Skip to main content

LUD - Sgríoḃ Gaeḋealaċ - 04-22

Page 1

LUD

Deasaċaḋ 04 Gibl/Cèit 2022

Naiḋeaċd 'us Dòiġ-Ḃeaṫa De Na Gleann Uisge Ḋearg

Lomanaíoċt sa Ṁinneasóta Le Treaḃair Ó h-Airtnéada

Fíor Daoine na Tíre na h-Úcráine

Sgeul na h-Eaċdraiḋ Gaeḋealtaċd Ċeanada 's Céad Cogaḋ na Ḋá Ġall (1914 go 1919)


DEASAĊAḊ 02

Dè a Steaċ Air Cuiḃrinn

05

Lomanaíoċt sa Ṁinneasóta

Aig iasgaireaċd

15

le Mùrlaċ Beal-ḋuḃ

Cúpla Focla

21

Cearc Ḟranngaċ, Corra-Ḃàn Ṁór, agus Gèaḋ-Canadaċ

Sgeul na h-Eaċdraiḋ

25

Gaeḋealtaċd Ċeanada 's Céad Cogaḋ na Ḋá Ġall (1914 go 1919)

Cunḃalaċ 02 Nòta Ḋeasaiċe 05 Nuaiḋeaċd Ionadail 07 Nuaiḋeaċd nan Dùṫaiċ 15 Nuaiḋeaċd na Cruinne 18 Fòram Coiṁearsnaċd 22 Creideaṁ ⁊ Spioradalaċd


LITRIĊEAN GU 'N DEASAIĊE

Tá sgéal an-suimiúil le láṁa Breánann Ó Caṫáin. Ba sin go hionntaċ agus an-suimiúil do léaṁ agus do ḟoġluim faoi log-ainmeaċa 'gus stair Gaeḋealaċ eile na Baile na h-Úill (Nuaḋ Eaḃraic).

Peadar Ruaḋ Ó Doċartaiġ (Gaeilig Ṫír Ċonaill)

Ḃí sin doċreidte 'gus an-suimiúil do ḟoġluim raḋarc suimiúil faoin Cogaḋ na h-Úcráin. 'S an cogaḋ ann garḃ agus uafasaċ in aġaiḋ ar na duine neaṁ-ċiontaċ ann go h-áiriṫe. 'S mór an truaġ sin d'ḟill cogaḋ ċun ar na duine na h-Úcráin arís. Ḃí stair brónaċ ar an tír sin ann. Aċ iarraiḋ duine do ċuiṁn' acu ḃí sin linn bliaḋanta fada ó ṡoin ṡuas go dtí 1998 ar aġaiḋ ċun inniu. Ḃí Cogaiḋ na gCoṁaireaċd an-ġarḃ ar na duine boċta go h-áiriṫe trasna na Gaeḋealtaċd idir 1475 go 1788, agus tá duine na h-Úcrain ann inniu leis Cogaḋ nuaḋ na Coṁaireaċd orṫu acu.

Niaṁ Ṁáire Uí Ṫreasaiġ (Gaeilge Ċonnaċt Ṫuaiḋ)

Ḃa ḃreaġ leam an artagal le làṁ Breánann Ó Caṫáin air am ṁìos roiṁe seo. Ḃa ḃreaġ leom agus leinn do léaṁ mu sgéaltan Gàiḋealaċ agus Gàilig ann am Baile na h-Úill Ṁoir agus ṫa sin baile Gàiḋealaċ gun teagaṁ agus ċuir ṁaid na h-ainmean àite 'nn gun teagaṁ. GRMMA a Ḃreánann agus 's Fíor Gàiḋeal u gun teagaṁ!

Eóin mac Iain 'ic Alasdair Mac Néill (Gàilig Ḃarraiġ)

Go Raiḃ Míle Míle Ṁaiṫ Agaiḃ le na sgéalta Gaeḋealaċ Oileán Úir. Tá sin an-suimiúil do ḟoġluim agus do léaṁ faoi na Gaeḋeil ann. 'S daoine dearmadta iad ḟéin gun aṁras agus 's mór an-truaġ sin.

Liam Ruaḋ Ó Doṁnaill, Tír Ċonaill

02

NÒTA ḊEASAIĊE Le Trìnda NicÉigeir, Àrd-deasaiċe (Gàeḋlig Uisge Ḋearg)

Ḃ' e fada dà mìosan againn, leis na tuileaċaḋ ṫarais na Gleann Uisge Ḋearg, agus turas mi ḟé gu na Sean Gàeḋealtaċd de hÈireann. 'G illeaḋ gu Gleann Uisge Ḋearg leis uisge a steaċ na taiġean, agus pàircean dèanaṁ loċan gun dòċas do 'm bàrr 'fuaiġeal ṁoċ ḃliaḋna so, ṫa mi ḟé miann orm do till daċaiġ gu hÈireann. Far a ḃeil ṫa na raon coltaċ an neulan de Nèaṁ, ṫ' an aimsir gu maṫ air an corp, aċ ṫa na daoine tràilleaċ le tráma 's 'smuaintean de na coilíneaċ. «How are we supposed to start a war?» ceist ead. Ċan e leis na Ḃeurl' aṁàin. Ċan e le ceann mòr agus Sasannaiċ egoṫan agaiḃse. Ċan e leis aragot. Ċan e leis na daoine acadamaiċ. Ċan e leo cò ṫa gun fìos aga d' ar cànan, cultar, no daoine. Biṫiḋ sin ciamar na daoine Gàiḋealaċ cuir air ais na Sean Gall agus na clàr coilíneaċ astu. Nuair m' air Èireann ċaiḋ sinn gu Gleann Callum Cille 'gus Oideas Gael ann. Biṫ glè toiliċte 'g Callum Cille leis an obair crua sin airson na Gàeḋlig leis na scoil, siopa leaḃar, agus coiṁearsnaċd amaċ ann gun daḃt. Fiú sinn faiġ Sasannaċ ann g' ionnsaiċ sa Ġàeḋlig cuideaċd. Ḃa sin gu gasta gu faic airson mise! Airson dòċas do na Gàeḋlig agus na daoine Gàiḋealaċ agus airson sinn an so le LUD gun daḃt. Ṫa so ciamar sinn splang cogaḋ a ċaraidean.

lionra-uisge-dhearg.ca


'Ṁaṫ Leiḃ gu Sgríoḃ le LUD?

POST-D SINN Sgriobh@lionra-uisgedhearg.ca

lionra-uisge-dhearg.ca

POST D'AR BOGSA PO ATTN: LUD PO BOX 42112 RPO FERRY ROAD WINNIPEG, MB, CA R3J 3X7

TURAS DO www.lionra-uisge-dhearg.ca /LUD/sgriobh-chugainn/

03


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
LUD - Sgríoḃ Gaeḋealaċ - 04-22 by Lìonra h-Uisge Dhearg - Issuu