Wprowadzenie
XI
Wprowadzenie Artykuł 45 Konstytucji RP gwarantuje każdemu obywatelowi „prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd”. W odniesieniu do wskazanego wyżej aksjomatu warto uświadomić sobie, że rzetelna, obiektywna, oparta na specjalistycznej wiedzy opinia biegłego jest jednym z podstawowych gwarantów dochowania przytoczonej normy. W procesie stosowania prawa opiniowanie sądowo-psychologiczne odgrywa szczególną rolę, a od przedstawionej opinii niejednokrotnie zależą dalsze działania organów wymiaru sprawiedliwości. Psychologia bowiem, spośród innych nauk, w najszerszym wymiarze dotyka zagadnień funkcjonowania człowieka, odpowiadając na pytania kluczowe dla prowadzonego procesu, bez wyjaśnienia których nie da się mówić o sprawiedliwości. To psycholog w zależności od charakteru sprawy wskazuje czynniki ograniczające świadomość, uzasadnia motywy działania, naprowadza organy ścigania na właściwy trop, ale także bada relacje czy pomaga w ustaleniu faktów poprzez udział w przesłuchaniach, których, z uwagi na wiek czy stan psychiczny przesłuchiwanych osób, bez udziału biegłego nie można by uznać za wiarygodne. Prezentowana publikacja dotyczy teoretycznych i praktycznych aspektów opiniowania sądowego. Skupia się na obszarze opiniowania z perspektywy psychologicznej, lecz część zagadnień jest natury uniwersalnej i dotyczy szeroko pojętego opiniowania na potrzeby wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też wnikliwie omówione zostały procedury prawne związane z poszczególnymi rodzajami opiniowania, tak aby stanowiły niezbędną wiedzę z zakresu prawa, jaką powinien posiadać każdy biegły sądowy sporządzający opinię w sprawach karnych czy cywilnych z zakresu psychologii. Niniejsza publikacja powstała z zamiarem przygotowania interdyscyplinarnej pozycji, która szeroko zbierałaby zagadnienia związane z opiniowaniem sądowo-psychologicznym i stanowiła użyteczne narzędzie zarówno dla studenta czy absolwenta psychologii pragnącego rozwijać
opiniowanie.indb 11
19.05.2023 13:35:02