Spis treści
Table of contents . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7
Od Autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9
C z ę ś ć I. Żelazo w służbie ludzkości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15
1. Nadal żyjemy w epoce żelaza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Żelazo w przyrodzie i jego przydatność dla dawnego hutnictwa . . 3. Krótka historia „czarnej metalurgii” w starożytności . . . . . . . . . . . . 4. Znaczenie żelaza w gospodarce pradziejowej . . . . . . . . . . . . . . . 5. Technika i technologia – o terminologicznej poprawności w badaniach archeometalurgicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
17 19 23 29 35
C z ę ś ć II. Od rudy do noża . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
41
6. Złoża rud żelaza i pradziejowa rzeczywistość . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Węgiel drzewny – paliwo prawie doskonałe . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Otrzymywanie żelaza metodą dymarską . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Piec kotlinkowy – zjawisko techniczne i kulturowe . . . . . . . . . . . 10. Piecowisko jako warsztat hutniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
43 61 72 90 111
C z ę ś ć III. Wczesna epoka żelaza bez rodzimego hutnictwa . . . . . . . .
129
11. Wieki ciemne w historii hutnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. Mit i rzeczywistość. Rola Celtów w powstaniu hutnictwa na ziemiach polskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13. W poszukiwaniu jastorfskich inspiracji w hutnictwie . . . . . . . . . .
131 146 156
C z ę ś ć IV. Region żelaza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
163
14. Topos barbarzyńcy czy niewiedza Tacyta? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15. Przeworski fenomen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16. Lokalny nurt produkcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17. Regiony wyspecjalizowanego hutnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
165 172 179 190
pwn_sa_czlowiek_i_zelazao_001_368_E.indd 5
23.08.2025 15:27:18