Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2025

SJÓMANNADAGSBLAÐ 2025 VESTMANNAEYJA

sjómenn

Við erum stolt af sögu okkar, sem er samofin sjávarútvegi allt frá stofnun félagsins.

Til hamingju með daginn!

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2025 75. árgangur

Ritstjóri:

Leturstofan/Lind Hrafnsdóttir

Ljósmyndir:

Óskar Pétur, myndir úr einkasafni

viðmælanda, Sigurgeir Jónasson og Tryggvi Sigurðsson.

Umbrot:

Leturstofan/Lind Hrafnsdóttir

Prentun & bókband: Prentmiðlun

Forsíðumynd: Hlynur Ágústsson

Auglýsingar: Leturstofan

Prófarkalestur:

Leturstofan/Sæþór Vídó

Úgefandi:

Leturstofan Vestmannaeyjum ehf fyrir hönd Sjómannadagsráð Vestmannaeyja.

Sjómannadagsráð 2025:

Formaður: Gísli Matthías Sigmarsson

Gjaldkeri: Sigurfinnur Sigurfinnsson

Ritari: Ingi Þór Arnarsson

Meðstjórnendur:

Ágúst Halldórsson

Ríkarður Zoega

Héðinn Karl Magnússon

Óðinn Guðmundsson

Jens Kristinn Elíasson

Sæþór Sigmarsson

Guðmundur Ísak Markússon

Stefán Birgisson

Kolbeinn Agnarsson

Sigurður Atlason

Þórhallur Friðriksson

Sveinn Ásgeirsson

Finnur Freyr Harðarson

Aron Smári Magnússon

EFNISYFIRLIT

12

Sjómannadagur 2024

18

Hetjur heiðraðar

Gísli Matthías Sigmarsson – Hátíðarræða 24

30

Dagskrá Sjómannadagshelgarinnar

„Erfiðast að vera á sjó þegar mamma á afmæli“ 32

Minning látinna 40

54

„Ég er alltaf jákvæður í öllu, til hvers að segja nei“

64

Eitt sinn sjómaður ávallt sjómaður

Mikil blessun að hafa ekki lent í háska 72

78

Finnur enn fyrir söknuði þegar Fannar er lengi á sjó

82

Stóð ekki á sama þegar eldur kom upp í vélarrúmi á Vestmannaey

Netatúr með Kap VE 4 92

96

„Ákveðið skref þegar maður fékk tækifæri að vera skipstjóri“

102

Sjómaður frá sextán ára aldri

108

Ekkert erfitt að vera ung kona á sjó

112

Vélstjórinn sem ætlaði að verða demantaslípari

116

Mikil spenna þegar styttist í heimkomu

118

Reiða sig á hvor aðra þegar karlarnir eru á sjó

122

Vetrarvertíðin í Eyjum 1965

Við siglum með ykkur!

Góðar vörur og þjónusta fyrir sjómenn og útgerð

Við á N1 leggjum okkur fram við að bjóða besta mögulega vöruúrvalið og þjónustuna fyrir sjávarútveginn á Íslandi. Það er minnsta mál ða kynna sér úrvalið í vefversluninni okkar en þar bjóðum við margt sem auðveldar stör n um borð og hjálpar til við að hámarka a averðmætið. Þú pantar bara og við sendum þér það sem þú þarft áður en þú lætur úr höfn.

Vefverslun N1 er opin allan sólarhringinn. Í vefverslun okkar getur þú skoðað vöruúrval okkar og klárað kaupin þegar þér hentar.

Sími þjónustuvers: 440 1000 www.vefverslun.n1.is

LIND HRAFNSDÓTTIR, RITSTJÓRI SJÓMANNADAGSBLAÐS VESTMANNAEYJA

SAMSTAÐA, SAGA OG SJÓMENNSKA

Það er alltaf sérstök tilfinning að fá að setja saman Sjómannadagsblaðið, einnig þegar maður finnur sjómannadaginn nálgast og bæjarbraginn breytast. Það verður hlýlegra í veðri, fleiri bros á götunni og andrúmsloftið minnir okkur á að sumarið sem gengur í garð.

Í ár fögnum við sjómönnum Eyjanna í 75. sinn með útgáfu þessa blaðs, sem er bæði virðingarvottur og spegill samfélags sem hefur löngum lifað í takt við hafið. Sjómennskan hefur mótað Vestmannaeyjar meira en flest annað, ekki bara atvinnulífið, heldur menningu okkar og mannlíf.

Í Sjómannadagsblaðinu í ár má, líkt og undanfarin ár, finna fjölbreyttar greinar sem sýna hversu víða sjómennskan nær. Hér eru sögur af lífi til sjós, viðtöl við sjómenn á öllum aldri.

Meðal viðmælanda eru til að mynda Aron Smári Magnússon sem er ungur sjómaður og matsveinn á Berg VE. Hann segir frá því hvernig hann fann sig betur á sjó en í landi, og hversu mikið frelsi og fjölbreytni hann upplifir í starfinu.

Ríkharður Zoëga Stefánsson sem ásamt fleirum hefur haldið sjómannadeginum í Vestmannaeyjum gangandi lét loksins undan og er í viðtali í blaðinu í ár, hann stefnir á að ná hálfri öld á sjó, en aðeins eru nokkur ár í markmiðið.

Aðspurður um hvers vegna hann stundi sjóinn segir Sveinn Ágúst Kristinsson sjómennskuna hafa verðið stystu leiðina til að ná almennilegum tekjum.

Jón Atli Gunnarsson skipstjóri segir sjómennskuna vera um leið atvinna og áhugamál sitt í ítarlegu viðtali.

Magni Hauks hefur verið á sjónum frá unga aldri og upplifað eitt og annað. Það sama má segja um Árna Marz en báðir eru þeir í skemmtilegum viðtölum í blaðinu.

Tara Ósk Markúsdóttir starfar sem vélstjóri á Frá VE 78 og á dráttarbátnum Lóðsinum.

Óskar Pétur Friðriksson, ljósmyndari, skellti sér einn netatúr með KAP VE og segir okkur frá og sýnir.

Lind Hrafnsdóttir.

Að eiga sjómann sem maka hefur með ýmsu móti áhrif á fjölskylduna og ekki síst eiginkonuna sem er þá ein með þau verkefni sem tengjast fjölskyldunni. Við heyrðum í nokkrum hörkuduglegum sjómannskonum.

Einnig athuguðum við með hvað börnin vita um sjómannslífið.

Mig langar til að þakka þeim sem komu að blaðinu með mér, Katrín Laufey Rúnarsdóttir, Sæþór Vídó, Ásthildur Hannesdóttir, Ragna Gestsdóttir, Ómar Garðarsson, Óskar Pétur Friðriksson og forsíðumyndina á ár á Hlynur Ágústsson.

Þetta og margt fleira prýðir Sjómannablað Vestmannaeyja í ár. Vonum við að blaðið verði ykkur ánægjulegur lestur, fái ykkur til að staldra aðeins við og hugsa um það sem sjómannadagurinn stendur fyrir.

Til hamingju með daginn, kæru sjómenn og fjölskyldur og gleðilega sjómannadagshelgi!

Innilegar

í tilefni sjómannadagsins! hátíðarkveðjur

í tilefni sjómannadagsins! hátíðarkveðjur Innilegar

SR. VIÐAR STEFÁNSSON:

SJÓMANNADAGUR KÆRKOMINN TIL ÞESS

AÐ VEKJA ATHYGLI Á STÖRFUM SJÓMANNA

Í Davíðssálmi 107 sem er ávallt lesinn er á sjómannadag segir: Hann breytti storminum í blíðan blæ og öldur hafsins lægði. Þeir glöddust þegar þær kyrrðust og hann leiddi þá til þeirrar hafnar sem þeir þráðu. Árið 2013 lauk ég formlega starfsþjálfun minni á vegum þjóðkirkjunnar. Lauk henni með prédikun á sjómannadag í Áskirkju í Reykjavík þar sem ég hafði verið í starfsþjálfun síðan um haustið árið á undan. Ég man að ég var spenntur fyrir deginum og hlakkaði til að glíma við texta sjómannadags eins og þennan fallega texta í Davíðssálmi 107 sem vísað var í hér í upphafi en einnig um Jesú og lærisveinanna um borð í bátnum í storminum, texta sem er okkur kunnuglegur og birtist okkur Vestmannaeyingum í öðrum kórglugganum í Landakirkju. Einnig viðurkenni ég að ég var spenntur fyrir að klára þennan áfanga án þess þó að vita fyrir víst hvað framtíðin bæri í skauti sér. En í glímu minni við texta sjómannadags áttaði ég mig á því að sjálfur hafði ég enga reynslu af sjómönnum eða störfum þeirra. Vissulega voru forfeður mínir sjómenn norður á Húsavík en þar hafði ég ekki alist upp og aldrei búið og ekki heldur náð að kynnast þeim. Aldrei hafði ég farið

á sjó í öðrum erindagjörðum en til skemmtunar á skemmtiferðaskipum eða í hvalaskoðun. Ég kunni ekki einu sinni að flaka fisk þótt mér þætti hann góður.

En fljótlega áttaði maður sig á því að maður þarf ekki endilega að hafa upplifað hlutina til að hafa einhverja þekkingu á þeim og líkt og gildir um svo mörg störf er sjómannsstarfið þess eðlis að áhrifa þess gætir víða. Allt frá fisknum sem við borðum til hinnar svokölluðu peningalyktar sem læðist stundum yfir bæjarfélög við vinnslu og bræðslu. En prédikunin var flutt, messan kláraðist og starfsþjálfun minni lauk formlega. Og síðan, nokkrum árum síðar, varð ég prestur í Vestmannaeyjum. Einu helsta sjávarplássi landsins og jafnvel þótt víðar væri leitað. Hér hefur maður fundið svo sterklega fyrir því að sjómannsstarfið og allar gjafir hafsins skipta heilmiklu máli. Ekki bara hér í Eyjum heldur fyrir þjóðarbúið allt. Það gefur mikið þegar maður finnur fyrir því að starf manns skiptir máli og því er sjómannadagur kærkominn til þess að vekja athygli á störfum sjómanna og ævintýrum þeirra. Verðugt er að halda sjómannadaginn hátíðlegan á hverju ár sem býður jafnframt upp á veglega dagskrá í

Til hamingju með daginn sjómenn

Við óskum sjómönnum og fjölskyldum þeirra innilega til hamingju með daginn.

Mættu því óvænta - af öryggi

flestum sjávarplássum hringinn í kringum landið. Það er gott fyrir öll störf að þau séu mönnum kunn, hver sem þau kunna að vera, og þess vegna er mikilvægt að vekja sérstaka athygli á störfum sjómanna einn dag á ári. Það hvetur jafnframt aðra til að sækja í starfið öfugt við það sem sumir myndu halda og það er vissulega göfugt að vera sjómaður öfugt við það sem sumir kynnu að halda fram.

Það er ekki að undra að margir af lærisveinum Jesú sem hann kallaði til fylgdar sinnar voru sjómenn. Jesú kallaði þá til fylgdar við sig og sagði að þeir myndu hætta fiskveiðum en myndu þess í stað menn veiða. Þeir yfirgáfu allt og fylgdu honum, jafnvel í dauðann á krossi.

Það hefur óneitanlega verið heppilegt fyrir Jesú að hafa sjómenn meðal lærisveina sinna enda eru kannski fáar starfstéttir jafn hreinskilnar og sjómenn. Og hreinskilni er gott að hafa þegar menn ætla að „veiða aðra menn.“ Sjómenn þekkja líka anga lífsins sem aðrir þekkja kannski lítið:

Að standa andspænis náttúruöflunum og að geta ekki treysta á neinn nema skip sitt, áhöfnina, sjálfan sig og Guð.

Oft hefur maður heyrt frásagnir sjómanna, lífs og liðinna, af því þegar þeir lentu í sjávarháska og öll von virtist úti. Á þeirri stundu varð trú þeirra að haldreipi í háskanum og lögðu þeir síðasta traust sitt á Guð sem leiddi þá til þeirrar hafnar sem þeir þráðu eins og segir í Davíðssálmi 107.

Að fela hinsta traust sitt í hendur Drottins sýnir greinilega stöðu guðdómsins í tilveru okkar. Það er Guð sem gætir okkar þegar enginn annar getur og það er Guð sem leiðir okkur þegar enga hönd er hægt að grípa í.

Almáttugur Guð vaki yfir sjómönnum og fjölskyldum þeirra og verndi þá frá hvers kyns slysum og voða á öldum hafsins. Guð leiði þá ætíð til þeirrar hafnar sem þeir þrá.

Amen.

Til hamingju með daginn sjómenn

& fjölskyldur

Ljósmyndir/Óskar Pétur

SJÓMANNADAGURINN HALDINN HÁTÍÐLEGUR Á STAKKÓ

Sjómannadagurinn í Vestmannaeyjum 2024 var haldinn hátíðlegur á Stakkagerðistúni og góð aðsókn að hátíðarhöldunum í fínasta veðri,

Góð mæting var á Vigtartorgi á laugardeginum enda mikið í boði fyrir allan aldur. Hoppukastalar, fótboltavöllur, koddaslagur og margt fleira féll yngsta fólkinu að skapi. Þeir eldri kepptu sín á milli í koddaslag, kappróðri og þrautakóngi á sjó.

Dagskrá sjómannadagsins í Vestmannaeyjum er metnaðarfull og sífellt verið að koma með nýungar þá sérstaklega fyrir yngri kynslóðirnar. Á fimmtudeginum var komið á pílumóti, ekki má gleyma Sjómannsbjórnum á The Brothers Brewery og Sjómannadagsblaðinu dreift í öll hús. Á föstudeginum er löng hefð fyrir Opna Sjómannamóti Ísfélags Vestmannaeyja í golfi

sem ávallt er vel sótt og skemmtilegt mót sem stækkar með hverju árinu.

Á föstudagskvöldinu hélt Nýdönsk tónleika í Höllinni og var uppselt á þá tónleika.

Líkt og hefð er fyrir byrjar laugardagurinn með dorgveiðikeppni SJÓVE og Sjómannadagsráðs á Nausthamarsbryggju. Þá mæta börnin með foreldrum og jafnvel öfum eða ömmum og þeim kennt að veiða á stöng og keppst um að veiða sem flesta fiska. Verðlaun eru veitt fyrir stærsta fiskinn, flesta fiska og fleira. Svali og Prins póló í boði fyrir þátttakendur.

Sjómannafjöri laugardagsins hefur verið fundinn staður á Vigtartorgi sem hentar vel. Séra Viðar blessaði daginn 2023 og þá tók við fjölbreytt dagskrá fyrir fólk á öllum aldri. M.a. kappróður, koddaslagur, sjómannaþraut, „foosball“, þurr-

koddaslagur, blöðrudýr og hoppukastalar fyrir börnin. Mikill fjöldi fylgdist með, bæði Eyjafólk og gestir. Ribsafari bauð upp á ódýrar ferðir. ÍBV var með poppkorn og ís frá Kjörís í fjölbreyttu úrvali. Blaðrarinn mætti og gerði ýmsar blöðrufígúrur.

Glæsileg dagskrá á Sjómannahátíðinni í Höllinni var í boði á laugardagskvöldinu og dýrðarmatur frá Einsa kalda. Auddi Blö og Steindi sá um veislustjórn, Kristó, Sæþór Vídó, Kristín Halldórsdóttir, Sverrir Bergman og Halldór fjallabróðir voru tónlistaratriði kvöldsins og lék svo hljómsveitin Bandmenn fyrir dansi.

Sjómannadagurinn hófst með skötuveislu Sjómannadagsráðs á Canton. Að henni lokinni buðu Stebbi og Svava heim til sín í kaffi, spjall og konna. Saman var gengið að leiði nokkurra fallinna félaga.

Næst tók við sjómannamessa sem séra Guðmundur Örn sá um. Á eftir var að venju athöfn við minnisvarða um drukknaða og hrapaða sem Guðni Hjálmarsson stýrði. Félagar úr Slysavarnarfélaginu Eykyndill lögðu blómsveig að minnisvarðanum og fulltrúar stéttarfélaga sjómanna, Bjargveiðifélagsins og Eykyndils stóðu heiðursvörð með fána félaga sinna.

Á Stakkagerðistúni var hefðbundin dagskrá. Lúðrasveit Vestmannaeyja og Karlakórinn glöddu gesti með ljúfum tónum. Stéttarfélög sjómanna, Sjómannafélagið Jötunn, Skipstjóra- og stýrimannafélagið Verðandi og Vélstjórafélagið heiðruðu að venju sína menn og sá Valmundur Valmundsson um þann þátt í dagskránni.

Björvin Þór Björgvinsson var heiðraður af Jötni, Sigurður Vignisson af Vélstjórafélaginu og Guðmundur Guðlaugsson var heiðraður af Skipstjóra- og stýrimannafélaginu Verðandi, Þá heiðraði sjómannadagsráð Hlyn Jónsson fyrir störf sín að finna og ná í félaga í hafið.

BJÓRFLASKAN Á 1.044.000 KRÓNUR

Hefð hefur myndast fyrir því hjá strákunum á The Brothers Brewery að framleiða bjór sérstaklega fyrir Sjómannadaginn til heiðurs sjómanna. Bjórinn er þá nefndur eftir sjómanni sem hefur ekki bara stundað sjóinn, heldur líka sett svip á mannlífið í Eyjum. Í fyrra var bjórinn nefndur Sævald til heiðurs Sævaldi Pálssyni.

Sævald var skipstjóri og útgerðarmaður og átti ásamt fjölskyldu farsæla útgerð, Berg VE44. Hann stundaði sjómennsku frá 16 ára aldri og var háseti, vélamaður og skipstjóri á sínum sjómannsferli. Sævald lést 26. ágúst 2023.

Fyrsta bjórflaskan er boðin upp á hátíðarsamkomu Sjómannadagsráðs í Höllinni. Rann andvirðið allt til Krabbavarnar Vestmannaeyjum.

Afkomendur Sævalds keyptu flöskuna á uppboðinu í Höllinni á krónur 1.044.000.

Ljósmyndir/Óskar Pétur Friðriksson

Skipalyftan ehf. óskar sjómönnum og fjölskyldum þeirra innilega til hamingju með daginn!

Verslun Skipalyftunnar

MIKIÐ ÚRVAL AF: PALLAEFNI

VERKFÆRUM

VINNUFATNAÐI

HJÓLUM FYRIR BÖRNIN

VEIÐARFÆRAVÖRUM

BOLTUM, RÓM OG SKÍFUM

STRAUB TENGJUM

LEGUM OG PAKKDÓSUM

SUÐU OG SLÍPIVÖRUM

HOSU- OG PARIKLEMMUM

SMURKOPPUM

TRILLU ZINKI

VIFTUREIMUM

SJÓMANNADAGURINN 2024

Til hamingju með daginn

HD hefur lengi átt náið samstarf við íslenskan sjávarútveg. Endurnýjun og tæknivæðing fiskiskipaflotans síðustu ár hefur kallað á fjölbreyttari og sérhæfðari viðhaldsþjónustu – sem við stöndum stolt að.

Við erum alltaf reiðubúin með varahluti og sérþjálfað starfsfólk til að tryggja að dýrmæt landlega stoppi ekki lengur en nauðsynlegt er.

SJÓMANNADAGURINN 2024 – VIÐURKENNINGAR SJÓMANNAFÉLAGANNA

SIGURÐUR, GUMMI LALLA , BJÖRGVIN, OG HLYNUR MÁR HEIÐRAÐIR

Líkt og undanfarin ár heiðruðu stéttarfélög sjómanna, Sjómannafélagið Jötunn, Skipstjóra- og stýrimannafélagið Verðandi og Vélstjórafélagið sína menn og sá Valmundur Valmundsson um þann þátt í dagskránni. Björvin Þór Björgvinsson var heiðraður af Jötni, Sigurður Vignisson af Vélstjórafélaginu og Guðmundur Guðlaugsson var heiðraður af Skipstjóra- og stýrimannafélaginu Verðanda, Þá heiðraði sjómannadagsráð Hlyn Jónsson fyrir störf sín að finna og ná í félaga í hafið.

Björgvin Þór Björgvinsson Jötunn Sjómannafélag og Sjómannadagsráð Vestmannaeyja heiðra Björgvin Þór Björgvinsson. Bjöggi er fæddur 14. nóvember 1973. Hann er sonur hjónanna Björgvins Magnússonar hafnsögumanns og Jónu Þórunnar Magnúsdóttur eða Tótu eins og Eyjamenn þekkja hana. Björgvin Þór á þrjú systkyni, Markús, Auði og Jomma.

Bjöggi byrjaði til sjós á Erni Ve í ágúst 1991. Einn túr á hann á Gjafar Ve í október sama ár. Svo byrjar hann á Bergey Ve með Magga Guðmunds

heitnum í mars árið 1992. Þar er hann í góðu yfirlæti fram í janúar 2002. Þá var Bergey seld. Síðan fer Bjöggi á Snorra Sturluson Ve 28 frystitogarann. Þar var Maggi Guðmunds stýrimaður og afleysingskipstjóri. Snorri Sturluson Ve 28 er seldur 2008. Þá ræður Björgvin sig á Smáey Ve 144, Kínasmíðina með Jóni heitum Logasyni. Þar er hann til 2011 og fer þá á Suðurey Ve 500 sem var Þórunn Sveins. Þar réðu ríkjum Pétur Andersen og Siggi Konn.

Svo árið 2017 fer Bjöggi á Bergey Ve 544 með Jóni Valgeirssyni og er þar til hann veikist þann 10. maí 2018 og hættir til sjós.

Bjöggi hefur leyst af á nokkrum skipum og má þar nefna Júpíter Ve, Frár Ve og Sigurð Ve gamla. Björgvin Þór hefur alltaf róið mikið það sýnir lögskráningin henni er flett upp. Hann á 27 ára sjómennskuferil að baki drengurinn. Hann er lögskráður 6189 daga á 27 árum sem eru 230 lögskráðir dagar á ári. Hann er ekki sáttur við að geta ekki verið til sjós en svona er lífið. Aðspurður svarar Bjöggi því að besta við sjómannsstarfið er að ef manni leiðist fór maður bara í frí og fékk sér Æris og næs.

Bjöggi er sáttur við Guð og menn og þakkar sínum samstarfsmönnum gegnum árin fyrir samstarfið.

Hann vill ekki gera upp á milli skipstjóranna sem hann hefur verið með. Allir hafa eitthvað til síns ágætis. Samstarfsmenn Bjögga bera honum vel söguna og allir þekkja Bjögga sem öðling sem vill öllum vel, var góður sjómaður og vann sína vinnu af trúmennsku og samviskusemi. Björgvin Þór Björgvinsson. Jötunn Sjómannafélag og Sjómannadagsráð Vestmannaeyja sæma þig heiðursskildi og merki. Njóttu vel í sæmd þinni.

Sigurður Vignisson

Heiðrun á Sjómannadegi 2024 Vm- félag vélstjóra og málmtæknimanna og Sjómannadagsráð Vestmannaeyja heiðrar Sigurð Vignisson vélstjóra. Sigurður er fæddur 13. desember 1954. Hann er sonur hjónanna Söndru Ísleifsdóttur sem er fædd 1937 og Guðmundar Vignis Sigurðssonar sem er fæddur 1933. Hann lést í eldsvoðanum í Eyjaberg 1978. Sigurður er kvæntur Guðbjörgu Sveinbjörsdóttur og eiga þau Birnu Vigdísi og

Daða Má. Barnabörnin eru orðin 4. Talsins. Systkin Sigga eru Addi í London og Aníta. Ungur fór Siggi með föður sínum í siglingar á England og Þýskaland með á Eyjabergi Ve 62 og Sæunni Ve 60 fyrir gos. Bæði þessi skip voru byggð í A- Þýskalandi. Á þessum skipum var faðir hans vélstjóri. Snemma beygðist krókurinn. Fyrsta pláss Sigga var á Elliðaey Ve 45 með Gísla Sigmars gosárið 1973. Siggi tekur fyrsta bekk vélskólans í eyjum 1975 og annan bekk 1976 í Reykjavík. Svo er hann með Gulla á Gandí Ve 171 árið 1976. Fór síðan á millilandaskipið Hofsjökul sem sigldi ströndina og safnaði afurðum í nánast öllum frystihúsum landsins og sigli með þær til Ameríku. Þar sigldi Siggi Vignis í góðu yfirlæti í eitt ár. Kom ekki mikið að smyglinu að eigin sögn því þeir gömlu um borð hleyptu ekki hverjum sem er í þann munað. Siggi þvertekur þó ekki fyrir að einn og einn vodkabrúsi hafi þvælst með svona aukreitis við tollinn.

Fer síðan haustið 1978 á Gullberg Ve 292 með Gauja á haustvertíð á loðnu. En þann 5. nóvember það haust skall ógæfan yfir þegar faðir hans fórst í eldsvoðanum í frystihúsinu Eyjaberg en þar var hann vélstjóri.

Árið 1979 ræður hann sig á Breka Ve með Sævari Brynjólfs þeim mikla aflamanni. Er þar sem vélstjóri í tæp 18 ár eða til ársins 1987 þegar Magni Jó var tekinn við Breka. Síðan ræður Siggi sig á Andvara Ve 100 með Jóa Halldórs. Þar var gert út á rækju á Flæmska hattinn og landað í Kanada. Þar var Siggi þar til eiginkonan sagði stopp eftir 78 daga fjarveru Sigga frá heimilinu. Svo fer Siggi á Dala-Rafn Ve 508, togarann með Brynjólfi Garðarssyni árið 1994 og er þar til að Rabbi kaupir Emmu Ve 219. Þar er hann með Eyþóri Þórðar uns sá Dala-Rafn sem nú er í drift kemur til Eyja 2007.

Sjómannadagsráð ásamt þeim sem voru heiðraðir á sjómannadaginn 2024.

Siggi ræður sig á Berg Ve 44 togarann 2007. Er þar í góðu yfirlæti með þeim bræðrum Grétari og

Sigurgeiri Sævaldssonum til ársins 2017. Þá tekur við vélstjórastaða á Lóðsinum með Svenna Valgeirs þar til nú í maí. Nú er Siggi Vignis hættur til sjós með örfáum undantekningum að eigin sögn. Sigurður Vignisson, Vm- félag vélstjóra og málmtæknimanna og Sjómannadagsráð Vestmannaeyja þakka þér fyrir þín störf í þágu sjómannastéttarinnar sem þú hefur rækt með miklum sóma. Njóttu nú í sæmd þinni vel og lengi.

Guðmundur Gunnlaugsson

Heiðrun Sjómannadagsráðs Vestmannaeyja og Skipstjóra- og stýrimannafélagsins Verðanda. Guðmundur Guðlaugsson skipstjóri eða Gummi Lalla eins og allir þekkja hann.

Gummi Lalla er fæddur 7. febrúar 1950 í LangaHvammi og því orðinn 74. ára. Foreldar Gumma voru hjónin Sigurbjörn Guðlaugur Einarsson frá Viðey og Friðrikka Betúlína Þorbjörnsdóttir. Þau eru bæði látin.

Guðmundur er giftur Elsu Valgeirsdóttur og þau eig tvö börn Birki Ívar og Þóreyju Friðrikku.

Barnabörnin eru þrjú, sem Gumma finnst nú frekar lítið og hann hvetur börnin sín til dáða í þeim málum. Systkini Gumma eru, Einar, Guðrún Elsa og Friðrik. Gummi Lalla byrjaði til sjós 14 ára gamall 1964 um haustið, á Kap Ve 4. með Gústa á netum. Kap var A- Þýsk smíði.

En um sumarið þetta ár 1964 varð Gummi Íslandsmeistari í knattspyrnu með fjórða flokki ÍBV. En það er fyrsti Íslandsmeistarastitill ÍBV í knattspyrnu. Mynd er til af liðinu og því því eru auk Gumma þeir, Valdi Kristleifs, Einar Fidda, Geir Lása, Gísli Sighvats, Ingó Grétars, Firðfinnur Finnboga, Goggi í Klöpp, Óskar Ólafs, Óskar Valtýs, Kristján Sigurgeirsson, Hafsteinn Guðfinns, Óli Venna og Tommi Páls.

Hann er á Stefáni Þór sumarið 1965 með Dolla í Sjónarhól, Stjána Dolla og Eiríki hesti.

Gummi fór í Iðnskólann 16 ára gamall tók tvo bekki og svo Stýrimannaskólann með þriðja bekk í Iðnskólanum. Gummi kláraði Stýrimannaskólann 1971. Hann var á Gideon Ve áður en hann fór í skólann. Svo fer hann á Lunda Ve 110 með Sigga Vídó eftir skólann sem stýrimaður. Eftirminnilegt er atvikið þegar Lundi fékk í skrúfuna á útleið

eftir brælu og rak uppí Hringskersgarðinn þann 11. apríl 1972 og var mikil mildi að ekki fór verr og að þarna yrði stórslys. Skipti hér sköpum að Lóðsinn, undir skipstjórn Einars Sv. Jóhannessonar, kom fljótt á vettvang og að bátinn rak ekki sunnar upp á Urðirnar þar sem austansjórinn skall á, óbrotinn, fyrir eldgosið 1973. Svo fór Gummi í land að læra netagerð hjá Ingólfi Te. Gummi var þó ekki lengi í landi. Hafið togaði í unga mannin aftur. 1974 er hann stýrimaður á Heimaey Ve. 1. með Guðna Ólafssyni skipstjóra. Fór síðan á netaverkstæðið hjá Ingólfi aftur í nokkra mánuði að boði frú Elsu. Svo ræður Gummi sig sem II stýrimann á togarann Sindra Ve. 60 1977. Tekur við skipstjórn á Sindra áramótin 1983-´84. Þar er Gummi Lalla við stjórnvölinn til 1992 þegar hann tekur við Þórunni Sveinsdóttur Ve. 401. Gummi tók svo við nýrri og glæsilegri Þórunni Sveins árið 2010 og er með hana til 2014 þegar hann kemur í land og tekur við netaverkstæði útgerðarinnar. Þar fixaði hann veiðarfæri þar til í fyrra. Oft var nú gott spjallið í krónni.

Guðmundi Guðlaugssyni er minnisstæðast af ferlinum til sjós hve hann hefur verið lánsamur með mannskap og allt gengið stórslysalaust fyrir sig. Honum er einnig í fersku minni Heimaeyjar slysið í febrúar 1981 í ofsaveðrinu sem þá gekk yfir landið en þá var hann á Sindra Ve 60. Áhöfnin reyndi margsinnis að koma taug yfir í Heimaey en vegna veðurofsans gekk það ekki. Annaðhvort slitnaði taugin eða náði ekki yfir í Heimaey. Sorglegt slys þar sem tveir ungir sjómenn af Heimaey týndu lífi.

Guðmundur Guðlaugsson. Skipstjóra- og stýrimannafélagið Verðandi og Sjómannadagsráð Vestmannaeyja þakka þér fyrir áratuga störf til sjós og lands. Þú ert Íslenskri sjómannastétt til sóma. Njóttu þessarar sæmdar vel og lengi.

Hlynur Már Jónsson

Sjómannadagsráð Vestmannaeyja sæmir Hlyn Má Jónsson vert á Lundanum, heiðursskildi fyrir hetjulega björgun sjómanns úr höfninni í Vestmannaeyjum þann 27. febrúar 2024. Hlynur er sonur Jóns Inga Guðjónssonar og Aldísar Atladóttur. Hann er kvæntur Huldu Sif Þórisdóttur og þau eiga Bjart Leó, Elínu Sif og Jökul

Má. Málsatvik voru þau að Hlynur er að skutla tveimur áhafnarmeðlimum af Kap II Ve um borð. Annar fer strax um borð en hinn er í smá spjalli í bílnum hjá Hlyni. Sá fer síðan og röltir upp landganginn sem var illa eða ekki festur við skipið. Þegar hann er kominn langleiðina um borð teygir félagi hans, sem var um borð, sig í hann en fellur við og steypist með höfuðið á undan milli skips og bryggju. Hlynur sér þetta útundan sér en hann var að snúa bílnum við. Hann bregður skjótt

Jónsson var heiðraður af Sjómannadagsráði.

við og hleypur til. Sá sem var í landgangnum fraus alveg og gat ekki gert neitt. Hlynur ætlar að príla niður til mannsins en hættir við sem betur fer. Hann fer um borð og finnur færi á belg sem hann kastar til mannsins sem er með meðvitund allan tímann. Maðurinn nær taki á færinu og vefur honum um hendina. Nú nær Hlynur að hringja í 112 og tilkynna slysið. Viðbragðsaðilar voru fljótir á vettvang að sögn Hlyns og hann hrósar þeim í hástert. Tveir lögreglumenn komu fyrstir og síðan fólk úr björgunarsveitinni og slökkviliðinu. Lögreglan er með Björgvinsbelti í bílnum sem þeir notuðu til að ná manninum úr sjónum. Maðurinn hafði kramist að minnsta kosti þrisvar sinnum á milli skips og bryggju áður en honum var bjargað.

Hlynur vill taka fram, og leggur til, að Björgvinsbelti ætti að vera á hverjum landgangi sem tengir skip og bryggju. Hann vonar að enginn þurfi að lenda í svona lífsreynslu og til þess þarf fyrirbyggjandi aðgerðir. Hlynur Már Jónsson hafðu þökk fyrir að bjarga manni í nauð.

Takk fyrir að leggja þig í hættu fyrir aðra. Sjómannadagsráð Vestmannaeyja sæmir þig heiðursskildi og merki fyrir björgunina og þakkar í leiðinni þeim sem að björgunninni komu. Lögreglunni í Vestmannaeyjum, Björgunarfélagi Vestmannaeyja og Slökkviliði Vestmannaeyja. Njóttu sæmdar þinnar Hlynur Már.

MINNISVARÐI UM DRUKKNAÐA SJÓMENN Á SKANSINUM:

SÍÐASTA PLATAN ENDURGERÐ

Minnisvarðinn sem Sjómannadagsráð kom upp á Skansinum er veglegur bautasteinn reistur sjómönnum. Því miður var villa í einu nafnanna á síðustu plötunni og bent hefur verið á fáein nöfn sem þar ættu að vera með á listanum. Beðist er velvirðingar á þeim mistökum og því verður síðasta platan endurgerð með leiðréttingunni og umræddum viðbótum um komandi sjómannadagshelgi.

Af því tilefni birtum við listann aftur með nöfnum allra þeirra sem verða á síðustu plötunni og biðjum þá sem höfðu samband um að gæta að hvort leiðréttingar eða viðbætur þeirra hafi ekki örugglega skilað sér sem og ef nokkrir aðrir kynnu að bæta um. Vinsamlegast hafið samband við Sjómannadagsráð eða Kára Bjarnason í síma 892 9286 eða á netfangið kari@vestmannaeyjar.is.

Í upphafi þykir rétt að endurtaka, til að leitast við að taka af vafa um hvernig listinn er hugsaður, eftirfarandi samantekt:

Formálsorðin á minnisvarðanum hefjast á þessum orðum: ,,Á minnisvarðann eru rituð nöfn allra þeirra Vestmannaeyinga sem vitað er að hafa farist í hafi sem og annarra er hafa horfið í sjóinn umhverfis Eyjar. Þá eru einnig nefndir einstaklingar sem fallið hafa í höfnina.”

Á listanum eiga því að vera:

• Allir Vestmannaeyingar, sjómenn eða ekki sjómenn, sem andast á sjó eða í höfn.

• Allir aðrir, sjómenn eða ekki sjómenn, sem láta lífið á sjó nálægt Vestmannaeyjum eða fara í Vestmannaeyjahöfn.

• Sjómenn, aðrir ekki, sem andast við skyldustörf um borð í skipi, hvort heldur það er á sjó eða liggur við höfn. Þegar hér er talað um að láta lífið eru þeir sem lifa með aðstoð nútíma læknavísinda í fáeina daga eða vikur ekki undanskyldir ef dauðsfallið

er í beinu framhaldi af viðkomandi slysi.

Markmiðið er að útbúa annan minnisvarða hrapaðra og leitum við hér með samstarfsaðila um það verkefni.

Þrátt fyrir ofangreind orð þykir rétt að nýta tækifærið við endurgerð síðustu plötunnar og aðskilja þar þá sem létust um borð í skipi sínu, þ.e. fóru ekki í sjóinn, við meginlistann. Nöfn þeirra eru því höfð síðast á plötunni með sérstakri yfirskrift.

Við sem stöndum að minnisvarðanum ætlum okkur á næstu þremur árum að:

Ljúka við að fara yfir allar heimildir sem við mögulega getum og gera grein fyrir þeim þannig að unnt sé að benda á það sem enn má skoða. Efna til kynninga eða málþinga, auglýsa, hafa opið hús og gera það annað sem auðveldar aðkomu þeirra sem búa yfir upplýsingum að deila þeim með okkur.

Setja upp aðstöðu við minnisvarðann þar sem unnt verður að hlusta á frásagnir eða lesa nánar um efnið með þar til gerðri tækni.

Endurgera rýmið í Sagnheimum í Safnahúsinu þar sem saga sjóslysa við Vestmannaeyjar er rakin.

Gera ítarlega grein fyrir hugmyndafræðinni og rekja sögu fyrri samantekta um efnið í Sjómannadagsblaði Vestmannaeyja.

Við gerum okkur grein fyrir að verkefnið verður aldrei fullkomið en með aðstoð ykkar vonumst við til að það verði svo vel unnið að það megi með réttu kallast virðingarvottur við alla þá er látið hafa lífið í hafi, við skyldustörf um borð á hafi eða fallið í höfnina.

Tryggingarfélögin VÍS, Sjóvá, Vörður og TM ásamt Sjómannasambandi Íslands komu myndarlega að fjármögnun á endurgerð síðustu plötunnar og er þeim þakkað hjartanlega fyrir sitt framlag.

WRANGLER VIÐ ALLAR AÐSTÆÐUR

JEEP® WRANGLER RUBICON 4XE

EKKI BARA FYRIR FJALLAFERÐIR

NÝIR LITIR - NÝ SENDING AÐ LENDA

JEEP® WRANGLER RUBICON 4XE

FYRIR ÚTIVISTAR- OG ÆVINTÝRAFÓLK

FYRIR JÖKLAFERÐIRNAR

Jeep® Wrangler Rubicon er sérsniðinn fyrir þá sem vilja nota bílinn jafnt í borgarakstri sem og á torfærum vegslóðum. Wrangler er einstaklega lipur í innanbæjarakstri en jafnframt til í hvaða torfæru sem er. Ekki láta neitt stoppa þig í að komast leiðar þinnar hvort sem þú ert staddur á möl eða malbiki. Hver og einn getur hannað sína útfærslu sem gerir hvern og einn Wrangler einstakan. Breytingaverkstæði ÍSBAND sérhæfir sig í breytingum á Jeep® Wrangler.

TÖKUM BÍLINN ÞINN UPP Í NÝJAN

EVRÓPUÁBYRGÐ: JEEP® BÍLAR INNFLUTTIR AF ÍSBAND UMBOÐSAÐILA JEEP® Á ÍSLANDI ERU MEÐ 5 ÁRA VERKSMIÐJUÁBYRGÐ OG 8 ÁRA ÁBYRGÐ Á RAFHLÖÐU. JEEP® SEM FLUTTIR ERU INN AF ÖÐRUM FRÁ EVRÓPU ERU MEÐ 2 ÁRA VERKSMIÐJUÁBYRGÐ FRÁ FYRSTA SKRÁNINGARDEGI - HVORT SEM HANN ER ERLENDIS EÐA Á ÍSLANDI USA ÁBYRGÐ: JEEP® BÍLAR SEM ERU FLUTTIR INN AF ÖÐRUM EN ÍSBAND FRÁ USA OG KANADA ERU EKKI MEÐ NEINA ÁBYRGÐ FRAMLEIÐANDA. VERKSMIÐJUÁBYRGÐ TRYGGIR AÐ ALLAR INNKALLANIR OG UPPFÆRSLUR SEM KUNNA AÐ BERAST Á LÍFTÍMA BÍLSINS ERU TILKYNNTAR EIGANDA OG FRAMKVÆMDAR EIGANDA AÐ KOSTNAÐARLAUSU.

UMBOÐSAÐILI JEEP® Á ÍSLANDI • ÍSLENSK-BANDARÍSKA • ÞVERHOLT 6 • 270 MOSFELLSBÆR S. 590 2300 • JEEP.IS • ISBAND.IS • ISBAND@ISBAND.IS • OPIÐ VIRKA DAGA 10-17

GÍSLI

MATTHÍAS SIGMARSSON

– HÁTÍÐARRÆÐA Á

SJÓMANNADAGINN 2024:

ÉG VILL ÞVÍ LEGGJA

RÍKA ÁHERSLU Á

AÐ SJÓMENN TAKI

ÞÁTT Í HÁTÍÐARHÖLDUNUM

Kæru sjómenn, fjölskyldur og vinir. Til hamingju með daginn og gleðilega hátíð. Í dag höldum við upp á sjómannadag í Vestmannaeyjum, þennan hátíðisdag sem hefur sérstaka merkingu fyrir okkur öll. Á þessum degi komum við saman og heiðrum sjómenn, og minnumst þeirra sem fallið hafa frá.

Ég var nú laglega plataður þegar ég var skráður sem ræðumaður hér í dag en auglýsingin hún var farin í blaðið, svo það var lítið annað hægt að gera en að taka því bara með “Stóískri ró” eins og sannur “Frans-maður “. Ég ætla nú ekki að fara vera með einhverja leiðinda langloku hér í dag, það nennir því enginn, það eru allir búnir að heyra einhverjar hetjusögur og um tækninýjungar í sjávarútvegi og hvað sjómenn standa vel saman. En það er nú samt bara þannig. Sjómenn standa ekki nógu vel saman og hafa ekki gert svo lengi sem ég man. Sjómenn! Þessu verðum við að breyta. Samstaða og samvinna er lykillinn að velgengni.

En í Vestmannaeyjum er blómlegt samfélag þar sem sjávarútvegurinn hefur ávallt spilað lykilhlutverk og flestir eru tengdir einhverjum, sem að annaðhvort starfa á sjó eða hafa starfað á sjó.

Mig langar til að segja í örfáum orðum frá upphafi sjómannadagsins í Vestmannaeyjum. Sjómannadagurinn í Vestmannaeyjum var fyrst haldinn fyrir 84 árum. Allt frá því, að árið 1939 þegar ákveðið var að sjómenn í Vestmanneyjum skildu hafa einn dag til þess að gleðjast saman með fjölskyldum og vinnufélögum, koma fram skoðunum í ræðu og riti.

Gísli Matthías Sigmarsson flutti hátíðarræðuna 2024.

Þá komu sjómannafélögin Jötunn, Verðandi og Vélstjórafélag Vestmanneyja að stofnun sjómannadagsráðs. Valdir voru 5 meðlimir úr hverju félagi sem hélt svo fyrsta sjómannadaginn hátíðlegan þann 6. júní árið 1940.

Við skulum nú aðeins staldra við og reyna að setja okkur í spor þessara manna, sem undirbjuggu og sáu um þennan fyrsta sjómannadag. Við skulum reyna að gera okkur ljósa aðstöðu þeirra. Við ekkert var að miða. Þeir urðu að varða veginn fyrir framtíðina, því ekkert mátti fara úrhendis, vinna varð að deginum það orð að öllum fyndist hann hafa á sér fyllsta rétt.

Ég fullyrði að þetta tókst og það svo vel, að í dag finnst öllum Sjómannadagurinn jafn sjálfsagður og það er sjálfsagt að nótt komi á eftir degi. Enn þann dag í dag þá er þetta með svipuðu sniði. Sjómannadagsráðið er ávallt skipað af góðum hópi manna sem vinna óeigingjarnt starf til þess að gera þennan dag að því sem hann er í dag ásamt auðvitað sjómönnum, fjölskyldum og vinum sem koma saman og taka þátt í hátíðarhöldum.

Gleðilega hátíð sjómenn

Ég vill því leggja ríka áherslu á að sjómenn taki þátt í hátíðarhöldunum. Það hefur undanfarin ár verið erfitt að safna í kappróðralið frá áhöfnum. Og erfitt að fá menn í koddaslag á bryggjunni. Þó vissulega var frábær þátttaka í ár. Takk. En kæru sjómenn ef við tökum ekki þátt þá er hætta á að þessir liðir detti út.

Mig langar einnig að nota þetta sérstaka tækifæri til þess að senda góðar baráttu og batakveðjur frá okkur í sjómannadagsráði til Ragnars Þórs Jóhannssonar eða “Ragga Togara” eins og við flest þekkjum hann.

Hann er að missa af fyrsta sjómannadegi í mörg ár vegna veikinda . En hann Raggi hefur einmitt verið virkur meðlimur sjómannadagsráðs til fjölda ára við undirbúning og framkvæmd á þessum degi sem við höldum hér í dag.

Bestu kveðjur Raggi minn og við trúum því að þú komir tvíefldur til baka að ári.

Einnig viljum við í sjómannadagsráði minnast og þakka miklum velunnara sjómannadagsráðs, honum Árna Johnsen fyrir öll boðin í skötuveislu og bláberjasúpu upp í Höfðabóli undanfarin ár. Þar var spilað á gítar og var oft mikið grín og gaman. Takk Árni og Halldóra.

Ég vil að lokum hvetja alla sjómenn, fjölskyldur þeirra og samfélagið í heild sinni til að standa saman, til að styðja hvort annað og leggja okkar af mörkum til að tryggja bjarta framtíð fyrir komandi kynslóðir.

Sjómenn til hamingju með daginn.

Gísli Matthías Sigmarsson

SJÓMANNADAGSHELGINA

MYNDIR FRÁ SJÓMANNADAGSSKEMMTUNINNI Í HÖLLINNI Í FYRRA

SJÓMANNA DAGSHELGIN

Í VESTMANNAEYJUM 29.MAÍ-1.JÚNÍ 2025

FIMMTUDAGUR 29.MAÍ 2024

14-17 Kökubasar Eykindils Í sal Líknar v/Faxastíg

16:00 Sjómannadagsblað og merkjasala

Skátarnir dreifa

Sjómannadagsblaði

Vestmannaeyja frítt í öll hús í Eyjum. Yngri flokkar ÍBV sjá um merkjasölu, takið vel á móti sölubörnunum.

18:00 Ölstofa The Brothers Brewery

Sjómannabjórinn 2025 kynntur við hátíðlega athöfn. Opið 12 til 23.

FÖSTUDAGUR 30.MAÍ 2025

8.00 Sjómannagolfmót Ísfélags Vestmannaeyja

Skráning í síma 4812363 og golf.is. Vegleg verðlaun í boði.

21.00 Nýdönsk í Höllinni Hin stórkostlega

Nýdönsk siglir til Eyja á fullkomnu farartæki þann 30. maí og startar sjómannadagshelginni eins og henni einni er lagið. Húsið opnar kl. 20.00 og tónleikar hefjast kl. 21.00. Miðasala á Tix.is

LAUGARDAGUR 31. MAÍ 2025

11.00 Dorgveiðikeppni SJÓVE og Jötuns á Nausthamars bryggju.

Vegleg verðlaun, stærsti fiskur, flestir fiskar og fleira.

13.00 Sjómannafjör á Vigtartorgi

Séra Viðar blessar daginn. Kappróður, koddaslagur, tuðrukvartmíla, lokahlaup, sjómannaþraut, foosball völlur á staðnum, þurrkoddaslagur. Blaðrarinn mætir á svæðið. Hoppukastalar. ÍBV verður með poppkorn, Kjörís gefur ís. Leikfélagið skemmtir.

20.00 AFTUR TIL 2000

Sjómannadagsball Vestmannaeyja

Tónlistin sem einkenndi síðustu aldamót mun ráða ríkjum. Fram koma: Beggi í Sóldögg, Einar Ágúst, Jónsi í Í svörtum fötum og Eyjaraddirnar Haffi úr MEMM og Una Þorvalds. Öll syngja þau við takt Bigga Nielsen úr Landi og sonum ásamt Gosunum.

Glæsilegt hlaðborð Einsa kalda ásamt skemmtun. >>>>>> Veislustjóri verður Simmi Vill. áhugasamir hafi samband við Höllina á hollinivestmannaeyjum@gmail.com.

MATSEÐILL EINSA KALDA

Forréttir við innkomu

• Nauta carpaccio, pistasíur, granatepli, parmesen, ponzu, stökkt frecola

• Skötusels mandarin tempura “new style” Wakame, sæt melóna, sweet chilli

• Lamba tartar á stökkri tartalettu, rauðrófa, kryddkaka, eggjakrem, jurtir

• Peking önd “dumplings”, vorlaukur, reykt chilli dressing, kóriander

• Sushi, eldfjalla maki, lax, agúrka, humarsalat, brennt laxa-belly nigri, kalamansi, teriyaki, sesamfræ

Aðalréttir (steikarborð)

• Nauta ribeye hægeldað í villisveppasoði

• Kalkúnabringur í savíusmjöri

Meðlæti

• New style sesar salat

• Romaine, tómatar, granatepli, parmesan,

brauðteningar, yuzudressing

• Kartöflukaka með kryddjurtarmús

• Garðablóðberg, chili, graslaukur, steinselja, karmellað smjör

• Smjörsteiktir sveppir

• Strandsveppir, ostrusveppir, kantarellur, kastaníusveppir

• Ofnbakað rótargrænmeti

• Ristaðar salthnetur, beikon, döðlur, sólþurrkaðir tómatar, sítrónuolía

Sósur

• Sveppa og garðablóðbergsósa

• Einsa Kalda bernaise sósa

Eftirréttarhlaðborð

• Mjólkursúkkulaði brownies

• Hvítsúkkulaðismjörkrem, jarðaber

• Mars súkkulaðimús

• Súkkulaðiskál, karamella, sykurpúðar

• Pistasíu tiramisu

• Mini sítrónutart

SUNNUDAGUR 1. JÚNÍ 2025

10.00 Fánar dregnir að húni

13.00 Sjómannamessa í Landakirkju.Séra Guðmundur Örn predikar og þjónar fyrir altari. Eftir messu verður minningarathöfn við minnisvarða hrapaðra og drukknaðra. Lúðrasveit Vestmannaeyja leikur nokkur lög. Blómsveigur lagður að minnisvarðanum. Geir Jón stjórnar athöfninni.

14-17 Meistarflokkur ÍBV kvenna með kaffisölu í Akóges.

15.00 Hátíðardagskrá á Stakkó Lúðrasveit Vestmannaeyja Heiðraðir aldnir sægarpar, Guðni Hjálmarsson stjórnar. Karlakór RæðumaðurVestmannaeyja. dagsins er Ísólfur Gylfi. Verðlaunaafhending, Fimleikafélagið Rán, hoppukastalar og popp.

Til viðbótar verða listasýningar og fleiri viðburðir víða um bæ sem auglýstir verða sérstaklega í öðrum miðlum. Sjómannadagsráð áskilur sér rétt á að gera breytingar á dagskránni hér ef þurfa þykir.

Þeir sem ætla að taka þátt í kappróðrinum og öðrum dagskráratriðum vinsamlegast hafið samband á Facebook síðu Sjómannadagsráðs eða í síma ráðsins: 869-4449, 697-9695 eða 898-7567

ARON SMÁRI MAGNÚSSON:

„ERFIÐAST AÐ VERA Á SJÓ ÞEGAR MAMMA Á AFMÆLI“

Aron Smári Magnússon viðurkennir að vera mikill mömmustrákur og þykir honum erfiðast að vera fastur á sjó á afmælisdegi móður sinnar. Aron Smári er fastráðinn á Bergi Ve þar sem hann starfar ýmist sem háseti eða matsveinn til móts við Ríkharð Zöega, fyrsta kokk og aldursforseta um borð.

Aron segist kunna vel við sig á sjónum. Hann segir ákveðið frelsi fólgið í því að geta ráðið vinnutörnum sínum og því eigi starf sjómannsins enn betur við hann. Áður starfaði Aron í landi en á því var hann orðinn leiður og þótti 8-16 vinnutíminn henta sér illa. „Ég var orðinn frekar leiður á því að vinna í landi og sá mikinn kost í því að ráða mínum vinnutíma að einhverju leyti og hafa ráð á því að vera lausari við endrum og eins.“

Strákarnir sólgnir í trufflumarineraða nautalund

Aron segist hafa dottið í lukkupottinn þegar hann var beðinn um að taka túr sem matsveinn um borð í Bergi einn góðan veðurdag fyrir tveimur árum. Hann segir eldamennsku eiga sérlega vel við sig þar sem hann segist vera mikill sælkeri og hefur alla tíð haft gaman að því að matreiða góðan mat.

„Mér finnst skemmtilegra að vera kokkur um borð því ég hef gríðarlegan áhuga á eldamennsku og hef mjög gaman að því að að vera í eldhúsinu og töfra fram eitthvað gott,“ segir

Aron sem upplifir almenna ánægju hjá skipsfélögum sínum í þeim túrum sem hann gegnir hlutverki kokks um borð.

„Strákarnir eru sólgnir í trufflumarineruðu nautalundina sem ég elda. Það er vinsælasti rétturinn sem ég ber á borð. Síðan er líka alltaf mikil ánægja þegar ég sletti í form,“ segir hann.

Sjálfum finnst Aroni best að fá kjöt í karrý að borða sem framreitt er af Rikka eftir langa vakt um borð. „Það klikkar seint og Rikki gerir það

Aron Smári, háseti og matsveinn á Bergi, er mikill ástríðukokkur. Ljósmynd/Aðsend.

einhvern veginn öðruvísi og betur en aðrir. Það er eitthvað leynitrix þarna, eða kannski er það bara ástríðan.“

Guðni Eyjapeyi í uppáhaldi

Að sögn Arons er mórallinn um borð í Bergi sérlega góður. Þar segir hann sterk og góð vinabönd hafa tekist upp á meðal skipsfélaga, þá sérstaklega þeirra sem eru á svipuðu aldursbili, þar sem gagnkvæm virðing gjarnan ríkir.

„Við gerum oft eitthvað skemmtilegt saman í inniveru. Spilum golf eða kíkjum saman eitthvað út og það styrkir böndin og móralinn um borð.“ Þegar Aron er spurður að því hver sé besti áhafnarmeðlimur sem hann hefur átt segir hann erfitt að gera upp á milli. Svo mikið sé af góðum mönnum um borð.

„Þetta er eins og að gera upp á milli barnanna sinna. Sá sem stendur upp úr er sennilega Guðni eyjapeyi,“ segir hann og á við Guðna Frey Sigurðsson sem er frægur fyrir að vera einstaklega hugljúfur og skemmtilegur skipsfélagi og vinur.

Ekki vinsælt að hangsa á Hildibrand

Aron sér ekki fyrir sér að skipta um starfsvettvang í framtíðinni. Honum líkar vel við sjómennskuna og líður vel um borð í Bergi. Hann

Ísfisktogarinn Bergur VE 44 á landleið. Ljósmynd/Arnar Richardsson.

segist kunna vel við viðfangsefnin og verkefnin sem leysa þarf hverju sinni en leiðinlegust þykja honum brælustoppin í Neskaupstað.

„Ég veit ekkert leiðinlegra en að þurfa að hanga á Hildibrand í brælustoppi en það er alltaf skemmtilegt að takast á við verkefnin um borð í góðum félagsskap og það skemmir ekki fyrir þegar það er rjómablíða í þokkabót,“ segir Aron og vill nauðsynlega koma því á framfæri við almenning að lokum að honum er margt til lista lagt þótt hann sé örvhentur.

„Það er bara mikilvægt að nýta þetta tækifæri til að segja fólki frá því að ég er örvhentur. En annars óska ég sjómönnum og fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn og bið alla um að ganga hægt um gleðinnar dyr.“

/Ásthildur Hannesdóttir

Hvort myndiru frekar?

Hvort myndiru frekar vilja skera fulla móttöku af lýsu eða gera við margrifið troll?

„Gera við margrifið troll vegna þess að lýsa er ekki besti vinur mannsins. Og svo kann ég bara heldur ekkert að gera að lýsu.“

Hvort myndiru frekar vilja klemma puttann á þér á milli kara eða fá stungusár eftir stóran karfa?

„Ég myndi frekar vilja klemma puttann á mér á milli kara vegna þess að hitt er svo vont.“

Hvort myndiru frekar vilja vera fastur úti á sjó í skítabrælu og engin veiði eða vera við Eldey í mega smáufsa moki?

„Vera í skítabrælu og engin veiði vegna þess að þá getur maður bara legið og slakað á undir kósíteppi á meðan.“

Hvort myndiru frekar vilja vera fastur úti á sjó með engan tannbursta eða engar nærbuxur til skiptana?

„Ég myndi frekar vera með engar nærbuxur til skiptana vegna þess að þá get ég verið „commando“ allan túrinn.“

Fyrr á ferðinni

Við komum þínum afurðum ferskum til neytenda

Með víðfeðmu leiðarkerfi, fagmennsku, hárri flugtíðni og hraða tryggjum við að íslenskar sjávarafurðir komist örugglega til neytenda um allan heim. Ferskar og í fullum gæðum.

FISKTÆKNISKÓLI ÍSLANDS:

BÝÐUR NEMENDUM UPP Á TVEGGJA

ÁRA HAGNÝTT FRAMHALDSSKÓLANÁM

Fiskeldi.

Fisktækniskóli Íslands er framhaldsskóli staðsettur í Suðurnesjabæ (Sandgerði) en þangað fluttist skólinn eftir að Grindavík var lokað í nóvember 2023.

Fisktækniskóli Íslands býður nemendum upp á tveggja ára hagnýtt framhaldsskólanám til starfa í sjávarútvegi. Námið er hagnýtt tveggja ára gunnnám sem byggt er upp sem önnur hver önn í skóla og hin á vinnustað. Í starfsnámi er leitast við að bjóða nemendum upp á val um vinnustað með hliðsjón af áhugasviði hvers og eins t.d. sjómennsku, fiskvinnslu eða fiskeldi. Meðan á námstímanum stendur eru heimsóknir í stofnarnir og fyrirtæki tengd sjávarútvegi mikilvægur þáttur. Farið er í námsferð erlendis í samvinnu við samstarfsskóla okkar í Danmörku og/eða Noregi. Námið er bæði kennt í stað og fjarnámi.

Nokkrar framhaldsbrautir eru við skólann: Gæðastjórnun: Í starfi gæðastjóra felst umsjón með uppbyggingu, rekstri og þróun gæðakerfis og ábyrgð á að gæðakerfið sé samofið starfsemi fyrirtækisins. Námið hentar fólki sem er í starfandi í matvælavinnslu, skipulagt með þarfir atvinnulífs í huga og að mestu kennt utan vinnutíma. Kennsla fer fram í fjarnámi og nær yfir tvær annir með reglulegum fjarfundum/fjarkennslustundum hvora önn, heildarfjöldi eininga í sérhæfingu er 60 einingar. Með vaxandi samkeppni og auknum kröfum um gæði og rekjanleika matvöru er lykilatriði fyrir fyrirtæki að hafa innan sinna raða vel þjálfað starfsfólk með faglega þekkingu á gæðastjórnun og þeim ferlum og vottunum sem hún felur í sér.

Fiskeldistækni: Störf í haftengdum greinum krefjast stöðugt meiri gæða og aukinnar fagþekkingar starfsfólks. Fiskeldistæknir vinnur öll almenn störf í fiskeldi, sinnir fóðrun, daglegri umhirðu og slátrun í fiskeldi. Við námslok hafa nemendur öðlast hæfni til að starfa á ábyrgan og sjálfstæðan hátt í samræmi við grundvallarreglur viðkomandi fyrirtækis. Námið hentar fólki sem er í starfandi í fiskeldi eða hefur áhuga á framtíðarstarfi í fiskeldi. Námið er skipulagt með þarfir atvinnulífs í huga og fer kennsla fer fram í fjarnámi. Heildarfjöldi eininga í sérhæfingu er 60 einingar.

Haftengd nýsköpun – Sjávarakademía þjálfar frumkvöðla á sviði haftengdrar nýsköpunar og hentar ólki sem hyggst stofna fyrirtæki innan bláa hagkerfisins eða er með viðskiptahugmynd sem það vill þróa. Áhersla er á leiðtogafærni, nýsköpun og markaðsmál.

Marel vinnslutækni: Hátæknilegar matvælavinnslur kalla á aukna fagþekkingu. Námið er ætlað framleiðslustjórum, verkstjórum, flokkstjórum og öðrum sem vinna með hugbúnað og tæki. Nám í Vinnslutækni þjálfar notendur í stjórnun og stýringu helsta tækja- og hugbúnaðar sem Marel framleiðir.

Veiðarfæratækni: Námið er samningsbundið iðnnám og skiptist í bóklegar greinar (tvær annir í skóla) og vinnustaðanám, samtals 204 framhaldsskólaeiningar. Í vinnustaðanámi afla nemendur sér námssamnings við fyrirtæki sem samvarar 146 framhaldsskólaeiningum. Netagerð er löggilt iðngrein og námi í netagerð lýkur með sveinsprófi.

Fisktækniskóli Íslands býður upp á fjölbreytt námskeið sem tengjast sjávarútvegi á einn eða annan hátt. Námskeiðin eru ýmist, auglýst námskeið á markaði opin öllum, eða fyrirtækjanámskeið sérsniðin að þörfum hvers fyrirtækis. Námskeið sem skólinn hefur staðið fyrir eru m.a. HACCP-námskeið, meðferð matvæla, aflameðferð og kæling, hreinlæti og gerlagróður, merkingar matvæla, öryggi á vinnustað, fjölmenning og námskeið fyrir nýliða á vinnustað. Nýjasta námskeiðið sem skólinn er að búa til í samstarfi við fiskmjölsverksmiður og stéttarfélagið Drífanda er fyrir starfsmenn fiskmjölsverksmiðja.

Einnig er skólinn reglulega með smáskipanám upp að 15 m og vélstjórn að 15m og 750 kW, og nýjasta viðbótin til að geta staðið vel að því námi eru kaup á hermi til að geta kennt framtíðar sjómönnum að stýra skipum örugglega við strendur Íslands.

Fisktækniskólinn hefur átt í góðu sambandi við sjávarútvegsfyrirtæki í Vestmannaeyjum og er nýjasta viðbótin í góðri flóru fyrirtækja fiskeldisfyrirtækið Laxey og óskum við Vestmannaeyjabæ til hamingju með öflugan hóp fyrirtækja í sjávarútvegi. Einnig höfum við átt í mjög góðu sambandi við Visku símenntunarstöð sem er vakin og sofin yfir menntun í sjávarútvegi. Í samstarfi við Visku hefur Fisktækniskólinn m.a. staðið fyrir raunfærnimati fyrir starfsfólk í sjávarútvegi þar sem starfsfólk fær metið til framhaldsskólaeininga þá þekkingu sem þau hafa tileinkað sér við störf sín í sjávarútvegi.

Einu skilyrðin eru þau að starfsmaðurinn hafi náð 23 ára aldri og unnið í greininni í 5 ár.

Fisktækniskólinn óskar öllum Vestmannaeyingum nær og fjær gleðilegs Sjómannadags með von um áframhaldandi vöxt á komandi árum.

Fyrir hönd starfsfólks Fisktækniskóla Íslands (www.fiskt.is)

Klemenz Sæmundsson, skólameistari

MINNING LÁTINNA

Jörgen Nåbye

10. apríl 1940 - 11. júní 2024

Jörgen Nåbye fæddist í Reykjavík 10. apríl 1940. Hann lést á hjúkrunarheimilinu Hraunbúðum í Vestmannaeyjum 11. júní 2024. Foreldrar Jörgens voru Laufey Jörgensdóttir, húsfreyja frá Reykjavík (f. 1915, d. 1974) og Olfert Nåbye, píanóleikari í Reykjavík, ættaður frá Danmörku, (f. 1903, d. 1942).

Jörgen giftist Erlu Sigmarsdóttur frá Vestmannaeyjum (f.1942, d.2005) árið 1969. Þau eignuðust þrjú börn: Þórunni, Auðunn og Laufeyju en fyrir átti Erla soninn Sigmar Þröst sem Jörgen gekk í föðurstað. Barna- og barnabörn eru 20 talsins.

Jörgen bjó í fyrstu við Vesturgötu 24 í Reykjavík. Gekk í Barnaskóla Stokkseyrar og nam svo við Gagnfræðaskóla Vesturbæjar (Gaggó Vest). Flutti til Eyja árið 1963 þegar

hann kynntist Erlu konu sinni en þau bjuggu í fyrstu á Reynifelli við Reglubraut, síðan við Herjólfsgötu 9 og lengst af við Bröttugötu 17 í Vestmannaeyjum. Frá 2003 til 2007 bjuggu Jörgen og Erla (til 2005) í Þorlákshöfn er Jörgen gerði út trillu sína þar en hann fór svo til Eyja eftir að Erla lést og bjó þá við Áshamar 71. Jörgen dvaldi á hjúkrunarheimilinu Hraunbúðum í Vestmannaeyjum frá 2019.

Jörgen starfaði við sjómennsku allt sitt líf. Lærði netagerðariðn og starfaði hjá Netagerðinni Ingólfi Vestmannaeyjum og tók einnig stýrimannaréttindi. Var sjómaður m.a. á Frey, Röðli, Sæbjörgu, Elliðaey, Vestmannaey, Surtsey og Smáey. Síðan eignaðist hann og gerðist smábátaútgerðarmaður á Laufeyju Jörgensdóttur VE 23.

Pabbi var jafngamall Pele, John Lennon og Þórhildi danadrottningu. Fæddur í Reykjavík árið 1940 í miðri heimsstyrjöld og elst upp í Vesturbænum hjá móður og föður sem deyr úr berklum þegar pabbi er á öðru aldursári. Föðurætt pabba þekktum við því aldrei en móðurættina þekktum við betur enda Jörgens nafnið íslenskt, frá mömmu hans Laufeyju Jörgensdóttur sem er alíslenskt en ættarnafnið Nåbye er svo danskt sem gerir pabba að hálfum dana þó hann hafi aldrei farið til Danmerkur.

Pabbi hóf skólagöngu sína á heimavist á Kumbaravogi sem hann unni sér vel og hljóp 10 km í Barna-

skóla Stokkseyrar og aftur heim dag hvern. Kláraði svo Gaggó Vest í Vesturbænum er hann bjó á Vesturgötunni og kvað hafa verið stutt í sætar stelpur í miðbænum. Töffari var hann, alltaf smart klæddur og líktist mjög svo Elvis Presley enda alltaf brilliantine í kolsvörtu hárinu og danstaktarnir fantagóðir enda sagði hann oft: Beztur á balli!

Pabbi fór ungur að vinna á Eyrinni í Reykjavík og fór svo snemma á sjóinn, lærir seinna netagerð og stýrimanninn. Kynnist mömmu í Þórskaffi eða Röðli og eltir skvísuna sína til Eyja. Þar með var dansparið fullkomnað og þau giftast árið 1969. Mamma hafði eignast Sigmar Þröst sem pabbi gekk í föðurstað við eins árs aldur. Svo komum við til skiptis stelpa, strákur, stelpa og það var sko oft fjör á Bröttugötunni og allir í handbolta og fótbolta á ganginum.

Segja má að pabbi hafi brotist út úr fátækt og spilaði vel úr sínum spilum. Lagði alltaf áherslu á að vera sjálfstæður og helst engum háður. Með dugnaði eignaðist hann eigin trillu og fór í smábátaútgerð. Að sögn vina var pabbi mjög duglegur og vel metinn sjómaður, fær á sínu sviði og öflugur í netagerð. Réri lengst á Surtsey og Smáey og átti nokkur aflamet. Það voru líka kátir krakkar sem biðu á Bröttó þegar pabbi kom heim úr siglingu að utan og okkar biðu reiðhjól, eplakassi og sælgæti jafnt skipt á milli. Sjómennskan var hans líf og ástríða, og hann var stoltur af starfi sínu.

Traustur félagi Traustur

félagi

í sjávarútvegi

Skeljungur hefur þjónað sjávarútveginum og smábátaeigendum í tugi ára. Skeljungur óskar sjómönnum og fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn.

Pabbi átti líka fjölbreytt áhugamál; hélt með ManUnited, var unnandi djass- og sálartónlistar, fílaði Nat King Cole, Stevie Wonder, Elvis og Villa Vill og hafði mjög gaman af því að tjútta. Fór að spila golf á seinni árum og náði ótrúlega góðri færni á stuttum tíma, þá var golfsettið hans auðvitað langbest af öllum. Hann var mikill bílakall, elskaði Landroverinn sinn. Einnig græjukall sem var allt Jöggaspes og best; Bang og Olufsen græjur, þrekhjól, hlaupa-

bretti, tuðra, spíttbátur, mótorhjól og hjólhýsi sem hann lék sér á og ferðast um Ísland.

Mamma og pabbi áttu góð ár saman í Eyjum í góðra vina hópi, alltaf nóg að gera með stóra fjölskyldu og líf og fjör. Hann var líka mjög ástríkur afi við barnabörn sín sem hændust að honum.

Pabbi var heilsuhraustur heilt yfir, breytti um lífsstíl um fimmtugt eft-

ir aðvörun. Bévítans Alzheimerinn tók svo völdin fyrir nokkrum árum. Pabbi hefði annars líklega orðið 100 ára.

Elsku pabbi og afi, góða ferð í þína hinstu sjóferð og takk fyrir allt.

Laufey Jörgensdóttir f.h. syskina og afkomenda: Sigmar Þröstur Óskarsson, Þórunn Júlía Jörgensdóttir og Auðunn Jörgensson.

Gústaf Sigurlásson

19. apríl 1941 - 25. júlí 2024

Gústaf Sigurlásson fæddist í Vestmannaeyjum 19. september 1941. Hann lést 25 júlí 2024. Foreldrar hans voru Sigulás Þorleifsson verkamaður í Vestmannaeyjum frá Miðhúsum í Hvolhreppi f. 13.08.1893 d. 26.11.1980 og Þuríður Vilhelmína Sigurðardóttir húsmóðir f. 31.10.1907 í Garðabæ í Vestmannaeyjum d. 27.11.1992.

Gústaf var 9 í röð 16 systkina frá Reynistað Systkini Gústafs, Sigurlaug (látin), Eggert (látinn), Þorleifur (látinn), Anna (látin),Kristín (látin), Ásta (látin), Ólöf, Jóna (látin), Helgi, Reynir (látinn), Erna (látin), Margrét, Geir og Linda. Einnig átti hann þrjú hálfsystkini samfeðra Margréti, Huldu og Baldur sem öll eru látinn.

Gústaf giftist 30.12.1973 Jóhönnu Ölfu Víglundsdóttur f. 17.07.1943 d.

18.03.2011 húsmóðir og fiskverkakona. Þau eignuðust tvö börn Ástu f. 1973, hjúkrunarfæðing í Eyjum og Sigurlás f. 1980, bílstjóri hjá Eimskip í Reykjavík. Eignkona hans er Anna Silvía og eiga þau Jóhönnu Sól og fyrir átti Anna Nökkva Þór.

Pabbi var fæddur og upplinn í Vestmannaeyjum og bjó þar alla tíð, ef undan eru skildir mánuðirnir er eldgos stóð yfir á Heimaey 1973. Hann fór ungur til sjós og varð sjómennska hans ævistarf. Hann var m.a. á mb Jökli VE og Heimaey VE en lengst af var hann stýrimaður á Vestmannaey VE og Frár VE.

Pabbi var mikill áhugamaður um íþróttir og horfði á flestar íþróttir sem sýndar voru í sjónvarpi þá sérstaklega var hann mikill fótboltaáhugamaður, fæddur Týrari og fylgdist alla tíð með sínum liðum, ÍBV og Manchester United.

Pabbi var sjómaður í húð og hár og var aldrei spurning í hans huga að breyta um starfsvettfang. Þá var hann einstaklega veðurglöggur og margir sem leituðu til hans sérstaklega þegar ferðir upp á land voru á næsta leiti. Hann var góður kokkur og bjó til alveg einstaklega góðan mat og við söknum þess mikið að fara í mat til hans en það voru þó nokkrir hlutir sem pabbi var einstaklega góður í að gera. Þar má nefna að hann bjó til bestu kjötsúpu sem hægt var að fá, einnig voru sósurnar hann alveg einstaklega bragðgóðar. Að ógleymdu túnfisksalatinu sem var í miklu uppáhaldi hjá öllum.

Pabbi var ekki maður margra orða en var húmoristi og átti til að koma með hnytin svör og athugasemdir við dagleg mál. Hann fylgdist mjög vel með því sem gerðist í þjóðfélaginu, missti nánast aldrei af fréttun eða veðurfréttum hvort sem það var í sjónvarpi eða útvarpi.

Hann horfði mikið á íþróttaviðburði sem sýndir voru í sjónvarpinu eða fylgdist með úrslitum í tölvunni ef þeir voru ekki sýndir beint og varð oft ansi svektur ef ÍBV eða MANCHESTER UNITED tapaði og yfirleitt var það vanhæfni dómara en ekki liðinu hans að kenna, liðið hans væri auðvitað alltaf betra liðið hvernig sem leikurinn endaði.

Það eru allmargar sögur sem vinir og vinnufélagar hans til sjós hafa af honum að segja og vonum við að þær sögur fái að lifa lengi. Honum þótti mjög vænt um fjölskyldu sína og hafði gaman af að vera í góðra vina hóp en naut líka einverunnar og þá sérstaklega eftir að mamma lést. Hann og Daníel Smári voru góðir vinir og áttu þeir allmargar góðar stundir saman. Pabbi naut þess alltaf að fá okkur börnin sín og barnabörnin í heimsókn. Við söknum þessara stunda mikið.

Elsku pabbi okkar þótt þú talaðir ekki mest eða hæst þá vissum við alltaf hversu vænt þér þótti um okkur. Við vitum að núna líður þér vel og þú ert kominn til mömmu.

Takk fyrir lífið sem þú gafst okkur, við söknum þín.

Þín börn Ásta og Sigurlás

Jón Ólafur Ólafsson

24. september 1954 - 14. janúar 2025

Foreldrar hans eru Ólafur Jónsson Fæddur á Katanesi, Hvalfjarðarströnd 10. júní 1922 dáinn 1 september 2004 og Sigríður Þóra Sigurjónsdóttir fædd í Reykjavík 3. nóvember 1926 dáinn 8 janúar 2016

Systkini hans eru Sverrir Haraldsson fæddur 10 apríl 1952 dáinn 16 maí 2023 Jóna Guðrún Ólafsdóttir fædd 15.sept 1953 gift Jóhanni Norðfjörð og Erla Ólafsdóttir fædd 23.ágúst 1958.

Stofnun fjölskyldu:

Hann var fráskilinn Guðrúnu Sesselju Guðmundsdóttur fædd í Reykjavík og foreldrar hennar voru Guðmundur Jón Magnússon frá Reykjavík og Anna Sigurlína Steingrímsdóttir frá Skagaströnd

Börn:

Guðmundur Jón Skúlason (bóndi) Barn Guðrúnar Selfoss Steinunn Sif Skúladóttir (Sjúkraliði) Barn Guðrúnar Vestmannaeyjar Ásta Jóna Jónsdóttir (Hársnyrtimeistari) og eiginmaður hennar er Sveinbjörn Óðinsson (Sjómaður) Vestmannaeyjar ,börn þeirra eru Alexander Júlíusson , Illugi Sveinbjörnsson, Halla Ruth Sveinbjörnsdóttir og Jón Ólafur Sveinbjörnsson. Ólafur Magnús Jónsson (Rafvirki) Reykjavík, börn hans eru Víkingur Ari Ólafsson og Perla Kristín Ólafsdóttir.

Skólaganga pabba var ekki mjög löng, en hann var í Réttarholtsskóla og þegar grunnskólagöngunni lauk þá ákvað hann að drífa sig vestur á Patreksfjörð, þar sem hann réði sig

á sjóinn. Og þar með var hann farinn að hugsa um sig sjálfur, 15 ára gamall. Uppfrá því var hann svolítið á nokkru flakki, og bjó bara á þeim stöðum þar sem bátarnir, sem hann var á í það og það skiptið, áttu sína heimahöfn.

Eftir að pabbi kom til Eyja í kringum ´75 var hann m.a. á Klakknum, Berg, Breka, Smáey og Dalarafn og hann var einnig mjög góður netamaður líka og man ég eftir sem lítil stelpa að fara með honum á netaverkstæði þegar hann var í landi, fékk ýmist að sitja með honum í vörubílnum sem netin voru flutt í eða elti kisurnar sem bjuggu á netaverkstæðinu svo var auðvitað pulsa í klettinum fyrir að hjálpa til.

Fyrrum skipsfélagar hans hafa sagt mér hversu góður sjómaður hann var og einnig hversu útsjónarsamur, duglegur, hress, fyndinn og góður félagi hann var.

Hann var einnig í Sjómannadagsráði hér á árum áður og í hans huga var enginn dagur betri en sjálfur sjómannadagurinn. Og reyndar fannst okkur systkinunum sá dagur ekkert síðri, því á þeim degi sagði pabbi alltaf “já” við öllu sem beðið var um. Hann var auðvitað mikið útá sjó þegar við systkinin vorum yngri, þannig að það var alltaf gaman þegar pabbi kom í land og auðvitað sérstaklega þegar hann var að koma úr siglingum með eitthvað spennandi frá útlöndum.

Ein skemmtilegasta minning mín með pabba og mömmu líka er útleiga sem við fórum í á litla hvíta Peugeot-inum okkar með kerru aftaní og rautt A tjald sem við fengum lánað hjá ömmu og afa , ég var 7 ára Óli bróðir var 5. ára og Steinunn systir var 11. ára. Hann var sjálfur mikið í sveit sem barn og þekkti vel til eins og það að sitja á hesti, en það sama átti ekki við um okkur börnin hans sem ólumst upp í eyjum en samt fannst honum frábær hugmynd að henda okkur út í djúpu laugina og skella okkur einum í okkar fyrsta útreiðatúr . Ég 7. ára var ekki par hrifin og alltaf með munninn fyrir neðan nefið kom og skammaði hann eftir túrinn fyrir að leggja okkur í aðra eins hættu og lét hann sko vita að hann Óli hefði grenjað allan tímann enda væri hann bara 5 ára! Hann hló bara eins og honum einum var lagið og hafði

bara gaman af þessari ákveðnu stelpu sem þótti ekkert sjálfsagðara en að láta pabba sinn heyra það.

Árið 2004 fékk hann hjartaáfall og í framhaldi af því varð hann að hætta á sjó, en þá fékk hann starf við að vakta skip og sinnti því starfi vel í mörg ár og naut þess að vera í kringum skipin.

Það var honum mikið áfall að þurfa að hætta á sjó, en hætti samt ekkert að vera alltaf niðri á bryggju í eða við bátana.

Hann var samt fyrst og fremst hlýr og góður pabbi og afi. Hann var óendanlega glaðlindur, alltaf hlægjandi með smitandi hlátur og það var alltaf stutt í grín og glens. Hann elskaði að verja tíma með börnum og barnabörnum og segja þeim sögur, ekki endilega allt sannar sögur en sögur sem fengu alla til þess að hlægja og brosa.

Hann var mikill vinnukall og brasari alla tíð og hann elskaði einna mest að vinna í húsinu sínu þar sem hann var iðulega en gaf sér samt alltaf tíma í kaffi pásu þegar gestir og gangandi komu við til þess að spjalla um heima og geima . Hann var alltaf boðinn og búinn að hjálpa mér og öllum sem honum þótti vænt um í hvaða verkefni sem er, það var sá maður sem hann hafði að geyma.

Við áttum alveg einstaklega fallegt feðgina samband, töluðum saman oft á dag og nánast alla morgna drukkum við kaffi saman áður en ég fór í vinnu.

Í baráttu hans við krabbamein síðust árin hélt hann áfram að vinna og brasa í húsinu sínu , það var það og hans létta lundarfar sem hélt honum gangandi þangað til hann gat ekki meir, hann var samt aldrei þreyttur bara smá latur , það var það sem hann sagði alltaf.

Brosið, hlýjan og umfram allt smitandi hlátur elsku pabba mun aldrei gleymast.

Elsku pabbi minn takk fyrir allt ég á eftir að sakna þín mikið og hlýja mér við góðar minningar um minn besta vin,

þín pabba stelpa Ásta Jóna.

Ólafur Eggertsson

15. febrúar 1948 - 08. ágúst 2024

Ólafur Eggertsson fæddist í Vestmannaeyjum 15. febrúar 1948. Hann lést á heimili sínu þann

8. ágúst 2024. Foreldrar Ólafs voru Eggert Gunnarsson skipasmíðameistari, f. 4. september 1922, d. 4. janúar 1991, og Jóna Guðrún Ólafsdóttir, f. 17. nóvember 1927, d. 12. mars 2010. Systkini Ólafs eru: Svava, f. 12. mars 1952, d. 9. júní 2005, Gunnar Marel, skipasmíðameistari, f. 11. nóvember 1954, Guðfinna Edda, f. 14. desember 1955, Sigurlaug, f. 22. júní 1961, og Óskar, vélavörður, f. 11. apríl 1966, d. 16. apríl 2000.

Hann varð gagnfræðingur frá Gagnfræðaskóla Vestmannaeyja og lauk tveggja vetra skipstjórnarnámi við Stýrimannaskólann í Vestmannaeyjum árið 1968. Ólafur þótti afburðasjómaður og ósérhlífinn, fór kornungur til sjós og varð síðar stýrimaður á skipum og bátum frá Vestmannaeyjum og víðar.

Við minnumst bróður og hugurinn er heima í Eyjum. Þar var gott að alast upp og munum við Óla svo vel sem stóra bróður sem vildi allt fyrir okkur gera.

Æskuheimilið okkar Víðivellir var í austurbænum, „uppi á bæjum“ eins og sagt var en er nú horfinn heimur eftir eldgosið 1973. Uppi á bæjum bjó yndislegt fólk og við krakkarnir lékum okkur saman daginn út og inn.

Óli naut sín vel með vinum sínum í frjálsræði því sem umhverfið bauð upp á og smíðuðu þeir t.d stærðar dúfnakofa, bát sem átti að sigla á Vilpunni og heimasmíðaðir kassabílar voru vinsæl farartæki og auðvitað reiðhjól og síðar skellinöðrur.

Nánasti æskuvinurinn var Friðrik á Hvassafelli, mikill gæðadrengur sem hélt sambandi í gegnum öll árin.

Óli var líka mikið uppi í Heiðarbæ hjá afa og ömmu með Guðna móðurbróður sem var aðeins eldri. Og einhvern veginn heillaði sjómennskan alla unga Eyjamenn í þá daga, gekk í ættir, allir bræður mömmu voru farsælir sjómenn.

Óli var engin undantekning, fór sem unglingur til sjós, fyrst á Ófeig III og svo á Halkion VE 205. Þegar gagnfræðaskólaprófi lauk lá leiðin í Stýrimannaskóla Vestmannaeyja, það var góður tími og sjómennskan það eina sem komst að. Guðjón Ármann var dáður skólastjóri og fyrirmynd.

Í minningunni þegar skólafélagarnir komu heim á Víðó, stjanaði mamma við þá félagana með kaffi og heimabökuðu, þá var nú kátt á hjalla. Þarna gátu þeir setið og spjallað endalaust um lífið á sjónum, bestu bátana og skipstórana, allskonar sjónarmið um bestu miðin og hvar væri mesta fiskeríið. Svo voru það sjókortin sem endalust var pælt í.

Óli útkrifaðist vorið1968. Hann þótti efnilegur stýrimaður og var sem slíkur á Björgu VE, Árna í Görðum VE,

Gullfaxa VE, Freyju KE, Árna Magnússyni og fleirum. Tekjurnar voru góðar og Óli byrjaði húsbyggingu, keypti sér nýja Wolksvagen-bjöllu, fór í siglingar og lífið blasti við hraustum manni.

En þá urðu kaflaskil í lífi hans, veikindi tóku yfir og urðu til þess sjómennskan þurfti að víkja. Það dró fyrir sólu hjá Óla okkar í fjölmörg ár.

Síðar gerðu ný lyf kraftaverk og síðustu 25-30 árin voru góð. Við fengum hann smám saman aftur til baka og það var mikils virði fyrir okkur öll, þrekið hafði að vísu minnkað en viljinn til að tengjast fólkinu sínu var til staðar, við fundum væntumþykjuna og áhugann á að vita hvað drifi á dagana hjá okkur og börnunum sem hann hélt mikið upp á. Árvissar heimsóknir um jól og áramót með gjöfum handa okkur öllum urðu fastir liðir og það gladdi hann að fá boð í viðburði tengda fjölskyldunni.

Óli hafði alltaf verið traustur og þegar móðir okkar heitin veiktist og þurfti að flytjast að Hraunbúðum vissum við að hún fékk heimsókn daglega.

Okkar maður fór sér hægt, átti góða granna og leið vel heima í Vestmannaeyjum, fór í sína bíltúra niður á bryggjur og um eyjuna okkar fögru. Það að flytja upp á land kom ekki til greina, svarið var nei og þá þurfti ekki að ræða það meira.

Að kvarta var ekki hans stíll en við vissum undir það síðasta að heilsan var að gefa sig en trúum því að nú sé hann kominn á góðan stað, laus við takmarkanir jarðnesks lífs og fær í flestan sjó.

Guð geymi þig elsku bróðir. Hafðu þökk fyrir allt og allt.

Gunnar, Guðfinna og Sigurlaug.

Við óskum sjómönnum & fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn!

Viktor Hjartarson

31. mars 1951 - 25. mars 2024

Viktor Hjartarson sjómaður og verkamaður fæddist í Vestmannaeyjum 31. mars 1951, í húsinu Höfða við Hásteinsveg 21. Eftirlifandi eiginkona Viktors er Ágústa Magnúsdóttir, þau eignuðst þrjú börn, Magnús

Elvar, Sigurgeir og Jónu Maríu. Frá þeim er þegar kominn fjöldi afkomenda.

Viktor bjó mestan hluta ævi sinnar í Vestmannaeyjum en síðustu árin bjó hann í Sandgerði, ásamt Ágústu konu sinni. Þangað fluttu þau hjónin fyrir fáeinum árum. Viktor lést á heimili sínu í Sandgerði 25. mars 2024.

Viktor byrjaði snemma að vinna og fór að stunda sjómennsku ungur. Aðeins 16 ára gamall réði hann sig á Kóp VE, þar sem hann var svo í 11 ár. Viktor stundaði um langt árabil sjó á ýmsum skipum frá Eyjum, Freyju RE, Draupni VE, Kristínu VE og fleirum. Um skeið tók hann þátt í útgerð frá Eyjum í félagi við annan mann. Auk sjómennskunnar stundaði Viktor ýmis störf við fiskvinnslu, beitningu og fjölmargt fleira. Viktor starfaði í fiskimjölsverksmiðju Ísfélagsins, FES, með hléum um áratugaskeið og lauk hann starfsferli sínum þar, þegar hann fór á eftirlaun. Um tíma rak hann ásamt öðrum eigið fyrir-

tæki sem þjónustaði fiskmjölsverksmiðjurnar í Eyjum, með þvott og viðgerðir á mjölpokum.

Viktori féll sjaldan verk úr hendi og var hann afar laginn við hverskyns smíðar og handverk. Hann naut þess að byggja upp umhverfi sitt og hafa það snyrtilegt, bæði heimili sitt og vinnustaði. Árið 2009 fengu Viktor og Ágústa viðkenningu frá Vestmannaeyjabæ fyrir vel heppnaðar endurbætur á heimili sínu að Skólavegi 33 sem þau endurbyggðu að mestu leyti. Að því verki unnu þau hjónin að stærstum hluta sjálf, eins og svo mörgu fleiru sem var þeim til sóma.

Hjálpsemi Viktors gagnvart öðrum var mikil og nánast takmarkalaus. Hann var ávallt meðal þeirra fyrstu til að bjóða fram aðstoð til hvers sem á henni þurfti að halda.

Blessuð sé minning góðs vinar. Sverrir Haraldsson

Kristján Hauksson

15. febrúar 1958 - 31. maí 2024

Kristján Hauksson betur þekktur sem Stjáni Hauks, var týpískur Vestmanneyingur og sjómaður. Fæddur og uppalinn í eyjum af foreldrum sínum, þeim Emmu Kristjánsdóttur, kennd við Stað, og Hauki Jóhannssyni, skipstjóra og fyrrum útgerðamanni úr Eyjum, en Haukur lést árið 2021.

Faðir minn hann Kristján, er skráður fyrst til sjós í febrúar mánuði 1973 þá fimtán ára gamall. Án þess að vita

með vissu, er ég þó nokkuð viss um að hann fengið að prufa sig á sjónum löngu fyrir þann tíma. Eins og oft tíðkaðist á þessum árum, og já eins og á mínum egin uppvakstar árum. Mín fyrsta minning af föður mínum á sjónum var þegar ég var sirka 9-10 ára og fékk að koma með á þriggja daga túr á Sjöfninni. Þarna vorum við um borð þrjár kynslóðir, afi minn - Haukur, pabbi -Stjáni Hauks og ég. Stjáni var alltaf mikill ævintýramaður og hikaði ekki við að prufa nýja hluti. Hann menntaði sig til stýrimanns og sigldi sem skipstjóri við afleysingar fyrst árið 1986. Hann tók að sér flest, ef ekki öll störf um borð á þeim árum sem hann starfaði á hafinu. Háseti, netamaður, kokkur, vélstjóri, stýrimaður og skipstjóri. Hann var ekki svo upptekin af því að hvað hann var að gera um borð svo lengi hann fékk að vera á sjónum. Hann réri mest við Íslands strendur, með undantekningu af nokkrum árum, þegar hann, af ævintýraþrá, starfaði nokkur ár við sjómennsku kringum Ástralíu og seinna við þróunarverkefni við strendur Afríku. Verkefnið var að þjálfa upp sjómenn og stýrimenn svo að vanþróaðar þjóðir á þessum tíma gætu verið sjálfbærar.

Sjálfur hóf ég minn sjómannsferil undir handleiðslu föður míns ásamt öðrum góðum mönnum um borð í Þórunni Sveins. Stjáni var yfirmaður yfir annarri vaktinni og netamaður á þeim tíma. Hann var sanngjarn yfirmaður, iðjusamur og óhræddur við að vinna. Hann var einnig mjög upptekin af öryggi mannana um borð. Leiðir okkar áttu eftir að reka aftur samman seinna um borð á öðrum bátum og hef ég sömu reynslu af honum þar. Maður getur ekki skrifað um hann Stjána án þessa að lýsa honum öllum. Hann elskaði að segja sögur. Átti alltaf eina betri sögu í vasanum. Hláturinn hans var auðþekkjanlegur. Þú vissir þegar hann sat í stakkageymslunni og tók sér ein kaffi og sígó. Stjáni átti það til að hlaupa framm úr sjálfum sér, bæði á sjónum sem og á landi. Þetta var hluti af honum föður mínum sem gerði það að verkum að engin dagur var eins og þar með alltaf líf í kringum hann. Ég skrifa og meina á það á jákvæðan hátt.

Einn af hans stóru kostum var að allir voru vinir hans. Hann var félagslyndur og viljugur til að gefa öllum tækifæri. Eftir að hann byrjaði að eldast

og skrokkurinn farin að láta ábera vildi hann róa niður. Flutti hann til Húsavíkur þar sem hann sigldi fyrir North Sailing sem skipstjóri á hvalskoðunarbátum þeirra. Það var öðruvísi sjómennska, rólegra vinnudagur, með túrista að skoða hvali. Þarna fengu barnabörnin möguleika til að sigla með afa sínum og fá smá „sjómennsku“ með afa sínum. Þó svo að hér var það bara sjóstöng. Fyrir norðan fékk kallinn að slappað meira af og gat notið tímans með

konu sinni, Idu Night Mukozu Ingadóttur.

Stjáni lést 31. maí eftir snarpa og harða baráttu við krabbamein, á Fjórðungssjúkrahúsinu á Akureyri. Eins og flest af okkur sem hafa búið og starfað í nálægð við hafið, vitum við að straumarnir geta borðið okkur fljótt af leið, að það finnast kraftar i þessum heimi sem við höfum litla stjórn á. Sem sjómaður skildi faðir okkar, sonur og bróðir og afi, að stundum verður maður bara að

vinna með það sem maður hefur. Hann skildi við þennan heim sáttur, ég fékk þá tilfinningu að hann var eins og sáttur sjómaður sem siglir inn í höfn með fullfermi. Það er ekki meira að gera enn að binda bátinn og koma sér heim og hvílast eftir vel heppnaðan túr.

Stjáni lætur eftir sig, eiginkonu sína Ídu. Og börnin Gunnar, Emmu, Loga og Díönnu og 10 barnabörn.

Hvíldu í friði elsku Stjáni okkar

Borgþór Yngvason

3. mars 1955 - 23. ágúst 2024

Borgþór Yngvason fæddist þann 3. mars árið 1955 í Reykjavík. Hann var þriðji röðinni af fjórum börnum hjónanna Yngva Magnúsar Zophoníassonar og Ólínu Jóhönnu Valdimarsdóttur.

Boggi bjó fyrstu uppvaxtarárin í Hafnarfirði en fluttist í Kópavog þegar hann var tíu ára gamall. Þegar hugurinn var ekki bundinn yfir námsbókunum á bernskuárum voru viðfangsefnin af fjölbreyttum toga; hann spilaði á trommur með skólahljómsveit Kópavogs og á vorin fór hann í sveit að Uppsölum í Miðfirði þar sem hann dvaldi fram á haust.

Eftir að Boggi lauk gagnfræðiprófi lá leiðin í Iðnskólann í Reykjavík, þar sem hann lagði stund á nám í húsasmíði og lauk sveinsprófi í iðninni og síðar meistararéttindum. Á námsárunum í húsasmíðinni kynntist Boggi Svanhildi Sigurðardóttur. Eftir þeirra fyrstu kynni gerðust hlutirnir mjög hratt, frumburður-

inn, Yngvi Magnús, fæddist þremur vikum eftir að Boggi varð tvítugur og nákvæmlega ári síðar, á eins árs afmæli Yngva, gengu þau Boggi og Svana í heilagt hjónaband. Boggi og Svana eignuðust tvo drengi: Auk Yngva Magnúsar eiga þau Ólaf Jóhann – eiginkona hans er Guðbjörg Sigríður Hauksdóttir og eru börn þeirra þrjú: Arnór Orri, Sigtryggur Örn og Ingibjörg Svana. Svana og Boggi hófu sambúðina í Kópavogi en fluttust árið 1979 til Vestmannaeyja. Þau höfðu þá fest kaup á góðri íbúð í tvíbýlishúsi við Ásaveg, en bjuggu lengst af við Fjólugötu. Eftir komuna til Eyja fór Boggi fyrst að vinna í Skipaviðgerðum og svo hjá verktakafyrirtækinu Þórðunum. Síðar ákvað hann að fara að starfa sjálfstætt ýmist einn eða í samstarfi við aðra. Hann var ekki búinn að vera í mörg ár í Eyjum þegar hann fékk það verkefni að byggja kúluhúsið við Vesturveg. Það var ekkert grín að byggja þetta hús, allir útreikningar voru frekar flóknir og enginn gluggi í húsinu eins. Fyrir afrekið fékk hann viðurnefnið Boggi Kúlusmiður sem hann bar með stolti alla tíð síðanenda er það ákveðin viðurkenning fyrir aðkomumann að fá viðurnefni og þar með orðinn formlega hluti af samfélaginu. Reyndar var Boggi fljótur að komast inn í samfélagið í Eyjum, ekki síst vegna þess að hann fór fljótlega að taka þátt í félagsstarfi; var í Knattspyrnufélaginu Tý og í Lionsklúbbi Vestmannaeyja og gegndi ýmsum trúnaðarstörfum í þágu beggja félaga.

Hann hafði því nóg að gera við vinnu og félagsstörf fyrstu árin í Eyjum. En um miðjan níunda áratuginn ákvað hann að venda kvæði

sínu í kross og fór á sjóinn, reri fyrst á Valdimari Sveinssyni en síðar á Sighvati Bjarnasyni, Kap, Faxa og var síðast á Álsey. Hann var á sjó í tæpan aldarfjórðung. Þó það hljómi kannski undarlega, var það að sumu leyti fjölskylduvænna að stunda sjómennsku frekar en að vera sjálfstætt starfandi, því þegar hann var heima, þá var hann í fríi – en ekki bundinn við símann til að taka við næsta verkefni í smíðunum. En auðvitað fylgja því fórnir að vera lengi á sjó og í kjölfar þess að hann hóf sjómennsku dró hann sig úr öllum félagsmálum og nýtti fríin frekar til að eiga góðar stundir með fjölskyldu og vinum. Hann var afskaplega stoltur af fjölskyldunni sinni, þakklátur fyrir eiginkonu og syni og eftir að tengdadóttir og barnabörnin bættust við stækkaði hjarta hans enn frekar, hann vissi það og sýndi að í fjölskyldunni átti hann sinn dýrmætasta fjársjóð og naut þess að eiga góðar stundir með fólkinu sínu.

Fyrst eftir að hann kom í land fór Boggi að vinna við húsasmíði hjá verktakafyrirtækinu Steina og Olla en um það leyti sem hann var að byrja þar fóru kraftarnir að þverra og Boggi greindist með hinn illvíga parkinson sjúkdóm fáum mánuðum síðar. Hann fann því að smíðarnar reyndust honum orðnar erfiðar og fór því tveimur árum síðar að vinna sem sundlaugarvörður í Íþróttamiðstöðinni og það starf átti svo sannarlega eftir að reynast honum vel. Hann hafði gaman af því að hitta allan þann fjölda fólks sem mættu í íþróttahúsið og sund á hverjum degi og alveg óhætt að segja að þar hafi hann eignast marga vini meðal samstarfsfólks og gesta og þó hann hafi þarna fyrstu árin staðist öll hin

árlegu sundpróf sem lögð eru fyrir starfsfólkið – hafði hann svolitlar áhyggjur af því hvort hann væri í nógu og góðu líkamlegu formi ef menn væru í hættu í lauginni – og í þeim aðstæðum lenti hann svo þremur árum eftir að hann hóf störf í lauginni, tveir menn lágu meðvitundarlausir í djúpu lauginni – og okkar maður lét sig ekki muna um það að stinga sér, fór á botninn og sótti annan manninn á meðan annar sótti hinn. Það var mikil hetjudáð –og mennirnir komust heilir frá þessu. Hann var í senn stoltur og þakklátur fyrir að hafa staðist próf á ögurstundu.

Síðustu starfsárin í íþróttamiðstöðinni vann hann sem húsvörður, þar sem hann sinnti ýmsum smærri viðhaldsframkvæmdum og kallaði til menn ef verkin voru af stærri gerðinni – en starfsævinni lauk hann

Birgir Vigfússon

22.07.1941 – 17.07.2024

Birgir fæddist í Vestmannaeyjum 22. júlí 1941. Foreldrar hans voru Vigfús Guðmundsson, f. 21. október 1908, d. 22. september 1946, sjómaður og Sigurbjörg Gunnlaugsdóttir húsfreyja f. 27. september 1914, d. 25. ágúst 1998. Vigfús lést þegar Birgir var fimm ára og ólst hann upp hjá móður sinni og fósturforeldrum, hjónunum Arnoddi Gunnlaugssyni móðurbróður hans og konu hans Önnu Pálínu Halldórsdóttur. Birgir lauk landsprófi 1957, stundaði því næst nám við Stýrimannaskólann og lauk þaðan farmannaprófi árið 1964. Birgir var eina barn Sigurbjargar en fóstursystir hans er Elísabet Arnoddsdóttir.

fyrir rúmum tveimur árum. Eftir að hann fór að vinna í íþróttamiðstöðinni jókst áhuginn á handbolta til mikilla muna og fylgdist hann vel með meistaraflokkum ÍBV og eignaðist þar marga góða félaga. Reyndar hafði hann alla tíð haft gaman af íþróttum og var í gegnum tíðina harður stuðningsmaður Manchester United í enska boltanum og um tíma prýddi hann klefann sinn um borð með United treyjum frá ýmsum tímum. Auk íþrótta hafði hann alla tíð gaman af góðri tónlist, fínu koníaki, flottum bílum og síðar mótorhjólum. Eftir að hann kom aftur í land náði hann sér í mótorhjólaréttindi og festi kaup á mótorhjóli – sem hann hefði viljað getað notað miklu meira.

En vegna heilsubrests varð hann að leggja hjólinu. En þrátt fyrir allar þær áskoranir sem mótlætinu fylgi lagði

Birgir kvæntist Svandísi Önnu Jónsdóttur, hjúkrunarfræðingi f. 7. júlí 1942, þann 4. september 1965 og eignuðust þau fjögur börn. Elst er Ásta Margrét Birgisdóttir uppeldisfræðingur, f. 26. desember 1963 í Borgarnesi. Maður hennar er Örn Viðar Skúlason og eiga þau þrjá drengi; Arnór Skúla, Andra Geir og Birgi Örn. Arnór er kvæntur Ólöfu Helgu Gunnarsdóttur og eiga þau börnin Emilíu Ósk, Pétur Viðar og Margréti Önnu. Næstelsta barn Birgis er Vigfús Birgisson, ljósmyndari, f. 21. febrúar 1967 í Borgarnesi og er hann kvæntur Maríu Theódóru Ólafsdóttur. Börn þeirra eru Vaka, Anna Camilla, Ísak Eldar og Thor Ólafur en Vaka á soninn Hugó Thór með sambýlismanni sínum Ívari Elí Schweitz Jakobssyni. Birgir Jón Birgisson hljóðmaður, f. 11. janúar 1973 í Reykjavík, eiginkona hans er Gréta María Bergsdóttir og eiga þau dæturnar Birtu, Bergdísi Kötlu og Svandísi. Yngst er Linda Björg Birgisdóttir leikskólakennari, f. 2. mars 1975 í Reykjavík, og hún er gift er Jóni Vídalín Halldórssyni. Þau eiga synina Róbert Darra, Halldór Orra og Vigfús Þorra.

Birgir og Svandís fluttu til Reykjavíkur 1965 og svo á Seltjarnarnes árið 1972 þar sem þau bjuggu lengst af að Hofgörðum 19. Svandís lést þann 11. apríl 2016 og fluttist Birgir þá að Austurströnd 12.

hann sig fram um að vera vera jákvæður, lagði rækt við heilsuna og var staðráðin í að láta veikindin hafa eins lítil áhrif á sig eins og frekast var unnt.

En síðustu misseri fóru ýmsir heilsukvillar að hafa sífellt meiri áhrif sem varð til þess að Boggi þurfti á meiri umönnun að halda. Naut hann því góðrar aðhlynningar síðasta æviárið á sjúkradeild HSU þar sem hann kvaddi þennan heim þann 23. ágúst síðastliðinn. Með Bogga er genginn traustur maður, einstakur húmoristi, sem var alla jafna léttur í lund – en umfram allt var hann sá góði maður sem við kveðjum með söknuði.

Guð blessi minningu elsku Bogga kúlusmiðs.

Svana, Yngvi, Óli Jói, Sigga, Arnór Orri, Sigtryggur Örn og Ingibjörg Svana.

Birgir starfaði sem sjómaður, var meðal annars á fiskiskipum hjá Arnoddi fósturföður sínum og svo á fraktskipum og hjá Landhelgisgæslunni áður en hann hóf störf sem tollvörður í Reykjavík 1968. Síðustu tólf ár starfsævinnar starfaði hann sem umsjónarmaður varðskipsins Óðins, fyrst sem sjálfboðaliði og síðan sem starfsmaður Borgarsögusafns Reykjavíkur. Birgir starfaði í Kiwanis-hreyfingunni um árabil, stundaði fjölbreytt félagslíf og hafði mikinn áhuga á öllu sem við kom skipum og sjósókn.

Ástkær tengdapabbi minn hefur kvatt sviðið, hann varð bráðkvaddur á heimili sínu þann 17. júlí sl. Við hjónin vorum stödd í Þýskalandi þegar við fengum fréttir af andlátinu og voru þessar fréttir okkur afar þungbærar og sérstaklega að vera ekki til staðar. Birgir hefur alla tíð reynst mér vel sem tengdafaðir og vinur, alltaf tilbúinn að hjálpa og leiðbeina ásamt því að hafa einstakt lag á að telja í mann kjark og blása áhyggjur í burtu. Hann var hvers manns hugljúfi, með hlýjan faðm og iðulega með bros á vör.

Birgir var stór hluti af okkur og okkar lífi, hann var tíður gestur á heimili okkar og það gaf okkur margar ljúfar og góðar samverustundir sem eru nú fallegar minningar til að ylja sér við. Uppskriftin að góðu kvöldi hjá

honum var góða skapið og samvera yfir mat og drykk með sínu besta fólki og að sjálfsögðu horfa á fréttir og/eða fótbolta saman. Mikið hefði ég viljað eiga fleirri slíkar stundir með Birgi, hann var fróður um hin ýmsu mál, hafði sterkar skoðanir á hlutum ásamt því að vera ótæmandi brunnur af skemmtilegum sögum og fróðleik frá fyrri tíð.

Birgir var þúsundþjalasmiður og alltaf tilbúinn að rétta fram hjálparhönd ef á þurfti að halda og á hann heiður af fjölmörgum handtökum á okkar heimilum í gegnum tíðina. Ég verð honum ævinlega þakklátur fyrir alla hjálpina og leiðsögnina. Hann hafði alltaf nóg fyrir stafni og eins og hann orðaði það sjálfur var hann alltaf eitthvað að snuddast. Birgir var nýtinn og nægjusamur og koma þá upp í hugann nokkrir hlutir sem eru mér minnisstæðir eins og

Páll Bergsson

30.09. 1932 - 14. 04. 2024

Páll Bergsson fæddist á Hofi í Öræfum 30. september 1932. Hann lést á Heilbrigðisstofnun Suðurlands 14. apríl 2024. Foreldrar hans voru Guðmundur Bergur Þorsteinsson bóndi, f. 22. júlí 1903, frá Litla-Hofi í Öræfum, d. 15. febrúar 1995, og Pála Jónína Pálsdóttir húsfreyja, f. 17. janúar 1906 í Prestbakkakoti á Síðu, d. 20. janúar 1991. Systkini Páls voru Sigrún, f. 27. júlí 1930, d. 13. apríl 2015, Guðrún, f. 27. júlí 1934, d. 26. desember 2014, Jórunn Þorgerður, f. 22. september 1935, d. 17. nóvember 2020, Steinunn, f. 22. september 1937, d. 11. október 2017, Guðjón, f. 7. desember 1939, Sigþrúður, f. 23.

græni jakkinn frá 1989, heimagerða rafmagnshjólið og nilfisk-ryksugan sem gekk í endurnýjun lífdaga sem bílaþurrka. Hann var einstakur plöggari hann tengdapabbi.

Við fráfall tengdamömmu 2016 breyttist mikið hjá Birgi og hann steig upp og tók vel utan um fjölskylduna sína og gerði það af miklum myndarskap. Börnin hans, tengdabörn, barnabörn og barnabarnabörn voru það dýrmætasta sem hann átti og hann var duglegur að sýna okkur hversu stoltur hann var af hópnum sínum. Hann fylgdi börnunum sínum og fjölskyldum þeirra vel eftir í leik og starfi og tók virkan þátt í því sem þau tóku sér fyrir hendur.

Fram undan er skrítinn tími og það verður sárt að heyra ekki fótatak tengdapabba þegar hann kemur

júlí 1943, Helga, f. 16. maí 1945, d. 5. september 2000, og Þorlákur Örn, f. 17. júní 1952.

Páll giftist, þann 16. maí 1965, Þorgerði Dagbjartsdóttur frá Þúfu í Landsveit, f. 28. október 1931, d. 28. júlí 2022. Foreldrar Þorgerðar voru Dagbjartur Hannesson bóndi, f. 6. desember 1902, d. 27. desember 1983, og Sigrún Kjartansdóttir, f. 8. apríl 1907, d. 19. mars 1975.

Páll og Þorgerður eignuðust fjögur börn: 1) Drengur, f. 1963, d. 1963. 2) Dagrún, f. 31. desember 1964 gift Kristjáni Karli Heiðberg, f. 26. desember 1958. Börn þeirra eru: a) Andri Páll, f. 24. desember 1986, giftur Sigrúnu Helgu Holm, f. 16. september 1984. Börn þeirra eru Aron Ingi, Hekla Maren og Ernir Karl. b) Pálmi Már, f. 31. janúar 1992. c) Gerður Sif, f. 25. janúar 1999. 3) Bergur, f. 31. desember 1964, giftur Sigrúnu Þorkelsdóttur, f. 18. desember 1969. Börn þeirra eru a) Karen Inga, f. 27. febrúar 1994, b) Páll Dagur, f. 19. mars 1999, maki Hildur Birna Vignisdóttir, f. 2. ágúst 1996. Barn þeirra er Anna Malen, og c) Brynjar, f. 20. janúar 2006. 4) Baldur, f. 22. ágúst 1968, giftur Svövu Steingrímsdóttur, f. 16. september 1971. Börn þeirra eru: a) Eva María, f. 21. september 2003, og b) Eiður Þór, f. 9. ágúst 2010. Fyrir átti Baldur c) Hafstein Esjar, f. 25. júlí 1996. Barnsmóðir: Jóhanna Sigríður Esjarsdóttir, f. 3. september 1970.

upp tröppurnar til okkar í heimsókn eða í mat og ekkert bank áður en hann svipti upp hurðinni og sagði glaðlega „já, góðan daginn“ með bros á vör. Tengdapabbi var eins og sagt er „salt jarðar“ sem bætti líf allra sem honum þótti vænt um og það tek ég heils hugar undir því hann hefur gert síðustu 30 ár mín betri með nærveru sinni og vináttu.

Hugur minn er hjá börnum Birgis og fjölskyldum þeirra því missir okkar er mikill.

Hvíl í friði elsku tengdapabbi, góða ferð í sumarlandið til Sandýar. Þar til við hittumst aftur … mér þykir vænt um þig.

Fyrir hönd okkar Lindu. Þinn tengdasonur Jón Vídalín Halldórsson.

Páll ólst upp á Hofi í Öræfum. Fæddist þar í Austurhúsi, gömlum torfbæ. Hann fór í farskóla í sveitinni sem var bæði á Svínafelli og á Hofi. Eftir barnaskóla fór hann að vinna í sveitinni á gröfu og við að múra hús. Það var svo á vertíð í Vestmannaeyjum sem hann kynntist eiginkonu sinni, Þorgerði. Þau settust þar að og hófu sinn búskap. Páll fór á sjó í nokkur ár áður en leiðin lá í Stýrimannaskólann í Vestmannaeyjum. Þar var hann hluti af fyrsta árgangi skólans, árin 1964-1965. Eftir Heimaeyjargosið árið 1973 fluttust þau á Selfoss og bjuggu þar alla tíð.

Hann vann við ýmis störf, þar á meðal á sjó, að keyra út vörur fyrir Kaupfélagið og lengst af að keyra sand fyrir Sandsöluna. Hann endaði starfsævina á bensínstöðvum, bæði hjá Kaupfélaginu og svo hjá Esso. Hann var einnig virkur þátttakandi í Framsóknarflokknum og mætti þar á alla fundi.

Elsku besti pabbi, núna ert þú fallinn frá eftir stutt stopp á spítalanum. Þú fórst alltof snöggt og við erum ekki ennþá búin að átta okkur á því að þú sért farinn. Þú sem varst svo hraustur alla tíð enda duglegur að hreyfa þig, labbaðir langar göngur, hjólaðir og syntir.

Við erum þakklát fyrir að hafa fengið að hafa þig þennan tíma svona hressan. Betri pabba er ekki hægt

að hugsa sér, hjálpsemin í öllu eins og þegar við vorum að byggja húsin okkar og sjá um garðana okkar. Þú varst alltaf svo duglegur að gróðursetja alls staðar, í sveitinni og heima hjá okkur. Þú varst handlaginn, gast múrað hús, lagað bíla, smíðað, þú gast allt. Svo á seinni árum fórstu að tálga listaverk sem er núna mjög dýrmætt að eiga eftir þig. Við eigum öll listaverk eftir þig, klukku, kistu, hesta eða fugla sem þú skarst út.

Þér þótti einstaklega vænt um Öræfasveitina, við fórum þangað á hverju ári sem krakkar sem tók þá allan daginn. Þú keyrðir alltaf mjög varlega nema þegar þú varst farinn að nálgast sveitina þá gafstu smá í. Þið mamma voruð dugleg að ferðast. Þið fóruð í útilegur fram á ní-

ræðisaldur í tjaldvagninum, einnig voruð þið dugleg að fara í bændaferðir erlendis.

Þú byggðir hús í Vestmannaeyjum sem við náðum að búa í í sex vikur þangað til eldgosið hófst. Þú náðir að bjarga ýmsum munum úr húsinu ásamt eldhúsinnréttingu, hurðum og öðru sem þú notaðir í nýja húsið sem þú byggðir á Selfossi, þar ólumst við upp og þið bjugguð í alla tíð. Það var gæfa að þú gast búið í húsinu þínu til æviloka.

Þú varst einstaklega góður maður bæði við dýr og við þá sem minna mega sín. Ekki munum við eftir því að hafa verið skömmuð eða að þú hafir skipt skapi við okkur enda varstu rólyndismaður. Einu skiptin sem maður gat æst þig var að tala

um pólitík og sérstaklega ef maður talaði niður til Framsóknarflokksins því þú varst Framsóknarmaður inn að beini.

Það voru mikil viðbrigði fyrir þig þegar elsku mamma féll frá. Þú varst ekki vanur að sjá um mat eða þvo þvott en þú bjargaðir þér eins og alltaf. Það var einmanalegt þegar hún fór en við reyndum að koma eins oft og við gátum að heimsækja þig og þú baðst okkur alltaf að hafa ekki áhyggjur af þér. Þú vildir aldrei láta hafa fyrir þér á nokkurn hátt. Þú áttir marga góða vini á Selfossi og nágranna sem fylgdust með þér og erum við þakklát fyrir það.

Guð geymi þig elsku pabbi. Þín börn, Dagrún, Bergur og Baldur.

Sveinbjörn Guðmundsson

12.04.1967 - 25. 05. 2024

Sveinbjörn Guðmundsson fæddist í Reykjavík 12. apríl 1967. Foreldrar hans eru hjónin Steinunn Vilhjálmsdóttir, f. 5. mars 1945, d. 22. nóvember 1995, og Guðmundur Sveinbjörnsson, f. 21. janúar 1945. Systkini Svenna eru Guðrún, f. 1. september 1971, maki Jóhannes Haraldsson, f. 21. ágúst 1967. Börn Guðrúnar eru Haraldur, f. 1999, og Annabella, f. 2005; Vilhjálmur, f. 2. janúar 1977.

Unnusta Svenna er Ingunn Lísa Jóhannesdóttir, f. 9. október 1961, áður gift Valtý Þór Valtýssyni, f. 25. maí 1955, d. 1. desember 2002.

Börn Ingunnar eru: 1) Valur Valtýsson, f. 21. maí 1983. Maki Anna Lind Pálmadóttir, f. 23. júlí 1991, barn Eva Lind, f. 2016. 2) Erna Valtýsdóttir, f. 9. febrúar 1990, maki Valtýr Bjarnason, f. 26. apríl 1989. Börn Elísabet, f. 2012, og Valtýr Þór, f. 2019. 3) Aron Valtýsson, f. 26. mars 1996, maki Rakel Rós Friðriksdóttir, f. 1. janúar 1996, barn Friðrik Friðmar Ingason, f. 2015. Svenni hóf nám í Framhaldsskóla Vestmannaeyja án þess að klára. Hann fór út til Bandaríkjanna og fékk þar kennararéttindi í hatha-jóga. Hann vann ýmis störf í Vestmannaeyjum, meðal annars að passa Keiko, kenna jóga og afleysingar í lögreglunni, þar til hann fann draumastarfið í sundhöll Vestmannaeyja. Svenni var einn af fyrstu meðlimum í Börnum Loka, aðdáendaklúbbi Skálmaldar, og var líka í áraraðir meðlimur í Kiss army, aðdáendaklúbbi hljómsveitarinnar Kiss.

„Komiði sæl og blessuð.“ Margir kannast við þessa kveðju þegar Svenni og Ingunn duttu inn um dyrnar. Sagt með áherslu. Svenni var einstakt ljúfmenni, sérlega vel lundaður og brosmildur. Þeir sem áttu undir högg að sækja áttu þar vin í raun. Ekki bara þeir, heldur svo ótalmargir aðrir. Það er ekki síst áberandi nú, þegar hann er horfinn á braut, hvað fólki finnst vænt um strákinn. Kveðjurnar sópast að úr öllum áttum og spegla hversu mik-

ið hann átti inni hjá mörgum. Hann var sígefandi af sér, óþreytandi við að senda fólki afmæliskveðjur, sýna væntumþykju og óspar á sín þéttu faðmlög. Hann kom inn í líf Ingunnar Lísu systur og mágkonu okkar fyrir 20 árum og féll strax inn í stórfjölskylduna, Fíflana, eins og við gjarnan köllum okkur. Hann gekk börnum Ingunnar Lísu og barnabörnum í föður- og afastað. Alltaf til staðar. Þau kunnu svo sannarlega að meta hann og hans ljúfmennsku. Börnin elskuðu Svenna. Eins og svo margir aðrir. Síðustu árin glímdi hann fyrst við skelfilega hrygggigt og ofan í kaupin var hann síðan greindur með liðagigt og vefjagigt. Stöðugt verkjaður háði hann glímuna við þennan ófögnuð af æðruleysi og þrátt fyrir allt var alltaf jafn stutt í brosið bjarta. „Það gæti verið verra“ var viðkvæðið. Og fyrir fáeinum mánuðum réðst enn verri vágestur inn í líf hans sem að lokum lagði hann að velli. Missir Ingunnar Lísu og fjölskyldu er mikill. Hugur okkar og samúð er hjá þeim. Með sorg í hjarta en um leið þakklæti fyrir samferðina kveðjum við einstakan dreng.

Margrét Rósa Jóhannesdóttir og Gylfi Tryggvason, Erna Jóhannesdóttir og Egill Egilsson, Tómas Jóhannesson og Fanney Ásbjörnsdóttir, Stefán Haukur Jóhannesson og Halldóra Hermannsdóttir, Iðunn Dísa Jóhannesdóttir og Ágúst Einarsson.

Klemens Árni Einarsson

25.01.1958 - 14. 04. 2024

Foreldrar hans voru Einar Kristinn Klemenzson, f. 4. nóv. 1930, d. 12. jan. 2013 og Hrefna Finnbogadóttir, f. 22. apríl 1932, d. 11. ágúst 2016. Hann var þriðji elsti í röðinni af systkinahópnum, en hin eru: Kristín, f. 1953, Viggó Rúnar, f. 1955, d. 19.8. 2004, Finnbogi, f. 1960, d. 7.9. 2013, Heiða Dís, f. 1963, Signý, f. 1965, og Haukur, f. 1965.

Klemens var kvæntur Guðrúnu Sigríði Jónsdóttur, f. 1960, þau skildu. Þau gengu í hjónaband í Vestmannaeyjum 6. janúar árið 1979 og voru gift í 23 ár. Árið 2017 kynntist hann sambýliskonu sinni Diu Phiobaikham, f. 1977.

Með Guðrúnu Sigríði eignaðist hann börnin sín þrjú: Jón Þór f. 1978, Sunnu Dís f. 1988 og Birtu Mjöll, f. 1989.

Hann lætur eftir sig sex afabörn: Breka Pál Jónsson, f. 2009, Stefaníu Jónsdóttur, f. 2011, Loga Þór Árnason, f. 2015, Guðrúnu Sif Gunnlaugsdóttur, f. 2017, Sigurrós Lísu Árnadóttur, f. 2018 og Sigrúnu Rán Gunnlaugsdóttur, f. 2020. Tengdabörn: J. Snæfríður Einarsdóttir, f. 1977, Gunnlaugur Unnar Höskuldsson, f. 1983, börn hans eru Guðrún Sif og Sigrún Rán, og Árni Freyr Ársælsson, f. 1988.

Klemens ólst við almenn bústörf á æskuheimili sínu, sem barn fór hann í Litla-Hvammsskóla og síðan í Skógaskóla. Hann flutti um 17 ára til Vestmannaeyja þar sem hann hóf sjómennskuævintýrið. Hann lauk

öðru stigi í stýrimannaskólanum snemma á níunda áratugnum. Hann vann á stærri bátum fram til þess að hann kynntist smábátalífinu sem átti hug hans eftir það. Klemens hóf eigin rekstur á smábátnum Birtu Dís VE 35 árið 1995, en báturinn er nefndur í höfuðið á dætrum hans. Ef hann var ekki einn á sjónum þá var sonur hans Jón Þór með honum. Reksturinn átti þá eftir að dafna vel en seinna meir fjárfesti hann í stærri Birtu Dís, sem sökk þegar þeir feðgar voru á sjó, en litlu mátti muna að feðgarnir hefðu farið með bátnum. Þetta stoppaði hann ekki, önnur Birtu Dís var keypt og seinna meir gerði hann bátinn út með bróður sínum Hauki. Hann lagði land undir fót og var nokkur ár að fiska á smábátum í Noregi með syni sínum. Klemens veiktist fyrir um tveimur árum, í desember 2023, og eftir 49 ár á sjónum hætti hann vegna veikinda sinna. Hann hefði haldið ótrauður áfram hefði hann haft heilsu til.

Þá er kominn tími til að kveðja manninn sem var pabbi minn og partur af því er að skrifa ótímabæra minningargrein. Við unnum töluvert saman í gegn um tíðina og litast samband okkar af því. Vinir. Þvílíkt magn minninga skýtur upp kollinum við þau straumhvörf sem nú eiga sér stað. Pabbi var skipstjórnarmenntaður og var sjómaður frá unga aldri, fyrst á vertíðarbátum, þá smærri togbátum og togurum. Síðustu tæplega 30 árin var hann á smábátum, lengst af á bátum sem báru nafnið Birta Dís, sem nefndir var í höfuðið á dætrum hans – systrum mínum. Hann var ekki á þeim buxunum að setjast í helgan stein þegar við komum síðast saman í land, í desember síðastliðnum. Hann var fiskimaður, algjörlega fram í fingurgóma. Heilsan var þó farin að láta undan að því marki að ómögulegt væri hverjum manni að standa í sjómennsku. Reyndar var það skoðun einhverra að hið sama hefði verið upp á teningunum síðastliðin tvö ár eða svo. Pabbi var þó ekki á sama máli og hélt ótrauður áfram. Svona að minnsta kosti á meðan hann stóð í fæturna, að segja má. Hún var aldrei venjuleg, harkan á þeim bænum.

Mér skilst að miðað sé við að ein minningargrein sé 600 orð. Það er ekki mikið þegar óteljandi hressandi sögur af pabba eru til. Þær þyrfti að birta á öðrum vettvangi en hann var alla tíð stríðinn, í besta skilningi þess orðs, hnyttinn sem og uppátækjasamur og tapaði þeim eiginleikum aldrei. Hér er þó gott að minnast þess að honum fannst aldrei of margir strákar gestkomandi þegar ég bjó í foreldrahúsum og oft vildi pabbi vera með, ekki síst ef það var fótbolti eða hinn víðfrægi innanhúss „sokkabolti“ í boði. Þarna átti hann vel heima enda félagarnir mjög áhugasamir að koma heim ef þeir vissu að þeir ættu von á smá stríðni eða jafnvel áflogum og pyntingum að hætti hússins.

Pabbi er ekki gamall þegar hann fellur frá, 66 ára. Heilsan verri undanfarin tvö ár eða svo. Ekki bjóst ég þó við að þurfa að kveðja svo fljótt og alls ekki að dauðann bæri að með jafn skjótum hætti og úr varð. Því verður þó ekki á móti mælt að sú atburðarás er ágætlega í takti við ákveðin einkenni sem karakter hans hafði að geyma, Allt-eða-ekkert-einkennin.

Fyrir utan að vera fiskimaður þá hafði pabbi gaman af ýmissi annars konar veiði, á fiski en einnig beið hann eftir að komast í lunda á sumrin, helst í Reynisfjall í sveitinni hans. Þrátt fyrir veiðiáhugann var hann dýravinur og hafði sérstaklega gaman af hundum. Það var best að bíða með að segja pabba eitthvað mikilvægt á meðan hundur var nálægt enda ómögulegt að keppa við athyglina sem þeir iðulega verðskulduðu.

Pabbi átti orðið sex barnabörn. Öllum þótti þeim gaman þegar afi Klemens, afi Klemmi hjá sumum, kom í heimsókn því þá var von á fjöri (og nammi). Hann naut þess að leika við þau og mátti vel sjá hvernig hann óx inn í „afann“ undanfarin ár. Það er sorglegt að þau sambönd hafi ekki fengið að vaxa og dafna, nú þegar hyllti undir að meiri tími gæfist til samveru. Við sem fullorðin erum og stóðum honum næst munum sjá til þess að minningin um góðan dreng mun lifa.

Jón Þór Klemensson.

Jóhannes Steingrímsson

08.12.1961 - 07. 05. 2024

Jóhannes Steingrímsson, stýrimaður og skipstjóri, fæddist á Akureyri 8. desember 1961. Foreldrar Jóhannesar voru hjónin Steingrímur Hreinn Aðalsteinsson skipstjóri, f. 3. nóvember 1927, d. 22. nóvember 1982 og Ramborg Wæhle húsmóðir, f. 25. september 1931, d. 26. júlí 2020. Systur Jóhannesar eru: 1) Aðalheiður, f. 2. júlí 1953, maki Þröstur Ásmundsson, f. 26. maí 1952. Börn þeirra eru Guðrún Ásta Þrastardóttir, f. 25. ágúst 1983 og Rannveig Þrastardóttir, f. 16. maí 1988 og 2) Kristbjörg, f. 9. desember 1959, d. 6. júní 2014. Sambýlismaður hennar var Sigurbjörn Finnur Gunnarsson, f. 24. mars 1960. Börn þeirra eru Steingrímur Arnar Finnsson, f. 29. febrúar 1980 og Bára Finnsdóttir, f. 31. ágúst 1988.

Fyrri eiginkona Jóhannesar var Elínrós Helga Harðardóttir, f. 12. febrúar 1964, d. 26. mars 1995. Synir þeirra eru: 1) Hörður Þór Jóhannesson, f. 23. janúar 1982, d. 1. júní 2020. Börn Harðar eru Kristófer Freyr og Elvar Andri. 2) Steingrímur Helgu Jóhannesson, f. 30. september 1984, maki

Sigrún Ósk Jóhannsdóttir. Saman eiga þau Brynjar Þór, en fyrir á Steingrímur Mikael Helga. Börn Sigrúnar eru Aníta Ósk og Alexander Orri.

Seinni eiginkona Jóhannesar er Guðný Sif Njálsdóttir, f. 29. janúar 1963. Þau hófu sambúð 5. apríl 1993 og gengu í hjónaband 10. október 2014. Sonur hennar er Sveinn Óli Birgisson, f. 3. september 1990.

Jóhannes ólst upp á Akureyri og stundaði nám í Glerárskóla en flutti svo með foreldrum sínum til Sauðárkróks á táningsaldri og hélt þar áfram hefðbundinni skólagöngu, fór þar í gagnfræðaskóla. Sjómennskan heillaði snemma enda var hún honum í blóð borin. Hann fór sína fyrstu sjóferð sem laumufarþegi með föður sínum átta ára gamall. Eftir það varð ekki aftur snúið og var hann 45 ár til sjós. Á unglingsárum var hann farinn að vinna á bátunum á Sauðárkróki. Hann reri lengi hjá Útgerðarfélagi Akureyringa, Granda, Ísfélagi Vestmannaeyja og Nesfiski. Jóhannes útskrifaðist úr Stýrimannaskólanum í Vestmannaeyjum árið 1985. Hann kom víða við á sínum ferli, allt frá því að vera skipstjóri á hvalaskoðunarskipum á Húsavík og yfir í að vera stýrimaður/skipstjóri á norskum togara. Hann lauk sínum sjómannsferli hjá Nesfiski árið 2022.Ég var átta ára þegar elsku bróðir minn, Jóhannes, skaust inn í líf mitt og fjölskyldunnar en fyrir var Kristbjörg systir mín sem þá var tveggja ára. Hún var strax frá unga aldri afskaplega athafnasamt barn og þurfti alltaf að hafa mikið fyrir stafni. Og þegar Jóhannes fæddist eignaðist hún mikinn sálufélaga sem upplagt var að taka með sér í allt bardúsið. Hugmyndaflug þeirra var oft á tíðum ótrúlegt og uppátækin eftir því, sem stundum reyndu ansi mikið á þolrif fjölskyldunnar. En allt er það skemmtilegt í minningunni. Þar sem faðir okkar var langdvölum að heiman á sjónum var móðir

okkar allt í öllu. Ég létti undir með því að líta eftir systkinum mínum og löngum stundum var varið til alls konar leikja með krakkaskaranum í hverfinu á Brekkunni og athafnasvæðið stækkaði til mikilla muna þegar við fluttum í Gerárþorpið. Á þessum tíma var Þorpið hálfgerð sveit, fáar götur, hross og búfénaður á beit í haga, margir krakkar og mikil leikgleði. Þar var gott að alast upp og margar skemmtilegar minningar vakna þegar hugsað er um Krossanes, Hannesarklappir, Sílabás og Bótina. Það er bjart yfir æsku- og uppvaxtarárum Jóhannesar.

Það kom snemma í ljós að Jóhannes vildi verða sjómaður eins og faðir okkar og var sjómennskan hans ævistarf í 45 ár en tvö ár eru frá því að hann kom í land. Jóhannes var dugnaðarforkur til vinnu og kom sér alls staðar vel, næmur á fólk og umhverfi og átti auðvelt með að umgangast aðra, enda eignaðist hann marga góða vini á lífsleiðinni.

Jóhannes var að eðlisfari léttlyndur og glaðsinna, allra manna skemmtilegastur á mannamótum og hafði alveg sérstakan hæfileika til að herma eftir fólki og atvikum. Hann var eins og sagt er mikill gleðipinni. Tónlistin var líka mikill gleðigjafi í hans lífi og hann var mikill bókaormur og las mikið.

Bróðir minn varð fyrir ýmsum áföllum í lífinu og hefðu margir látið bugast fyrir minna. Hann sýndi mikinn styrk og æðruleysi í erfiðleikunum. Nú er hann fallinn frá langt fyrir aldur fram. Hann átti svo sannarlega skilið að geta verið lengur með fólkinu sínu og það að njóta hlýju hans og elsku. Missirinn er stór og söknuður okkar allra er mikill. Eftir standa minningarnar um góðan og vandaðan dreng sem auðnaðist að gefa mikið af sér á lífsleiðinni.

Aðalheiður Steingrímsdóttir.

Ægir Örn Ármannsson

29.05 1956 - 07.01 2025

Ægir fæddist 29. maí 1956 í Reykjavík. Foreldrar hans voru Ármann

Bjarnfreðsson, f. 20.3. 1928, d. 9.6. 1988 og Kristín Óskarsdóttir, f. 27.7. 1925, d. 22.8. 2012.

Ægir Örn átti ellefu systkini: Óskar, f. 22.6. 1946, d. 22.3. 1947, Ingibjörg Dröfn, f. 5.6. 1948, Björgvin, f. 13.10. 1949, Hlynur Þór, f. 15.11. 1950, Óskar

Lúðvík, f. 16.9. 1953, Bjarnfreður, f. 11.3. 1955, Anna Jóna, f. 28.8. 1957, Guðný Björk, f. 6.7. 1961, Þórleif, f. 6.1. 1963, Erla Dögg, f. 19.7. 1964, Sigurbergur, f. 2.3. 1968.

Ægir Örn lauk námi í Stýrimannaskólanum í Vestmannaeyjum árið 1977. Hann vann langa tíð sem stýrimaður og skipstjóri til sjós en fór svo að vinna hjá Vestmannaeyjahöfn og sem skipstjóri á Lóðsinum.

Ægir Örn kynntist konunni sinni, Elínu Jóhönnu Eiríksdóttur, f. 13.1. 1959 í Vestmannaeyjum árið 1975. Þau giftu sig 19.6. 1981. Eiga þau tvö börn:

Hjördís Kristín, f. 27.10. 1976, gift Brett Whelan, f. 9.9. 1974 og eiga þau tvo drengi, Þór Benedict, f. 21.3. 2001 og Óðin Ægi, f. 2.11. 2005.

Ármann Ragnar, f. 13.08. 1990, kvæntur Paulina Pierzak, f. 19.8. 1990

og eiga þau eina dóttur, Snærós Perlu, f. 21.9. 2024. Útför Ægis fer fram frá Landakirkju Vestmannaeyja í dag, 24. janúar 2025, kl. 13. -

Þakklæti er alveg yndisleg tilfinning. Í gegnum sorgina síðustu daga hef ég fundið fyrir afskaplega miklu þakklæti fyrir að Ægir Örn var bróðir minn.

Ægir kynntist ungur henni Ellu, eiginkonu sinni og besta vini. Þegar ég var að alast upp í Eyjum þá má segja að ég hafi átt mitt annað heimili hjá Ægi og Ellu og þar átti ég ætíð öruggt athvarf og alltaf voru þau boðin og búin að hjálpa mér á allan hátt. Ægir var í eðli sínu afskaplega æðrulaus, yfirvegaður og hógvær maður og hann hafði aldrei þörf fyrir að láta á sér bera. Það bjó samt í honum mikill metnaður og kappsemi og hann lagði alltaf mikinn metnað í hvert það verk eða vinnu sem hann tók sér fyrir hendur og kepptist við að leysa það sem best af hendi. Samt var það ekki til í honum að vera að hreykja sér af getu sinni eða hæfileikum.

Stóran hluta af sinni starfsævi var Ægir á sjó sem stýrimaður eða skipstjóri, lengst af hjá útgerð Viktors Helgasonar. En eftir sjóslysið árið 2001 þegar Ófeigur sökk þar sem minnstu mátti muna að Ægir færi alveg niður með skipinu fór hugur Ægis að leita til þess að fara að vinna í landi. Tæpa tvo síðustu áratugi var Ægir að vinna hjá Vestmannaeyjahöfn, þar af síðustu ár sem skipstjóri á Lóðsinum. Honum leið einstaklega vel að vinna hjá Vestmannaeyjahöfn og ég veit að hann var mjög þakklátur fyrir þann mikla stuðning, styrk og skilning sem hann fékk frá yfirog samstarfsfólki hjá höfninni í veikindum sínum.

Árið 2019 greindist Ægir með krabbamein og eftir erfiða mánuði það ár tóku við nokkur góð ár sem ég veit að Ægir og Ella nýttu vel, meðal annars til að ferðast á hjól-

hýsinu og síðar húsbílnum sem þau keyptu sér. Það var svo í upphafi árs 2024 sem Ægir þurfti að hefja krabbameinsmeðferð aftur og það var eitthvað um það leyti sem hann sagði mér að þetta yrði ekki læknað, heldur væri þetta nú spurning um tíma og hversu góður sá tími yrði. Eins og með allt þá tók Ægir veikindum sínum með miklu æðruleysi en barðist þó eins og hann gat á meðan heilsan leyfði. Í vetur fór að verða ljóst að hverju stefndi og þó að hver stund með bróður mínum hafi verið dýrmæt þá var ég í vetur, er ég heimsótti hann upp á spítala, meira meðvitaður um það hversu dýrmæt hver stund var. Stundum sátum við bara saman í þögninni en við áttum líka dýpri og innilegri samtöl en við höfðum áður átt. Við Ægir vorum ekki sammála um það hvort eitthvað tæki við er þessari jarðvist lyki en ég sagði honum að ég ætlaði að áskilja mér rétt til að trúa fyrir okkur báða að annað tilverustig tæki við að þessu lífi loknu. Í mínum huga upplifi ég það allavega að tárið sem kom hjá þessum kærleiksríka manni er hann kvaddi væri merki um það að hann væri að hefja nýtt ferðlag inn í ljós og kærleika þar sem foreldrar okkar tóku á móti honum. Nú þegar komið er að leiðarlokum vil ég senda Ellu, Hjördísi, Ármanni og fjölskyldum þeirra mínar innilegustu samúðarkveðjur. Það var aðdáunarvert að sjá og upplifa hvað Ella og börnin hans stóðu þétt við hlið Ægis í veikindum hans. Minningin um góðan mann mun lifa.

Sigurbergur Ármannsson.

Óli Þór Alfreðsson

10.03.1944 - 16. 06. 2024

Engilbert Ottó Sigurðsson

14.05.1931 – 13.07.2024

Engilbert Ottó eða Engli eins og hann var alltaf kallaður fæddist í Vestmannaeyjum 14.maí 1931. Foreldrar hans voru Sigurður Bjarnason

Óli Þór er frá Geithálsi í Vestmannaeyjum þar sem hann fæddist þar 10. mars 1944. Foreldrar hans voru Alfreð Hjörtur Hjartarson vélstjóri, útgerðarmaður, f. 18. nóvember 1918, d. 19. janúar 1981, og kona hans Jóna Friðriksdóttir húsfreyja, f. 4. október 1922, d. 15. september 1999.

Óli Þór ver elstur átta systkin en til viðbótar við hann voru; Jóhanna Alfreðsdóttir, f. 7. apríl 1945, Guðný Alfreðsdóttir, f. 17. janúar 1948, Alfreð Hjörtur Alfreðsson, f. 9. nóvember 1952, d. 23. apríl 1975, Friðrik Ingvar Alfreðsson, f. 30. júlí 1954, Bernódus Alfreðsson, f. 18. ágúst 1957, Einar Alfreðsson, f. 12. ágúst 1958, d. 9. september 1958 og Katrín Frigg Alfreðsdóttir, f. 1. júlí 1962.

Óli Þór var með foreldrum sínum í æsku á Geithálsi, þá í Haga við Heimagötu og á Herjólfsgötu 8. Hann stundaði sjómennsku og verkamannastörf.

Óli Þór náði hætt komnum litlum dreng úr Höfninni 1981 og bjargaði honum með lífgunartökum og naut við það aðstoðar erlendrar konu, sem var þar á ferð.

1967 giftist hann Hrönn Þórðardóttir frá Pétursey, húsfreyja, hjúkrunarfræðingur, f. 29. apríl 1946 í Pétursey og eignuðust þau tvö börn. Ylfu, skrifstofukonu hjá Vestmannaeyjabæ, f. 5. september 1969 og Njörð, vélvirkjameistari hjá Björgun hf., f. 27. maí 1972. Hann býr í Mosfellsbæ. Kona hans Erica Do Carmo. Fjölskyldan bjó að Urðavegi 46 1972 og síðar að Bröttugötu 20.

sjómaður frá Grafningi og Þorbjörg Sigurðardóttir húsmóðir fædd í Dölum hér í Eyjum. Engli var ynstur fjögurra systkina þeirra Önnu Ester, Sigurðar Hilmars og Sólveigar , eru þau nú öll fallin frá. Engli byrjaði snemma á sjó en hann var einungis 16 ára þegar hann byrjaði á sjónum. Var hann þó búinn að hjálpa til niðri á bryggju við að gogga á vagna og gella áður en hann fór á sjóinn sem hann stundaði í yfir 50 ár. Engli öðlaðist vélstjóraréttindi og síðar skiptstjóraréttindi. Vann hann á ýmsum bátum og má þar nefna Guðrúnu VE og Guðmund VE en lengst var hann á Reyni VE. Einnig var hann með eigin útgerð og síðustu árin réri Engli út á trillu sonar síns Smáey , fyrst eftir gos keyrði hann sem bílstjóri hjá Vörubílastöðinni. Síðari hluta starfsára sinna starfaði Engli við sem hnífabrýnari hjá Ísfélaginu til margra ára. Engli kvæntist Guðríði Guðfinnu Jónsdóttir fædd í Vík í Mýrdal 25.febrúar 1931. Látin 27. maí 2024.

Engli og Gauja voru gift í yfir 70 ár og voru alla tíð mjög samhent hjón og lífsglöð. Saman eignuðust þau tvö börn þau Kolbrúnu og Þór eiginkona hans er Una Þóra Ingimarsdóttir, fyrir átti Gauja Jón Ragnar Sævarsson kvæntur Helgu Magnúsdóttur.

“Guðríður hefur verið mín gæfa í lífinu, öllum stundum” sagði Engli oft. Engli og Gauja hófu sambúð sína að Seljalandi við hásteinsveg og bjuggu á nokkrum stöðum á meðan þau byggðu húsið sitt að Fjólugötu 7 þar sem þau bjuggu þar til þau fóru í þjónustuíbúð 2019.

Engli keyrði bekkjabíl í 36 ár eða frá 1975 á Breiðabakka alveg til 2010 og hefði gjarnan viljað keyra mikið lengur . Gauja sat alltaf með í öllum ferðum og sá um veitingar , kleinur, kaffi og að sjálfsögðu frægu flatkökurnar þeirra . Blessuð sé minning þessara öðlingshjóna

Þór og Una Þóra

Við óskum sjómönnum & fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn!

FRÁR VE 78

RÍKHARÐUR ZOËGA STEFÁNSSON:

„ÉG ER ALLTAF JÁKVÆÐUR Í ÖLLU,

TIL

HVERS AÐ SEGJA NEI“

Ríkharður Zoëga Stefánsson stefnir á að ná hálfri öld á sjó, en aðeins eru nokkur ár í markmiðið.

Rikki er í góðu formi þrátt fyrir að hafa fengið rauða spjaldið heilsufarslega þrisvar sinnum. Hann er einnig með jákvæðari mönnum og segist endalaust já við nýjum verkefnum, eiginkonan fær síðan fregnir af sumum þeirra „út í bæ“. Af óteljandi verkefnum um ævina er hann stoltastur af minnisvarða sjómanna.

Rikki er fæddur og uppalinn í Reykjavík, en fór sem unglingur til Eyja að vinna, heillaðist um leið af eyjunni og sjómennskunni og hefur búið í tæp 50 ár í Eyjum.

„Ég er fæddur í Reykjavík þriðja nóvember 1959 á Grettisgötu 3. Árið 1974 fór ég til Eyja til systur minnar og var að vinna um sumarið hjá Ísfélaginu og fór svo aftur sumarið á eftir. Árið 1977 tók ég fyrstu tvo túrana hjá Ísfélaginu á Vestmannaey. Svo viltu þeir fá mig aftur í Ísfélagið og ég var gerður að verkstjóra þar. 1978 fór ég á sjó á Klakkinn og var í tvö ár þar til ég fór aftur á Vestmannaey. 1983 keypti Bergur Huginn togara frá Ólafsvík sem var skírður Bergey. Þá var ég búinn

að vera að leysa Ómar Garðarsson af sem kokk á Vestmannaey. Ég kunni ekki að sjóða kartöflur þegar ég fór fyrsta túrinn, ég svaf ekki nóttina fyrir fyrsta túrinn og hugsaði hvað ég væri búinn að koma mér út í. En náði að klóra mig fram úr þessu, þó sósan hafi verið bleik.“ Rikki hélt áfram að leysa af nokkra túra sem kokkur og fór svo alfarið í sjókokkinn. Árin 1983 til 1992 var hann kokkur á Bergey þar til Ísfélag Vestmannaeyja yfirtók útgerðina og launin lækkuðu töluvert. „Þá fór ég á dálítið flakk á sjónum, byrjaði á Öðling, þaðan fór ég á Sigurborgina, svo á Gjafar, svo Ófeig. Svo lenti ég hjá sömu útgerð aftur 1997.“

Sjómennskan í blóðinu

Sjómennskan lá beint við, Stefán Agnar Magnússon, faðir Rikka var á Jóni forseta sem kokkur og á fleiri togurum. Stefán var orðinn hjartveikur og lést aðeins 57 ára gamall sama ár og Rikki mætti fyrst til Eyja. „Ég er skírður Ríkharður Jón Stefánsson. Seinna meir tók ég Jóns nafnið út af því ég hélt að þetta væri eftir bróður hans pabba míns

Sendum öllum sjómönnum bestu kveðjur

á sjómannadaginn

Ferskleiki fisksins skiptir öllu máli

Fiskikassarnir frá Tempru eru hannaðir út frá vísindalegum rannsóknum

með það að markmiði að viðhalda ferskleika fisksins lengur en sambærilegar umbúðir.

Temprukassarnir sjá til þess að íslenskur fiskur kemst ferskur á borð neytenda um allan heim. einangrun – umbúðir

TEMPRA EHF • Íshella 8 • 221 Hafnarfjörður • Sími: 520 5400 • tempra@tempra.is • www.tempra.is

Við óskum sjómönnum til hamingju með daginn þeirra

Kælismiðjan Frost er brautryðjandi á sviði kæli- og frystilausna. Við vinnum af fagmennsku og áreiðanleika með okkar viðskiptavinum, og leggjum áherslu á grænar lausnir, öryggi og orkusparnað.

FROST BÍÐUR UPP Á ALLAR GERÐIR AF IÐNAÐARHURÐUM FYRIR VINNSLUHÚS, VINNSLURÝMI , KÆLI OG FRYSTIKLEFA:

Hraðhurðir, Rennihurðir, Gönguhurðir, Vænghurðir, Brunahurðir, Brunalúgur, Brunatjöld, Reyklúgur.

FROST BÍÐUR UPP Á FRÁBÆRT ÚRVAL HRAÐABREYTA

FRÁ YASKAWA

Við bjóðum upp á fjölbreytt úrval af vörum og miðum að því að auka skilvirkni og hámarka gæði og arðsemi fyrir þig.

Fjölnisgata 4b - 603

- 800 Selfossi | Kolding - Danmörku

og mér fannst hann svo leiðinlegur og ég tók

Zoëga ættarnafnið upp í staðinn. Nokkrum árum seinna sagði systir mín mér að þetta væri ekki eftir bróður pabba, heldur skipinu Jón forseti. Ég var sem sagt skírður eftir besta vini pabba míns sem fór fyrir borð á Jóni forseta, en þeir voru báðir sjómenn þar. Það var smá misskilningur þarna hjá mér. Það var voða lítið um það í gamla daga að vera að spjalla um svona hluti,“ svarar Rikki aðspurður um hvort faðir hans hafi aldrei rætt nafnagiftina og vin sinn við hann.

Aðspurður um af hverju hann fór til Eyja sem strákur segir Rikki: „Ég var bölvaður villingur og ég held að mamma hafi nú líka ýtt á systur mína sem bjó hérna í Eyjum að taka við mér. Mér líkaði bara svo vel þegar ég kom til Eyja, staðurinn heillaði mig alveg og gerir enn. Ég heillaðist líka af sjómennskunni og loksins fékk maður pening og útskipanir gáfu vel í aðra hönd. Maður kom

heim og var bara orðinn milljónamæringur og gat leyft sér ýmislegt og kom aldrei til greina að gera eitthvað annað. Sjórinn heillaði mig strax og ég hef aldrei verið sjóveikur. Ég átti fullt af félögum sem voru á sjó, það var bara félagsskapurinn og ég náttúrlega kunni að gera að fiski. Ég er oft fegnastur að fara á sjó, það er ekki það að það sé neinn leiðinlegur í kringum mig, einhverra hluta vegna líður mér bara vel á sjó.“

Rikki er í Sjómannadagsráði Vestmannaeyja og hefur verið þar manna lengst í yfir 20 ár. „Við sjáum um sjómannadagshátíðina og blaðið. Og ég var að segja við stelpurnar hjá Leturstofunni sem sjá um blaðið að það væri gaman að rifja upp gamla auglýsingu þar sem kom fram: „Strákar það er komin Rafha eldavél í Geisla. Gerið nú konuna ánægða.“ Heldurðu að svona auglýsing myndi þýða í dag, mér yrði hent út ef ég kæmi með eitthvað svona,“ segir Rikki og hlær.

Af hverju byrjaðir þú í ráðinu á sínum tíma, ertu svona félagamálakall?

„Já ég er mikil félagsvera og hef alltaf verið. Í ráðinu hafa alltaf verið fimm frá hverju félagi, stýrimenn, vélstjórar og hásetar, og eiga þeir að vinna að því að halda upp á sjómannadaginn og að hann fari vel fram; það eru ræður, skemmtiatriði, blaðið og heiðranir. Og ég hef verið manna lengst í þessu, frá árinu 2000, aðrir hafa hætt eftir 2-5 ár. Á sínum tíma var þetta orðið bara róðrarkeppni og búið. Við ákváðum að kaupa nokkra hoppukastala og fá svona skemmtikrafta með okkur, blöðrukarlana til að gera blöðrur fyrir börnin. Kjörís hefur reynst okkur vel og gefið ís og SS á Hvolsvelli gefið grillvörur. Við sjáum á móti um ferðir og uppihald fyrir fólkið sem kemur frá þessum fyrirtækjum. Það er alltaf ball á laugardeginum, en ég fer heim snemma að sofa af því á sunnudeginum er flaggað og heiðranir. Ég hef eldað skötu og saltfisk öll þessi ár fyrir Sjómannadagsráð og gesti okkar og er borðað klukkan ellefu á sunnudagsmorgninum. Lengi fékk ég inni á elliheimilinu til að elda, svo var farið og borðað hjá Árna Johnsen. Nú er hann fallinn frá og ég fæ inni á Sægreifanum, elda þar og við borðum þar, svona 30 - 40 manns. Þaðan förum við upp í kirkjugarð og vottum félögum okkar, sjómönnum og félögum úr ráðinu, virðingu okkar, skiljum jafnvel eftir smá koníakspela. Næst er farið í sjómannadagsmessu og í næsta húsi við kirkjuna eru tekin nokkur lög. Svo eru ræða og heiðranir á Stakkagerðistúni, eða Stakkó eins það er kallað í daglegu tali. Þetta er mjög hefðbundið og stærra í sniðum en í mörgum öðrum bæjarfélögum.“

Vill ná 50 árum á sjó

Rikki er að nálgast hálfa öld í sjómennskunni og segist vilja ná 50 árunum. Heilsan er líka góð, þó að hann hafi áður fengið rauða spjaldið þrisvar og það eldrautt í síðasta skiptið.

„Mig langar að taka fimmtíu árin á sjó, það eru þrjú fjögur ár í það, ég má vera til sjötugs þannig að það myndi passa. Heilsan er góð hjá mér líka. Ég er nú þrisvar búinn að fá rauða spjaldið. Pabbi dó 57 ára úr kransæðastíflu, þá var ég 14 ára, og ég fór aldrei að láta tékka á mér eða neitt. Ég man þegar ég fann fyrst fyrir þessu. Þá var ég að labba frá Höllinni niður í bæ, Stoke að keppa og ég að fara að horfa á leikinn. Á leiðinni var ég með svo mikla verki í neðri handleggjunum báðum megin eins og ég væri að halda á fimmtíu kílóa pokum. Svo fæ ég mér sæti á barnum og fæ mér eina Camel. Verkurinn hvarf og byrjaði aftur þegar ég var að labba heim. Ég fór á sjó daginn eftir og þegar ég var að skera fyrsta bitann þá byrjaði verkurinn og ég sagði við skipstjórann að þetta væri nú ekki eðlilegt. Það var spáð vitlausu

MIG LANGAR AÐ TAKA

FIMMTÍU ÁRIN Á SJÓ, ÞAÐ ERU ÞRJÚ FJÖGUR

ÁR Í ÞAÐ, ÉG MÁ VERA TIL

SJÖTUGS ÞANNIG AÐ ÞAÐ MYNDI PASSA.

veðri þannig að við fórum í land um kvöldið, ég til læknis og var sendur með sjúkraþyrlu til Reykjavíkur. Þá var æðin stífluð.“

Næsta áfall kom þegar Rikki var búinn að slá garðinn heima hjá sér og fór síðan á rúntinn. „Og fékk mér eina Camel. Svo kom verkurinn. En þegar þriðja hjartaáfallið kom þá var engin aðvörun. Þá vorum við á sjó og staddir hérna suðvestur af Eyjum, það var vitlaust veður, og við á leið í land. Ég var að labba upp stigann og fæ þennan svakalega verk eins og rafstuð í hjartað. Ég fór bara niður í klefa og hringdi í konuna og var eiginlega bara að kveðja hana. Svo hringdi ég í dæturnar og sú yngri áttaði sig á að það var ekki allt í lagi með mig. Hún var að vinna á hjartadeildinni í Reykjavík og hringdi í konuna mína. Ég lagðist í fósturstellinguna í rúminu og hugsaði að ef ég skyldi nú vakna daginn eftir þá myndi ég fara á spítala og láta tékka á þessu. Ég vaknaði eldhress, fékk mér kaffi, tvær Camel og kremkex og skrifaði kostseðilinn.“

Rikki stóð við loforðið til sjálfs síns og fór á spítala þegar í land var komið. Hann var sendur með sjúkraflugi til Reykjavíkur þar sem skipt var um þrjár æðar og framkvæmd hjáveituaðgerð. Ensímið sem á að vera um tíu var komið í 150. „Hjartað var bara að drepast, það var komið drep í 30% hjartans. Ég er alltaf með þetta 30% drep og það

þarf bara að halda þessu í skefjum. Það sem heldur mér gangandi er að ég labba rosa mikið og hjóla, og er núna kominn í CrossFit,“ segir Rikki sem greinilega situr aldrei auðum höndum. Rikki byrjaði í CrossFit núna í desember og fer hann tvisvar á dag í ræktina þegar hann er í landi. „Ég tek róðrarvélina á morgnana og svo fer ég seinni partinn að lyfta. Ég tek nú ekki allar hörðustu æfingarnar, ég tek þessar upp og niður, lyftingar og róðraæfingar. Ég fer á sex mánaða fresti í eftirlit til Gísla Jónssonar hjartalæknisins míns og hann er alltaf jafn hissa að ég sé enn á sjó. En línuritið er alltaf eins. Ég labba mikið og tek lyfin mín. En ég er allt annar núna, ég er búinn að byggja mig svo mikið upp, hættur að drekka og ekki reykt í 12 ár. Þegar ég fór í hjartaaðgerðina kom læknirinn til mín áður en ég fór í hjartaþræðingu og spurði hvort ég væri búinn að reykja lengi. Og ég reiknaði: 38 ár. Þá sagði hann: „Til hamingju, þú ert hættur.“ Ég hef ekki tekið smók síðan. Ég bara fór eftir þessu. Ég var á bið eftir aðgerð í sjö daga og það hjálpaði mér, mig langaði bara ekkert í sígarettu,“ segir Rikki og rifjar upp minningu úr æsku:

„Ég man eftir því sem krakki að það voru svona sígarettuvélar. Tóbak og svo svona sígarettubréf. Og á miðvikudögum var ekkert sjónvarp og eftir

skóla þá vorum við systkinin að búa til sígarettur fyrir vikuna fyrir mömmu og pabba. Það var ekkert verið að spila eða tala saman, bara verið að búa til sígarettur.“

Minnisvarði um 522 sjómenn

Fyrir nokkrum árum komu tveir félagar Rikka að máli við hann og sögðu að þeim þætti grátlegt hvernig komi væri fyrir minningarleiði um sjómenn við kirkjuna, mörg nöfn vantaði á minnisvarðann. „Og þegar ég segi já við einhverju þá fer ég alltaf alla leið. Ég fór til bæjarins og bað um styrk, sagði að við værum með heimildir frá 1502 til dagsins í dag og vildum gera minnisvarða. Við fengum pláss við Skansinn þar sem gamla norska kirkjan var. Við fengum milljón í styrk frá bænum og svo fór ég í fyrirtæki og safnaði styrkjum. Á minnisvarðanum eru nöfn 502 manna og við erum með heimildir hvað gerðist á hverjum tíma. Þetta var heljarinnar vinna, ég var allar inniverur að grafa fyrir þessu og fá menn mér í þetta og hitt. Og fá þetta og hitt gefins. Minnisvarðinn kostaði níu milljónir. Það var tveggja ára vinna að safna öllum nöfnum og hvað gerðist og nú bætast 20 nöfn við, sem við misstum af við undirbúninginn. Ég er stoltastur af þessum minnisvarða af þeim verkefnum sem ég og sjómannadagsráð höfum komið að,“ segir Rikki. Hann fór nýstárlega leið þegar vantaði rúma milljón til að klára verkið. „Ég hjóla oft að minnisvarðanum og mér datt í hug í einni ferðinni að taka upp myndband þar sem ég talaði inn á og sagði sögu minnisvarðans í stuttu máli. Ég sendi það á tryggingafélögin og tvö svöruðu strax og styrktu um 300 þúsund hvert. Hin eiga eftir að svara.“

Rikki sextándi og Boris

Mörgum þættu þau verkefni sem upp eru talin næg fyrir einn mann, en Rikki er að mála líka og er með eitt herbergi í Hvíta húsinu. „Það er ýmislegt gert hérna í húsinu, saumað, prjónað og mikið málað. Ég er að mála mikið þessar úteyjar hérna,“ segir Rikki sem hefur haldið sýningu á verkum sínum og ágóðinn runnið til Krabbavörn, krabbameinsfélags Vestmannaeyja. Rikki segist að erfitt sé að fá fólk í sjálfboðavinnu í dag og nefnir sem dæmi slysavarnadeildina í Eyjum sem alltaf hafi séð um kaffið á sjómannadag. „Fólk í dag, unga fólkið, það nennir ekkert að vera í þessari sjálfboðavinnu. Og þessar gömlu eru orðnar svo gamlar að þær treysta sér ekki að sjá um þessa kaffisölu,“ segir Rikki, sem ótrúlegt en satt gefur hann sér tíma fyrir meira og er líka á fullu í Kiwanis og var búinn að vera á fullu í vinnu þar helgina áður en viðtalið var tekið. „Ég sá um svona sælkerakvöld, ellefu fiskréttir, sé líka um þorrablótið þar. Ég er búinn að vera yfir 20 ár í

Kiwanis. Svo er ég í sjómannafélaginu Jötunn en ég er bara í stjórn núna. Svo sjómannadagsráð, myndlistarfélagið. Þegar síðustu bæjarstjórnarkosningar voru þá hringdi einn hæstvirtur maður hérna í Eyjum í mig og spurði hvort ég væri ekki til í að koma á lista. Ég sagðist ekkert mega vera að því, en hann sagðist setja mig mig aftarlega, ég yrði í sextánda sæti og ég sagðist til í það. Svo var ég ekkert að segja konunni frá þessu. Mánuði seinna segir hún: „Rikki í alvöru, ertu kominn í bæjarstjórnarkosningar líka, er þetta ekki orðið nóg?“ Svo var hellingsvinna í kringum þetta, sem ég vissi ekkert af, ég hellti mér út í þetta og sá um kaffið á morgnana og fleira. Ég var kallaður Rikki sextándi þá,“ segir Rikki og hlær. Rikki segir að hann hafi verið kallaður Rikki kokkur og Rikki sextándi, nýtt viðurnefni bættist við nýlega: „Boris Johnson. Degi fyrir kosningar voru hundrað manns í mat í Sjálfstæðishúsinu í Eyjum og ég sá um að elda. Bjarni Benediktsson, fleiri ráðherrar og þingmenn mættu. Það var tekin mynd af mér á milli Brynjars Níelssonar og Jóns Gunnarssonar, ég er svona með hárið út í loftið og það var einhver sem spurði: „Hvað er Boris Johnson að gera á milli þeirra?“ Tengdasynirnir kalla mig alltaf Boris í dag.“

Eiginkonan nær ekki að stoppa Rikka í neinu

Aðspurður um hvort eiginkonan, Matthildur Einarsdóttir, sé jafn virk og hann svarar Rikki neitandi. „Hún er aðeins eldri, fimm árum. Við byrjuðum saman 1984. Hún er kannski að horfa meira á sjónvarpið og er búin sig standa vel í að leyfa mér að brasa í öllu. Hún nær aldrei að stoppa mig í einu eða neinu, ég er alltaf kominn af stað, svo fréttir hún úti í bæ að ég sé kominn í hitt og þetta.“

Hjónin eiga tvær dætur, Guðbjörgu Erlu, sem starfar hjá KPMG, og Fjólu Sif, sem starfar sem sjúkraliði. Báðar eru búsettar í Eyjum með mökum og börnum. „Ég á sex barnabörn, elsta er að verða 18 ára. Svo eru tveir strákar tíu ára og 12 ára, tvær stelpur sem verða átta ára á árinu og svo einn strákur sem er þriggja ára.

Dæmi eru um að hjón skilji þegar karlinn hættir á sjó og fer að vera meira heima. „Ég hef sagt við nokkra sem hafa farið í land: „Ég ætla að gefa þér þrjá mánuði, þá verðurðu skilinn. Ég veit hvernig þú ert um borð, ef þú verður eins heima hjá þér þá mun konan henda þér út.“ Menn sem hafa verið á sjó í tíu, 20, 30 ár og ætla að taka stjórnvölinn heima, það endar ekki vel, konurnar eru bara með þetta. Karlinn á bara að þvo bílinn og setja bensín á hann og borga alla reikninga, en láta annað vera.

Við sendum sjómönnum og fjölskyldum þeirra heillaóskir í tilefni dagsins.

Það er bara eins og ég, ég var eiginlega aldrei heima þegar dæturnar ólust upp, þá var ég á togurum og langir túrar, tíu til tólf dagar. Og konan sá bara um uppeldið, hún var heimavinnandi á þessum tíma og maður var bara í fríi þegar maður kom í land. Maður slapp við öll heimilisstörf. Ég man þegar pabbi hætti á sjó, hann gerði aldrei neitt heima og fór í sinn hægindastól. Svona var þetta á þessum tíma, konan gerði allt heima. Og ég tek ofan fyrir mörgu kvenfólki í dag, hvað þær eru duglegar í öllu og sjálfboðavinnu til viðbótar.“

Talið færist yfir á Valkyrjurnar þrjár sem stjórna nú landinu og segir Rikki með fullri virðingu fyrir þeim að slíkt samstarf gangi ekki upp. „Ég er 66 ára gamall og þegar þrjár konur koma saman gengur það ekki upp, það verða stjórnarslit seinna á árinu. Tvær konur geta stjórnað saman, ekki þrjár. En vonandi gengur þetta samt upp. Mér finnst fínt að konur stjórni. Það hefði aldrei orðið hrun ef að kona hefði verið við stjórnvölinn.“

Heppinn með áhafnir og yfirmenn Rikki segist alltaf tíð hafa verið ánægður með yfirmennina og skipsfélaga. „Ég er búinn að vera í útgerðinni í meira en fjörutíu ár, heppinn með góðar áhafnir og skipstjóra, Siggi Evu, menn eru alltaf með einhver viðurnefni hérna, og Sverrir Gunnlaugsson, ég var lengi með þeim. Núna er ég með og hef verið lengst með Jóni Valtýssyni sem skipstjóra, við erum jafngamlir, 59 módel,“ segir Rikki. „Það segir mikið, sama kona og sama vinna. Ég er mjög einfaldur, ég hef það bara fínt, það er ekkert grænna hinu megin. Besta dæm-

ið þegar útgerðin var seld, Síldarvinnslan keypti Bergey og Vestmannaey árið 2012 og við heyrðum þetta bara í fréttum. Sumir hoppuðu til, fóru að hringja og leita að nýju plássi, en ég var bara rólegur. Ég fer bara með skipunum, og það varð ofan á að þetta varð betra. Það fylgdi meiri kvóti með og við hækkuðum í launum og skipin eru enn hér í Eyjum.“

Rikki var á togurum sem sigldu með fisk og sigldi hann mikið til Færeyja, Englands og Þýskalands þar til árið 1986 þegar gámar fóru að koma til Eyja og þessar siglingar hættu.

„Við vorum stundum kallaðir Two Days Millionaire, tveggja daga milljónamæringar, af því maður átti alltaf fullt af peningum og við buðum oft á línuna. Ég fór með tengdasynina fyrir nokkrum árum þegar við vorum í Hull Í Bretlandi á eina pöbbinn sem er þar eftir, The Whittington & Cat. Við vorum fimm saman og um 20 manns á pöbbnum og ég segi við strákana að mig hafi alltaf langað að gera eitt, hvort þeir séu með. Ég fer og tala við barþjóninn og segi svo: On The Line. Svo bætist við á staðnum og það eru 50 manns og ég segi aftur On The Line. Svo horfði ég á þá og þeir horfðu á mig og þeir hristu hausinn og ég fór upp á barborð. Það voru komnir svona hundrað og tuttugu manns, kjaftfullur pöbbinn, og ég kalla: On The Line og allt að verða vitlaust þarna inni. Barþjóninn sagði að síðasti sem hefði splæst svona hefði verið einhver greifi og svo mættum við sjómenn frá Íslandi og blæddum bara á línuna. Reikningurinn var um 700 pund,“ segir Rikki.

Fyrir tveim þrem árum fór Rikki með tengdasonunum á leik Leeds og hugðist endurtaka leikinn. „Það var lestarstöð fyrir framan hótelið og ég segist ætla að bjóða þeim í óvissuferð. Ég keypti miða til Hull, og við sátum á pöbbanum í 3-4 tíma. Það var öll ferðin og ég bauð fjórum sinnum á línuna, en það voru bara nokkur hvítvínsglös, það voru bara tveir á barnum, þannig að ég slapp vel þar.“

Uppátæki ýmis konar og sögurnar margar Á langri sjómannsævi eru sögurnar margar, túrarnir sömuleiðis og strákapörin einhver. Og beðinn um að rifja upp einhverja hrekki og strákapör um borð segir hann:

„Sveinn Rúnar Valþórsson, hann átti til að líma pottlokin á pottunum hjá kokkunum með tonnataki. Svo kom hann úr brúnni, þóttist ekkert vita og sagði þeim að væri svo mikið loft í pottunum að þeir þyrftu bara að bíða aðeins. Hann átti það til að fela matinn fyrir kokkinum og fleira. Gunnar í Svanól var frægur, hann kom öllum í uppnám.

Hann átti til að segja einhverja sögu og ljúga öllu og fara svo frá matarborðinu og það var hávaði og rifrildi við borðið. Hann laug yfirleitt til þrjú á daginn.“

Sjálfur segist Rikki hafa verið lítið með strákapör, kokkurinn hafi þurft að vera meira til friðs. Í siglingu til Hull árið 1988 þá stríddi hann þó skipstjóranum og konu hans verulega. „Ég fór í afgreiðslu hótelsins, þar sem ung stelpa var að vinna og bað hana að skrifa á miða: Can you please help us, we are in jail, og númerið á næstu lögreglustöð. Og setja miðann í hólf skipstjórans. Svo voru vaktaskipti og stelpan fór heim, og skipstjórinn og hans frú komu eftir það, fengu miðann og hann hringdi í númerið og það er svarað á næstu lögreglustöð. Þau sváfu ekkert alla nóttina. Svo morguninn eftir vakna ég í klefanum mínum við svaka rifrildi og ég segi við skipstjórafrúna að ég hafi átt hrekkinn, en hún vildi nú ekki trúa því upp á mig.“

Sjanghæjaður á sjó og leit kölluð af Þegar Rikki var tvítugur var hann sjanghæjaður um borð í Klakk. „Þá var Siggi Vídó með hann. Ég var búinn að vera einhverja fjóra mánuði á sjó og kominn í frí. Við duttum í það nokkrir saman í húsi rétt við Ísfélagið, ég sofnaði bara þar og vaknaði svo nokkrum klukkutímum seinna um borð. Þá var Klakkur að fara á sjó og vantaði einn mann og stýrimaðurinn, kallaður Eiríkur hestur, náði bara

í mig. Skellti mér yfir öxlina, bar mig um borð og henti mér í koju. Ég vaknaði ekkert við aðfarirnar. Það voru tíu dagar framundan og þeir hlógu mikið að mér þegar ég kom fram. Þremur dögum síðar stóð til að björgunarsveitin hæfi leit að mér því það gleymdist hjá körlunum að láta vita af því að ég væri kominn á sjó.

Erla Vídó skipstjórafrú hafði þó frétt af mér um borð og gat komið þeim upplýsingum áleiðis áður en leit hófst.“

Nútíminn og tæknin er fyrir löngu komin um borð, en er ekki alltaf af hinu góða að mati Rikka. „Ég segi oft við þessa peyja: áður var bara bókakassi og spilað, sjónvarpið náðist bara annað slagið, svo kom vídeóið 1982, það var mikil breyting. Ég er mikið í símanum í dag, Facebook og svona, ég er ekkert skárri en þeir í þessu. Menn eru hættir að talast við um borð og það er ekki spilað neitt,“ segir Rikki, sem lætur neikvæðnina þó aldrei ná tökum á sér.

„Ég er alltaf jákvæður í öllu, til hvers að segja nei. Þetta er bara fljótt að líða þessi ár og ég búinn að vera á þessum togurum og bátum. Allt bara virkilega gott og ég hef það gott.“

/Ragna Gestsdóttir

SVEINN ÁGÚST KRISTINSSON:

EITT SINN

SJÓMAÐUR

ÁVALLT

SJÓMAÐUR

„Það var einfaldlega stysta leiðin sem ég sá að almennilegum tekjum,“ segir Sveinn Ágúst Kristinsson, háseti á Vestmannaey VE 54, þegar hann er spurður út í tilkomu þess að hann hafi á sínum tíma ákveðið að gerast sjómaður.

Líkt og tíðkast á meðal margra sjómanna var Sveinn Ágúst einn þeirra sem ákvað snemma að leggja sjómennskuna fyrir sig. Hann segist fljótt hafa áttað sig á að starfinu fylgdi bæði hagsæld og frelsi. Það þótti honum eftirsóknarvert og hefur nánast starfað óslitið við sjómennsku frá unglingsaldri. Þó fyrir utan fimm ára hlé á meðan Sveinn Ágúst og fjölskylda freistuðu þess að flytja í höfuðborgina þar sem hann þreifaði fyrir sér á öðrum starfsvettvangi, nánar tiltekið í innkaupadeild Marels.

„Ég er reynslunni ríkari og öðlaðist mikla þekkingu hjá Marel sem ég hefði ekki fengið annars staðar. Þetta var mjög lærdómsríkur og góður tími en eyjalífið heillaði meira og hentaði okkur fjölskyldunni betur.“

Sjórinn kallaði Sveinn Ágúst er kvæntur Tönju Dögg Guðjónsdóttur og saman eiga þau börnin þrjú; Unni Björk, Þórunni Emilíu og Hrannar Bent. Þegar heimsfaraldur kórónuveirunnar geisaði sem hæst tók fjölskyldan þá afdrifaríku ákvörðun um að flytja úr höfuðborginni og setjast aftur að heima í Vestmannaeyjum - þar sem þeim þykir best að vera.

Þrátt fyrir að Sveinn Ágúst og Tanja hafi bæði fengið tækifæri til að taka störf sín með sér til Eyja og þegið það til að byrja með þá var Sveinn Ágúst fljótt farinn að líta í átt að sjónum. Til að gera langa sögu stutta tóku málin að æxlast þannig að áður en Sveinn vissi var hann kominn í sitt náttúrulega umhverfi.

Kölluðu gamlar og kunnuglegar slóðir á hann; afleysingartúr um borð í Vestmannaey varð fljótt raunin.

Sveinn Ágúst hefur róið á öllum þremur Vestmannaeyjunum. Ljósmynd/Aðsend

„Ég hef róið á um tíu skipum og þar á meðal öllum þremur Vestmannaeyjunum,“ segir Sveinn Ágúst og segja má að alla hans starfstíð hafi hann haldið ákveðinni tryggð við útgerðarfélag Bergs-Hugins.

„Áhöfnin á Vestmannaey er mjög traust og mannskapurinn hliðhollur hver öðrum. Við höfum flestir unnið saman lengi og þekkjum því bæði kosti og galla hvors annars - sem er ótrúlega mikilvægt til sjós,“ segir Sveinn Ágúst og telur áhafnarmeðlimi um borð í Vestmannaey vega hvorn annan upp með því að þekkja styrkog veikleika hvors annars eins vel og raun ber vitni.

„Við erum miklir vinir innbyrðis áhafnarinnar, bæði innan og utan vinnu og það skemmir ekki fyrir starfsandanum.“

Gengur allt út á að fylla körin

Að mati Sveins er starf hásetans fjölbreytt og krefjandi í senn. Bestu túrarnir eru þeir sem innihalda mokveiði í veðursæld enda er hægt að draga þá ályktun að Sveinn Ágúst sé drífandi vinnuþjarkur sem helst vill fylla körin hratt og örugglega af góðum afla því þannig verða jú tekjurnar til.

Ungur nemur gamall temur. Hér lærir Hrannar Bent af pabba sínum hvernig á að verka fisk. Ljósmynd/Aðsend

„Það græðir enginn á því að vera aðgerðarlaus og í einhverju drolli úti á sjó. Það er auðvitað langbest að koma fisk í öll kör svo maður komist fyrr heim til fjölskyldunnar,“ segir hann og þakkar eiginkonu sinni og börnum fyrir alla þolinmæðina sem þau hafa sýnt starfsvettvangi hans í gegnum tíðina.

„Mér finnst kjörið að nýta tækifærið og skila þökkum til Tönju minnar og barnanna okkar fyrir allt það sem þau hafa lagt á sig til þess að ég geti stundað sjóinn. Við erum öll í þessu saman,“ segir Sveinn Ágúst að lokum.

Hvort myndiru frekar?

...Skera fulla móttöku af lýsu eða gera við margrifið troll? (Og af hverju?)

„Ég myndi alltaf fara í lýsuna. Það er allavega launuð vinna – þó launin séu ekki alltaf merkileg.“

...Klemma puttann á milli kara eða fá stungusár eftir stóran karfa?

„Ég myndi frekar stinga mig á karfanum. Það er vont og pirrandi, en yfirleitt ekkert sem stöðvar frekari vinnu.“

...Vera fastur úti í skítabrælu með enga veiði eða vera við Eldey í mega smáufsa-moki?

„Ég fer beint í að skera svarta gullið. Eins og með lýsuna – koma fisk í körin svo maður komist heim.“

...Vera fastur úti á sjó með engan tannbursta eða engar nærbuxur til skiptana?

„Ég myndi frekar vera í sömu nærbuxunum.

Það ætti ekki að valda neinum varanlegum skemmdum.“

SJÓMANNSKONUR

Að eiga sjómann sem maka hefur með ýmsu móti áhrif á fjölskylduna og ekki síst eiginkonuna sem er þá ein með þau verkefni sem tengjast fjölskyldunni. Við heyrðum í nokkrum hörkuduglegum sjómannskonum:

Nafn: Hrund Óskarsdóttir

Hversu lengi hefur þú verið sjómannskona?

Ég hef sjómannskona allt í allt í 35 ár.

Hvað er það lengsta sem að maðurinn þinn hefur verið í burtu? Hann hefur verið í burtu í lengst 3 vikur í einu.

Á hvaða tímum er fjarveran erfiðust?

Erfiðast þegar Arsenal leikur er í gangi og við getum ekki horft á hann saman ( nei djók )

Erfiðast þegar vont er veður og eins að missa af afmælum og þess háttar uppákomum .

Finnur þú mun að vera sjómannkona í dag og áður?

Ja munurinn felst auðvitað aðallega í samskiptum .

Munar öllu að geta spjallað saman og þá í mynd og allt. Hægt að sýna í mynd ef eitthvað skemmtilegt er í gangi.

Hvernig er sjómannadagshelginni yfirleitt háttað hjá ykkur? Sjomannahelgin hefur verið mjög misjöfn hjá okkur. Ýmist farið eða verið. bara eftir því hvernig stemmningin er hverju sinni.

Ég vil að lokum óska öllum gleðilegrar sjómannahelgi

Sjómenn & fjölskyldur Til hamingju með daginn!

ÞAÐ ER ÖRUGGARA AÐ VERA ALVEG VISS!

Smábátasjómenn eru oftast einir í ferðum sínum og þurfa því að treysta á sjálfa sig, öryggisbúnaðinn og tæknina ef eitthvað kemur upp á. Góður undirbúningur er því gulls ígildi áður en lagt er í hann. Sama hvort er gott viðhald á bátnum, traustur öryggisbúnaður eða örugg fjarskipti. Einnig skiptir miklu máli að fylgjast vel með veðurspá og vera vel undirbúinn og úthvíldur fyrir sjóferð.

Fall algengustu slysin  Lögboðið er að sjómenn séu með áhafnatryggingu samkvæmt siglingalögum og þurfa þeir staðfestingu tryggingafélags á því fyrir lögskráningu. Sjómenn eru tryggðir við vinnu úti á sjó sem og við störf við bátinn en ekki er ólíklegt að sú vinna sé stærri þáttur í sjómennsku smábátasjómanna en annarra sjómanna. Tölfræði VÍS sýnir að fallslys eru algengustu slysin hjá smábátasjómönnum og verða þessi slys gjarnan í kringum vinnu við bátinn þegar verið er að undirbúa hann undir komandi sjóferð.

Bæði útgerðarmaður og háseti  Staða smábátasjómanna er sérstök að því leyti að þeir eru bæði útgerðarmaður og háseti á eigin bát. Flestir eru með rekstur bátsins í sér einkahlutafélagi og sjómaðurinn oftast eini eigandi félagsins. Því er um tvo aðskilda lögaðila að ræða með sjálfstæð réttindi og skyldur. Þetta þýðir að sjómaðurinn er starfsmaður útgerðarinnar og á rétt til greiðslu launa frá útgerðinni í forföllum vegna slysa og veikinda. Þetta skiptir máli þegar menn huga að tryggingaverndinni, en sjómenn í þessari stöðu geta valið á milli hvort þeir séu tryggðir samkvæmt ákvæðum siglingalaga eða samkvæmt ákvæðum skaðabótalaga.

Hvaða vernd er öruggust  Flestir  sjómenn eru tryggðir þannig að bætur ákvarðast á grundvelli skaðabótalaga en þar eru bótafjárhæðir í nær öllum tilvikum hærri en samkvæmt ákvæðum siglingalaga. Samkvæmt skaðabótalögum eru bætur vegna tímabundins tekjutaps reiknaðar út frá raunveruleg-

um tekjumissi viðkomandi og þurfa launþegar að fullnýta rétt sinn hjá vinnuveitanda áður en kemur til greiðslu bóta úr tryggingunni. Þetta getur í einhverjum tilvikum komið illa út fyrir einstaklinga sem eru launþegar í eigin félagi, þar sem hægt er að líta  á að launagreiðslurnar séu í raun að fara úr einum vasa í annan. Sjómenn í þessari stöðu ættu því að velta fyrir sér hvort þeir þurfa að kaupa sér viðbótartryggingar, t.d. slysatryggingu og sjúkratryggingu til viðbótar við lögboðnu tryggingarnar. Í þeim tryggingum er m.a hægt að velja dagpeninga sem þá bæta tímabundna tekjutjónið að einhverju marki. Ef fleiri starfsmenn koma að útgerðinni er vert að benda á aðrar grunntryggingar í rekstri s.s launþegatryggingar og ábyrgð atvinnurekstrar. Nánari upplýsingar má sjá á fyrirtækjasíðum á vis.is.

Halldór Hrannar Halldórsson lögmaður persónutjóna hjá VÍS

MIKIL BLESSUN AÐ HAFA EKKI LENT Í HÁSKA

Eyþór Þórðarson, yfirvélstjóri á Sigurði VE 15, hefur áhyggjur af áformum og frumvarpsdrögum

Hönnu Katrínar Friðriksson atvinnuvegaráðherra um hækkun veiðigjalda. Telur hann þá fyrirætlun ekki koma til með að hafa ávinning í för með sér fyrir sjávarpláss á landsbyggðinni eins og Vestmannaeyjar. Álítur hann hækkunina enn frekar eiga eftir að koma niður á litlum sveitarfélögum þar sem sjávarútvegur er lífakkeri samfélagsins og forsendur velmegunar því háð.

„Þetta er alls ekki gott fyrir útgerðir, sjómenn og bæjarfélög, það verður að segjast eins og er. Mín tilfinning er sú að þetta sé svolítið vanhugsað hjá ráðherra og ríkisstjórninni,“ segir Eyþór sem hóf barnungur störf á sjó og á því að baki tæplega þriggja áratugalanga reynslu af því að starfa til sjós.

„Ég byrjaði að leysa af á sjó við fimmtán ára aldurinn,“ segir Eyþór og þar með var ævistarfið valið en að hans sögn hefur hann ekki hug á að skipta um atvinnugrein næstu áratugi.

Bjössi bróðir fyrirmyndin Á þeim tíma sem Eyþóri bauðst að fara sinn fyrsta afleysingartúr á sjó leit hann mikið upp til eldri bróður síns, Sigurbjörns Árnasonar, betur þekktur sem Bjössi á Huginn, en sá hafði einnig hafið sinn sjómannsferil ungur að árum og því hafði fordæmið verið sett.

„Mig langaði alltaf til að prófa að gerast sjómaður og feta í fótspor bróður míns sem hefur róið síðan hann var ungur og er enn að svo ég lét verða af því að prófa og fann að það var ekki aftur snúið.“

Síðan þá hefur Eyþór leyst af á fimm mismunandi skipum og verið fastráðinn á öðrum fjórum.

„Mitt sjómanns ævintýri hófst á Emmunni en svo fór ég yfir á gömlu Vestmannaey og hef komið víða við í millitíðinni,“ segir hann en síðustu 11 ár hefur Eyþór verið í föstu plássi á Sigurði VE 15, eða allt frá því að skipið var nýsmíðað í Tyrklandi árið 2014.

Rétt náði í land til að kveðja í hinsta sinn

Þrátt fyrir að Eyþór eigi langan sjómannsferil að baki segist hann aldrei hafa lent í sjávarháska eða

Hér stendur Eyþór við hlið móður sinnar, Þórsteinu. Á myndinni eru einnig Kjartan Freyr, sonur Eyþórs, Þórður faðir hans og unnustan

sérstaklega erfiðum aðstæðum úti á sjó. Það telur hann vera mikla gæfu og blessun og alls ekki sjálfgefið í jafnvægðarlausu starfi.

„Ég hef verið frekar heppinn hingað til og hef ekki lent í neinu stórvægilegu. Hins vegar reyndist það mér mjög erfitt þegar mamma var alvarlega veik og ég fastur úti á sjó og hafði ekki tök á því að vera til staðar á meðan,“ segir Eyþór og minnist móður sinnar Þórsteinu Pálsdóttur sem háði erfiða baráttu við krabbamein í höfði um nokkurra mánaða skeið áður en hún lést þann 4. ágúst árið 2023.

„Það var rosalega erfitt. Ég átti þennan þjóðhátíðartúr og rétt náði að koma í land til að kveðja hana. Sumir vilja meina að hún hafi beðið eftir mér til að ég fengi að kveðja,“ segir Eyþór með þakklæti efst í huga.

Eyþór er trúlofaður Andreu Kjartansdóttur og saman eiga þau börnin Kjartan Frey, Fannar Inga og Ísalind. Hann er mikill fjölskyldumaður og iðar heimili fjölskyldunnar gjarnan af lífi, þá sérstaklega þegar fjölskyldufaðirinn er í landi.

/Ásthildur Hannesdóttir

Við óskum sjómönnum & fjölskyldum þeirra

til hamingju með daginn!

Við óskum sjómönnum & fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn!

V ið sendum sjómönnum og fjölskyldum þeirra hátíðarkveðjur í tilefni sjómannadagsins.

Sjómenn & fjölskyldur, Til hamingju með daginn!

FINNUR ENN FYRIR SÖKNUÐI ÞEGAR

FANNAR ER LENGI Á SJÓ

Birgit Ósk Baldursdóttir Bjartmarz, þjónustufulltrúi í Íslandsbanka, segir fjarverurnar vera helstu áskoranir sem aðilar hjónabands standa frammi fyrir þegar annar aðilinn starfar til sjós. Þrátt fyrir að hún þekki lítið annað en að vera grasekkja stóran part af tímanum þá segir hún söknuðinn alltaf vera til staðar þegar fjarverurnar vara til lengri tíma.

Birgit er gift Fannari Veigari Einarssyni vélstjóra á Heimaey VE 1. Saman eiga þau tvíburana Ingunni Ásu og Veigar Funa sem eru á tíunda aldursári. „Stundum getur liðið svolítið langur tími sem hann er í burtu og það getur reynt á okkur öll, okkur og börnin okkar,“ lýsir hún en segir börnin hafa vanist því en að eiga pabba sem ekki hefur tök á að vera heima öllum stundum eðli starfs hans vegna.

„Þetta er í raun allt mjög eðlilegt fyrir okkur og börnin þekkja ekkert annað en að eiga pabba sem er á sjó. Það breytist þó hins vegar seint að það er alltaf pínu sárt að kveðja hann þegar hann þarf að fara en að sama skapi er alltaf voða gott að fá hann heim,“ segir Birgit og bætir við:

„Ég sakna hans ennþá þegar hann er búinn að vera lengi í burtu. Það er alltaf allt betra þegar hann er heima.“

Sjómennskan lá beinast við

Fannar réði sig fyrst í vinnu á sjó þegar hann var 16 ára gamall. En í yfir 20 ár hafa þau Birgit og Fannar gengið veg lífsins saman og allar götur síðan hefur Fannar starfað við sjávarútveginn á einn eða annan hátt.

„Hann hefur meira og minna verið á sjó frá því hann var 16 ára. Hann lauk námi við Vélskólann og hefur að mestu leyti starfað við sjómennsku síðan hann útskrifaðist þaðan,“ segir Birgit og telur að örlög Fannars hafi þar með verið ráðin.

„Sjómennskan lá alltaf beinast við. Hann hefur óþrjótandi áhuga á öllu sem viðkemur vélum og skipum.“

Margt breyst til hins betra

Birgit segir margt hafa breyst hvað sjómennskuna varðar á þeim tveimur áratugum sem liðið hafa frá því þau Fannar fóru fyrst að stinga saman nefjum. Tækninni hefur fleygt mikið fram síðustu ár og hefur þar með gert þeim auðveldar fyrir að eiga samskipti hvort við annað þegar Fannar er á sjó.

„Það hefur heldur betur margt breyst til hins betra. Núna tölum við ekki endilega saman í síma á hverjum degi heldur meira í gegnum netið. Við erum mjög dugleg að senda hvort öðru línu í

Sendum sjómönnum og fjölskyldum þeirra bestu kveðjur í tilefni dagsins.

VIÐ ÓSKUM

SJÓMÖNNUM & FJÖLSKYLDUM ÞEIRRA

INNILEGAR

HAMINGJUÓSKIR

MEÐ DAGINN! BÁRUSTIG

Við óskum sjómönnum og fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn!

Fjölskyldan er dugleg að gera eitthvað saman þegar Fannar er í landi. Ljósmynd/Aðsend.

gegnum Messenger enda er það af sem áður var því nú er nánast alltaf netsamband,“ útskýrir Birgit og segir netsambandið að mestu leyti halda sér sama hvernig viðrar. Þar liggur aðalbreytingin því hér áður fyrr átti hún það til að heyra ekki í honum svo dögum skipti vegna sambandsleysis í slæmum veðrum.

Veðurfarið hefur þó lítil áhrif haft á Birgit í gegnum tíðina og að eigin sögn hefur hún ekki lagt það í vana sinn að fylgjast sérstaklega með veðurspá um öll lönd og mið til að fylgjast með Fannari. Heldur leyfir hún sterku innsæi sínu að ráða för og tekur veðrinu með stóískri ró. Enda segir hún ekki ástæðu til annars þegar almennt þekkist hversu vel útbúin og traust nútíma skipsfley eru heldur en tíðkaðist á árum áður.

„Ég hef verið alveg róleg með það og er voðalega lítið að fylgjast með veðrinu á þeim stað sem skipið er statt á hverju sinni. Fannar hringir heldur ekki heim til að segja mér hvort að veðrið sé vont eða gott. Ætli ég viti ekki bara innst inni að hann sé öruggur.“

Hjálpast að og skipta álaginu

Birgit segist skilja það vel að ekki allir gætu hugsað sér að búa með sjómanni. Fjarverurnar eru slíkar að það er óhugsandi fyrir marga að láta hjónabandið og heimilislífið ganga sem skyldi vegna aðskilnaðarins. Hins vegar lítur Birgit á það sem ákveðin forréttindi.

„Ég hugsa oft hversu heppin við erum. Við erum ekki bæði að koma þreytt heim eftir erfiða vinnudaga heldur höfum við frekar tök á því að skipta álaginu. Ég sé vissulega um allt þegar hann er á sjó en hann tekur við keflinu þegar hann kemur heim og þá fá börnin allan þann tíma sem þau vilja með pabba sínum,“ segir Birgit. „Hann bætir svo sannarlega upp fyrir alla fjarveruna þegar hann er í landi - og gott betur en það.“

/Ásthildur Hannesdóttir

estu árnaðaróskir og kveðjur til sjómanna og allra Vestmannaeyinga á sjómannadaginn! B

Sendum sjómönnum og fjölskyldum þeirra bestu kveðjur í tilefni dagsins.

STÓÐ EKKI Á SAMA ÞEGAR

ELDUR

KOM UPP Í VÉLARRÚMI

Á

VESTMANNAEY

Valtýr Bjarnason, stýrimaður á Vestmannaey VE 54, er með öflugustu mönnum sem fyrirfinnast, bæði til lands og sjós. Sögurnar sem af honum fara í starfi einkennast af hörku og dugnaðiekkert helvítis kjaftæði. Kraftur hans, þrautseigja og úthald hafa framfleytt honum langt og endurspegla hversu vel honum hefur vegnað í leik og starfi.

Í janúar árið 2007 fór Valtýr sinn fyrsta túr á sjó, þá 18 ára gamall, á netabátnum Gandí VE 171. Valtýr segir engan sérstakan aðdraganda hafa átt þátt í því að hann endaði á að fara á sjó annan en að ýmsir menn í nærumhverfi hans höfðu verið sjómenn alla þeirra starfstíð. Þar á meðal faðir hans, Bjarni Valtýsson, og að einhverju leyti kveikti það áhuga hans á starfsgreininni. Áhuga sem átti eftir að aukast og vaxa.

Ætlar að vera á sjó fram til eftirlaunaaldurs

„Það var ekki eitthvað eitt sem dró mig þangað. Verandi eyjapeyi og pabbi alltaf verið sjómaður þá langaði mig alltaf til að prófa þetta. Svo

var ég heldur ekki að vinna neina stóra sigra í framhaldsskólanum á þessum tíma þannig maður þurfti að finna sér eitthvað að gera,“ útskýrir Valtýr og engin er eftirsjáin yfir þeirri ákvörðun að hafa látið vaða.

„Ég þurfti ekki að fara marga túra til að finna að mig langaði til að skoða þetta aðeins betur og fara fleiri túra,“ segir hann og enn mun túrunum fjölga um ókomna tíð því samkvæmt Valtý er hann bara rétt að byrja.

„Eins og staðan er í dag þá sé ég mig ekki fyrir mér í neinu öðru en sjómennskunni. Ég verð að öllum líkindum á sjó þar til ég kemst á eftirlaunaaldur.“

Stundaði stýrimannanám samhliða sjómennskunni

Fyrir rúmlega fjórum árum útskrifaðist Valtýr með stýrimanna- og skipstjórnarréttindi frá Tækniskólanum. Námið stundaði hann samhliða starfi og gefur hann tilhögun námsins góð meðmæli.

„Að geta verið í námi samhliða sjómennskunni er

mjög fínt. Ég tók þetta bara rólega með sjónum en fjarnámið er orðið mjög gott og er alltaf að eflast. Samskiptin fóru öll fram í gegnum netið þannig þetta hentaði mér vel,“ segir Valtýr sem vitaskuld þurfti þó að hafa fyrir náminu og uppskar ávöxt erfiðisins að því loknu. Lýsir hann starfi stýrimannsins sem fjölbreyttu og skemmtilegu starfi sem eigi vel við mann eins og hann sem þarf í sífellu að hafa í einhverju að snúast.

„Maður fær að taka þátt í flestum verkefnunum hérna um borð. Stundum að stökkva út á dekk, aðeins í aðgerð þegar vel fiskast og svo auðvitað leysa kallinn af þegar hann fer í koju.“

Fyrsti túrinn sem „skipper“

Síðasta haust sannaði menntun Valtýs gildi sitt þegar hann fékk í fyrsta sinn tækifæri til að gegna því göfuga hlutverki að sinna ábyrgðarmestu stöðunni um borð í Vestmannaey þegar hann sat í skipstjórastól sinn fyrsta túr á lífsleiðinni.

„Auðvitað kom smá stress yfir mig þegar ég fékk símtalið frá kallinum. Þarna var bara komið að mér að sanna mig.“

Sem hann og gerði. Á þessum tímapunkti hafði sú staða komið upp að þeir Birgir Þór Sverrisson, skipstjóri á Vestmannaey, og Egill Guðni Guðnason, yfirstýrimaður, höfðu báðir

Elísabet, dóttir Valtýs og Ernu, kallar ekki allt ömmu sína og skellti sér með pabba einn túr. Ljósmynd/Aðsend

Valtýr var nokkur ár á Gullberginu og líkaði það vel. Ljósmynd/Aðsend

öðrum starfsskyldum að gegna og þurftu að vera viðstaddir sýningu á veiðarfæratanki í Danmörku. Þótti Valtý það mikil áskorun til að byrja með. Áskorun sem hann skoraðist síður en svo undan og sannaði bæði fyrir sér og öðrum hversu fullfær hann er til að takast á við verkefni af stórum toga.

„Um leið og við vorum búnir að sleppa og komnir út á sjó þá leið mér mjög vel og eins og ég hefði aldrei gert neitt annað,“ lýsir Valtýr og segir það einnig hafa hjálpað hversu mikinn stuðning hann hlaut frá skipsfélögum sínum.

„Það eru ekkert nema toppmenn hérna á Vestmannaey og vel valinn maður í hverri stöðu. Gott að eiga svona hauka í hverju horni á stórum stundum,“ segir hann og bætir við:

„Biggi og Egill pössuðu líka vel upp á mig og voru í góðu sambandi við mig allan túrinn. Ég veit ég get alltaf treyst á þá og slegið á þá þegar mig vantar ráð,“ segir Valtýr og hikar ekki við að fá dómgreind að láni frá sínum helstu lærifeðrum í faginu.

Margir góðir leiðbeinendur á ferlinum

„Þegar kemur að skipstjórn og veiðum þá hafa Biggi og Egill verið mér ómetanlegir og kennt mér allt sem ég kann í því. En í gegnum tíðina hafa margir góðir menn verið tilbúnir að kenna manni réttu handtökin,“ segir Valtýr og nefnir þar Bjarna föður sinn, Sverri Gunnlaugsson, skipstjóra á Gullberginu, og Gísla Sveinsson, háseta, í því samhengi.

Elísabet er sjóhraust og dugleg stelpa sem þótti túrinn skemmtilegur. Ljósmynd/Aðsend

„Á Gullberginu lærði ég að bæta og vinna aðeins í netum. Þá gat ég alltaf elt Gísla niður í stakkageymslu þegar hann fór í sígó. Þá skar hann út eitt gat fyrir mig eða lét mig taka eitt splæs,“ rifjar Valtýr upp og segist eiga gömlum og góðum skipsfélögum margt að þakka. Hann segir áhöfnina á Vestmannaey vera þá skemmtilegustu sem hann hefur komist í kynni við. Góðan móral segir hann skipta sköpum um borð og lykilatriðið í velgengni og vellíðan áhafnarinnar.

„Ef borðsalurinn er ekki góður þá er hundleiðinlegt úti á sjó og allt verður miklu þyngra og erfiðara. Hjá okkur er frábær mórall og mikil samstaða. Það hefur sýnt sig bæði þegar vel og illa gengur eða upp koma óhöpp,“ segir Valtýr og er spurður nánar út í hvað hann eigi við með því þegar hann nefnir óhöpp.

Eldur í vélarrúmi skipsins

Koma oft upp óhöpp um borð?

„Nei, alls ekki. Sem betur fer ekki. En það skiptir máli að við finnum það að við séum saman í hlutunum þegar eitthvað bjátar á því það getur allt komið fyrir,“ segir Valtýr og vísar í atvik sem átti sér stað árið 2021 þegar eldur kviknaði um borð í Vestmannaey, nánar tiltekið í vélarrúmi skipsins. Skipið var þá á landleið í Neskaupstað

með fullfermi og var staðsett um það bil 30 sjómílum suðaustur af landi.

„Skjót viðbrögð hjá áhöfninni á þeim tímapunkti var það eina sem reddaði okkur,“ segir hann og bendir á að brugðið hefði geta til beggja vona.

„Eldur um borð í skipi er alls ekki góð staða að vera í og tilfinningarnar sem því fylgja ólýsanlegar. Ég kem því ekki í orð hvernig mér leið þegar ég steig út á dekk, með dautt á vélinni og mikill reykur rauk úr skipinu. Maður vissi ekki hvaðan á mann stæði veðrið þarna en rétt viðbrögð og samstaða hjá áhöfninni skipti öllu máli. Þetta hefði geta farið mun verr.“

Að sögn Valtýs er alltaf hægt að draga lærdóm af aðstæðum sem þessum. Bæði hvað starfið varðar en ekki síður persónulega því lífsreynsla eins og þessi; að vera á reki úti á ballarhafi á vélarlausu skipi og sjá reykinn leggja að, er áfall sem getur haft afleiðingar og áhrif á líðan hvers og eins.

„Við tökum það með okkur frá þessu að reglulegar æfingar um borð skipta miklu máli. Það skiptir líka máli að menn þekki sín hlutverk og viti hvernig bregðast eigi við þegar upp kemur neyðarástand um borð. Svo þurfum við líka að geta stutt við bak hvors annars þegar svona kemur upp,“ segir Valtýr að endingu og óskar öllum sjómönnum til hamingju með daginn. „Njótum dagsins og skemmtum okkur fallega.“

/Ásthildur Hannesdóttir

óskar sjómönnum & fjölskyldum til hamingju með daginn!

Til hamingju með daginn sjómenn!

HVAÐ VITA BÖRNIN UM SJÓMENNSKU?

Nafn: Manda Gautadóttir.

Aldur: 4 ára.

Foreldrar: Elísabet og Gauti.

Þekkiru einhverja sjómenn og hverja þá helst?

Já afa mína.

Langar þig til að verað sjómaður? Uuu nei.

Borðar þú fisk? Nei.

Hvað geriru þegar þú ferð í sumarfrí?

Fer á Fuerteventura

Hefur þú farið á sjó? Nei eða bara Herjólf.

Hvað ertu góð í að gera? Lita.

Nafn: Ísold Eva Jóhannsdóttir.

Aldur: 5 ára.

Foreldrar: Mamma heitir Þórey pabbi heitir Jóhann.

Þekkiru einhverja sjómenn og hverja þá helst?

Já afi Óskar.

Langar þig til að vera sjómaður?

Já. Nei, ég meina sjókona.

Borðar þú fisk? Já.

Hvað gerir þú þegar þú ferð í sumarfrí?

Vera úti að leika.

Hefur þú farið á sjó? Nei.

Hvað ertu góð í að gera?

Teikna og fimleikum.

Nafn: Aría Lind Birkisdóttir.

Aldur: 4 ára.

Foreldrar: Birkir Hlynsson og Alma Rós Þórsdóttir.

Þekkiru einhverja sjómenn og hverja þá helst?

Pabbi minn og Viktor.

Langar þig til að verað sjómaður? Nei.

Borðar þú fisk? Já, gulan fisk, steiktan fisk.

Hvað geriru þegar þú ferð í sumarfrí? Vera með mömmu og pabba heima, með snakk og kósý og

horfa á sjónvarpið.

Hefur þú farið á sjó? Já, Herjólfi.

Hvað ertu góð í að gera? Teikna, mála, lita, klippa og fara í kjól og fara í afmæli og borða köku og skera kleinuhringi á móti.

Sjómannadagsráð

Vestmannaeyja sendir

Vestmannaeyingum bestu kveðjur og árnaðaróskir

HVAÐ VITA BÖRNIN UM SJÓMENNSKU?

Nafn: Víkingur Henrý Alexsom, 5 ára.

Foreldrar: Alex Freyr Hilmarsson og Anna Mekkín Reynisdóttir.

Þekkiru einhverja sjómenn og hverja þá helst? J á, Halldór og Agnar hafa farið með okkur á bát að veiða! Líka afi Reynir og afi Hilli. Pabbi Valtýs Þórs er líka sjómaður.

Langar þig til að verað sjómaður? Nei.

Borðar þú fisk? Já.

Hvað geriru þegar þú ferð í sumarfrí? Veit ekki, ég veit ekki neitt um það.

Hefur þú farið á sjó? Já þrisvar, eða miklu oftar en þrisvar. Með Halldóri og Agnari, ég hef oft og mörgum sinnum farið í Herjólf og ég hef farið á bátinn hans afa Reynis, ég hef meira að segja stýrað bátnum hans afa Reynis. Svo sigluðum við með Óla inn í Heimaklett (hellirinn hjá

Klettsvík?)

Hvað ertu góður í að gera? Klifra, borða ís, hlaupa, byggja lego og lesa.

Nafn: Stefán Máni Magnússon.

Aldur: 4ra ára.

Foreldrar: Magnús og Ester.

Þekkiru einhverja sjómenn og hverja þá helst? Ég þekki einn mann, pabba hans Sigmars Helga.

Langar þig til að verað sjómaður? Nei, slökkviliðsmaður.

Borðar þú fisk? Já.

Hvað geriru þegar þú ferð í sumarfrí?

Hmmm, þá fer ég í sumarbústað.

Hefur þú farið á sjó? Já, í Herjólf og á tuðru.

Hvað ertu góður í að gera? Ég er góður í að klifra og stökkva, og ýta einhverjum í rólu og í eltingaleik.

Nafn: Kristján Agustin Cortés stundum Kiddi.

Aldur: 5 ára.

Foreldrar: Alexandra & Guðjón.

Þekkiru einhverja sjómenn og hverja þá helst?

Baraaaa pabba hans Tíberíus og pabba hans Christians (vinir hans á Bjarnarey).

Langar þig til að verað sjómaður? Mig langar frekar að verða lögga.

Borðar þú fisk? Já!

Hvað geriru þegar þú ferð í sumarfrí? Fæ mér nammi og skemmti mér.

Hefur þú farið á sjó? Já fer í bátinn (Herjólf).

Hvað ertu góður í að gera? Fótbolta, fimleikum, handbolta, synda og klifra uppá þak.

Sjómenn & fjölskyldur, Til hamingju með daginn!

Sjómenn & fjölskyldur, Til hamingju með daginn!

Öryggi þitt og skipsfélaga þinna byggir á þekkingu og færni þinni.

Slysavarnaskóli sjómanna býður upp á fjölda námskeiða sem auka öryggi áhafna og skipa. Boðið er upp á skyldunámskeið í öryggisfræðslu en einnig námskeið sem sérsniðin eru eftir óskum áhafna eða útgerða.

Auk skyldunámskeiða sem sjómenn geta sótt, má nefna:

 Framhaldsnámskeið eldvarna

 Meðferð líf- og léttbáta

 Hraðskreiðir léttbátar

 Mannauðsstjórnun

 Lokuð rými

 Verndarskylda

 Áhættumat og atvikaskráningar

 Ammóníak

Munið að sækja endurmenntun öryggisfræðslu í tíma annars fæst ekki lögskráning í skiprúm.

Nánari upplýsingar á vefsíðunni www.landsbjorg.is/slysavarnaskolisjomanna

ÓSKAR PÉTUR FRIÐRIKSSON:

NETATÚR MEÐ

KAP VE 4

Eins og stundum áður sníkti ég far með bátum til að mynda sjómennina okkar við vinnu sína. Núna fór ég netatúr með 1062 Kap VE 4 sem er eini báturinn frá Vestmannaeyjum sem er á netaveiðum og hefur verið það undanfarin ár. Þegar ég var ungur voru flestir eyjabátarnir á netum á vertíðinni, fjöldin skipti tugum báta.

Við lögðum af stað kl. fimm fimmtudagsmorguninn 3. apríl sl. Kap átti sjö, fimmtán neta trossur á Eyjólfsklöpp sem þeir höfðu lagt deginum áður. Veður var gott þegar við lögðum af stað frá Friðarhöfn. Það eru um 20 sml. sigling vestur af Heimaey þar sem netin voru og sigling þangað er um 2 klst. þannig að byrjað var að draga fyrstu trossuna um kl. sjö. Það varð strax ljóst að fiskiríið þennan dag yrði gott og mikið af fiski var í netatrossunum.

Kap var smíðuð í Stálvík Garðahreppi árið 1967 sem Óskar Magnússon AK 177, og er því orðið 58 ára gamalt skip. Kap hefur verið í eigu Eyjamanna síðan 1976 þegar þeir Einar Ólafsson og Ágúst Guðmundsson kaupa hana til Eyja. Vinnslustöðin kaupir Kap af þeim árið 1987 og hefur gert hana út síðan á nótaveiðar, þar sem veidd var loðna og síld, hin síðari ár hefur Kap verið á netaveiðum.

Búið er að lengja skipið þrisvar sinnum, tvisvar um miðjuna og einu sinni var hún lengd aftur, einnig er búið að skipta um brú á skipinu. Kap var fyrsta íslenska skipið sem var með sjálfvirkan sleppibúnað gúmmíbáta frá Sigmund Jóhannssyni Baldvinsen uppfinningamanni.

Í grunninn var sama teikning notuð af Kap til að smíða Bylgju VE 75 á sínum tíma en allt haft aðeins minna og styttra en er á Kap VE 4.

Tilurð þess að bátsnafnið Kap hefur verið til í Vestmannaeyjum og það svona lengi er þessi: Kapítóla er skáldsaga eftir bandaríska rithöfundinn E.D.E.N. Southworth en skáldsagan heitir á frummálinu The Hidden Hand. Sagan kom út á íslensku í bókaflokknum Sögusafn heimilanna og varð feiknivinsæl. Börn voru skírð Kapítóla eftir söguhetjunni. Jónas frá Hriflu flutti frægan fyrirlestur árið 1909 en þar deildi hann á Jóhann Jóhannsson fasteignasala og kvað hann

Við óskum sjómönnum & fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn!

Hafnarsjóður Þorlákshafnar

spilla íslenskri æsku með því að þýða á íslensku reyfara eins og Kapitólu. Fyrirlestur Jónasar var síðar prentaður í Ingólfi, málgagni landvarnarmanna. Þórbergur Þórðarson talar um Kapítólustíll sem eina tegund ritstíls og vísar þar til níðskrifa Jónasar um Kapítólu.

Skipsnafnið Kap er svolítið skrítið nafn á bát og ekki margir sem vita hvernig það er tilkomið. En sagan á bak við nafnið er þessi, árið 1924 keypti Jón Jónson útgerðarmaður í Hlíð hér í bæ 27 tonna bát frá Noregi sem hann gaf nafnið Kap VE 272 nafnið var til komið þannig að hann átti dóttir sem hét Þuríður Kapítóla og stytti hann Kapítólu nafnið niður í Kap en áður hafði hann átt bát sem hét Kapítóla VE 128 hafði Jón átt þann bát ásamt öðrum er Sigurður hét, þeir eignuðust 8 tonna vélbát árið 1907, en árið 1913 fórst sá bátur en áhöfnin bjargaðist um borð í Enskan togara.

Það voru yfirleitt fjórir að greiða úr netunum, einn á rúllunni og þrír í aðgerð og einn í lestinni til að ganga frá fisknum í kör. Einn var aftur á að draga netin í grind sem er aftast á bátnum og bæta nýjum netum við trossurnar í stað þeirra sem voru orðnin ónothæf, en nokkuð er um það að net gangi úr sér og ný þurfa að koma í staðin. Ágúst Bergsson fyrrverandi skipstjóri, sagði við mig að þetta væru þau mið sem Eyjaskipstjórar hefðu veitt hvað mest í netum á árum áður. Hann var með Kap ll VE 4 sknr. 77, 100 tonna bátur sem byggður var í Brandenburg í Austur Þýskalandi. Hann sagði að yfirleitt hafi verið talað um að netin hafi verið lögð á klöpina og þetta var aðalveiðisvæði eyjabáta, þegar hann var að veiða í net á sjöunda áratug síðustu aldar og byrjun þess áttunda.

Skipstjórinn Kristgeir Arnar Ólafsson, er í brúnni og andæfir bátnum eftri því hvernig gengur að

draga trossurnar, hann fylgist með drættiunum í gegnum sjónvarpsskjá og þarf því ekki að vera öllum stundum í brúarglugganum, í hvernig veðri sem er. Þetta er að sjálfsögðu mjög gott fyrirkomulag.

Þegar búið er að draga allar trossurnar eru þær lagðar aftur í sjóinn. Er það gert til að ná sem ferskustum fiski en ekki að tonna sig sem mest. Gæðafiskur er það sem menn eru að sækjast eftir, en það er að sjálfsögðu alltaf gaman þegar vel fiskast.

Lukas Kmieciak matsveinn, kann vel til verka í eldhúsinu. Kalkúnn var á matarborðinu í hádeginu og menn borðuðu matinn með bestu list og æðislegur pastaréttur í kvöldmat. Hann Lukas er starfi sínu vel vaxinn og gerir góðan mat.

Kap lagðist að bryggju kl. 22,15 og um borð voru 154 kör af góðum fiski, mest þorskur en 36 kör af ufsa. Langur vinnudagur að kveldi kominn og stutt í að lagt yrði af stað í næsta túr sem var daginn eftir.

Ég vil þakka Kristgeiri Arnari skipstjóra skipstjóra og skipshöfn hans fyrir góðan og skemmtilegan netatúr á Kap VE 4, á netavertíðinni 2025.

/Óskar P. Friðriksson.

Heimildir/ Ágúst Bergsson, Tryggvi Sigurðsson, Sigurmundur G. Einarsson og Ólafur Einarsson.

JÓN ATLI GUNNARSSON:

„ÁKVEÐIÐ SKREF ÞEGAR MAÐUR FÉKK

TÆKIFÆRI AÐ VERA SKIPSTJÓRI“

Sjómennskan er atvinna um leið og áhugamál hjá Jóni Atla Gunnarssyni skipstjóra. Hann segir gríðarlega þróun hafa orðið í sjómennskunni og allan aðbúnað skipverja hafa gjörbreyst á ferlinum. Áhugi á starfinu, reynsla og þekking veldur því að flestir dagar snúast um sjómennskuna, hvort sem Jón Atli er í landi eða á sjó.

„Það er bara eitthvað sem er innbyggt held ég. Þegar maður er kominn á miðin og þú situr uppi í brú og reynir að veiða, það er eiginlega fátt skemmtilegra,“ svarar Jón Atli aðspurður um hvað það er við sjómennskuna sem heillar.

„Svo hefur náttúrlega orðið gríðarleg þróun í veiðarfærum og tækjabúnaði. Þá hefur aðbúnaður skipverja gjörbreyst. Sem dæmi má nefna að í dag getum við horft á íslenskt sjónvarp og íþróttaviðburði hvaðanæva að úr heiminum auk þess sem nettenging er orðin sambærileg við nettengingu í landi. Áður var farið með fullt af vídeóspólum og bókakassa um borð. Við erum

komin með stærri skip, að vísu eru færri á skipunum. Það er himinn og haf á milli skipa sem við vorum á og þeirra sem eru núna, þó við séum enn á eftir Norðmönnum og Færeyingum í skipakosti, svona almennt. Undanfarið hefur verið töluvert um nýsmíðar og því er hluti íslenska skipaflotans í fremstu röð í heiminum, en það hefur verið tilhneiging hjá Íslendingum að kaupa eldri skip frá nágrannaþjóðum okkar.“

Jón Atli segir mega rekja það til þess tíma þegar kvótakerfið var sett á í byrjun níunda áratugarins. „Útgerðir uppsjávarskipa þurftu að sækja fiskinn lengra og taka stærri skammta. Fæstar þeirra voru fjárhagslega sterkar svo að í stað þess að kaupa ný skip var farið í að lengja eldri skip til þess að auka burðargetu þeirra. En þá þurftu útgerðirnar að úrelda önnur skip vegna fækkunarkröfu stjórnvalda. Í framhaldi hefur útgerðum fækkað eða þær verið sameinaðar og eru nú öflugri en áður, en það gæti breyst með nýjasta útspili ríkisstjórnarinnar varðandi verulega hækkun veiðigjalda á alltof stuttum tíma.“

Fór til Reykjavíkur í nám og flutti síðan aftur heim

Jón Atli er fæddur og uppalinn í Eyjum og segist hvergi annars staðar vilja vera. Hann bjó þó um tíma ásamt eiginkonu sinni í Reykjavík þegar þau voru bæði í námi. „Endaði þannig að við fórum á sömu torfuna í Reykjavík. Hanna fór í Kennaraháskólann og ég í Stýrimannaskólann og kláraði hann árið 1995. Svo fluttum við til Eyja og ég fór á sjóinn.“

Börnin eru fjögur, þrjár stelpur og einn strákur. „Elsta dóttirin, Selma, er 31 árs og býr í Danmörku ásamt kærastanum Matthíasi og litla afastráknum Emil Bjarti. Næstur er Hákon, 27 ára, skipverji á Drangavík. Þá kemur Helena sem er 21 árs og býr á Akureyri ásamt Guðjóni Erni kærasta sínum. Yngst er svo Díana sem er nýorðin 15 ára. Eiginkonan Sigurhanna Friðþórsdóttir starfar sem grunnskólakennari hér í Eyjum.“

Skipstjóraferillinn hófst fyrir 16 árum Framan af átti fótboltinn hug Jóns Atla allan. Hann vann því í landi á sumrin. Jón Atli lauk stúdentsprófi frá FÍV árið 1989 og námi í rekstrarfræði frá Tækniskóla Íslands 1992. Eftir það lá leiðin á sjóinn og þá varð ekki aftur snúið. Jón Atli hefur verið skipstjóri hjá Vinnslustöðinni frá árinu 2009.

„Ég byrjaði sem skipstjóri á Ísleifi. Þaðan fór ég yfir á Kap. Nú stýri ég skipi sem heitir Gullberg en það var keypt til VSV frá Noregi sumarið 2022. Það er mjög öflugt togskip. Þegar ég hóf minn sjómannsferil var meira og minna allur uppsjáv-

arfiskur veiddur í nót. Loðnuna veiðum við enn í hringnót en makríl, kolmunna og síld í flotvörpu.“

Jón Atli segir aðspurður pláss á uppsjávarskipum vera eftirsótt og því lítið um mannabreytingar almennt. Í fyrra var þó brugðið á það ráð þar sem kvóti VSV í síld og kolmunna dugði ekki til að gera út þrjú skip að leggja einu skipinu og sameina áhafnirnar. Áhöfninni á skipinu sem var lagt var bætt á hin tvö.

„Þannig að við erum í raun og veru fimmtán í áhöfn á hvoru skipi um sig en tíu um borð í einu. Fyrirtækið mun hins vegar gera út þrjú skip á makrílveiðar í sumar því það þarf að hafa töluvert fyrir þeim veiðum. Núna er makríllinn svolítið að gefa eftir. Stofninn var á árum áður svo stór að hann fór alveg vestur undir og inn í grænlenska lögsögu. Núna kemur hann bara austan til inn í íslenska lögsögu.“

Tímamót að taka við skipstjórninni

Aðspurður um eftirminnileg atvik í sjómennskunni segir Jón Atli: „Það var ákveðið skref þegar maður fékk tækifæri að vera skipstjóri í kringum fertugt, sem var nú bara gamalt á þeim tíma. Það eru ákveðin tímamót hjá manni. Það var verið að veiða svokallaða gulldeplu hérna við Vestmannaeyjar. Og þeir sem áttu hugmyndina á þessum tíma, þeir fóru að gera tilraunaveiðar við þetta um 2008. Það var ekki verið að gera Ísleif út og ég spurði hvort það væri áhugi á að senda skipið á gulldeplu og úr varð að ég fór með skipið í þessa gulldepluveiði og gekk nú hálf brösuglega í fyrstu. Svo fórum við að veiða á makríl um sumarið. Þetta er svona eftirminnilegt leiftur fyrir mig.“

Jón Atli á fleiri áhugamál en sjómennskuna. „Ég náttúrulega fylgist með fótboltanum bæði hérna í íslensku deildinni og svo í Englandi en mínir menn hafa verið í hálfgerðu brasi þar. Ég er meðlimur í Golfklúbbi Vestmannaeyja, reyndar aðallega styrktaraðili, en ég fer kannski einhverja hringi í sumar. En áhuginn fyrir starfinu er líka mikill. Farið var á kolmunna núna í apríl og gekk veiðin vel. Við erum margir skipstjórarnir í sambandi hver við annan og byrjum snemma ár hvert að velta því fyrir okkur hvenær hann kemur inn í færeysku lögsöguna og hvernig veiðin verði. Það eru alls konar spekúlasjónir í kringum veiðar árið um kring. Við viljum að sjálfsögðu vera með bestu og nýjustu tækin eins og við getum og erum aðeins að pönkast á útgerðarmönnunum okkar að standa sig í stykkinu þar. Svo er endalaust verið að vinna um borð í skipinu í stoppum til þess að halda öllu gangandi.

Auðvitað kemur þetta líka með reynslunni. Í janúar vitum við nokkurn veginn að loðnan kemur upp einhvers staðar norðan við land. Hún gengur svo réttsælis kringum landið og hrygnir í Faxaflóa og á Breiðafirði í mars. Við vitum nokkurn veginn hvernig gangur þessara fisktegunda er og þetta er það sem að við erum bara endalaust að stúdera, ásamt veðurspá og ölduspá. Það er stór breyting að hafa aðgang að þessu eftir að við fengum almennilega nettengingu.“

Jón Atli segir nauðsynlegt að lesa vel í veðurspá og vind, ástæðan er einföld. „Allir vilja koma áhöfninni heilu og höldnu í höfn. Það er líka mikilvægt að forðast tjón því það er dýrt ef bátar stoppa í viðgerð vegna veiðarfæratjóns.“

Landlega skipanna á milli úthalda er eiginlega of mikil

Aðspurður um hvað viðveran er löng í hverjum túr segir Jón Atli það mjög misjafnt. „Það er eins og í kolmunnanum, þá getum við alveg búist við því að vera í sjö til tíu daga en þegar við erum að veiða loðnuna við Vestmannaeyjar, þá getur þetta verið bara sólarhringur eða svo. Þannig að það er misjafnt. Ég myndi segja svona kannski fimm, sex dagar að meðaltali og þá er bara stoppað til að landa og svo er farið strax út aftur. Aflinn fer annars vegar til manneldis og hins vegar til mjöl- og lýsisvinnslu.“

Þetta eru ekki margir dagar í stoppi í hvert sinn, finnst þér þú missa af einhverju í landi eða hefurðu misst af einhverjum stórviðburðum?

„Nei, reyndar er það þannig að við erum má segja eiginlega allt of mikið í landi á milli úthalda, sérstaklega þegar enginn loðnukvóti er gefinn út,“ segir Jón Atli.

„Auðvitað kemur fyrir að maður missi af einhverju. En við reynum að taka okkur frí ef það er eitthvað um að vera í fjölskyldunni. Ef menn geta þá skipuleggja þeir viðburði þegar þeir eiga frí. Við getum fylgst með öllum fréttum og missum þannig ekki af því sem er að gerast í samfélaginu.“

/Ragna Gestsdóttir

Björgunarvesti með ljósi og neyðarsendi bjarga mannslífum. Venjum okkur á að vera alltaf í vestunum við vinnu okkar á sjó.

TIL HAMINGJU MEÐ DAGINN!

VEIÐARFÆRATÆKNI

Fisktækniskóli Íslands býður upp á nám í veiðarfæratækni.

Fisktækniskóli Íslands hefur umsjón með kennslu faggreina í veiðarfæratækni.

Námið hentar fólki sem er starfandi við veiðarfæragerð eða á fiskiskipum þar sem færni í veiðafæratækni er krafist. (netagerð)

Auðvelt er að taka námið með vinnu þar sem námið fer fram í fjarnámi.

Faggreinum er skipt niður á tvær annir þannig að nemandinn hefur val um námshraða.

Frekari upplýsingar um námið má sjá á heimasíðu skólans: www.fiskt.is

SJÓMAÐUR FRÁ SEXTÁN ÁRA ALDRI

DJAMMAÐ OG DJÚSAÐ Á VERBÚÐUNUM - GÓÐ ÁR Á FRÁ - ATHVARF Í TÆLANDI

Félagarnir Magni Hauksson og Ásbjörn Garðarsson úti í Stórhöfða í júní 2007. Ljósmynd Sigurgeir Jónasson.

Upplausn í fjölskyldunni í kjölfar gossins 1973, ævintýri í siglingu þegar hann var 16 ára, föðurmissir, missir tveggja bræðra, æskuvinur sem fórst á sjó og Bakkus hafa sett mark sitt á líf Magna Freys Haukssonar. Nú sér hann ljósið á Tælandi þar sem hann á kærustu og íbúð. Hann dvelst þar hluta úr hverju ári. Þá veita dóttirin og barnabörnin þrjú honum mikla ánægju. Magni byrjaði ungur til sjós og er enn að. Margt hefur gerst í lífi Magna sem ekki hefur alltaf gengið stíginn þrönga.

„Ég er fæddur Vestmannaeyingur og foreldrarnir eru Haukur Þór Guðmundsson og Halldóra Guðmundsdóttir, kölluð Dóra frá Seljalandi. Ég ólst upp hér í Eyjum fram að gosi og ég segi stundum að það hafi gosið á fleiri stöðum því þau skildu þegar ég var á níunda ári. Við bjuggum í Grindavík á meðan skilnaðurinn gekk yfir og enn gaus í Eyjum. Pabbi fór aftur til Eyja en við fluttum með mömmu á Selfoss þar sem ég ólst upp. Við erum fimm systkinin, Guðmar Þór,

Ármann, Elín, Draupnir og ég,“ segir Magni. Ármann og Draupnir eru látnir.

Á Selfossi var Magni í fimm til sex ár en flutti til Eyja og bjó hjá afa sínum og ömmu, Ármanni Bjarnasyni og Guðmundu Jónsdóttur í Laufholti. „Flyt svo til Maju frænku sem er gift Grími á Felli,“ segir Magni en þennan dag varð Grímur áttræður og hélt eftirminnilega veislu í Akóges. „Ég vann fyrst í stöð af því að ég var ekki orðinn sextán og komst ekki á sjóinn. Maður fékk ekki lögskráningu fyrr en sextán ára. Þegar ég var orðinn sextán sótti ég um á sjó og fékk pláss. Það var á gamla Dala Rafni VE, trébátnum. Þórður Rafn var útgerðarmaðurinn og Gísli Garðars skipstjóri,“ segir Magni sem þá var fluttur á verbúð Fiskiðjunnar.

Reknet og beitning um borð Þeir voru á reknetum sem voru notuð til síldveiða á síðustu öld. „Reknetin voru fyrsta veiðarfærið sem ég kynntist. Voru hreinn viðbjóður. Mað-

ur var allur útataður í marglittu og hreistri eftir hristarann. Hékk í garninu til að halda netunum strekktum. Ekki mikið upp úr þessu að hafa, rétt tryggingin. Svipuð laun og í frystihúsi í landi. Við vorum rétt við Eyjar, ekki farið langt sem var kannski eini kosturinn við þessar veiðar.“

Fyrir ungan dreng var átak að berjast við reknetin og ekki bætti sjóveikin úr skák. „Hún fór fljótt af mér. Það tók mig daginn að losna við hana og venjast veltingnum og slagvaskinu um borð,“ segir Magni. Á þessum tíma er Þórður Rafn að stækka við sig. Kaupir fyrsta stálskipið og á nýjum bát er haldið á vit ævintýranna.

Logið til um nokkur tonn

„Það átti að fiska í siglingu í útilegu á línu. Að komast til útlanda á þessum aldri var bara frábært. Ég var til en hafði aldrei beitt línu en það að komast í siglingu togaði í mann. Allt beitt í höndunum og maður var sárkvalinn eftir tvær vikur. Útstunginn og bólgin á höndunum og komin áta í puttana.“

Það hafðist að fiska í bátinn en þó ekki alveg.

„Það var logið til um nokkur tonn. Þegar ég ætlaði að fara að leiðrétta var mér sagt að þegja. – Viltu ekki komast í siglingu? Jú, sagði ég, - þá skaltu bara þegja, sögðu strákarnir. Í vélinni voru tveir bræður, Bragi í Eimskip og Elli bróðir hans sem sáu til þess að ég fór á dekkið að draga línuna og gera að á meðan ég jafnaði mig í puttunum.“

Það var ekki létt verk að beita á sjó. „Við vorum átta í beitningunni en á dekki fjórir, einn háseti, vélstjórarnir og stýrimaðurinn sem sáu alveg um fiskinn. Það gekk bara vel. Gott að vera með Gísla og góðir kallar um borð. Reyndar var Kiddi í Brekkuhúsi svolítið stríðinn en það var bara krydd í tilveruna.“

Konur í Grimsby Stefnan var tekin á Grimsby sem Magni segir að hafi verið mikið ævintýri fyrir sextán ára gutta. „Þegar við fórum í gegnum Pentilinn þurfti að vígja strákinn á viðeigandi hátt. Fara fram á mastur og slá félaganum í kalt stálið. Strákarnir ætluðu að blæða á mig kvenmanni þegar út var komið en ég gat séð um það sjálfur. Var um tíma kominn með tvær. Fór heim með annarri og það var, má segja, frumraun hjá mér í þessum efnum. Ekki kannski alveg hreinn en samt mikið ævintýri. Góð reynsla og gaman.“

Þeir voru áfram á línu eftir áramótin en þá var beitt í landi og þar naut Magni pabba síns sem

var hörku beitningamaður. „Það var gott að eiga Hauk í horni og pabbi var fljótur að beita. Vann þá í Matstöðinni með Bjarnhéðni Elíassyni. Fékk að skreppa annað slagið og kom í skúrinn áður en ég mætti klukkan fjögur á morgnana. Þá var hann búinn að beita eitt bjóð og skera beitu í fullan bala handa mér. Ég var því búinn rétt eftir hádegi og búinn að fá mér í glas áður en hinir komu heim. Þeir ekkert ánægðir og vissu ekki að pabbi hjálpaði mér.“

Barnaheimilið á Ófeigi III

Ekki staldraði Magni lengi á Dala Rafni og tók netavertíðina á Ófeigi III VE með Lýð Ægis. „Þar voru mest sextán ára guttar og Ófeigur kallaður barnaheimilið. Siggi Ella vélstjóri var aldursforsetinn, stýrimaður var Maggi Emils og aðrir í áhöfninni voru Axel togari, Hafsteinn bróðir hans, tveir bræður úr Þykkvabænum og Gulli frændi Bjartmars Guðlaugs sem dobblaði mig um borð. Þetta var fín vertíð, aflinn yfir 700 tonn. Mikil keppni var milli báta og við í fjórða eða fimmta sæti. Lýður hefur örugglega hlustað á veðurfréttir en í brælum fór hann alltaf út að kíkja. Þurfti að sjá hvernig veðrið var í raun og veru. Það var sleppt en snúið við ef honum leist ekki á veðrið. Það var fínt að vera með Lýð, góður kall og orti um okkur vísur og kvæði.“

Helga Dóra og fjölskylda. Ljósmynd/aðsend.

Einhvern tímann var Lýður að býsnast yfir því að strákarnir væru að fá sér í staupinu. „Ég spurði hann hvort hann smakkaði það ekki? Hann sagði nei um leið og hann dregur upp sprautu og sprautar sig. Hva, þú ert bara í dópinu, sagði ég og vissi ekki að hann var sykursýkisjúklingur. Var bara að sprauta sig niður.“

Fjör á verbúðum

Byrjaðir þú ungur að drekka? „Já. Maður var að fikta. Bjó á verbúð Fiskiðjunnar og þar var stundum mjög líflegt. Þetta var lífið sem ég vildi, vera minn eiginn herra. Gerði herbergið mitt það flottasta. Teppalagði og þurfti ekki að skúra hjá mér. Konurnar kíktu samt alltaf við til að athuga hvort þyrfti að taka til. Ég sagði að það þyrfti ekki að tékka á þessu herbergi,“ segir Magni sem annars var í góðu sambandi við skúringakonurnar.

„Það var ansi oft skrautlegt hjá okkur og nóg að gera hjá Stebba í Norðurgarði sem var umsjónarmaður. Það voru margir furðufuglarnir á verbúðinni en allt besta fólk. Mikið djammað og djúsað og ég bara sextán ára. Seinna flutti ég í Vinnslustöðina þar sem var meira af útlendingum, Spánverjum og Mexíkóum en það voru

engin vandræði. Þar voru fleiri sem unnu í landi og duttu í það um helgar. Ekki eins hjá okkur sjómönnunum sem duttum í það þegar tækifæri gafst.“

Næst var Magni með Bedda á Glófaxa, trébáti sem var smíðaður fyrir Seyðfirðinga og hét þá Gullberg NS 11. Var hann í stóru hlutverki í myndinni, Nýtt líf sem tekin var í Eyjum. „Ég var nýhættur þegar myndin var tekin en það var gott að vera með Bedda og við fiskuðum ágætlega.“

Sár vinarmissir

Næst sækir Magni um pláss á Hellisey VE 503 sem sökk að kvöldi sunnudagsins 11. mars 1984 um kl. 23.00 og með henni fjórir ungir menn. Sá fimmti úr áhöfninni, Guðlaugur Friðþórsson, vann það ótrúlega afrek að bjarga sér á sundi í fimm til sex tíma í ísköldum vetrarsjónum. Náði landi við illan leik á austurströnd Heimaeyjar og tókst að komast til byggða og láta vita hvað gerst hafði.

„Við sóttum um tveir, ég og Eddi vinur minn og hann fékk plássið. Síðustu orðin hans voru, fyrirgefðu að ég hef tekið plássið af þér. Eftir slysið

Feðgarnir Óskar Þórarinsson frá Háeyri og Sindri Óskarsson á Frá 3. apríl 1997. Ljósmynd /Sigurgeir Jónasson.

fannst mér ég þurfa að fara í burtu,“ segir Magni. Með Hellisey fórust Hjörtur R. Jónsson skipstjóri 25 ára, Pétur Sigurðsson 1. vélstjóri 21 árs, Engilbert Eiðsson 2. vélstjóri 19 ára og Valur Smári Geirsson 26 ára. Þetta var mikið áfall fyrir Magna sem þarna missti æskuvin og jafnaldra og báðir að verða pabbar. Magni fór til Þorlákshafnar þar sem hann var í þrjú ár. „Dreif mig bara í burtu og var á togaranum Jóni Vídalín ÁR og vann um tíma í bræðslu Meitilsins. Eftir þrjú ár kom ég til Eyja, byrjaði á Vestmannaey sem þá var frystitogari og keypti mér íbúð á Fífilgötu 3 árið 1989. Fór svo á Breka VE sem var mikið í siglingum sem heilluðu. Magni Jóhannsson var skipstjóri en hann keypti seinna Breka. Ég var ekki sáttur við nafna minn en það er önnur saga.“

Rekinn

Magni var um tíma á Bergey en þar var hann látinn hætta þegar hann neitaði að vinna kauplaust í landi. Eftir hitting á Lundanum var stutt stopp á trillu með Hjölla Sveins. „Þetta voru tveir túrar og mokfiskirí á handfæri á Víkinni, fylltum alveg upp í lúgu. Handfæri eru skemmtilegasta veiðarfæri sem ég hef verið á.“

Magni hefur í mörg ár farið til Tælands hluta úr ári og á þar íbúð og kærustu, Noi. Skipsfélagar

hans á Gullbergi VE voru ekki sáttir við þessar ferðir hans. Óttuðust smit frá landinu í suðri og sáu til þess að hann fékk pokann sinn. Eftir það fór hann á Frá VE og er þar enn.

„Fór þangað eftir að ég var rekinn af Gullberginu en lét þá vita sem sáu til þess að ég var rekinn, að þeim kæmi ekkert við hvað ég gerði í mínu fríi. Það væri mitt einkalíf og þetta var bara einelti af verstu gerð,“ segir Magni. En þegar einar dyr lokast opnast aðrar.

Með góðum mönnum á Frá „Ég byrjaði á Frá fyrir átta eða tíu árum. Þá var Óskar á Háeyri, sem var skipstjóri og útgerðarmaður, dáinn og Sindri sonur hans tekinn við. Sindri er gull af manni og Óskar orðinn þjóðsagnapersóna í lifanda lífi. Náði að kynnast honum aðeins. Á leið á sjóinn þegar ég var á Jóni Vídalín uppgötva ég að hafa gleymt að slökkva á kaffivélinni heima. Óskar bauðst til að skutla mér og á leiðinni til baka spyr hann hverra manna ég sé. Ég segi honum það. Vitandi það ætlaði hann ekki að sleppa mér út úr bílnum. - Þeir byrjaðir að sleppa, segi ég. – Þeir fara ekkert án þín, segir Óskar en ég var á öðru máli. Þá segir hann:- Þá byrjar þú bara hjá mér og þar með kvöddumst við. Þarna var hann að bjóða mér pláss en það liðu nokkur ár og hann farinn áður en ég þáði plássið,“ segir Magni og þar er hann ánægður.

„Á Frá eru flottir karlar, sumir gull af manni. Þar er fremstur meðal jafningja goðsögnin Sibbi Nínon sem er algjör höfðingi. Er ennþá að, kominn á áttræðisaldurinn, já algjör nagli. Segir líka svo skemmtilega frá og sögustund í stakkageymslunni er sannkölluð skemmtistund. Ævintýri að vera með svona mönnum.

Kominn tími til að hætta

Ekki var heldur leiðinlegt að vera með Tryggva Sig sem er skemmtilegur í frásögnum. „Flottur vélstjóri og vandvirkur. Kann að dytta að hlutunum sem er þolinmæðisvinna. Þeir hafa verið nokkrir kokkarnir og nú það Agnar Magnússon. Hann er æðislegur, það er bara veisla og hann bakar líka. Þetta leikur í höndunum á honum. Tói Vídó var kokkur þegar ég byrjaði og það var hann sem reddaði mér plássinu,“ segir Magni sem segir að nú fari að styttast í að hann hætti á sjónum.

„Ég reikna ekki með að vera mikið lengur á sjó. Verð 61 á þessu ári og lenti í hjartaþræðingu í Tælandi sem hringdi viðvörunarbjöllum. Fer þangað á hverju ári í nokkra mánuði. Á þar íbúð og kærustu og uni mér vel. Líður betur í hitanum, ódýrara að lifa og minna stress. Fólk brosmildara og þægilegra en maður á að venjast á Íslandi,“ segir Magni sem senn fer suður á bóginn.

Einn á svamli í úthafinu

Magni hefur víðar komið við, var á túnfiskveiðum á Byr með Sveini Rúnari Valgeirssyni og þar lenti hann í einu af sínu eftirminnilegasta ævintýri. Svamlandi einn og yfirgefinn í sjónum á miðju Suður Atlantshafinu.

„Þetta er mjög eftirminnilegt. Við skutluðum okkur þrír í sjóinn til að ná í risaskjaldböku. Við náðum henni en til að koma henni að skipinu þurfti ég að ýta við skjaldbökunni og hinum tveimur en um leið flýt ég í burtu. Rak aftur eftir og varð að synda frá til lenda ekki í skrúfunni. Allt í lagi með það en þá siglir Byr í burtu og ég veifa og veifa. Skíthræddur einn og yfirgefinn. Kallasjáið þið ekki að ég er í sjónum og ég brjálaður út í Svein Rúnar. Þeir náðu mér en þeir urðu að taka U-beygju til að koma rétt að mér. Mér leist ekkert á blikuna því litlir háfar voru farnir að ýta við mér en ekki bíta. Sem átti bara eftir að ske. Leið ekkert vel að vita af návist þeirra en þegar ég komst um borð sagði Sveinn Rúnar að hann hefði orðið að sigla frá til að ná í mig. Við skildum sáttir,“ segir Magni sem séð hefur hafið í öllum myndum, blítt og strítt.

Unir hag sínum vel og nokkuð sáttur þegar hann lítur til baka. Kjölfestan í lífi hans er kærastan Noi og dóttirin Helga Dóra og barnabörnin Lilja Rut, Rakel Jósebína og Bjarki Már.

/Ómar Garðarsson

Ég reikna ekki með að vera mikið lengur á sjó. Verð 61 á þessu ári og lenti í hjartaþræðingu í Tælandi sem hringdi viðvörunarbjöllum.

Tara Ósk Markúsdóttir starfar sem vélstjóri á Frá VE 78 og á dráttarbátnum Lóðsinum. Ljósmynd/Aðsend.

EKKERT ERFITT AÐ VERA UNG KONA Á SJÓ

„Mér hefur aldrei fundist erfitt að vera ung kona í svona karllægu starfsumhverfi. Mér hefur alltaf verið vel tekið og ég upplifað mig velkomna þar sem ég hef starfað,“ segir hin 21 árs gamla Tara Ósk Markúsdóttir, vélstjóri á Frá VE 78 og dráttarbátnum Lóðsinum VE.

Sjórinn hefur alla tíð átt vel við Töru Ósk. Segja má að áhugi hennar á sjómennsku nái langt aftur en það er líkt og sjómannsbakterían hafi smitast í alla fjölskyldu hennar, óháð kyni fjölskyldumeðlima, og spilar sjósókn stóra rullu í lífi þeirra.

Ferðuðust á seglskútu um Evrópu

Foreldrar Töru, þau Markús Elvar Pétursson og Helena Línudóttir Kristbjörnsdóttir hafa til að mynda bæði starfað til sjós. Móðir hennar starfar sem háseti á rannsóknarskipinu Árna Friðrikssyni en faðir hennar rak lengi vel Siglingaklúbbinn Þyt í Hafnarfirði og sækir í sjóinn sér til skemmtunar. Tara Ósk er yngst þriggja systkina og er elsti bróðir hennar, Guðmundur Ísak, einnig menntaður vélstjóri og starfar sem slíkur en miðjubróðirinn, Hjörtur Már, starfar sem stálsmiður.

„Við fjölskyldan höfum ferðast á seglskútu um Evrópu og það var svakalegt ævintýri. Það kom stundum fyrir að veðrið var rosalega slæmt en þá lágum við oftast við akkeri en það gerðist líka stundum að okkar bátur eða aðrir bátar í kringum okkur byrjuðu að reka. Það gat verið ansi strembið að reyna að losa sig og reyna að ná festu aftur í svona brjáluðu veðri,“ lýsir Tara sem segist blessunarlega aldrei hafa fundið fyrir sjóveiki, hvorki þegar á ævintýrinu á seglskútunni stóð né nú, þegar hún hefur helgað líf sitt sjómennskunni.

„Fyrsti togarinn sem ég fór á var alger veltidallur sem tók smá tíma að venjast. Ég átti erfitt með að sofa almennilega á fyrstu frívöktunum en ég er svo heppin að hafa aldrei fundið fyrir sjóveiki. Ég held að ég væri ekki á sjó ef ég væri sjóveik,“ segir hún og má með sanni segja að hún sé í raun fædd í hlutverk sjómannsins.

Endaði óvart í Eyjum

Að sögn Töru var hún harðákveðin í að hefja einhvers konar verknám eftir grunnskólagönguna og varð Vélskóli Íslands fyrir valinu. Enda átti hún sjálf ekki langt að sækja áhugann á þau mið þó það tíðkist síður að konur sæki um nám við Vélskólann.

„Ég hafði engan áhuga á að þurfa að fara í háskóla eftir menntaskóla. Ég íhugaði að fara í vélvirkjunar- eða píparanám en fannst vélstjórnin henta mér best þar sem maður fær svipaðan ávinning úr því námi eins og í vélvirkjanum nema örlítið meira á fræðilegum grunni og svo auðvitað alþjóðleg réttindi sem mér fannst mikilvægt að geta fengið,“ segir Tara Ósk sem að mestu leyti er alin upp í Hafnarfirði og segir tilviljun hafa leitt til þess að hún endaði í Vestmannaeyjum og fengið fast pláss á sjó við þá heimahöfn.

„Það gerðist eiginlega alveg óvart að ég hafi endað í Eyjum. Þegar ég var að klára annað árið í skólanum þá var ég að leita mér af smiðju til að geta klárað samninginn í vélvirkjanum fyrir sveinsprófið. Gummi bróðir minn hafði þá verið nýlega fluttur til Eyja og benti mér á að athuga hvort ég gæti tekið samninginn hjá Skipalyftunni

á sumrin og það gekk allt saman eftir,“ útskýrir hún og var í kjölfar útskriftarinnar úr náminu fastráðin í fullt starf hjá Skipalyftunni.

„Mér fannst mjög gaman að vinna þar en undir lok síðasta sumars fór ég svo einnig að vinna sem vélstjóri á Lóðsinum hjá Vestmannaeyjahöfn og geri það enn samhliða starfinu á Frá,“ segir Tara sem augljóslega kallar ekki allt ömmu sína og er óhrædd við að brjóta niður múra og taka áskorunum sem lífið býður upp á.

„Það blundaði alltaf einhvern veginn í mér sú hugsun að ég ætti að prófa að fara út á sjó, mér fannst ég verða að prófa það. Í fyrsta túrnum mínum á togara lærði ég rosalega mikið og ég er mjög þakklát fyrir vélstjórana og hásetana þar um borð. Þeir tóku mér vel, svöruðu öllum mínum spurningum og sýndu mér allt sem ég þurfti að sjá og vita og veittu mér mikinn innblástur. Þarna komst ég að því að ég ætti vel heima í þessu starfi.“

Sjómennskan fyrir alla, bæði konur og karla Í áranna rás hefur töluverður kynjahalli einkennt sjómannastéttina og viðhorf samfélagsins í gegnum tíðina verið gegn því að konur stundi sjóinn. Í dag er öldin önnur og viðhorf almennings talsvert opnari fyrir ýmsum starfsmöguleikum kvenna en sjómannastéttin á þó enn langt í land með að jafna kynjahlutfallið. Tara segist sannfærð um að ef fleiri konur myndu þora að fara út fyrir þægindarammann og gefa sjómennskunni tækifæri þá myndi kynjahallinn minnka. Starfið eigi alveg jafnvel við konur líkt og karla.

„Mig langar til að hvetja alla einstaklinga sem eru á svipuðum aldri og ég og eru að velta sjómennskunni fyrir sér að láta vaða. Áður en ég byrjaði hélt ég að maður þyrfti að kunna allt en svo er ekki. Manni er kennt allt sem maður þarf að kunna og vita. Á meðan maður er móttækilegur fyrir leiðbeiningum þá er maður fljótur að ná utan um allt,“ segir Tara og bendir á að þar sé kyn engin fyrirstaða.

Hún viðurkennir að það hafi komið fyrir að skipsfélagar hennar af gagnstæðu kyni hafi hlíft henni fyrir ákveðnum verkum um borð eða verkfæri verið tekin úr höndum hennar. Á slík athæfi segist hún ekki líta neikvæðum augum.

„Ég hef einstöku sinnum lent í því að vera hlíft en það hættir um leið og maður bendir á það eða gengur bara hreint til verka sjálfur. Þetta kemur allt frá góðum stað og mér finnst mikilvægt að hafa það í huga frekar en að mála þetta upp sem eitthvað neikvætt.“

Langar að prófa snekkjurnar Þegar Tara Ósk er spurð að því hvað henni þyki skemmtilegast við starfið á sjó stendur ekki á svarinu: „Það er allt frekar skemmtilegt. Ég veit eiginlega ekki hvað mér finnst skemmtilegast eða leiðinlegast heldur finnst mér allt gaman. Stundum fær maður verkefni í fangið þar sem erfitt reynist að komast að ákveðnum hlutum en þá þarf maður að vera útsjónarsamur og lausnamiðaður og það er líka bara mjög skemmtilegt,“ segir Tara og einlægur áhuginn leynir sér ekki, enda getur hún vel séð framtíðina fyrir sér á sjó. „Framtíðin er auðvitað óráðin en ég sé fyrir mér að vera á sjó eins lengi og ég hef gaman af því. Það eru margir möguleikar í boði bæði á sjó og í landi en ég væri mikið til í að prófa að vinna á snekkjum, þá aðallega „expedition yachts“ eins og það er kallað og mun að öllum líkindum láta á það reyna einhvern tímann,“ segir Tara Ósk spennt fyrir því sem koma skal í náinni framtíð.

/Ásthildur Hannesdóttir Starf vélstjórans getur verið margslungið en Tara Ósk segir starfið eiga vel við sig. Ljósmynd/Aðsend

Sjómennskan er ekkert grín en Tara missir seint húmorinn úti á sjó. Ljósmynd/Aðsend.

KÆRU SJÓMENN & FJÖLSKYLDUR

TIL HAMINGJU MEÐ DAGINN.

Egersund Ísland var stofnað árið 2004 og hefur síðan þá framleitt og þróað veiðarfæri og búnað til uppsjávarveiða.

Egersund Ísland er hluti af Egersund Group sem stofnað var árið 1952. Egersund og dótturfyrirtæki þess eru leiðandi fyrirtæki á sviði framleiðslu og þróunar veiðarfæra.

www.egersund.is

ÁRNI

MARZ FRIÐGEIRSSON OG EFTIRMINNILEGIR SKIPSTJÓRAR:

VÉLSTJÓRINN SEM ÆTLAÐI AÐ VERÐA DEMANTASLÍPARI

GRÍMSEYJARTRÖLLIÐ / LAGÐI BAKKUS / 500 KALL OG RALEIGH / FULLKOMNIR GULLMOLAR

Árni á dekki. Árni hefur oft þurft að taka til hendinni til sjós og lands. Ljósmynd/Tryggvi Sigurðsson.

„Ég byrjaði sex eða sjö ára að fara í róðra með pabba á trillu, á línu, lúðulínu og skak og svo fór hann með okkur á skytterí. Mikil skytta karlinn og skaut svartfugl og skarf sem er alveg veislumatur. Hann tók alltaf byssuna með sér, forláta rússneska tvíhleypu sem hann fékk hjá Gísla úrara. Skaut mikið með henni og við borðuðum ótrúlega mikið af fugli á heimilinu,“ segir Árni Marz Friðgeirsson þegar hann rifjar upp æskuárin í Eyjum. Hefur víða komið við síðan á sjó og landi en situr nú á friðarstóli með henni Öllu sinni, Aðalheiði Waage. Þau eru vetrarmánuðina á Tenerife og á sumrin heima í Eyjum. En ekki stefndi hugurinn til sjós.

„Ég ætlaði að verða demantaslípari. Fór út eftir landspróf og ætlaði hella mér í demantana en fjárhagurinn leyfði það ekki. Kom aftur og hafði reynslu af sjó eftir að hafa verið hálfdrættingur fermingarárið mitt á Ísleifi III VE með Þórði Rafni. Gilli Valur var stýrimaður, Gústi Borgþórs í vélinni og Elli Bjössi kokkur. Alveg æðisleg áhöfn en

maður fékk stundum að finna fyrir því. Elskan mín, ég var sendur eftir vakúmi, stefnisrörinu og allar æfingarnar teknar á mér,“ segir Árni og heldur áfram.

„Gleymi því ekki þegar Elli Bjössi segir, - Árni minn, farðu aftur í og biddu hann Gilla Val um að láta þig hafa svo lítið af vakúmi, hann lyftist ekki rjóminn. Ég hljóp aftur í og kalla, - Gilli Valur, Ella Bjössa vantar vakúm. Gilli Valur horfir á mig út um gluggann og hugsar með sér, - hvað er í gangi? Kemur með eitthvað drull í dós og réttir mér og ég segi, - ætlar þú að segja mér að Elli Bjössi ætli að setja þetta í rjómann. Ég fer fram í með dolluna og þá lá Elli Bjössi á lúkarsgólfinu í krampa,“ segir Árni og hlær.

Lærði að vinna

„Við vorum á trolli og ágætis fiskirí. Það var rosalega flott að vera með þessum körlum. Þarna lærði maður að vinna og þótt ég væri hálf-

drættingur fékk ég ágætis pening eftir úthaldið. Haustið sem ég varð sextán ára fór ég á Kóp VE með Villa Fisher og var með honum á netum eftir áramótin. Það var yndislegt að vera með Villa. Beggi var stýrimaður, Jói Hjartar kokkur, Viktor, bróðir hans var líka um borð og Grímseyjartröllið, Trausti sem var mér ansi erfiður. Átti til að lemja mig, já, það var engin miskunn hjá þessum körlum.“

Árni var yngstur en elstur var Sigurbjörn, faðir Hilmars Nínóns. „Þegar hann kom um borð datt manni í hug maður frá forneskju. Hann var í gula síða stakknum, bússum og með gamla sjóhattinn. Hann var settur á spilið til að draga af og á fyrsta degi fór hann í spilið og handleggsbrotnaði svo illa að beinið stóð út úr.

Grímseyjartröllið til vandræða Mér fannst þetta ógeðslegt og fór upp í brú og horfði á kallinn þar sem hann sat. Villi stakk upp í hann einhverri verkjapillu, engin almennileg verkjalyf til á þessum árum. Villi lét okkur svo draga þrjár trossur eftir að kallinn brotnaði og

Árni og Tryggvi. Það hitnaði stundum í kolunum um borð í Frá en allt endaði í sátt og samlyndi. Mynd úr safni Tryggva Sigurðssonar.

ég var settur á spilið. Sextán ára peyi og alveg stjarfur en dró af þessar þrjár trossur. Eftir það er ég bara á spilinu. Þurfti að halda teinakláru og fylgjast með fiskinum á borðinu. Ef eitthvað klikkaði, var ég bara laminn,“ segir Árni og þar var Grímseyjartröllið að verki.

„Þetta var alveg svakalegt og ég fór í Villa og klagaði. Ætlaði að hætta, þetta gengi ekki. Trausti væri alltaf að lemja mig. Þá segi Villi. - Láttu hann ekki hrekkja þig Árni. Stattu upp í hárinu á honum. – Ég geri það ekki, segi ég. Hann er tvisvar sinnum stærri en ég. Þar sem ég er að labba eftir dekkinu, kallar Villi í mig og segir, - segðu honum að mamma hans hafi keyrt öskubíl.“

Lenti sjálfur í spilinu

Árni segir þetta hafi verið erfitt. „En maður lærði mikið og brjóstkassinn þandist svo út að það komu slit eins og á maga á ófrískri konu. Vinnan var svo geggjuð, dró tíu og ellefu trossur hvern einasta dag og aldrei leystur af. Endaði með því að fara í spilið og braut á mér þumalputtann. Eftir fjóra daga í landi sagði Villi, - við verðum að fá þig um borð. Þetta gengur ekki og ég mæti með gifsið. Braut það af mér eftir fjóra daga og fór að vinna á fullu. Þetta var bara svona, þýddi ekkert að væla og Villa fannst ómögulegt að vera með mann í landi á kaupi.“

Árni á dekki. Árni hefur oft þurft að taka til hendinni til sjós og lands. Ljósmynd/Tryggvi Sigurðsson.

Árni rifjar upp þegar hann kom um borð beint af balli og Villi hafði pata af því að hann hefði farið heim með stelpu. „Hann vildi vita allt og ég stóð með honum útstímið. Hann var að mjólka mig um hvernig hefði gengið. – Þetta hefur örugglega verið dóttir mín að austan, segir Villi og bætir við, - einhver laundóttirin mín.“ Þá var komið að því að ræsa kallana og var Árni sendur fram í að láta vita að það væri komin bauja. „Við vorum með netin fyrir sunnan Eyjar og Villi búinn að stíma í kolsvarta myrkri, bara að fylgjast með kompásnum, kíkir öðru hverju í radarinn og dýptarmælirinn og baujan rétt við bátinn. Slóst við lunninguna. Maður skildi þetta ekki en það var eitthvað hérna upp,“ segir Árni og bendir á hausinn á sér. „Hann bara rataði beint á baujuna í þessu líka myrkrinu.“

Góður tími á Hrauney Þetta var léleg vertíð 1971, heilt yfir og Árni hætti um vorið og fór yfir á Hrauney VE með Gauja á Hvoli. „Er með honum Gauja mínum fram yfir gos. Besti maður sem ég hef nokkurn tímann kynnst. Skari minn á Frá VE náði samt upp í hann. Ég legg þá að jöfnu, Gauja og Óskar. Hjá Gauja komst þú ekki um með neinn moðreyk. Hann var harður við okkur en harðastur við sjálfan sig. Misbauð okkur aldrei og fór best með veiðarfæri af öllum sem ég hef verið með til sjós. Bæði net og troll. Enginn netaböðull, aldrei með fleiri trossur í sjó en hann gat dregið á einum degi. Lagði frekar upp úr góðum fiski en miklum. Fór vel með mannskap og veiðarfæri og líka bátinn. Hann var demantur í gegn. Óli heitinn, sonur hans var kannski ekki föðurbetrungur en náði alveg fara í spor pabba síns.“

Í áhöfn voru Svenni Halldórs vélstjóri, Ragnar í Laugardal stýrimaður, Óli var um borð þegar hann var í Stýrimannaskólanum, Reynir á Reynistað var kokkur, Rabbi á Kirkjubæ, Gústi á Stóru Löndum, Addi Jelló var með um tíma og margir sem fóru þarna í gegn.

Í Vélskólann

Árni fer í Vélskólann 1972 en Gaui vildi að hann færi í Stýrimannaskólann sem hann ætlaði sér. Guðjón Ármann skólastjóri bað hann um að bíða í eitt ár en Árni varð fúll. Skellti hurðum og fór í Vélskólann. „Ég hafði engan áhuga á Vélskólanum en eftir fyrsta stigið kom hitt af sjálfu sér. Kláraði þriðja stigið 1975. Ætlaði að taka eitt ár í frí og það stendur ennþá.“

Með skóla er hann eitt sumar á Eini VE með Atla Sigurðssyni, Gísli Ragnar Sigurðsson gerði bátinn út. „Við vorum á humar, hörkuvertíð og við fiskuðum vel. Ég man að ég lenti í hörkuveseni

við útgerðarmanninn, Gísla að fá útborgað. Einu sinni var ég á leið á ball og vantaði pening. Hann spyr, hvað kostar á ballið? Ég segi 200 krónur og hann biður mig um að bíða. Kemur með 200 kall. Ég segi, Gísli minn, ég þarf að fá meira. Þarf að kaupa gos og bland og annað. Hann fer upp og spyr hvort 200 krónur nægi í viðbót og segi ég að mig vanti líka tóbak. Það kemur smá þögn, og hann segir, er þér sama að reykja Raleigh?“ segir Árni og hlær dátt.

„Það endaði með því að hann kom með 500 kall og tvo Raleighpakka. Þetta var oft svona hjá þessum köllum. Villi grét í hvert einasta skipti sem maður bað um pening en aldrei stóð á peningum hjá Gauja á Hrauney. Þetta var kannski meira forræðishyggja en níska. Við áttum ekki að vera eyða peningum í fyllerí og vesen.“

Eins og rússnesk rúlletta

Eftir úthaldið á Eini fer Árni í þriðja stig Vélskólans og kynnist Björk sinni og fer að búa. „Við giftum okkur 1975 og ég fór að róa uppi á landi. Árið 1976 fór ég út í Eyjar og á Vestmannaey sem annar vélstjóri. Það eina sem ég man er að ég var fullur allan tímann og hætti um haustið. Eyfi var og er yndislegur drengur en þarna er ég á hátindi brennivínsins. Gat sjálfum mér um kennt að halda ekki plássinu. Maður djammaði og djúsaði eins og enginn væri morgundagurinn.

Giftur og tveggja barna faðir

Hvernig endaði baráttan við Bakkus? „Ég hætti að drekka 27. apríl 1986 þannig að ég er búinn að vera edrú í 39 ár. Fór í meðferð og tók allan pakkann. Málið er að ég rústaði öllu. Var geðveikur með brennivíni þannig að kostirnir voru ekki margir. Var eins og rússnesk rúlletta, maður setti flösku í magasínið, sneri því og það var aldrei neitt klikk. Vissi aldrei hvar maður endaði þegar maður fékk sér í glas. Það var aldrei spurning, bara annað hvort eða.“ Það slitnaði upp úr hjónabandinu sama ár og þá voru þau búin að vera saman síðan í desember 1974, giftu sig árið eftir og skilja 1986. „Sá skilnaður stóð í eitt og hálft ár. Björk tók aftur við mér um jólin 1987 og eftir stopp í Hveragerði flytjum við til Eyja og kaupum Kirkjuveg 19 af Gísla og Þuru.“ Björk kona Árna Marz lést 21. mars 2021.

Massífur pakki af jöxlum

Þau bjuggu í Eyjum til 2000 og mestan tímann var Árni á Frá með Óskari á Háeyri og þar líkaði honum vel. „Það var stórkostlegt að fá þetta tækifæri. Þetta var svo einstök áhöfn, allt stór-

höfðingjar sem ég hefði ekki viljað missa af að kynnast. Massífur pakki af jöxlum. Sérstaklega á gamla Frá. Halldór skipstjóri á móti Óskari, Gústi Lása stýrimaður, Tryggvi yfirvélstjóri og ég annar, Júlli kokkur, Gylfi Úr netamaður, Unnar Jóns netamaður og annar stýrimaður og Tói Vídó. Þeir voru allir fullkomnir gullmolar, hver og einn. Óskar goðsögn í lifanda lífi og einn stórkostlegasti persónuleiki sem maður hefur fengið tækifæri til að umgangast. Helgistundir þegar kallinn var í spjallstuði og sögurnar. Ekki hægt að líkja þeim við neitt hér á jörðu hvernig hann tjáði sig. Það var unaður að hlusta á kallinn. Sagði svo skemmtilega frá og alveg sama um hvað hann var að tala. Það var boðið til veislu. Leitun að vandaðri persónu en Óskari og maður bara viknar þegar maður talar um hann. Ég fékk bestu meðmæli sem ég fengið þegar ég hætti hjá honum,“ segir Árni en stundum sló í brýnu.

Stundum rifist

„Það gekk á ýmsu. Við Tryggvi rifumst og lá við handalögmálum. Þeir voru svo stríðnir, Tryggvi fremstur í flokki og Gústa leiddist ekki að vera með. Þetta gat gengið of langt og þá gat fokið í góðmennið mig. Annars var Gústi mikill öðlingur og komst næst kallinum. Datt aldrei né draup af honum. Alltaf jafn salírólegur. Brosmildur og oft tilbúinn í gott spjall en hallaði aldrei á nokkurn mann.“

Árni breytti um kúrs í lífinu þegar hann gekk í Hvítasunnusöfnuðinn og tók niðurdýfingarskírn. Það var skipsfélögunum á Frá tilefni til stríðni. „Þeir reyndu að kynda undir mér í sambandi við

Hallelújað. Náðu mér rosalega hátt upp og ég sagði þá alla fara til helvítis. Við Björk tókum bæði niðurdýfingarskírn en ég hef lítið tekið þátt í starfi safnaðarins. Trú og trúarbrögð eru tveir ólíkir hlutir. Það hef ég fundið í starfi mínu í AA samtökunum og því sem ég hef unnið í sjálfum mér. Hætti að setja fólk í dilka. Trúin er í hjarta hvers manns. Það verður hver að sofa eins og um er búið.“

Eins og hanski á hendi

Enn heldur Árni áfram að tala um áhöfnina á Frá sem gat tekið á því í siglingum án þess að það verði fært í letur. „Þegar á reyndi var samheldnin svo mikil að það var alveg sama hvað gerðist, þetta var eins og hanski á hendi. Það reyndi á þetta á gamla bátnum þar sem var þröngt um okkur. Alveg ótrúlegt að geta unnið svona samstillt og alltaf verið með toppafla.

Þó vinnan væri mikil varð maður aldrei neitt ofboðslega þreyttur. Vannst allt svo létt. Einu sinni reyndu þeir að kaffæra mig í lestinni. Stórt hol, allir í aðgerð og ég bað um aðstoð en enginn svaraði. Ég alveg brjálaður og djöflaðist eins og óður að setja fisk í körin og ísa. Þega þeir voru búnir að gera að litu þeir niður og áttu von á að sjá mig undir fiskhrúgunni. Ég var að strá ís yfir síðustu körin og leit upp. Sagði, - strákar mínir, þetta er allt í lagi, farið bara inn ég er að klára þetta. Þú hefðir átt á að sjá svipinn á þeim. Þá var ég búinn að setja í 37 kör,“ segir Árni Marz stoltur.

/Ómar Garðarsson

SELMA RUT SIGURBJÖRNSDÓTTIR:

MIKIL SPENNA ÞEGAR STYTTIST Í HEIMKOMU

Selma Rut og Guðbjartur ásamt börnum sínum þremur á góðum degi. Ljósmynd/Aðsend

Selma Rut Sigurbjörnsdóttir er borinn og barnfæddur Vestmannaeyingur sem þekkir vel til sjómennskunnar. Faðir hennar, Sigurbjörn Árnason, stýrimaður á Huginn VE 55, hóf sinn sjómannsferil árið 1979 og lauk námi við Stýrimannaskóla Vestmannaeyja fimm árum síðar. Því ólst Selma Rut, sem sjálf er fædd árið 1996, upp við ákveðið mynstur sjómannastéttarinnar þar sem fjarvera föðurins varð partur af hversdagsleikanum.

Unnusti Selmu Rutar, Guðbjartur Logi Gunnþórsson, er einnig sjómaður. Guðbjartur er ættaður austan af landi, nánar tiltekið í Neskaupstað, og má segja að sjómennskan sé honum í blóð borin. Faðir hans er Gunnþór Ingvason, forstjóri Síldarvinnslunnar í Neskaupstað, sem er og hefur verið stór og mikilvægur karakter í samfélagi sjómanna á Austurlandinu síðastliðna áratugi.

„Guðbjartur byrjaði á sjó í kringum 16 ára aldur-

inn,“ segir Selma Rut. „Það sem dró hann á sjóinn var í raun uppeldið sem hann fékk. Hann var alinn upp í kringum höfnina og skipin fyrir austan og í kjölfarið fékk hann mikinn áhuga á sjónum,“ segir hún jafnframt.

Kaflaskil hjá fjölskyldunni

Síðustu ár hafa þau Selma Rut og Guðbjartur verið búsett í Vestmannaeyjum ásamt börnum sínum þremur; Helga Hrannari, tólf ára, Sigurbjörgu Önnu, sex ára og Gunnþóri Gauta, fjögurra ára. Helga Hrannar á Guðbjartur úr fyrra sambandi en hann er búsettur ásamt móður sinni í Noregi. Hann ferðast nokkrum sinnum á ári til Íslands og dvelur þá í Vestmannaeyjum í faðmi fjölskyldu sinnar þar.

„Hann er mikið hjá okkur þegar það eru frí. Jólafrí, páskafrí, sumarfrí og þess háttar og okkur þykir alltaf jafn gott að fá hann til okkar.“

Guðbjartur hefur stundað sjóinn af krafti frá Vestmannaeyjum síðustu misseri og var með fast pláss á skuttogaranum Vestmannaey. Selma Rut hefur ýmist starfað sem hársnyrtir og stuðningsfulltrúi í Hamarsskóla síðustu ár en nú er hins vegar komið að kaflaskiptum í lífi fjölskyldunnar sem býr sig nú undir búferlaflutning úr einu góðu sjávarplássi í annað og er förinni heitið í Neskaupstað. Þar þekkir Guðbjartur hvern einasta krók og kima.

„Þetta er auðvitað gamli heimabærinn hans, þarna ólst hann upp og þarna býr allt mitt tengdafólk,“ segir Selma Rut og er spennt fyrir komandi tímum á Austurlandinu á sama tíma og hún segist kveðja Eyjuna fögru með trega.

„Það hefur farið vel um okkur í Eyjum en okkur langaði að breyta til og ég get bara eiginlega ekki beðið. Mér líður alltaf mjög vel fyrir austan og á ekki von á að það verði nein breyting þar á þegar ég verð flutt þangað.“

Dagskráin oft þétt

Guðbjartur starfar nú á grænlenska uppsjávartogaranum Polar Amaroq og eru túrarnir þar alla jafna um 8-12 vikna langir í senn. Yfir þann tíma fellur barnauppeldi og heimilishald alfarið á herðar Selmu Rutar og hinir hefðbundnu dagar geta stundum orðið strembnir.

„Þetta eru yfirleitt 2-3 mánuðir en lengsti túrinn hans hingað til varði í 4 mánuði. Hann er þá al-

veg í burtu þennan tíma og kemur ekkert heim í löndunarstopp eða neitt slíkt. Oftast er landað í Skagen í Danmörku eða í Færeyjum,“ útskýrir Selma og segir alla alla fjölskylduna færa ákveðnar fórnir til þess að dæmið geti gengið upp.

„Uppeldið á börnunum er mesta áskorunin við þetta fyrirkomulag myndi ég segja. Það getur verið þrautin þyngri að vera mikið ein með þau,“ segir hún og bendir um leið á að baklandið í Eyjum hafi oft stigið inn í og aðstoðað fjölskylduna þegar á hefur þurft að halda, og er Selma ekki í nokkrum vafa um að tengdafjölskyldan komi til með að gera slíkt hið sama þegar þau Guðbjartur og börnin hafa komið sér fyrir í Neskaupstað. „Dagarnir geta verið misjafnir en oftast erum við í nokkuð góðri rútínu. Það þarf að vekja börnin á morgnana, koma þeim út úr húsi, fara í vinnu, fara í búð eftir vinnu, sækja alla, skutla í og úr tómstundum, elda kvöldmat, ganga frá, svo þarf ég að hreyfa mig og á meðan fara börnin annað hvort til mömmu eða systur minnar á meðan, svo er bara sturta, horfa smá á, taka til það sem þarf að vera tilbúið næsta morgun eftir, bursta tennur og upp í rúm,“ listar Selma Rut upp og það er ekki laust við að maður taki andköf við lesturinn á hennar hefðbundnu dagskrá þegar Guðbjartur er á sjó.

Mikilvægt að fá „me-time“

Samkvæmt Selmu breytist dagskráin svo um munar þegar hann kemur í land. Það bæði léttir á herðum hennar og jafnar verkaskiptinguna. „Verkaskiptingin á heimilinu verður þá þannig háttað að allir hjálpast að með allt,“ segir hún en viðurkennir um leið að fjarveran viðhaldi ákveðinni spennu í sambandi hennar og Guðbjarts. „Mér finnst það vera það besta við það að eiga sjómann. Maður fær alltaf sinn tíma inn á milli, þennan svokallaða „me-time“ en svo finnur maður fyrir mikilli spennu þegar það fer að styttast í heimkomu. Þetta er svolítið blendið. Það er alltaf gaman að fá hann heim en líka alger forréttindi að fá að „me-time“,“ segir Selma Rut að lokum og óskar sjómönnum og fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn.

/Ásthildur Hannesdóttir

REIÐA SIG Á HVOR AÐRA ÞEGAR KARLARNIR ERU Á SJÓ

Þær Þórdís og Guðrún Veiga eru mjög samstilltar systur og miklar vinkonur. Ljósmynd/Aðsend

Systurnar Guðrún Veiga og Þórdís Jóna Guðmundsdætur eru mjög samrýmdar og ákváðu báðar að setjast að í Vestmannaeyja með árs millibili vegna atvinnutækifæra maka sinna. Þær segjast ekki sjá eftir þeirri ákvörðun að hafa flutt og lýsa lífinu í Eyjum sem friðsælu og góðu og telja mikil forréttindi fyrir börn sín að fá að alast þar upp.

„Við erum báðar svo sáttar og sælar hérna og sammála um að hér fá börnin okkar að blómstra og það er lykilatriðið,“ segir Þórdís en systurnar ólust upp á Eskifirði og bjuggu þar lengst af eða allt þar til þær hófu nám í Reykjavík.

Rataði ekki heim úr Herjólfi

Þórdís er í sambúð með Hákoni U. Seljan Jóhannessyni, vélstjóra á Bergi VE 44, og saman eiga þau soninn Auðunn Tryggva. Hún er yngri systirin og sú sem var fyrri til að láta vaða og flytja til Vestmannaeyja árið 2018. Sagan af því hvernig flutningurinn atvikaðist er stórskemmtileg og verður rakin hér á eftir.

Guðrún Veiga er gift Guðmundi Þór Valssyni, háseta á Vestmannaey VE 54. Þau eiga tvö börn, þau Val Elí og Sigrúnu Þórdísi. Líkt og áður sagði fluttist fjölskylda Guðrúnar Veigu til Vestmannaeyja ári á eftir þeim Þórdísi og Hákoni en segja má að Hákon hafi einmitt verið örlagavaldur þess.

„Á þessum tíma var ég að útskrifast úr hjúkrunarfræði um vorið. Hákon var þá búinn að vera að róa frá Eyjum í tvö ár. Fyrst við afleysingar og svo bauðst honum fastráðning. Hann varð strax yfir sig hrifinn af Vestmannaeyjum og lét mig oft heyra um ágæti eyjunnar,“ lýsir Þórdís sem hafði fengið sig fullsadda af ferðalögum fram og til baka á milli lands og Eyja með tilheyrandi styttingu á frítúrunum og ákvað að finna lausn á þeim vandkvæðum.

„Þar sem Hákon er vélstjóri hefur hann ýmsum skyldum að gegna þegar báturinn er í landi og því eru fríin hans styttri og fór dýrmætur í tími af fríinu í það að ferðast fram og til baka. Ég var orðin þreytt á því þannig ég stakk upp á því hvort við ættum ekki bara að flytja til Eyja,“ segir Þórdís

BÖRNUNUM ÞYKIR

ALLTAF JAFNSKEMMTILEGT AÐ KOMA Í PABBASKIP. HÉR ER

AUÐUNN TRYGGVI MEÐ HÁKONI, PABBA SÍNUM, UM BORÐ Í BERGI

Þórdís, Hákon og einkaprinsinn Auðunn Tryggvi. Ljósmynd/Aðsend

og Hákon tók hana af orðinu.

„Við keyptum fyrsta húsið sem við skoðuðum og ég rataði ekki einu sinni heim að húsinu þegar ég kom úr Herjólfi. Enda hafði ég bara komið einu sinni áður til Eyja og það var í skólaferðalagi þegar ég var í 10. bekk,“ segir Þórdís og hlær.

Hún segir marga hafa verið hissa á þessu uppátæki þeirra en það var eitthvað í hjarta hennar sem sagði að þetta væri rétt ákvörðun og lét hún hjartað ráða för.

„Sumum fannst þetta hálfklikkað en blessunarlega var þetta mikið gæfuspor fyrir okkur.“

Gerðist allt í skyndi

Guðrún Veiga játar því að auðveldara hafi verið að taka ákvörðun um að flytja til Eyja með það fyrir augum að þar hefðu þau Þórdísi og Hákon. „Það sakaði aldeilis ekki að vita af Þórdísi systur þar og að hún hafi verið komin á undan,“ segir Guðrún Veiga en flutningar þeirra æxluðust með svipað hröðum hætti og augljóst að þær systur séu þekktar fyrir eitthvað allt annað en að vera að tvínóna við hlutina.

„Hákon var á sjó hjá Bergi-Hugin og þeim vantaði mann í skyndi. Hákon hringir í Gumma sem var á þeim tíma í fæðingarorlofi, og athugaði hvort hann hefði áhuga á að taka einn túr í afleysingu. Gummi lét slag standa, túrunum fjölgaði svo fljótt og áður en ég vissi af vorum við að standa í

búslóðaflutningum til Vestmannaeyja,“ segir hún glettnislega.

Ötulir talsmenn jarðganga

Rúmum sex og sjö árum síðar eru systurnar enn búsettar í Vestmannaeyjum og Hákon og Guðmundur enn að róa í sömu plássum. Fjölskyldurnar tvær hafa skotið niður rótum í Eyjum og eru hvergi nærri á förum. Í það minnsta ekki á meðan öllum líður vel með búsetuna og hlutskipti sín þó það megi nú kannski deila um áætlanaferðir Herjólfs, sorphirðumálin og annað í þeim dúr.

„Það besta við að búa hér er botnlaus náttúrufegurðin. Við erum alltaf að sjá eitthvað nýtt og fallegt hérna. Stuttar vegalengdir, engar umferðartafir og frábært félagslíf - það er varla hægt að biðja um meira,“ segja þær systur og minnast á Herjólf í samhengi við það sem mætti betur fara í Eyjasamfélaginu.

„Við erum ötulir tals- og stuðningsmenn jarðganga milli lands og eyja,“ segja þær nánast í kór en lýsa á sama tíma upplifun sinni af samfélaginu í eyjum með jákvæðu móti.

„Samfélagið er mjög opið og okkur finnst fólkið hérna almennt taka vel á móti nýju fólki,“ segir Þórdís og Guðrún Veiga tekur í sama streng. „Já, sérstaklega þegar það heyrir að maður er utan af landi en ekki frá Reykjavík.“

Sjómennskan sett svip á lífið Á bernskuslóðum systranna, heima á Eskifirði líkt og þær segja, er sjávarútvegurinn burðarstólpi samfélagsins líkt og í Vestmannaeyjum. Þeim geira hafa systurnar því fengið að kynnast vel í gegnum árin en segjast þó ekki hafa mikla starfsreynslu á vettvangi sjávarútvegsins sjálfar. Og þó, því smjörþefinn fengu þær af fiskverkun á þurru landi á unglingsárunum.

„Ég vann í frystihúsinu á Eskifirði sem unglingur og tók eitt jólafrí í saltfiskverkun hjá afa okkar. Það var ágætis upplifun en hentaði mér ekki. Ég er mjög ljót með hárnet,“ segir Guðrún Veiga og uppsker hlátur frá systur sinni.

„Ég hef nánast ekkert unnið við beina fiskvinnslu. Stokkaði upp nokkrar línur fyrir pabba einhvern tímann en var ekki beðin um að koma aftur því þær voru allar ónothæfar,“ segir Þórdís og hlátrasköll systranna óma. En að þeirra sögn starfaði pabbi þeirra lengi á sjó og afar þeirra beggja megin voru báðir til sjós á árum áður.

„Sjómennskan hefur alltaf spilað stóran þátt í okkar lífi en þá sérstaklega núna þegar mennirnir okkar starfa báðir á sjó,“ segja þær og taka undir með hvor annarri þegar talið berst að fjarveru maka þeirra.

„Það er það eina sem við þolum ekki. Þeir eiga það til að missa af alls kyns uppákomum og merkilegum augnablikum,“ segir Guðrún. „Oft er líka mikil óvissa hvort og hvenær þeir eru í landi og hvar verður landað. Maður lærir einhvern veginn aldrei að stilla væntingum í hóf eins og með lengd á fríi og brottfarartíma,“ bætir Þórdís við.

Systurnar sammælast þó um að aðstæður sem þessar séu fljótar að venjast og verða hluti af þeim veruleika sem þær lifa.

„Allt hefur þetta sína kosti og galla en við þekkjum ekkert annað en þetta og maður býr bara til rútínu sem hentar. Þegar þeir eru í landi þá taka þeir svolítið við boltanum og geta komið mörgu í verk bæði í heimilishaldi og barnauppeldi ásamt því að eiga gæðastundir með fjölskyldunni.“

Treysta mikið á hvor aðra Systurnar segjast þakklátar fyrir að eiga hvor aðra að þar sem bakland þeirra sé allt á Eskifirði. Þær segjast vera samrýmdar með eindæmum og hefðu líklega aldrei tollað eins lengi í Vestmannaeyjum og raun ber vitni ef þær hefðu ekki haft hvor aðra allan þennan tíma.

„Stundum er það áskorun að hafa ekki aðgang að ömmum og öfum hér. Þetta hefur oft verið púsluspil, að púsla saman móðurhlutverkinu og vinnutímanum þegar Hákon er á sjó en þá er ég líka heppin að eiga skilningsríkan yfirmann og samstarfsfólk,“ segir Þórdís sem starfar í fullri dagvinnu sem hjúkrunarfræðingur á heilsugæslunni. Guðrún Veiga segist örlítið lausari við þar sem starf hennar gerir henni að mestu leyti kleift að stýra eigin vinnustundunum.

„Við treystum mikið á hvor aðra og hjálpumst eins mikið að og við getum. Það er pínu eins og við séum giftar og tölum oft meira við hvor aðra heldur en mennina okkar,“ segir Þórdís.

„Þó svo að við séum sáttar og sælar þá hefðum við líklega ekki enst svona lengi hérna án hvor annarrar.“

/Ásthildur Hannesdóttir

GLUGGAÐ Í SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ:

VETRARVERTÍÐIN Í EYJUM 1965

Vetrarvertíðin 1965 má teljast meðalvertíð, en viðbrigðin hafa verið mikil frá frábærri aflavertíð 1964. Það ber að þakka að engin stórslys urðu á vertíðinni.

Á vertíðinni sökk einn bátur, m.b. Valur. Var hann keyrður niður þar sem hann lá undir veiðarfærum skammt inn af Elliðaey. Engin slys urðu á mönnum.

Á vertíðinni voru gerðir út 86 bátar. Í upphafi vertíðar bar síldin uppi aflabrögðin, en þó var síldarafli mun lélegri en vertíðina 1964. Fiskvinnslustöðvarnar frystu síld af kappi og í lok janúar höfðu frystihúsin fryst rúm 2000 tonn.

Bátar voru að síldveiðum til 10. febrúar, og öfluðu vel, en gæftir voru mjög stirðar. Þetta mun vera fyrsta vetrarvertíð í Vestmannaeyjum, sem síld er söltuð og söltuðu eftirfarandi aðilar síld:

Vinnslustöðin 1926 uppsaltaðar tunnur Fiskiðjan 2200 -Ólafur & Símon 265 -Ársæll Sveinsson 600 -Samtals um 5000 uppsaltaðar tunnur

Það væri óskandi, að framhald gæti orðið á þessu og nýting síldarinnar til manneldis yerði meiri og fjölbreyttari en verið hefur. Í endaðan janúar fengu margir bátar góðan afla af ufsa á handfæri, t. d. Andvari frá Reykjavík, skipstjóri Jón Guðjónsson, 33 tonn í einum róðri. Upp úr miðjum febrúar fóru bátar að taka net og var þá hæsti bátur, Kap II, kominn með 167 tonn á línu. Afli í net var aðallega ufsi til að byrja með. Afli í marz var mjög lélegur, fyrri hluta mánaðarins til 16. marz öfluðust 4.400 tonn, en heildarafli í mánuðinum var 9.500 tonn. Í marzlok höfðu aflazt samtals 17.200 tonn.

1. apríl voru 10 bátar komnir með yfir 300 tonn. Nótabátar lögðu verulegan hluta af afla sínum upp í Þorlákshöfn í marz, annars var afli þeirra tregur og mest ýsa. Apríl varð svo að venju bezti mánuður vertíðarinnar, en fiskur kom þó seint og fór fyrst að aflast vel, er vika var liðin af aprílmánuði.

Í apríl bárust 19.500 tonn á land. Margir bátar fengu mjög góðan afla hér rétt austur af Eyjum — við Sandahraun, Mannklakk og á Leirnu. Veiddist þarna aðallega smáfiskur, og álitið að nýr árgangur væri á ferð.

Aflabrögð þessa vertíð eru mjög misjöfn, en margir bátar, sem eru með lítinn þorskafla, bætir hann upp með góðum loðnuafla, eins og t. d. Ófeigur II, Akurey og Viðey.

Afli í botnvörpu var yfirleitt góður og útkoma hjá togbátum nokkuð góð.

Fyrri hluta apríl voru 3 bátar á handfærum.

Á vertíðinni gengu 5 opnir bátar (trillur) - var afli fremur tregur: hæstur var Sigurjón í Hraungerði á Sleipni með 35 tonn. Reri hann með línu og handfæri, 2 á báti.

Bátar byrjuðu að taka upp net um mánaðamótin apríl-maí. síðasti netabátur tók upp netin á lokadag, 11. maí.

Nokkrir árekstrar urðu á miðunum milli nóta- og netabáta. Verður það ljóst af þessari vertíð, að það sem þarf og verður að gera, er að skerpa löggæzluna á miðunum og sekta þá menn og refsa öllum, sem eyðileggja vísvitandi veiðarfæri eða sýna uppivöðslusemi á hvora hliðina sem er. Bönn og höft á nýtízku veiðarfæri er uppgjöf okkar fyrir lögum og rétti á hafinu.

Síðustu árin hafa viðhorfin með landanir báta breytzt og flotinn orðinn hreyfanlegri, enda eðlilegt eftir því sem skipin stækka. Landaði fjöldi aðkomubáta hér í Vestmannaeyjum á liðinni vertíð og munu hafa landað hér 150 til 200 aðkomubátar, þegar mest var: komu stærri bátarnir hingað frá Þorlákshöfn. þegar þeir héldust ekki við þar vegna veðurs. Hefur aldrei komið eins áþreifanlega í ljós og í vetur hver lífhöfn og ég vil segja „landshöfn“, Vestmannaeyjahöfn er orðin, en auk fiskiskipa voru hér stöðugar komur flutningaskipa að taka afurðir. Það er því réttmæt krafa, að ríkið hlúi enn betur að höfninni hér til hagsbóta íslenzkum fiskimönnum og þjóðinni í heild. Hér vantar t. d. nauðsynlega bryggjukrana. Þá þarf að auka bryggjuplássið, losa höfnina við óhreinindin svo að ekki sé meira sagt. En í heild má segja um Vestmannaeyjahöfn, að hún sé til sóma þeim er þar hafa ráðið uppbyggingu þessarar lífæðar byggðarlagsins.

Vertíðaraflinn og nýting hans.

Bolfiski landað frá áramótum til 15. maí:

Af bátum í föstum viðskiptum . . . 36.000 lestir í

3945 róðrum

Ýmsir bátar . . . 2.500

Samtals 38.500 lestir

Aflahæstu bátar:

1. M.b. Leó 1050 lestir, 75 róðrar í net

2. M.b. Stígandi 1028 lestir, 82 róðrar lína og net

3. M.b. Ísleifur III 874 lestir, 79 róðrar lína og net

4. M.b. Björg SU 816 lestir, 59 róðrar lína og net

5. M.b. Ver 764 lestir, 79 róðrar lína og net

6. M.b. Sæbjörg 742 lestir, 73 róðrar lína og net

7. M.b. Lundi 731 lestir, 68 róðrar lína og net

8. M.b. Kap II 667 lestir, 79 róðrar, lína, nót og net

Togbátar:

Baldur 630 lestir í 32 sjóferðum

Suðurey 564 lestir í 35 sjóferðum

Línubátar voru flestir 25, afli 2.235 t. í 446 r.

Netabátar voru flestir 36.

Aflahæstu bátar á síld og loðnu:

Hjá Fiskimjölsverksmiðjunni:

Ófeigur II 16.500 tunnur (loðna, síld)

Bergur 16.400 (loðna, síld)

Huginn II 15.300 (síld)

Meta 10.200 (loðna, síld)

Hannes Hafst. 7.900 (loðna, síld)

Hjá Síldarverksmiðjum Einar Sigurðssonar:

Akurey 13.300 tunnur (síld)

— 11.600 tunnur (loðna)

Ísleifur IV 11.300 tunnur (síld)

Engey 9.400 tunnur (síld)

Súlan EA 5.600 tunnur (síld)

Ólafur Friðbertsson 4.300 tunnur (síld)

Viðey 13.000 tunnur (síld)

heimslod.is /Guðjón Ármann Eyjólfsson

SJÓMANNAFÉLAGIÐ JÖTUNN – 90 ÁRA

Hópmynd tekin 21. apríl 1984 og sýnir nokkra félaga Sjómannafélagsins Jötuns fyrir framan fána félagsins. Á myndinni eru meðal annars Ágúst Helgason, Sigurður Sveinsson, Indriði Rósenbergsson, Elías Björnsson, Þorsteinn Guðmundsson, Ástþór Jónsson og Ægir Sigurðsson.

Árið 2024 fagnaði Sjómannafélagið Jötunn í Vestmannaeyjum 90 ára afmæli sínu. Félagið hefur gegnt lykilhlutverki í að bæta kjör og réttindi sjómanna í Eyjum frá stofnun þess árið 1934.

Upphaf og fyrstu árin

Jötunn var stofnað 24. október 1934 með það að markmiði að standa vörð um hagsmuni sjómanna í Vestmannaeyjum. Fyrsta stjórn félagsins skipuðu Guðmundur Helgason (formaður), Kristinn Ástgeirsson (ritari), Elías Sigfússon (gjaldkeri), Sighvatur Bjarnason og Jónas Bjarnason. Fljótlega eftir stofnun sótti félagið um aðild að Alþýðusambandi Íslands, sem samþykkt var samhljóða.

Barátta fyrir bættum kjörum Árið 1944 tók félagið þátt í sinni fyrstu kaupdeilu undir forystu Sigurðar Stefánssonar, sem þá var nýkjörinn formaður. Deilan snerist um að koma á taxta fyrir sjómenn á ístlutningaskipum, þar sem slík útgerð hafði aukist og sjómenn höfðu ekki tryggð kjör. Eftir atkvæðagreiðslu meðal félagsmanna og vinnustöðvun náðist samkomulag við útgerðarmenn, og taxtinn var samþykktur.

Félagsstarf og þróun

Félagið lagði áherslu á að bæta kjör sjómanna og tryggja réttindi þeirra. Árið 1946 samþykktu sjómannafélög í Eyjum að afnema sunnudags-

róðra og vinnu á helgidögum, með undantekningum fyrir ákveðnar veiðar. Þetta var liður í að bæta vinnuaðstæður sjómanna.

Stjórn og forysta

Eftir andlát Sigurðar Stefánssonar árið 1967 tók Jónatan Aðalsteinsson við formennsku og gegndi því embætti til ársins 1975. Þá tók Elías Björnsson við sem formaður og gegndi því embætti næstu 32 árin eða til 2006 þegar Valmundur Valmundsson tók við keflinu. Þorsteinn Ingi Guðmundsson varð svo formaður 2015 og Kolbeinn Agnarsson núverandi formaður tók við árið 2019.

Núverandi starfsemi og framtíðarsýn

Í dag heldur Sjómannafélagið Jötunn áfram að vinna að hagsmunum sjómanna í Vestmannaeyjum. Félagið býður upp á ýmsa þjónustu, þar á meðal kjarasamninga, lögfræðiráðgjöf og orlofshús. Stjórn félagsins skipa nú Kolbeinn Agnarsson (formaður), Sigurfinnur V. Sigurfinnsson (varaformaður), Árni Þór Gunnarsson (gjaldkeri), Ingólfur Ingvarsson (ritari), Ingi Þór Arnarsson, Eysteinn Gunnarsson, Ríkharður Zoega Stefánsson og Finnur Freyr Harðarsson. (sjomannafelag.is)

Með 90 ára sögu að baki stendur Sjómannafélagið Jötunn sem traustur málsvari sjómanna í Vestmannaeyjum og heldur áfram að vinna að bættum kjörum og réttindum þeirra.

Hágæða

og iðnaðinn í yfir 50 ár

HNÍFALOKAR · RENNILOKAR · SPJALDLOKAR · KEILULOKAR · SÍÐULOKAR BOTNLOKAR ·

Metnaður og þjónusta í þína þágu

Ísfell óskar sjómönnum og fjölskyldum þeirra til hamingju með sjómannadaginn

NÝR KAFLI Í SÖGU MD VÉLA EHF OG

Samstarf tveggja rótgróinna fyrirtækja – sameiginleg framtíðarsýn og aukin þjónusta Tvö öflug og reynslumikil fyrirtæki, MD Vélar ehf og Skipalyftan ehf í Vestmannaeyjum, hafa nú tekið höndum saman með það að markmiði að efla þjónustu og auka slagkraft á sviði þjónustu við sjávarútveg, orkulausnir og iðnað um allt land. Skipalyftan ehf var stofnað árið 1981 og hefur verið einn af hornsteinum þjónustu við skipaflota og fyrirtæki í Vestmannaeyjum. Þar býr mikil fagþekking og gífurleg reynsla og hafa ráðamenn byggt um aðstöðu með metnað og faglega þjónustu að leiðarljósi.

MD Vélar ehf var stofnað árið 1990 og á að baki langa og sterka sögu í þjónustu við sjávarútveginn.

Skipalyftan ehf var stofnuð 14. nóvember 1981. Fyrirtækið varð fljótt lykilaðili í þjónustu við útgerð í Vestmannaeyjum og sinnt meðal annars verkefnum á borð við lengingar, yfirbyggingar og viðhald en áður þurfti að leita eftir þessari þjónustu á meginlandið.

Árið 1998 smíðaði Skipalyftan sitt eina skip, dráttarbátinn Lóðsinn. Lóðsinn hefur þjónustað Vestmannaeyjabæ og sannað sig sem nauðsynlegur þáttur í þjónustu við útgerð. Allur vélbúnaður í Lóðsinn er frá MD Vélum, en þar með lagði MD Vélar sitt af mörkum í þessu metnaðarfulla verkefni og tryggðu skipinu áreiðanlegt afl og gæði frá upphafi. Í dag starfa um 40 manns hjá Skipalyftunni, og þar af eru þrír starfsmenn sem hafa verið þar frá upphafi. Skipalyftan starfar nú sem véla- og plötusmiðja, sinnir þjónustu og rekur verslun með vörur tengdar sjávarútvegi og málmiðnaði.

Framtíðarsýn og ný nálgun

Í takt við þessa stefnumarkandi þróun hafa MD Vélar og Skipalyftan sameinast um skýra framtíðarsýn, þar sem áhersla er lögð á öfluga þjónustu og vöxt til lengri tíma og markar stórt skref í þá átt. Nýlega bættist við öflugt teymi MD Véla,

sölu- og verkefnastjóri. Með hans fersku sýn og dýrmæta reynslu, er fyrirtækið betur í stakk búið en nokkru sinni fyrr, til að mæta síbreytilegum þörfum markaðarins.

Sterkari saman

Fyrirtækin deila sameiginlegum gildum: fagmennsku, gæðum og áreiðanleika. Þessi samvinna er ekki aðeins viðskiptaleg – hún snýst um að byggja upp framtíð með traustum grunni og sameinuðu verklagi. Með samstarfinu eflist þjónusta við viðskiptavini bæði á sjó og landi, ekki aðeins í Vestmannaeyjum, einnig um land allt. Nýr kafli er hafinn – og hann lofar góðu.

Innilegar hamingjuóskir kæru sjómenn og fjölskyldur

Við sendum öllum sjómönnum og fjölskyldum þeirra heillaóskir í tilefni dagsins!

SJÓMANNSKONUR

Að eiga sjómann sem maka hefur með ýmsu móti áhrif á fjölskylduna og ekki síst eiginkonuna sem er þá ein með þau verkefni sem tengjast fjölskyldunni. Við heyrðum í nokkrum hörkuduglegum sjómannskonum:

Nafn: Barbora Gorová.

Starf: Ég er leyfishafi yfir apótekinu í Eyjum.

Fjölskylduhagir: Ég kem frá Tékklandi og á þar foreldra og einn bróður. Maðurinn minn heitir Gísli Matthías Sigmarsson og það er að bætast við hundur í fjölskylduna hann Leó, Golden Retriever sem við ætlum að passa næstu mánuði.

Hversu lengi hefur þú verið sjómannskona? Í haust verða komin 10 ár.

Hvað er það lengsta sem að maðurinn þinn hefur verið í burtu? Það voru oft alveg 3 mánuðir þegar Gísli var hér í Eyjum á sjó og ég var í doktorsnámi úti. Það var alltaf mjög erfitt að kveðja hann en mjög spennandi þegar við hittumst aftur.

Á hvaða tímum er fjarveran erfiðust? Gísli er vélstjóri á Herjólfi núna en áður fyrr var hann á Breka Ve, þetta er allt annað líf í dag. Hann kemur heim á kvöldin og þess á milli fær hann góð frí. En mér fannst mest erfitt að plana eitthvað þegar hann var að vinna á Breka það var meiri óvissa þar hvenær hann kæmi heim og hvenær hann ætti frí. En auðvitað þegar eitthvað kom upp á í fjölskyldunni og hann var á sjó þá gat það oft verið erfitt. En hann er varla á sjó núna; en þrátt fyrir það sé ég hann samt oft ekki í nokkra daga þegar hann á vinnutörn en fríin sem hann fær eru svo löng og góð að það bætir allveg upp fyrir það.

Finnur þú mun að vera sjómannskona í dag og áður? Ég elska að fara til ömmu Bobbu í kaffi til að hlusta gamla sögur hvernig þetta var í gamla daga. Þetta er ekki sambærilegt, það er mun meira öryggi á sjó í dag en var, betri skip og búnaður. Hún Bobba sagði mér að hún slökkti alltaf á útvarpinu þegar var vont veður og afi Gísli var á sjó. Núna er hægt að fylgjast með staðsetningu skipanna og nánast alltaf internet samband. Ég var í sambandi og fylgdist með á marine traffic. Get ekki ýmindað mér hvernig þetta var í gamla daga þegar að konur voru heima í vondu veðri með 7 börn að sjá um heimili, bíða og stundum vonast eftir að maðurinn komi heim. Íslenskar konur eru mjög sterkar! En ekki má gleyma sjó-

mönnum, sjómennska er merkilegt starf, krefjandi og getur verið hættulegt. Margir sjómenn eru lengi frá fjölskyldunni og missa því oft af allskonar merkidögum.

Hvernig er sjómannadagshelginni yfirleitt háttað hjá ykkur? Það er rosa mikið að gera hjá okkur báðum. Ég er á fullu að græja lyfjakistur í skipin vegna þess að það er stopp hjá öllum skipum svo það þarf að nýta tímann vel. Gísli er formaður í sjómannadagsráði svo öll helgin er þétt setin hjá okkur, en okkur fynnst þessi helgi alltaf mjög skemmtileg. Á föstudeginum förum við á tónleika. Á laugardögum er ég yfirleitt að vinna og svo er ball í Höllinni. Það er mjög góð stemning í apótekinu því að margar konur eru að koma og versla og allir eru svo glaðir. Á sunnudeginu förum við í kirkju; svo Stakkó, kaffi í Akóges og svo ljúkum við helginni með því að fara út að borða hjá Einsa Kalda og slútta með sjómannadagsráði. Mér finnst Sunnudagurinn alltaf skemtilegastur. Geggjuð helgi en á mánudaginn er ég bara glöð að þessi helgi er búin, þetta er svoldið eins og Þjóðhátíð

Eitthvað að lokum?

Til hamingju með daginn sjómenn og fjölskyldur þeirra.

þeirra til hamingju með daginn!

Við óskum sjómönnum & fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn!

Sjómannadagsráð Vestmannaeyja

Sjómannadagurinn 2025

Sjómenn til hamingju!

VM Félag vélstjóra og málmtæknimanna óskar sjómönnum og fjölskyldum þeirra til hamingju með daginn

LAND CRUISER 250

TOYOTA FÖRUM LENGRA