Spis treści
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
01
9
Wprowadzenie. Historyczny pragmatyzm historii – u źródeł polityki historycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1.1. Podatność historii na instrumentalizację . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13
1.2. Użycie i nadużycie historii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
17
1.3. Dzieje polityzacji historii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
20
Antynomie i konflikty czasu dehistoryzacji jako
02 uwarunkowania współczesnej polityki historycznej . . . . . .
35
2.1. Rewizjonizm, pamięć Holocaustu i kolonializmu . . . . . . . . . . . . . . . .
35
2.1.1. Próba rewizji interpretacji II wojny światowej . . . . . . . . . . . . . 2.1.2. Zmiana statusu Holocaustu w nauce, kulturze i polityce . . . 2.1.3. Europejskie dychotomie pamięci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1.4. Antykolonializm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
36 49 52 56
2.2. Koniec utopii i rewitalizacja nostalgii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
59
2.2.1. Utopia i posthistoria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Nostalgia i retrospekcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
59 68
2.3. Pamięć zbiorowa jako dehistoryzacja i depolityzacja . . . . . . . . . . . .
72
2.3.1. Historia a pamięć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.2. Kryminalizacja i wiktymizacja przeszłości . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.3. Tożsamość i uniwersalizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
72 80 88
2.4. Przemiany w nauce o historii – historia społeczna versus historia codzienności i heritage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
97
2.4.1. Historia społeczna kontra Alltagsgeschichte . . . . . . . . . . . . . . 97 2.4.2. Heritage – od konserwatyzmu do wielokulturowości . . . . . . 109 2.4.3. „Intelektualny dandyzm” – deregulacja edukacji historycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118