Spis treści
1. Etyczne aspekty w transplantologii włosów – Magdalena Szymczak-Kępka 3
1.1. Wprowadzenie – wpływ włosów na jakość życia człowieka 3
1.2. Kryteria medyczne 4
1.3. Kryteria psychologiczne 6
1.4. Aspekty etyczne w transplantologii włosów 11
2. Nowoczesne metody diagnostyczne w trychologii – od ultrasonografii skóry po AI – Piotr Regulski, Janusz Pach 17
2.1. Wprowadzenie – znaczenie diagnostyki w trychologii 17
2.2. Klasyczne metody diagnostyczne 18
2.3. Ultrasonografia skóry owłosionej głowy (HFUS) 21
2.4. Trichoskopia (wideodermatoskopia skóry owłosionej głowy) 25
2.5. Narzędzia sztucznej inteligencji 27
2.6. Perspektywy rozwoju diagnostyki w trychologii 29
2.7. Podsumowanie 31
3. Bezwzględne i względne przeciwwskazania do transplantacji włosów – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 35
3.1. Wprowadzenie – epidemiologia łysienia 35
3.2. Charakterystyka transplantacji włosów 38
3.3. Bezwzględne i względne przeciwwskazania do transplantacji włosów 41
4. Leczenie łysienia androgenowego u kobiet i mężczyzn – Mariusz Sikora 47
4.1. Wprowadzenie 47
4.2. Patogeneza 47
4.3. Diagnostyka 48
4.4. Leczenie 49
4.5. Podsumowanie 55
5. Przeszczep włosów jako procedura lecznicza u mężczyzn z łysieniem androgenowym – Mariusz Sikora
59
5.1. Wprowadzenie 59
5.2. Podstawy patofizjologiczne 60
5.3. Przeszczep włosów w strategii terapii skojarzonej 60
5.4. Rola trichoskopii w planowaniu i monitorowaniu przeszczepu włosów
62
5.5. Wpływ przeszczepu włosów na jakość życia – perspektywa psychodermatologiczna 64
5.6. Podsumowanie 67
6. Standardy dokumentacji fotograficznej w procesie kwalifikacji i oceny wyników – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 71
6.1. Wprowadzenie 71
6.2. Znaczenie dokumentacji fotograficznej w transplantacji włosów 72
6.3. Standaryzacja dokumentacji fotograficznej 73
6.4. Porównywanie zdjęć przed zabiegiem i po zabiegu 75
6.5. Znaczenie dokumentacji w badaniach naukowych
6.6. Podsumowanie
7. Protokoły pielęgnacyjne skóry głowy przed transplantacją – Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek
75
76
81
7.1. Wprowadzenie – znaczenie przygotowania skóry głowy przed transplantacją 81
7.2. Pielęgnacja przed transplantacją 82
7.3. Terapie gabinetowe stosowane przed transplantacją 82
7.4. Wpływ stanów zapalnych i dermatoz skóry głowy na efekty transplantacji 83
8. Rola leczenia farmakologicznego i trychologicznego przed przeszczepem włosów – Anna Waśkiel-Burnat 91
8.1. Wprowadzenie – leczenie farmakologiczne i trychologiczne w łysieniu androgenowym 91
8.2. Leczenie farmakologiczne i trychologiczne w chorobach zapalnych i łysieniach bliznowaciejących 97
9. Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa
i klasyczna – Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek 101
9.1. Wprowadzenie 101
9.2. Mezoterapia igłowa skóry głowy 101
9.3. Mezoterapia mikroigłowa skóry głowy 103
9.4. Składniki aktywne najczęściej stosowane do mezoterapii owłosionej skóry głowy 104
10. Terapia laserowa jako element przygotowania do przeszczepu – Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek 109
10.1. Wprowadzenie
10.2. Technologia LLLT
10.3. Laser frakcyjny 111
10.4. Laser pikosekundowy 112
10.5. Laser ekscymerowy 112
11. Innowacyjne substancje aktywne w terapii przed- i pozabiegowej
– Martyna Pajek, Katarzyna Osipowicz 117
11.1. Wprowadzenie 117
11.2. Ksantohumol (xanthohumol) 118
11.3. Komórki macierzyste 119
11.4. Egzosomy 120
11.5. Peptydy biomimetyczne 121
11.6. Proteoglikany 122
12. Projektowanie linii włosów w zależności od płci i wskazań – Martyna Pajek, Katarzyna Osipowicz 125
12.1. Wprowadzenie 125
12.2. Czynniki wpływające na kształt i położenie linii włosów 126
12.3. Zasady estetyczne i anatomiczne projektowania linii włosów 127
12.4. Projektowanie linii włosów u mężczyzn 129
12.5. Projektowanie linii włosów u kobiet 130
13. Algorytm postępowania w premedykacji pacjenta do przeszczepienia włosów – Marcin Kołacz, Agnieszka Karwacka-Kramarz, Dariusz Kosson 135
13.1. Wprowadzenie – sedacja proceduralna podczas transplantacji włosów 135
13.2. Zestaw reanimacyjny 139
13.3. Podsumowanie 141
14. Szczegółowa analiza etapów procedury przeszczepu włosów – Aleksandra Anderson 147
14.1. Wprowadzenie 147
14.2. Kwalifikacja do zabiegu 147
14.3. Wybór miejsca dawczego 149
14.4. Przygotowanie pacjenta 149
14.5. Techniki pobrania graftów z miejsca dawczego 150
14.6. Obróbka graftów 152
14.7. Przeszczepienie graftów do miejsca biorczego 153
15. Protokoły znieczulenia miejscowego i monitorowania stanu pacjenta podczas procedury przeszczepiania włosów. Zarządzanie dolegliwościami bólowymi po zabiegu – Agnieszka Karwacka-Kramarz, Marcin Kołacz, Dariusz Kosson 157
15.1. Wprowadzenie 157
15.2. Znieczulenia regionalne stosowane przed przeszczepianiem włosów 158
15.3. LAST 160
15.4. Znieczulenie tumescencyjne – miejscowe 163
15.5. Znieczulenia przewodowe 164
15.6. Zarządzanie dolegliwościami bólowymi po zabiegu 173
16. Porównawcza analiza metod FUE, FUT i ich modyfikacji – Julia Tarnowska, Patrycja Łazicka 177
16.1. Wprowadzenie 177
16.2. Metoda FUT (follicular unit transplantation) 179
16.3. Metoda FUE (follicular unit extraction) 180
16.4. Ewolucja i nowoczesne modyfikacje metody FUE 183
16.5. Podsumowanie – porównanie metod STRIP (FUT), FUE i nowoczesnych modyfikacji FUE 185
17. Porównanie pierwotnego i wtórnego przeszczepu włosów
– Piotr Turkowski, Katarzyna Osipowicz 189
17.1. Pierwotny przeszczep włosów (primary hair transplantation) 189
17.2. Wtórny przeszczep włosów (secondary hair transplantation) 192
17.3. Porównanie, powikłania, perspektywa kliniczna 194
17.4. Podsumowanie 196
CZĘŚĆ IV: CHIRURGICZNE TECHNIKI TRANSPLANTACJI 201
18. Przeszczep włosów w zależności od wieku – strategie terapeutyczne
– Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 203
18.1. Wprowadzenie 203
18.2. Znaczenie wieku w planowaniu przeszczepu włosów 203
18.3. Grupy wiekowe i strategie terapeutyczne 204
18.4. Podsumowanie 206
19. Przeszczep włosów w łysieniu bliznowaciejącym – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 209
19.1. Wprowadzenie
19.2. Klasyfikacja łysienia bliznowaciejącego 209
19.3. Obraz histopatologiczny i patogeneza 210
19.4. Przeszczep włosów w łysieniu bliznowaciejącym 211
19.5. Techniki przeszczepu włosów 212
19.6. Efekty kliniczne, przeżywalność graftów i czynniki wpływające na przeżywalność przeszczepionych mieszków 212
19.7. Czynniki ryzyka i ograniczenia zabiegu 213
19.8. Podsumowanie 213
20. Transplantacja brwi – zaawansowane techniki rekonstrukcji i zasady projektowania estetycznego – Katarzyna Nidzińska
20.1. Wprowadzenie
217
20.2. Anatomia i estetyka brwi 218
20.3. Kwalifikacja pacjentów i przeciwwskazania 221
20.4. Projektowanie estetyczne brwi – od konsultacji do rysunku operacyjnego
20.5. Dobór dawcy i przygotowanie przeszczepów
222
223
20.6. Schemat zabiegu – tworzenie łoża biorczego i implantacja 224
20.7. Postępowanie pooperacyjne 226
20.8. Powikłania i ich prewencja 226
20.9. Podsumowanie – algorytm postępowania 227
21. Transplantacja włosów w obrębie brody – techniki i efektywność – Katarzyna Nidzińska, Julia Tarnowska, Patrycja Łazicka 231
21.1. Wprowadzenie 231
21.2. Anatomia i fizjologia włosów brody 232
21.3. Wskazania, przeciwwskazania i kwalifikacja pacjentów 234
21.4. Techniki pobrania graftów
21.5. Implantacja w obrębie brody
21.6. Postępowanie pooperacyjne 239
21.7. Efektywność i wyniki kliniczne 239
21.8. Podsumowanie 240
22. Procedury transplantacyjne włosów u pacjentów transpłciowych
– Rafał Pokrowiecki 243
22.1. Wprowadzenie 243
22.2. Anatomiczne różnice w obrębie linii włosów u kobiet i mężczyzn 243
22.3. Wskazania do przeszczepu włosów u pacjentów w trakcie tranzycji płciowej (male-to-female) 245
CZĘŚĆ V: POSTĘPOWANIE POOPERACYJNE 253
23. Zaawansowane protokoły pielęgnacji pozabiegowej – Justyna Nasiłowska 255
23.1. Wprowadzenie 255
23.2. Domowa pielęgnacja pozabiegowa po przeszczepie włosów 256
23.3. Zabiegi wspomagające proces regeneracji 258
23.4. Dermokosmetyki i zaawansowana pielęgnacja domowa 260
24. Powikłania po transplantacji włosów. Przeszczep włosów w Polsce i Turcji
– Katarzyna Nidzińska 265
24.1. Wprowadzenie 265
24.2. Epidemiologia i znaczenie kliniczne 266
24.3. Klasyfikacja powikłań 266
24.4. Powikłania wczesne 267
24.5. Powikłania późne 269
24.6. Powikłania ogólnoustrojowe 271
24.7. Prewencja powikłań 273
24.8. Przeszczep włosów w Polsce i Turcji – analiza porównawcza 274
25. Zastosowanie światła LED w terapii po przeszczepie – Justyna Nasiłowska 281
25.1. Wprowadzenie 281
25.2. Charakterystyka światła LED 282
25.3. Proces gojenia po przeszczepie włosów 283
25.4. Wykorzystanie światła czerwonego w procesie gojenia po przeszczepie włosów 285
26. Terapie wspomagające – osocze bogatopłytkowe i komórki stromalne z tkanki tłuszczowej – Urszula Fałkowska 291
26.1. Osocze bogatopłytkowe 291
26.2. Komórki stromalne z tkanki tłuszczowej 298
27. Farmakoterapia po przeszczepie włosów – konieczność dożywotniego leczenia – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 305
27.1. Wprowadzenie 305
27.2. Rola dihydroksytestosteronu w postępującym łysieniu 306
27.3. Konsekwencje rezygnacji z farmakoterapii po przeszczepie włosów 306
27.4. Finasteryd 307
27.5. Dudasteryd 308
27.6. Minoksydyl 308
27.7. Terapie wspomagające 309
27.8. Suplementacja 309
27.9. Osocze bogatopłytkowe 309
27.10. Mezoterapia skóry głowy 310
27.11. Podsumowanie 310
28. Genetyka łysienia – Katarzyna Wertheim-Tysarowska 315
28.1. Wprowadzenie – powstawanie włosów jako proces, w który zaangażowane są liczne ścieżki sygnałowe
28.2. Podłoże genetyczne utraty włosów
28.3. Łysienie androgenowe
28.4. Łysienie plackowate
28.5. Rodzinne łysienie czołowe bliznowaciejące
28.6. Łysienie w genotrichozach
28.7. Podsumowanie
29. Analiza przypadków klinicznych – studium szczegółowe – Patrycja Łazicka, Julia Tarnowska
29.1. Przypadek 1
29.2. Przypadek 2
29.3. Przypadek 3
29.4. Przypadek 4
30. Przed i po – jakie efekty są możliwe
Autorzy
lek. Aleksandra Anderson
Klinika Dermatologii i Wenerologii, Klinika Dermatologiczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny
lek. Urszula Fałkowska
Klinika Dermatologii i Wenerologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
lek. Agnieszka Karwacka-Kramarz
I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Marcin Kołacz
I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr hab. n. med. Dariusz Kosson
Zakład Nauczania Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
lek. Patrycja Łazicka
OK Clinic w Warszawie; Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Centralny Szpital Kliniczny
mgr Justyna Nasiłowska
OK Clinic w Warszawie
lek. Katarzyna Nidzińska
Klinika Okulistyki, Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie; OK Clinic w Warszawie; OTCO Hospital w Warszawie
dr hab. n. med. Katarzyna Osipowicz
Klinika Dermatologii i Wenerologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny; Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Kaliski; OK Clinic w Warszawie
dr n. med. Janusz Pach
Pracownia Obrazowania Cyfrowego i Wirtualnej Rzeczywistości, Zakład Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny;
Dental Medical Center Megadental dr n. med. Janusz Pach
mgr Martyna Pajek
OTCO Hospital w Warszawie
dr n. med. Rafał Pokrowiecki
Klinika Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej, Chirurgii Jamy Ustnej i Implantologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny; prywatna praktyka lekarska, Warszawa
dr hab. n. med. i n. o zdr., inż. Piotr Regulski
Pracownia Obrazowania Cyfrowego i Wirtualnej Rzeczywistości, Zakład Radiologii
Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Mariusz Sikora
Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie;
Klinika Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Rzadkich, Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy; Dr Sikora Dermatologia
mgr Magdalena Szymczak-Kępka
Klinika Hair Lab w Warszawie
Julia Tarnowska
OK Clinic w Warszawie;
Klinika Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Piotr Turkowski
Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Kaliski; OTCO Hospital w Warszawie
dr hab. n. med. i n. o zdr. Anna Waśkiel-Burnat
Katedra i Klinika Dermatologiczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny
dr n. med. Katarzyna Wertheim-Tysarowska
Instytut Matki i Dziecka w Warszawie
ROZDZIAŁ 9
Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna
Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek
9.1. Wprowadzenie
Łysienie androgenowe (AGA) jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty włosów zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Badania pokazują, że AGA negatywnie wpływa na jakość życia pacjentów, często prowadząc do zaniżonej samooceny, depresji oraz wycofania społecznego. Jednym ze sposobów leczenia jest przeszczep włosów, który w ostatnich latach zyskuje popularność. W związku z tym coraz większą uwagę zwracają zabiegi medycyny estetycznej, które w założeniu mają wspomagać efekty zabiegu, m.in. mezoterapia igłowa oraz mikroigłowa.
9.2.
Mezoterapia
igłowa skóry głowy
Mezoterapia igłowa polega na śródskórnym podaniu substancji aktywnych oraz środków terapeutycznych na głębokość 2–4 mm w celu poprawy kondycji skóry głowy, stymulacji wzrostu włosów oraz zahamowania łysienia. Jedną z istotniejszych zalet tej metody jest to, że substancja terapeutyczna podawana jest bezpośrednio do skóry, dzięki czemu omijana jest bariera
utrudniająca wchłanianie się substancji aktywnych. Najczęściej stosowane są: minoksydyl, finasteryd, dutasteryd, czynniki wzrostu, biotyna i steroidy.
Zabieg wykonuje się przy igłami o grubości 28–30 G lub z mezogunem.
Wyróżnia się 4 podstawowe techniki podania różniące się głębokością i/lub kątem iniekcji:
z śródnaskórkowa (głębokość wstrzyknięcia 1 mm) – małe i częste wstrzyknięcia, co 1 cm;
z grudkowa (głębokość wstrzyknięcia 2–4 mm) wstrzyknięcie preparatu w miejscu połączenia się skórno-naskórkowego. Powoduje to powstanie małej grudki i głównie stosowana jest w leczeniu łysienia oraz zmarszczek;
z nappage (głębokość wstrzyknięcia 2–4 mm) wielokrotne, powierzchniowe iniekcje wykonywane pod kątem 30–60 stopni przy jednoczesnym utrzymymaniu stałego i lekkiego nacisku na tłok;
z punkt po punkcie (głębokość iniekcji 4 mm) – prostopadłe, głębokie wstrzykiwanie substancji w odstępach 1–2 cm do skóry właściwej.
Najczęstszymi metodami stosowanymi w leczeniu łysienia androgenowego są techniki punkt po punkcie oraz nappage.
Oprócz bezpośredniego dostarczenia substancji aktywnych mechanizm nakłuć stymuluje proces waskulogenezy i poprawia mikrokrążenie. Mezoterapia igłowa jest skuteczną metodą w leczeniu łysienia androgenowego, telogenowego oraz plackowatego. Wykorzystywana jest również prewencyjnie – przyspiesza porost włosów, powoduje wzrost nowych oraz poprawia stan skóry głowy.
9.2.1. Przeciwwskazania do mezoterapii
Do głównych przeciwwskazań do zabiegu należą aktywne infekcje skóry głowy (grzybica, łupież, ropnie), zaburzenia krzepnięcia, stosowanie leków przeciwzakrzepowych, niekontrolowana cukrzyca, aktywne zmiany trądzikowe oraz alergia na składniki stosowane w mezoterapii.
Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna
9.2.2. Powikłania po zabiegu
Najczęstszymi powikłaniami po zabiegu mezoterapii igłowej są ból głowy, ból w obszarze zabiegowym, uczucie napięcia oraz swędzenia skóry głowy, opuchlizna oraz zaczerwienienie.
9.3. Mezoterapia mikroigłowa skóry głowy
Mezoterapia mikroigłowa to małoinwazyjny zabieg polegający na tworzeniu kontrolowanych uszkodzeń w obrębie naskórka oraz skóry właściwej za pomocą specjalistycznych urządzeń wyposażonych w igły o długości
0,5–3,5 mm.
Wytworzone mikrourazy aktywują płytki krwi oraz neutrofile do uwalniania czynników wzrostu to jest PGF, TGF, białka aktywujące tkankę łączną, czynnika wzrostu tkanki łącznej oraz czynnika wzrostu fibroblastów. W mieszku włosowym zabieg zwiększa ekspresję białek Wnt (Wnt3a, Wnt10b), co sprzyja różnicowaniu komórek macierzystych i regulacji cyklu wzrostu włosa przez brodawkę dermalną.
Dodatkowym działaniem mezoterapii mikroigłowej jest poprawa ukrwienia i odżywienia mieszków włosowych, co wynika z reakcji skóry na mikrouszkodzenia powstałe podczas zabiegu. Nakłucia prowadzą do miejscowego rozszerzenia naczyń krwionośnych pod wpływem mediatorów, takich jak tlenek azotu (NO) i prostaglandyny, co zwiększa przepływ krwi w skórze głowy. W efekcie dochodzi do lepszego dotlenienia tkanek oraz bardziej efektywnego dostarczania składników odżywczych i tlenu do mieszków włosowych. Jednocześnie powstające mikrokanaliki w naskórku ułatwiają wnikanie substancji aktywnych zawartych w preparatach stosowanych podczas zabiegu, zwiększając ich biodostępność i skuteczność działania na poziomie komórkowym. Dzięki temu mieszki włosowe są intensywniej odżywiane i stymulowane do wzrostu.
Zabieg wykonuje się sterylnym piórem mikroigłowym, które pozwala na precyzyjne określenie miejsca oraz dokładnej głębokości wkłucia.
Mezoterapia
RYCINA 9.1
Porównanie mezoterapii mikroigłowej (dermapen) i igłowej
9.4. Składniki aktywne najczęściej stosowane do mezoterapii owłosionej skóry głowy
W kontekście leczenia łysienia stosuje się głównie następujące substancje:
1. Osocze bogatopłytkowe (PRP) – zawiera czynniki wzrostu, m.in. FGF, ECGF, VEGF, TGF-B, IGF-1, IGF-2, płytki krwi oraz białka krwi takie jak fibryna, fibronektyna i witronektyna, dzięki czemu wspomagają wrodzoną zdolność organizmu do regeneracji i wzrostu. Ich poziom w osoczu bogatopłytkowym jest około piękciokrotnie wyższy niż w krwi obwodowej.
Osocze bogatopłytkowe chroni komórki przed apoptozą poprzez podwyższenie stężenia białka Bcl-2, jednocześnie stymulując proliferację komórek brodawek skórnych oraz aktywując szlaki sygnałowe Akt i ERK, co zwiększa wzrost i przeżywalność komórek mieszków włosowych. PRP wykazuje również działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, dzięki wydzielaniu lipoksyn. Czynniki wzrostu stymulują również proces angiogenezy, co skutecznie wpływa na poprawę ukrwienia skóry głowy.
Skuteczność została potwierdzona również po transplantacji włosów. Badania wykazały, że PRP w połączeniu z minoksydylem i finasterydem/spironolaktonem oraz zabiegiem FUE zwiększało przeżywalność graftów, przyspieszało wzrost włosów i poprawiało ich wytrzymałość w porównaniu z grupą kontrolną.
2. Dutasteryd – inhibitor 5α-reduktazy, blokuje oba izoenzymy tego enzymu, hamując konwersję wolnego testosteronu do dihydrotestosteronu,
Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna
głównego czynnika odpowiedzialnego za miniaturyzację mieszków włosowych w AGA, co obniża poziom DHT w skórze głowy, spowalnia miniaturyzację włosów i stymuluje ich wzrost. Podanie śródskórne umożliwia bezpośrednie dotarcie leku do mieszków włosowych, co może zwiększyć jego skuteczność w porównaniu do doustnego podania. W randomizowanym badaniu wykazano, że mezoterapia igłowa z roztworem dutasterydu była skuteczniejsza w leczeniu AGA niż placebo. Pacjenci poddani terapii wykazali znaczną poprawę w zakresie gęstości i jakości włosów.
3. Minoksydyl – stosowany w mezoterapii poprawia mikrokrążenie w skórze głowy, zwiększając dostarczanie tlenu i składników odżywczych do mieszków włosowych. Dodatkowo minoksydyl wydłuża fazę anagenu, stymulując wzrost nowych włosów, oraz aktywuje komórki macierzyste mieszków włosowych, wspomagając regenerację. Badania kliniczne potwierdziły skuteczność mezoterapii 0,5% minoksydylem w łysieniu androgenowym u kobiet. W randomizowanym badaniu oceniano skuteczność i bezpieczeństwo tej metody. Wyniki pokazały istotny statystycznie wzrost stosunku włosów terminalnych do vellusowych, a także zwiększenie odsetka włosów w fazie anagen. Pacjentki zgłaszały również poprawę w zakresie utraty włosów oraz objętości.
4. Egzosomy – to mikroskopijne pęcherzyki, które przenoszą białka, lipidy i RNA, pełniąc funkcję mediatorów komunikacji międzykomórkowej. Dostarczają do mieszków włosowych bioaktywne cząsteczki, które aktywują kluczowe szlaki sygnałowe, takie jak Wnt/β-katenina, ERK i Akt, co sprzyja proliferacji komórek macierzystych mieszków włosowych. Egzosomy stymulują angiogenezę, poprawiając ukrwienie skóry głowy i dostarczanie składników odżywczych do mieszków włosowych, oraz wykazują działanie przeciwzapalne, redukując przewlekły stan zapalny prowadzący w AGA do ich miniaturyzacji.
Badania kliniczne potwierdzają, że iniekcje egzomosomów zwiększają gęstość, grubość i długość włosów. W badaniach in vivo pacjenci zgłaszali wysoką satysfakcję z efektów estetycznych, a terapia była dobrze tolerowana, z minimalnymi działaniami niepożądanymi.
Badania ex vivo sugerują, że egzosomy opóźniają przejście włosów w fazę katagenu, wspierając ich utrzymanie w fazie anagenu i sprzyjając ich regeneracji.
5. Peptydy biomimetyczne – to krótkie łańcuchy aminokwasów, które naśladują peptydy oraz białka naturalnie występujące w organizmie. W leczeniu łysienia imitują sygnały komórkowe regulujące cykl wzrostu włosa, stymulują regenerację oraz wspomagają mikrokrążenie
TABELA 9.1
Składniki aktywne wykorzystywane w mezoterapii skóry głowy
SKŁADNIK AKTYWNY
Osocze bogatopłytkowe (PRP)
Dutasteryd
Minoksydyl
Egzosomy
Peptydy biomimetyczne
Koktajle witaminowe
9. Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna w skórze głowy. Do najczęściej wykorzystywanych należą: Decapeptide-4, Acetyl Decapeptide-3, Oligopeptide-24, Copper Tripeptide-1.
6. Koktajle witaminowe – składające się głównie z witamin oraz minerałów. Zawierają witaminy z grupy B (ryboflawina, nikotynamid, biotyna, kwas pantotenowy, kwas foliowy, inozytol oraz cyjanokobalamina), witaminę E, C oraz A. Dodatkowo wzbogacane są w minerały takie jak żelazo, cynk, miedź, mangan, selen oraz krzem.
MECHANIZM
Zawiera czynniki wzrostu, stymuluje szlaki Akt i ERK, chroni komórki przed apoptozą, działa przeciwzapalnie, stymuluje angiogenezę
Inhibitor 5α-reduktazy, hamuje konwersję testosteronu do DHT
Poprawia mikrokrążenie w skórze głowy, wydłuża fazę anagenu, aktywuje komórki macierzyste mieszków włosowych
Przenoszą białka, lipidy i RNA, aktywują szlaki
Wnt/β-katenina, ERK i Akt, stymulują angiogenezę i działają przeciwzapalnie
Naśladują naturalne peptydy i białka, regulują cykl wzrostu włosa, stymulują regenerację i mikrokrążenie skóry głowy
Dostarczają witaminy (B, C, E, A) i minerały (żelazo, cynk, miedź, mangan, selen, krzem), wspierają metabolizm komórkowy
EFEKT KLINICZNY
Zwiększa wzrost i przeżywalność komórek mieszków włosowych, poprawia ukrwienie skóry głowy, przyspiesza wzrost włosów i poprawia ich wytrzymałość, wspomaga regenerację po transplantacji
Obniża poziom DHT w skórze głowy, spowalnia miniaturyzację włosów, stymuluje ich wzrost, zwiększa gęstość i jakość włosów
Zwiększa wzrost nowych włosów, poprawia stosunek włosów terminalnych do vellusowych, zwiększa odsetek włosów w fazie anagenu
Zwiększają gęstość, grubość i długość włosów, opóźniają przejście włosów w fazę katagenu, wspierają regenerację i utrzymanie włosów w fazie anagenu
Wspomagają wzrost włosów, poprawiają ich regenerację i odżywienie, zwiększają ukrwienie skóry głowy
Poprawiają odżywienie i kondycję mieszków włosowych, wspomagają wzrost włosów i ogólną regenerację skóry głowy
Piśmiennictwo
1. Arif T., Dorjay K., Adil M. i wsp.: Dutasteride in androgenetic alopecia: an update. Curr. Clin. Pharmacol. 2017, 12(1): 31–35.
2. Cervantes J., Perper M., Wong L.L. i wsp.: Effectiveness of platelet-rich plasma for androgenetic alopecia: a review of the literature. Skin Appendage Disord. 2018, 4(1): 1–11.
3. El Samahy M.H., Fahmy H.M., El Sawaf S.I. i wsp.: Lyophilized growth factor intralesional injection in female pattern hair loss: a clinical and trichoscopic study. Dermatol. Ther. 2021, 34: e14867.
4. Ersan M., Ozer E., Akin O. i wsp.: Effectiveness of exosome treatment in androgenetic alopecia: outcomes of a prospective study. Aesthet. Plast. Surg. 2024, 48(21): 4262–4271.
5. Gupta A.K., Polla R.S., Wang T. i wsp.: Systematic review of mesotherapy: a novel avenue for the treatment of hair loss. J. Dermatolog. Treat. 2023, 34(1): 2245084.
6. Gupta A.K., Quinlan E.M., Venkataraman M. i wsp.: Microneedling for hair loss. J. Cosmet. Dermatol. 2022, 21(1): 108–117.
7. Kanti V., Messenger A., Dobos G. i wsp.: Evidence-based (S3) guideline for the treatment of androgenetic alopecia in women and in men – short version. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2018, 32(1): 11–22.
8. Konda D., Thappa D.M.: Mesotherapy: what is new? Indian J. Dermatol. Venereol. Leprol. 2013, 79(1): 127–134.
9. Lee J.W., Kwon O.H., Kim T.K. i wsp.: Platelet-rich plasma: quantitative assessment of growth factor levels and comparative analysis of activated and inactivated groups. Arch. Plast. Surg. 2013, 40(5): 530–535.
10. Mezoterapia igłowa i mikroigłowa. Kosmetol. Estet. 2015, 5: 465–467.
11. Musiał C.: Trychologia kosmetologiczna i lekarska. PZWL Wydawnictwo Lekarskie. Warszawa 2022.
12. Queen D, Avram M.R.: Hair transplantation: state of the art. Dermatol. Surg. 2025, 51(9): 874–881.
13. Sánchez-Meza E., Ocampo-Candiani J., Gómez-Flores M. i wsp.: Microneedling plus topical dutasteride solution for androgenetic alopecia: a randomized placebo-controlled study. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2022, 36(10): 806–808.
14. Sivagnanam G. Mesotherapy – the French connection. J. Pharmacol. Pharmacother. 2010, 1(1): 4–8.
15. Tysiąc-Miśta M., Brzoza K., Bure M. i wsp.: Substancje stosowane w mezoterapii igłowej. Kosmetol. Estet. 2019, 8.
16. Uzel B.P.C., Takano G.H.S., Chartuni J.C.N. i wsp.: Intradermal injections with 0.5% minoxidil for the treatment of female androgenetic alopecia: a randomized, placebo-controlled trial. Dermatol. Ther. 2021, 34(1): e14622.
17. Zhou S.Y., Giang N.N., Kim H. i wsp.: Assessing the efficacy of mesotherapy products: Ultra Exo Booster and Ultra S Line Plus in hair growth: An ex vivo study. Skin Res. Technol. 2024, 30(7): 13780.