1
Marek A. Dąbrowski
Przyczyny, mechanizm i odporność na kryzysy walutowe w krajach na średnim poziomie rozwoju
1. Uwagi wstępne Proces włączania gospodarki krajowej w sieć światowych powiązań handlowych i finansowych przynosi szereg korzyści zarówno na poziomie mikroekonomicznym, jak i makroekonomicznym. Krajowe przedsiębiorstwa mogą zwiększyć skalę prowadzonej działalności gospodarczej, czemu sprzyja m.in. wzrost podaży funduszy pożyczkowych (napływ kapitału zagranicznego), przepływ wiedzy technologicznej oraz dostęp do większego i zazwyczaj bardziej chłonnego rynku zbytu za granicą. Korzyści gospodarstwom domowym przynosi przede wszystkim redukcja niepełnego zatrudnienia (underemployment), a także dostęp do szerszej gamy towarów i usług. Do głównych korzyści makroekonomicznych można z kolei zaliczyć efektywniejsze wykorzystanie posiadanych zasobów i umiejętności dzięki eksploatacji możliwości, które stwarzają przewaga komparatywna, szybszy wzrost gospodarczy oraz dyscyplinujący wpływ otwarcia gospodarki na prowadzoną politykę ekonomiczną. Proces integracji gospodarczej i finansowej wiąże się jednak także z kosztami. Możliwe jest bowiem, że dynamiczna przewaga komparatywna nie pokrywa się z przewagą statyczną: przedwczesne lub nazbyt głębokie otwarcie gospodarki będzie skutkować w tych warunkach petryfikacją suboptymalnej struktury produkcji. Z kolei w sferze finansowej poważne zagrożenie stanowią kryzysy finansowe, o czym świadczą doświadczenia takich krajów, jak: Argentyna, Brazylia, Indonezja, Korea, Meksyk, Rosja, Tajlandia, w których kryzysy przybrały postać kryzysu walutowego (zob. Małecki i in., 2001)1. Gdyby te kraje były gospodarczo i finansowo zamknięte, to tego rodzaju kryzys nie byłby możliwy (co nie oznacza, że nie doszłoby do innego kryzysu, np. zadłużeniowego lub bankowego). Kryzysy w tych krajach zostały określone przez Reinhart i Rogoffa (2009, s. 190) jako najbardziej „znaczące kryzysy walutowe”. 1