Spis treści
Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII Wykaz wybranych akronimów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
XIX
Część I. Praktyczne wskazówki do prawidłowego żywienia w różnych okresach życia . . . . . .
1
1
Żywienie niemowląt, dzieci i młodzieży Józef Ryżko, Piotr Socha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3
1.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Żywienie w okresie niemowlęcym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Żywienie dzieci w wieku 1–3 lat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4. Żywienie dzieci w okresie przedszkolnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5. Żywienie dzieci w wieku szkolnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . To jest najważniejsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3 3 18 22 25 28 29
2
Żywienie podczas rekreacyjnej aktywności ruchowej oraz w sporcie wyczynowym Jan Jeszka , Joanna Pieczyńska, Joanna Bajerska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. 2.2.
3
31
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zapotrzebowanie energetyczne sportowców w zależności od rodzaju wysiłku fizycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Zapotrzebowanie energetyczne osób trenujących rekreacyjnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Węglowodany jako substrat energetyczny podczas wysiłku fizycznego . . . . . . . . . . . . 2.5. Zapotrzebowanie na białko podczas wysiłku fizycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6. Tłuszcze jako substrat energetyczny podczas wysiłku fizycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.7. Rola witamin i składników mineralnych podczas wysiłku fizycznego . . . . . . . . . . . . . . . 2.8. Znaczenie wody i elektrolitów podczas wysiłku fizycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.9. Środki ergogeniczne dla sportowców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . To jest najważniejsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
32 34 37 44 45 48 50 55 57 58
Żywienie kobiet ciężarnych i karmiących Grzegorz H. Bręborowicz, Mariola Ropacka-Lesiak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
61
3.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Sposób żywienia w okresie przedkoncepcyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Żywienie w ciąży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Żywienie w połogu i okresie karmienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5. Konsekwencje nieprawidłowego odżywiania się w ciąży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . To jest najważniejsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
61 62 63 76 77 78 78
Spis treści
31
IX