καφεΐνη.

✦ Κάβα Ανθίδης Λ. Κηφισίας 76, Μαρούσι, 210 6127325, www.anthidis.gr

Ένα όνομα, τρία καταστήματα, χιλιάδες προϊόντα… Με ιστορία που μετρά ήδη τρεις γενιές, η Κάβα Ανθίδης είναι μία από τις πιο ενημερωμένες κάβες στην Αθήνα. Φιλοσοφία τους, το τρίπτυχο ποιότητα-ποικιλία-εξειδίκευση, σε συνδυασμό με φιλική εξυπηρέτηση. Η «καρδιά» της Κάβας Ανθίδη χτυπά στα βόρεια προάστια, όπου βρίσκεται και το κεντρικό κατάστημα, στο Μαρούσι. Εδώ θα βρείτε εξεζητημένα, συλλεκτικά ποτά και κρασιά, delicatessen με εγγύηση ποιότητας αλλά και φροντισμένα δώρα σε ντελικάτες συσκευασίες.

44 lifo – 24.3.16

ΤΑΥΡΟΣ Μια καινούργια συνεργασία που σας είχε προκαλέσει άγχος και αμφιβολίες αρχίζει να αποδίδει με πολύ θετικά αποτελέσματα και αφήνετε πίσω σας τις αρνητικές σκέψεις. Τα οικονομικά σας βελτιώνονται ολοένα και περισσότερο και εδώ είναι που θα πρέπει να κρατήσετε αμυντική στάση, ώστε να αποφύγετε περιττές σπατάλες που θα σας φέρουν σε αδιέξοδο. Κατάλληλη εποχή για να τακτοποιήσετε φοροτεχνικές και ασφαλιστικές εκκρεμότητες, καθώς και για να κάνετε κάποιες μικρές επενδύσεις. Την Παρασκευή ο Κρόνος γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και, σε συνδυασμό με την αντίθεση ΑφροδίτηςΔία, προκαλεί μια αναστάτωση στα αισθηματικά σας, φέρνοντάς σας αντιμέτωπους με έντονες εσωτερικές συγκρούσεις. Αποφύγετε τη λήψη σημαντικών αποφάσεων και μην παρασύρεστε από την αισθηματική σας κατάσταση. Κάποια θέματα υγείας ηλικιωμένων μελών της οικογένειας θα σας απασχολήσουν πολύ, αλλά θα είναι αντιμετωπίσιμα.

από τη μαριβίκυ καλλέργη (starfax@lifo.gr)

Κάποιες θετικές εξελίξεις μέσα στο επόμενο διάστημα σας δίνουν ώθηση για να βάλετε σε εφαρμογή τα σχέδιά σας, αρκεί να μη σας πιάσει η απληστία και μπείτε στον πειρασμό για την αναζήτηση εύκολου κέρδους. Από την Παρασκευή και μετά θα πρέπει να επιστρατεύσετε τη λογική και την υπευθυνότητά σας και να επανεξετάσετε τους στόχους σας προς αποφυγή λαθών. Ιδανική εποχή για ενασχόληση με καλλιτεχνικές δραστηριότητες, καθώς και για να διεκπεραιώσετε κάθε είδους εκκρεμότητες. Στον ερωτικό τομέα, δεν θα λείψουν οι έντονες αντιπαραθέσεις με το ταίρι σας, καθώς ο εγωισμός σας δεν σας αφήνει να παραδεχτείτε τα λάθη σας, οπότε δύσκολα θα επιλυθούν τα όποια ζητήματα μεταξύ σας. Εσείς, δε, που αναζητάτε τον τέλειο σύντροφο θα πρέπει να προσεγγίσετε πιο ρεαλιστικά το συγκεκριμένο θέμα, αλλιώς μην περιμένετε σύντομα εξελίξεις.

StarFax

ΚΡΙΟΣ

ΛΕΩΝ

Οι θετικές όψεις Ήλιου και Ερμή ενδυναμώνουν την ενεργητικότητα και τη σιγουριά για τον εαυτό σας, ενώ παράλληλα προκαλούν ευνοϊκές συνθήκες για να κλείσετε καινούργιες συμφωνίες ή για να ξεκινήσετε μια δική σας επιχείρηση. Ορισμένοι από εσάς ίσως να δεχτείτε μια πρόταση συνεργασίας με το εξωτερικό, κάτι που θα διευρύνει τους ορίζοντές σας και θα αυξήσει το εισόδημά σας. Αποφύγετε κόντρες με τους συνεργάτες σας και προβάλετε τις δεξιότητές σας μέσω Διαδικτύου. Η κοινωνική σας ζωή έχει μείνει πίσω εξαιτίας του φορτωμένου σας προγράμματος και τώρα είναι κατάλληλη στιγμή για να στρέψετε την προσοχή σας στον συγκεκριμένο τομέα, καθώς έχετε βρει πλέον τους ρυθμούς σας και μπορείτε να εξοικονομήσετε χρόνο για τον εαυτό σας. Επικοινωνήστε με φίλους, οργανώστε συναντήσεις και βάλτε ως στόχο να αφιερώνετε χρόνο στην ψυχαγωγία σας τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ Έντονες τάσεις για ξόδεμα χρημάτων είναι το χαρακτηριστικό των επόμενων ημερών και καθώς σας έχει πιάσει μια εμμονή με την εμφάνισή σας, τα περισσότερα χρήματα θα ξοδευτούν προς αυτή την κατεύθυνση. Αν και τα οικονομικά σας είναι σημαντικά βελτιωμένα, προκύπτουν συνεχώς ανάγκες που δεν σηκώνουν καμία αναβολή, οπότε τακτοποιήστε πρώτα σημαντικά ζητήματα, ώστε να αποφύγετε τη δημιουργία οφειλών που θα σας φέρουν σε αδιέξοδο. Ένα ταξίδι σάς δίνει την ευκαιρία να αλλάξετε παραστάσεις και να ενδυναμώσετε τη σχέση σας. Αποφύγετε τις αναδρομές στο παρελθόν και εκτιμήστε περισσότερο τον άνθρωπό σας. Εσείς που δεν αναζητάτε μια μόνιμη σχέση και θέλετε να απολαύσετε το ερωτικό παιχνίδι δίχως δεσμεύσεις ενδεχομένως να αλλάξετε τρόπο σκέψης έπειτα από την επαφή σας με ένα πρόσωπο που θα ερωτευτείτε παράφορα. Μπορεί να είναι ένα άτομο από το περιβάλλον σας.

ΖΥΓΟΣ Η επιρροή της Σελήνης στον τομέα της

αντιμετωπίσετε ορισμένες αντιξοότητες στα επαγγελματικά σας θα προκαλέσει θετικές εντυπώσεις στους εργοδότες σας και έτσι θα καταφέρετε να εδραιωθείτε σε μια πολύ απαιτητική θέση. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορείτε να αναζητήσετε τρόπους επέκτασης της επιχείρησής σας μέσα από συνεργασίες με το εξωτερικό και να βελτιώσετε αισθητά τα οικονομικά σας, οπότε ένα ταξίδι για επαγγελματικούς λόγους είναι πολύ πιθανό να πραγματοποιηθεί μέσα στο Σαββατοκύριακο. Στα ερωτικά σας υπάρχει αρκετή αστάθεια και ενώ αναζητάτε έναν σύντροφο, μόλις πάει να σοβαρέψει η κατάσταση, υπερισχύει η ανεξάρτητη φύση σας και στο τέλος εγκαταλείπετε τη σχέση. Εσείς που είστε σε μια μόνιμη σχέση και ανησυχείτε, ρίξτε την προσοχή σας περισσότερο στο επικοινωνιακό κομμάτι. Αποφύγετε εκφράσεις που πληγώνουν το ταίρι σας.

καριέρας και των επιχειρήσεων προκαλεί ευνοϊκές προοπτικές για τα επαγγελματικά σας και είναι ιδανική εποχή για να στείλετε βιογραφικά, να περάσετε από μια συνέντευξη ή για να ξεκινήσετε να υλοποιείτε τα σχέδιά σας. Η αύξηση του εισοδήματός σας θα εξαρτηθεί από τις επιλογές των συνεργατών καθώς και των κατευθύνσεων που θα πάρετε. Ασχοληθείτε με τομείς που ανήκουν στο πεδίο των γνώσεών σας και μην πειραματίζεστε. Με τα οικονομικά σας θα πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί, καθώς σας έχουν πιάσει έντονες τάσεις φυγής και αναζήτησης απολαύσεων. Οι διακυμάνσεις των πόρων σας οφείλονται στον λανθασμένο χειρισμό σας κυρίως, ο οποίος, σε συνδυασμό με κάποια θέματα υγείας που προκύπτουν, αδυνατίζει κατά πολύ τον προϋπολογισμό σας. Αποφύγετε να δανειστείτε ή να δανείσετε.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ Νέες συνεργασίες ευνοούνται πολύ μέσα στις επόμενες μέρες, αρκεί να είστε ξεκάθαροι ως προς τις υπηρεσίες σας. Ασχοληθείτε με την οργάνωση των εξόδων σας, ώστε να ξέρετε μέχρι πού μπορείτε να επεκταθείτε και αλλάξτε τακτική ως προς τον τρόπο που διεκδικείτε τα χρήματά σας. Επιστρατεύστε τη διπλωματικότητά σας, καθώς δεν είναι εποχή να τρέχετε στα δικαστήρια για να βρείτε το δίκιο σας. Ο τομέας των κοινωνικών επαφών και των διαπροσωπικών σας σχέσεων έχει αρκετά μελανά σημεία και όσο συνεχίζετε να βλέπετε μονόπλευρα τις καταστάσεις, τόσο θα χειροτερεύουν οι σχέσεις σας. Τα προβλήματα μπλοκάρουν πολλές φορές τη λογική σας και αντιδράτε εντελώς ατομιστικά, βγάζοντας μια επιθετικότητα που προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα στα οικεία σας πρόσωπα. Μην ψάχνετε για εξιλαστήρια θύματα.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ

Με τον Άρη να επηρεάζει τον τομέα της επικοινωνίας και των μετακινήσεων, προβλέπεται μια εβδομάδα γεμάτη καινούργιες επαφές και εμπειρίες που θα σας δώσουν τα εφόδια για να ολοκληρώσετε ένα πλάνο που μπλόκαρε για οικονομικούς λόγους. Αναζητήστε πόρους μέσα από συνεταιρισμούς και μοιραστείτε τα βάρη των ευθυνών με πρόσωπα που έχουν το οικονομικό υπόβαθρο να σας στηρίξουν. Αποφύγετε την αναζήτηση εύκολου κέρδους. Σχέσεις με συγγενικά πρόσωπα που πέρασαν κάποια κρίση μπορούν τώρα να βελτιωθούν και να επανέλθουν οι ισορροπίες, καθώς είναι ένα διάστημα κατά το οποίο υπερισχύει ο συναισθηματισμός σας και αντιμετωπίζετε με περισσότερη κατανόηση τους άλλους. Εκφράστε τα όποια παράπονά σας, δίχως να προκαλείτε εκνευρισμό και αμυντική στάση στους συνομιλητές σας, φέρνοντάς τους στο φιλότιμο με ήπιο τρόπο.

Είστε αναποφάσιστοι και προβληματισμένοι σχετικά με ένα καινούργιο εγχείρημα που ξεκινάτε εξαιτίας της στενότητας των οικονομικών σας, από την άλλη, όμως, δεν μπορείτε πλέον να καθυστερήσετε κάποιες διαδικασίες αλλά να συνεχίσετε τη δρομολόγηση των υποθέσεών σας. Σε γενικές γραμμές, είναι ένα ευνοϊκό διάστημα καθώς μπαίνει πλέον το νερό στο αυλάκι, αλλά το θέμα είναι να υπάρχουν και εναλλακτικές λύσεις, ώστε να μην εξαρτάστε από τρίτους. Ένα ηλικιωμένο μέλος της οικογένειας θα σας απασχολήσει πολύ σχετικά με την υγεία του και θα πρέπει να διαμορφώσετε το καθημερινό σας πρόγραμμα σύμφωνα με τις ανάγκες που προκύπτουν. Μοιραστεί την ευθύνη και με άλλα μέλη της οικογένειας, δίχως να περιμένετε να σας το προτείνουν. Ορισμένοι από εσάς που αποχωριστήκατε πρόσφατα ένα αγαπημένο πρόσωπο χρειάζεστε χρόνο και ψυχολογική υποστήριξη.

Daily starfax Καθημερινές αστρολογικές προβλέψεις στο www.lifo.gr από τη Μαριβίκυ Καλλέργη.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ Έντονες τάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής καθώς και στα επαγγελματικά σας σάς οδηγούν στην αναζήτηση νέων κατευθύνσεων, οι οποίες, εκτός από την αύξηση του εισοδήματός σας, θα σας δώσουν και ικανοποίηση. Ενδεχομένως να έχετε κουραστεί από τη μονοτονία του επαγγέλματός σας και να θέλετε πλέον να εκφράσετε τη δημιουργικότητά σας μέσα από τη δουλειά σας. Μια συζήτηση με ένα άτομο που έχει περισσότερη εμπειρία πάνω στις επιχειρήσεις θα σας δώσει τις απαντήσεις που χρειάζεστε. Μια παράλληλη σχέση που ξεκίνησε μόνο και μόνο για να επιβεβαιωθείτε τείνει να σοβαρέψει πολύ και πλέον κινδυνεύει ο γάμος σας, καθώς το πρόσωπο που σας διεκδικεί έχει παθιαστεί μαζί σας. Εσείς, δε, είστε στα πρόθυρα να κλατάρετε από τις συνεχείς πιέσεις που δέχεστε και κοντεύει να ξεφύγει η κατάσταση εκτός ελέγχου. ΥΔΡΟΧΟΟΣ

Κάποιες έκτακτες ανάγκες που προκύπτουν σε σχέση με τα παιδιά μπλοκάρουν τις σκέψεις σας και υπάρχει κίνδυνος σπασμωδικών κινήσεων που θα σας φέρουν σε μεγαλύτερο αδιέξοδο. Εστιάστε στην αναζήτηση μιας παράλληλης εργασίας, αποφεύγοντας επιπολαιότητες που θα σας κοστίσουν. Επαγγέλματα που έχουν σχέση με τον τουρισμό και τη ναυτιλία ευνοούνται πολύ, καθώς και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Οι πεποιθήσεις σας θα έρθουν σε έντονη κόντρα με αυτές ενός φιλικού σας προσώπου και θα ανακαλύψετε μια πτυχή του εαυτού του που θα σας σοκάρει και θα σας απογοητεύσει πολύ, με αποτέλεσμα να χωρίσουν οι δρόμοι σας. Η ευαισθητοποίησή σας σε ανθρωπιστικά ζητήματα ενοχλούν ορισμένους από το περιβάλλον σας και θα γίνει ένα καλό ξεσκαρτάρισμα, το οποίο αργά ή γρήγορα θα συνέβαινε. Είναι μια εποχή που πέφτουν οι μάσκες και αυτό δεν είναι κάτι ευχάριστο.

☛

ΔΙΔΥΜΟΣ Η υπευθυνότητα με την οποία θα

ΤΟΞΟΤΗΣ

ΙΧΘΥΣ

Ήλιος και Ερμής διανύουν τον τομέα των συνεργασιών και είναι κατάλληλη εποχή για να βρείτε καινούργιες κατευθύνσεις και νέους συνεταιρισμούς που θα συμβάλουν στην αποσυμφόρησή σας από τα βάρη που σας προκαλούν ψυχική κούραση. Εφορίες και ασφαλιστικά ταμεία είναι μέσα στις προτεραιότητές σας, προσέξτε όμως να μην αμελείτε οφειλές προς τράπεζες. Εσείς που σκοπεύετε να αφήσετε τη δουλειά σας για να ανοίξετε μια δική σας επιχείρηση φροντίστε να εξοικονομήσετε χρήματα για τις καθημερινές σας ανάγκες. Γάμος/σχέση μπορούν να βελτιωθούν ακόμα περισσότερο, αρκεί να μην κουβαλάτε μαζί σας την ένταση της δουλειάς. Σίγουρα δεν είναι εύκολο, δεν είναι όμως και ακατόρθωτο, ειδικά αν αναλογιστείτε τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη σχέση σας η καθημερινή γκρίνια. Επιδιώξτε να έχετε κάποιες κοινές δραστηριότητες με το ταίρι σας, ώστε να εκτονώνεστε εποικοδομητικά.

sudoku 3 9 7 2 1 8 4 6 5

7 3 5 3 7

2 1 3

9 2 9 7 2 1

4

9 6 8 5 2 7 9

Η λύση του προηγούμενου 1 9 7 2 3 6

6 4 2 8 5 7

8 5 3 1 4 9

3 1 5 7 8 4

7 8 6 9 2 1

9 2 4 3 6 5

5 6 8 4 7 3

2 7 9 5 1 8

4 3 1 6 9 2

4 9 2 6 5 8 1 3 7 8 1 6 9 3 7 2 4 5 5 3 7 2 4 1 9 6 8

24.3.16 – lifo

45

24.3.16 – lifo

47