SPIS TREŚCI
Podziękowania ...............................................................
IX
Przedmowa .....................................................................
XI
Część I HISTORIA I ZNACZENIE ZIELNIKÓW Z ZASUSZONYMI ROŚLINAMI ....................................
Suszenie okazów ...................................................... Zabiegi dodatkowe stosowane w preparatyce i oglądzie okazów .................................................... Mocowanie okazów na arkuszach ........................ Materiały używane do mocowania okazów zielnikowych ......................................................
57 60 62 66
Warstwa opisowa ..................................................... Formy występowania i przechowywania arkuszy zielnikowych ............................................. Formy zwarte: zeszyty, kodeksy, albumy ......
85 85
5
Pojedyncze arkusze ...........................................
92
2. Formy pośrednie między ilustracją botaniczną a klasyczną formą zielników .................................
9
Nietypowe rozwiązania technologiczne spotykane w zielnikach artystycznych ..........
94
3. Zielniki z zasuszonymi roślinami ........................
15
Najstarsze zachowane zielniki na świecie i w Polsce ...................................................................
16
5. Charakterystyka fizykochemiczna podstawowych elementów struktury zielników ...................................................................
97
Najstarsze wskazówki dotyczące tworzenia zielników ............................................................
25
1. Historia naturalna: od obrazu dominacji człowieka nad naturą do samodzielnej dyscypliny. Ewolucja opisu botanicznego ...........
1
Określenia stosowane wobec zielników zawierających zasuszone okazy roślin ................. Pierwsze wizerunki zielników ...............................
28
Zielniki jako zjawisko kolekcjonerskie i element zbiorów przyrodniczych ........................
29
Zielniki jako narzędzia naukowe .........................
39
Szczególne przykłady zielników: zielniki artystyczne i symboliczne ...................................... Zagadnienia etyczne i prawne związane ze zbiorami zielnikowymi ......................................
27
46 47
Część II ZAGADNIENIA TECHNIKI I TECHNOLOGII TWORZENIA ORAZ BUDOWA ZIELNIKÓW ..............
53
4. Technika i technologia wykonania zielników ....
57
Zbiór okazów ...........................................................
57
81
Związki chemiczne w ścianie komórkowej okazów roślinnych i w papierowym podłożu ..... Związki mineralne w strukturze okazów botanicznych i w strukturze papieru ................... Budowa ściany komórkowej .................................. Charakterystyka związków występujących w ścianie komórkowej i w podłożu papierowym .............................................................. Celuloza ..............................................................
104 104
Hemicelulozy .....................................................
106
Lignina ................................................................
107
Pektyny ...............................................................
107
Białko występujące w ścianie komórkowej roślin ............................................ Kutyna, suberyna, woski .................................
108
97 99 102
108
6. DNA w komórkach roślinnych – budowa, funkcje, lokalizacja .................................................
111
Budowa DNA ........................................................... Lokalizacja DNA w komórkach roślinnych ........ DNA jądrowe (nuclear DNA, nDNA) ............
111 114 114