SPIS TREŚCI
WSTĘP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 R O Z D Z I A Ł 1. Nierównomierność jako uniwersalna prawidłowość
rozwoju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1.1. Nierównomierny rozwój społeczno-ekonomiczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1.2. System kulturowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 1.3. Główne składniki różnicujące świat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 1.4. Warunki przyrodniczo-geograficzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 1.5. Czynniki ekonomiczno-społeczne i techniczno-innowacyjne . . . . . . . . . . 19 1.6. Wzrost populacji jako składnik rozwoju i różnicowania świata . . . . . . . . 22 1.7. Przemoc jako czynnik różnicowania społeczeństw i państw . . . . . . . . . . 27 1.8. Komentarz końcowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
CZĘŚĆ I
EKSPANSJA EUROPY ROZDZIAŁ 2. Główne składniki charakteryzujące (nie)ciągłość w kształ-
towaniu społeczeństw oraz państwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 ROZ DZ I AŁ 3. Świat zewnętrzny i pasja jego poznania oraz dążenie do
jego podbicia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 3.1. Źródła i przyczyny poznawania świata oraz chęci jego podbicia . . . . . . . 43 3.2. Elity władzy, dominacja elit religijnych, a także zdobywców ekonomicznych. Zmieniający się charakter elit politycznych . . . . . . . . . . . . . . . 44 3.3. Modele jednoczenia Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 ROZ DZ I AŁ 4. Główne składniki nowoczesnej Europy. . . . . . . . . . . . . . . . . 47
4.1. Rewolucja oświeceniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 4.2. Wojny chłopskie i wojny religijne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48