101326032

Wprowadzenie

cyberprzestrzeń cyberbezpieczeństwo

ryzyka

cyberbezpieczeństwa

Cyberprzestrzeń, cyberbezpieczeństwo, cyberryzyko

cyberprzestrzeni

zagrożenie podatność incydent jako elementy bezpieczeństwo cyberbezpieczeństwo

Bezpieczeństwo informacyjne. Nowe wyzwania

Jeśli potrafisz zmierzyć to, o czym mówisz, i wyrazić za pomocą liczb, to znaczy, że wiesz coś o tym. Ale jeśli nie potrafisz tego zmierzyć, jeśli nie potrafisz wyrazić tego za pomocą liczb, twoja wiedza jest niewystarczająca

qua non

supply chain

digital supply chain

Supply Chain Compromise of Software Dependencies

intruz haker

cyberprzestępca

1.1.1.

cyberspace

A Declaration of the Independence of Cyberspace

o wynikach kontroli realizacji przez podmioty państwowe zadań w zakresie ochrony cyberprzestrzeni RP

zespoły współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogramowania, zapewniających przetwarzanie i przechowywanie, a także wysyłanie i odbieranie danych poprzez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci urządzenia telekomunikacyjnego przeznaczonego do podłączenia bezpośrednio lub pośrednio do zakończeń sieci -

jak elementy tych zbiorów TWORZĄ PRZESTRZEŃ?

przestrzeń -

informację potem dane

relacje od powiązań

właściwe dla danego rodzaju sieci urządzenie telekomunikacyjne przeznaczone do podłączenia bezpośrednio lub pośrednio do zakończeń sieci

cyberspace

jest możliwym do przyjęcia założeniem, że cyberprzestrzeń jest „prawie jak” przestrzeń rzeczywista, jeżeli tylko zignoruje się to, że cyberprzestrzeń jest zaludniona przez rzeczywistych użytkowników, którzy doświadczają cyberprzestrzeni i przestrzeni rzeczywistej jako odmiennych, ale połączonych, gdzie działania wykonane w jednej z nich, mogą mieć swe konsekwencje w drugiej .

Cyberprzestrzeń oraz przestępczość w cyberprzestrzeni − zagadnienia definicyjne

it is possible to assert that cyberspace is “just like” real space only if one ignores that cyberspace is peopled by real users who experience cyberspace and real space as different but connected, with acts taken in one having consequences in the other

and Communications Technology

ogół cyfrowych informacji, informacyjnej infrastruktury, komputerów, systemów, oraz oprogramowania, a także interakcje zachodzące pomiędzy technologią informacyjną, a światem fizycznym, w odniesieniu do których następuje proces komunikacji oraz wymiany informacji

… ICT is the entirety of digital information, information infrastructures, computers, systems, applications and the interaction between information technology and the physical world regarding which there is communication and information exchange.

cyberspace − a global domain within the information environment consisting of the interdependent network of information technology infrastructures, including the Internet, telecommunications networks, computer systems, and embedded processors and controllers

cyberspace-

Internet, sieci telekomunikacyjne, systemy komputerowe a także osadzone w nich procesory oraz kontrolery

cyberspace

pole akustyczne 3. zdolność do wykrywania i/lub wytwarzania zmian pola akustycznego 11

Definicja 1.1

Termin „cyberprzestrzeń” oznacza środowisko (na które składa się ląd, woda, powietrze, kosmos oraz pole elektromagnetyczne) i umieszczone w tym środowisku obiekty posiadające zdolność kształtowania pola elektromagnetycznego i wykrywania jego zmian oraz magazynowania informacji o tych zmianach.

: a co z zasobami

informacyjnymi, które pojawiają się często w definicjach legalnych

1.2.3. reali-

zacja -

jest incydent

scenariuszem realizacji zagrożenia

Podatności

ZagrożenieIncydent

Czynności realizacji zagrożenia (scenariusz)

Zasoby niezbędne do realizacji scenariusza

Kostka ICOM:

− Input

− Control

− Output

− Mechanism

− (Proces)

Sposób modelowania procesów biznesowych

RYS. 1.2.

Ryzykiem r( , a) decyzji a A względem rozkładu prawdopodobieństwa na przestrzeni warunków W nazywa się oczekiwaną funkcję strat r( ,a) = fs(w,a),

gdzie: – symbol wartości oczekiwanej (expected).

Co jest czym ...

r(ξ, a) = εξfs(w, a)

Ryzyko (gdy wiemy, jakie są prawdopodobieństwa wystąpienia pewnych zdarzeń lub cech (tj. warunków w ∈ W) oraz gdy będzie podjęta konkretna decyzja a ∈ A ze zbioru decyzji możliwych).

Oczekiwana strata, która będzie miała miejsce w przyszłości, gdy zostanie zrealizowana konkretna decyzja a ∈ A ze zbioru decyzji możliwych i nie znieni się zbiór W (warunków).

fs: W × A → E1

Warunki (co i z jakim prawdopodobieństwem lub istotnością), które są brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, np.: – prawdopodobieństwo zajścia konkretnego zdarzenia; – istotność podatności; – zależność danego elementu od innych elementów otoczenia.

RYS. 3.1.

Zbiór decyzji, z których została wybrana konkretna decyzja a ∈ A dotycząca działania mającego na celu otrzymanie stanu „czegoś” jak najbardziej korzystnego dla decydenta. Ta konkretna decyzja generuje konkretne skutki, które są mierzone wielkością straty.

ciej ryzykiem nieodłącznym

RYS. 3.7.

UNIKANIE RYZYKA

Prewencja poprzez zastosowanie ZABEZPIECZEŃ

Działania proaktywne

ORGANIZACYJNYCH

SPOSOBY REDUKCJI RYZYKA

KONTROLOWANIE RYZYKA

TRANSFER RYZYKA

Minimalizowanie poprzez wdrażanie PLANÓW ZAPEWNIENIA CIĄGŁOŚCI DZIAŁANIA

Systemy techniczne ochrony obiektów, łączy i urządzeń

TECHNICZNYCH

FIZYCZNYCH

(obiektów, łączy i urządzeń)

Środki sprzętowo-programowe ochrony informacji przetwarzanej w systemach teleinformatycznych

To są elementy konstrukcyjne do budowy technicznej części systemu ochrony informacji przetwarzanych w systemach teleinformatycznych

ryzykiem szczątkowymakceptowalnych

Szkody w PLN (zwykle skala logarytmiczna)

Krzywa tolerancji ryzyka

RYZYKO NIEAKCEPTOWALNE

Częstość realizacji zagrożenia w %

Szkody w PLN (zwykle skala logarytmiczna)

Linia, poza którą (na prawo) znajdują się zdarzenia, których możliwość realizacji przekracza przyjęty „próg tolerancji”

Linia, powyżej której szkody przekraczają ustalony „próg tolerancji”

Częstość realizacji zagrożenia w %

Mapa ryzyka z krzywą tolerancji ryzykaMapa ryzyka z wartościami progowymi

RYS. 3.8.

ryzyko rezydualne

residual risk

Interfejs Człowiek-Maszyna

Human-Machine Interface (HMI)

– Parametry procesu, – Algorytmy sterowania, – Ograniczenia, – Dane z procesu, – ...

Wielkości regulowane

Wejście procesu

Sterownik

Zdalna diagnostyka i utrzymywanie

Wielkości nadzorowane

Element wykonawczyCzujnik Wyjście procesu

Sterowany proces

Zakłócenia

5.2.