Spis treści
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Część I. Podstawy teorii finansów publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1.
Przedmiot nauki o finansach publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.1. Pojęcie nauki o finansach publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 1.2. Kategoria potrzeb zbiorowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1.3. Dobro publiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 1.4. Dobro społeczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 1.5. Finanse publiczne jako przedmiot zainteresowania różnych dyscyplin. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
2.
Przegląd ważniejszych teorii finansów publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.7. 2.8. 2.9.
Znaczenie teorii finansów publicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Okres przedkapitalistyczny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 Finanse publiczne w okresie powstawania kapitalizmu. . . . . . . . . . . . . 56 Liberalna myśl finansowa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Ortodoksyjna teoria finansów publicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Wzrost wydatków publicznych – prawo Wagnera . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 Złota reguła finansów publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Rewolucja keynesowska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Neokeynesowskie teorie finansów publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 2.9.1. Zalecenia A.H. Hansena . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 2.9.2. Koncepcja finansów funkcjonalnych A. Lernera . . . . . . . . . . . 78 2.9.3. Teorie finansów publicznych według J.M. Buchanana . . . . . . 79 2.9.4. Kryzys państwa podatkowego według J.A. Schumpetera . . . . 81 2.10. Neoliberalizm i nowy konserwatyzm fiskalny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 2.11. Niekeynesowskie podejście do gospodarki i finansów publicznych . . . . 87
5
Finanse publiczne.indd 5
21.12.2016 11:37