Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9
Rozdział 1. Menopauza – podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Definicja i wyjaśnienia terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Biologiczny mechanizm menopauzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Wiek wystąpienia menopauzy – zróżnicowanie, uwarunkowania, skutki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3.1. Zróżnicowanie wieku wystąpienia menopauzy . . . . . . . . . . . . 1.3.2. Uwarunkowania wieku wystąpienia menopauzy . . . . . . . . . . . 1.3.3. Wczesna i późna menopauza a zdrowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4. Objawy menopauzalne i zróżnicowanie ich występowania . . . . . . . . 1.4.1. Objawy wazomotoryczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.2. Objawy psychiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.3. Objawy somatyczne i związane z funkcjonowaniem seksualnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4.4. Uniwersalność objawów menopauzalnych . . . . . . . . . . . . . . . .
13 13 17
Rozdział 2. Ewolucyjne koncepcje menopauzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Czy menopauza występuje tylko u ludzi? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Adaptacyjne koncepcje menopauzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Koncepcja matki/dobrej matki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Koncepcja babki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Menopauza jako skutek ludzkiej długowieczności . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.1. Menopauza jest widoczna, ponieważ ludzie długo żyją . . . . . . 2.3.2. Koncepcja patriarchy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3.3. Adaptacja biologiczna do długiego życia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Koncepcja doboru partnerek – odrębne wyjaśnienie pojawienia się menopauzy w toku ewolucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5. Ewolucja a kwestia płodności mężczyzn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6. Weryfikacja ewolucyjnych koncepcji menopauzy . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6.1. Weryfikacja koncepcji matki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6.2. Weryfikacja koncepcji babki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.6.3. Weryfikacja koncepcji konfliktu reprodukcyjnego . . . . . . . . . . 2.7. Inne ewolucyjne aspekty menopauzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
20 20 22 30 30 32 35 36 38 41 43 44 45 48 51 51 52 52 53 54 55 55 56 57 59