SPIS TREŚCI Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1
1
Ciąża wielopłodowa ciążą wysokiego ryzyka – Grzegorz H. Bręborowicz . . . . . . . . . . . .
3
2
Rys historyczny – Witold Malinowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5 5 5 7 9 10 14 14 18 18 20
2.1. Bliźnięta w mitologiach i wierzeniach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mitologia mezopotamska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mitologia grecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mitologia rzymska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mitologia Słowian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indonezja – wyspa Bali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mitologia afrykańska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Troje, czworo i więcej… . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Siedmioro i więcej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sześcioro i mniej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3
Epidemiologia – Grzegorz H. Bręborowicz, Witold Malinowski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 3.1. Częstość ciąż wielopłodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Płeć dzieci z ciąż wielopłodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Stan zdrowia i długość życia osób z ciąż wielopłodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Rozwój intelektualny i socjalny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5. Czynniki wpływające na częstość ciąż wielopłodowych oraz ich wynik . . . . . . . . . . . . . Wiek kobiety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Czynnik geograficzny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Czynniki etniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dieta matki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Czynniki genetyczne – tendencje rodzinne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4
26 28 29 31 31 31 33 34 34 36
Mechanizmy powstawania ciąży wielopłodowej – Witold Malinowski . . . . . . . . . . . . . 41 4.1. Ciąża dwuzygotyczna – DZ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Czynniki wpływające na powstawanie ciąży bliźniaczej dwuzygotycznej (DZ) . . . Nadpłodnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dodatkowe zapłodnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Bliźnięta dwuzygotyczne jednokosmówkowe dwuowodniowe (DZJKDO) . . . . . . . . . . 4.3. Bliźnięta jednozygotyczne dwuplemnikowe lub półtorazygotyczne (polar body twins, sesquizygotic twinning) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.4. Ciąża bliźniacza jednozygotyczna (JZ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wrodzona skłonność oocytów do podziału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podział blastomerów w trakcie wylęgania zygoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Osłabienia połączenia między blastomerami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zmiany w obrębie osłonki przejrzystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Apoptoza komórki/komórek w obrębie tarczy zarodkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przeszczep komórek tarczy zarodkowej w trakcie procesu zapadnięcia się blastocysty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Techniki wspomaganego rozrodu a jednozygotyczne ciąże bliźniacze . . . . . . . . . . .
42 42 46 50 53 59 61 65 65 66 67 67 68 69