Spis treści
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7
Rozdział 1. Język w szkolnych interakcjach. Meandry komunikacji . . . . . .
13
1.1. Język, komunikacja, tekst, dyskurs. Uściślenia terminologiczne . . . . . . . . . 1.2. Uwarunkowania komunikacyjne w szkole . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Komunikacja interaktywna we wczesnej edukacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.4. Kompetencje komunikacyjne nauczycieli i uczniów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.5. Czad na lekcji, czyli jakim językiem posługuje się współczesny uczeń . . . .
13 20 24 28 40
Rozdział 2. Dyskurs wczesnoszkolny. Transmisja, rozumienie i (nie)porozumienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
45
2.1. Mówię, więc działam. Dyskurs jako działanie edukacyjne . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Dyskurs szkolny a kategoria grzeczności językowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Obszary i style dyskursów w nauczaniu początkowym . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Odwróceni. Bariery komunikacyjne w dyskursie szkolnym – przegląd wybranych problemów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
45 52 57 64
Rozdział 3. Co nam przeszkadza od początku? Bariery w komunikacji wczesnoszkolnej w rekonesansie badawczym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
71
3.1. Przedmiot, cel i problematyka badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1.1. Hipotezy badawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1.2. Zmienne i wskaźniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Organizacja rekonesansu badawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2.1. Metody, techniki, narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2.2. Teren i populacja badawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Aktywność dziecka – sprawność komunikacyjna podczas zajęć . . . . . . . . . 3.4. Bariery komunikacyjne uwarunkowane działaniami nauczyciela . . . . . . . . 3.5. Trudności w porozumiewaniu się uwarunkowane działaniami uczniów . . . 3.6. Wpływ czynników zewnętrznych na przeszkody w dyskursie szkolnym . . .
71 72 72 74 74 75 76 79 84 86