8 Argumentacja w debacie: między teorią a działaniem Agnieszka Budzyńska-Daca
Ewa Modrzejewska
ORCID 0000-0003-1002-7197 Uniwersytet Warszawski
ORCID 0000-0003-0913-7540 Uniwersytet Warszawski
1. Wprowadzenie Argumentacja jest zjawiskiem, na które możemy patrzeć z kilku perspektyw w zależności od tego, czy jesteśmy jej badaczami, czy praktykami tworzącymi wypowiedzi argumentacyjne lub oceniającymi ich siłę sprawczą bądź poprawność. W przedstawieniu tego zagadnienia ograniczymy się do trzech podstawowych perspektyw: retorycznej, dialektycznej i logicznej. Ograniczenie to pozwoli dostrzec istotne aspekty argumentacji w zastosowaniu do debaty. Zwykle w podręcznikach poświęconych sztuce debatowania kwestie te pojawiają się w odniesieniu do strategii obrony wybranej tezy. Takie przedstawienie problemu ma ułatwić debatującym osiągnięcie sprawności w wypracowywaniu pomysłu na prezentację własnych racji w sporze. W naszym rozdziale omówione zostaną także elementy argumentacji w użyciu, która jest wypracowywana i oceniana przez jej uczestników: debatujacych i sędziów, przy czym tę ostatnią grupę można podzielić na panel sędziowski oraz audytorium złożone ze słuchaczy, do których odnosi się perswazja mówców. W sytuacji debat konkursowych ocena przedstawionej przez strony linii argumentacyjnej jest podstawą werdyktu sędziów. Warto więc zastanowić się, co właściwie mamy na myśli, kiedy o czyjejś wypowiedzi mówimy:
yy „to jest logiczny argument”, yy „ten argument jest mocny”, yy „ten argument jest skuteczny”, yy „ten argument mnie przekonał”, czyli co w zasadzie oznacza, że argument jest dobry. W przedstawionych tu rozważaniach odnosić się będziemy do artykułu pt. Perspectives on Argument amerykańskiego badacza argumentacji i retoryki Josepha W. Wenzla, który na pytanie, jaki argument jest dobrym argumentem, odpowiedział: „Z perspektywy retoryki dobry argument to argument skuteczny (effective); z perspektywy logiki – to argument poprawny (sound); a z perspektywy dialektyki dobry argument odnosi się do uczciwej i krytycznej wymiany sądów (candid and critical interchange) (Wenzel 1992: 136).