Pivotal Response Treatment
Kinderen zijn van jongs af aan gemotiveerd voor sociale interactie met anderen. Als ze nog maar één jaar zijn, zijn ze al nieuwsgierig naar alles wat ze zien en beginnen vragen te stellen over de wereld om hun heen. Ze gaan wijzen en vragen (meestal nog zonder woorden). Door de antwoorden van de mensen om hun heen, leren kinderen veel over hun omgeving. Het kind neemt initiatieven in de interactie en de volwassene reageert daarop. Zo leert het kind de taal, oogcontact maken, gebaren gebruiken, imiteren, samenspelen, beurtgedrag etc. Als een kind bijvoorbeeld wijst naar een hond en de ouder vragend aankijkt, zal de ouder zeggen: ‘Hond, dat is een hond!’. Als het kind vervolgens probeert het woord te herhalen (‘hon’), reageren ouders enthousiast ‘Ja, hond!’. Op deze manier leert het kind veel informatie in de sociale interactie met anderen. We spreken dan van ‘leermomenten’. Dit is het fundament voor al het leren.
Door de antwoorden van de mensen om hun heen, leren kinderen veel over hun omgeving.
Pivotal Response Treatment Bij kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) gaan deze natuurlijke leermomenten anders. Kinderen met ASS zijn niet of nauwelijks gemotiveerd voor de sociale interactie en nemen hierdoor ook veel minder vaak initiatieven in het contact. Daardoor krijgen zij veel minder informatie mee over de wereld om hun heen en missen ze daardoor ook veel natuurlijke leermomenten. Pivotal Response Treatment (PRT) richt zich op de kernvaardigheid ‘motivatie tot interactie’. Doel is om zo veel mogelijk leermomenten op te zetten waarbij het kind leert initiatief te nemen in contact. Hierdoor verbeteren de sociale en communicatieve vaardigheden en verminderen gedragsproblemen. Bij behandeling van jonge kinderen volgt de PRT een ouder-educatie-model: ouders spelen met hun kind terwijl een trainer hen technieken leert om de interactie te vergroten. Plezier in contact staat hierbij centraal en de interesses van het kind worden als uitgangspunt genomen. Bekende taken worden afgewisseld met nieuwe taken, waardoor het kind voldoende succes ervaart. Ook leren ouders hoe zij gedurende de hele dag de communicatieve vaardigheden van hun kind kunnen stimuleren, zodat het kind met een autismespectrumstoornis ook de hele dag door leert, net als zijn leeftijdsgenootjes.
3
Basis stappen van de PRT 1)
Weet wat je kind motiveert Inventariseer wat je kind leuk vindt om te doen. Welk speelgoed of welk voorwerp is favoriet? Welke activiteit doet je kind graag? Wat eet of drinkt hij graag? Probeer ook eens nieuwe dingen uit om te kijken of je kind het leuk vindt, als hij bijv. enkel geïnteresseerd is in één soort materiaal/ activiteit. Probeer fysiek contact spelletjes te spelen (bijv. kietelen/ hop paardje hop) en probeer er een routine spelletje van te maken.
2)
Zorg dat je kind je nodig heeft zodat hij gemotiveerd raakt om initiatief te nemen in het contact Onderbreek spelletjes of liedjes, zodat je kind kan aangeven dat hij wil dat je verder gaat. Of zorg voor gedeelde controle, waarbij het kind de knikkerbaan heeft en jij de knikkers, zodat je kind kan aangeven dat hij de knikkers wil. Of wacht en houd je van de domme, zodat je kind de kans krijgt om aan te geven wat hij wil. Als je kind zelf een obstakel tegen komt (de materialen die hij wil staan te hoog om te kunnen pakken), help dan niet automatisch, maar wacht tot je kind initiatief neemt tot hulp vragen. Hoe passiever jij je opstelt, hoe meer kans je kind heeft om actief initiatief te nemen in het contact.
4
Het is belangrijk om aan te sluiten bij het niveau van je kind, in veel gevallen betekent dat: praat minder!
3)
Help je kind op een passende manier aan te geven wat hij wil (prompten) Als je wilt dat je kind een woordje zegt voordat hij iets krijgt, kun je bijvoorbeeld gebruik maken van een hint (prompt) om je kind te leren wat je van hem verwacht (bijv. ‘bal?’). Een kind kan dan proberen dit te imiteren. Het communicatieniveau van een kind is leidend in wat voor prompt passend is. Daarbij is het van belang, dat je wel eerst de aandacht van je kind hebt , voordat je een prompt geeft.
4)
Beloon goede pogingen van je kind met een natuurlijke bekrachtiger (datgene waar je kind om vraagt) Als je kind aangeeft ‘bal rollen’, beloon je dit goede initiatief direct, door de bal naar hem toe te rollen. Het rollen van de bal is in dat geval de natuurlijke bekrachtiger. Ook hierbij bepaalt het communicatieniveau van je kind wat een goede poging is en wanneer een bekrachtiger verdiend is. Belangrijk is om zo snel mogelijk een bekrachtiger te laten volgen na een goede poging.
Daarnaast: ›› ››
››
Speel enthousiast, energiek en met expressie om je kind te motiveren voor interactie. Stel geen vragen die je kind niet kan beantwoorden (zoals wat is dit? Waar heb je zin in?). Maak liever opmerkingen over wat je ziet (jij wilt de bal). Praat met 1 woord meer dan je kind gebruikt. Als je kind nog niet praat of in een paar losse woordjes praat, praat dan in losse woorden. Praat je kind in korte zinnen, praat dan in iets langere zinnen. Het is belangrijk om aan te sluiten bij het niveau van je kind, in veel gevallen betekent dat: praat minder!
5
Praktische informatie Als ouders kunt u deelnemen aan de PRT indien: ›› Uw kind ASS heeft en er sprake is van een ontwikkelingsleeftijd heeft van 0-5 jaar. ›› U als ouders samen met uw kind wekelijks naar het ATN kunt komen voor PRT behandeling. U kunt niet deelnemen aan de PRT indien: ›› Er sprake is van auditieve of visuele beperkingen bij uw kind. ›› Er sprake is van een verstandelijke beperking bij beide opvoeders. ›› Gedragsproblemen op de voorgrond staan. ›› Draaglast van ouders groter is dan draagkracht. Opbouw van de sessies Er wordt gestart met 8 wekelijkse sessies PRT, waarbij zowel ouders als kind aanwezig zijn. Hiervan zullen 6 bijeenkomsten bij het ATN zijn en 2 bijeenkomsten bij de ouders thuis. Aansluitend aan de 8 sessies vindt er een evaluatiegesprek plaats met de ouders . Indien na de evaluatie vervolgbehandeling van PRT nodig is, kan de behandeling maximaal 2 keer met 8 sessies (+ 2x een evaluatiemoment) worden verlengd. Er is een maximale behandelduur van 27 sessies (inclusief 3 evaluatiemomenten).
6
Aanmelden Aanmeldingen kunnen worden gedaan door: ›› De betrokken behandelaar vanuit het ATN ›› (huis) artsen ›› Integrale Vroeghulp (IVH) ›› Gebiedsteams van de gemeente ›› CJG/ Consultatiebureau ›› Medisch specialisten ›› MOD/MKD of KDC PRT wordt geboden vanuit de locaties ATN Groningen en ATN Friesland. Voor meer informatie over PRT of vragen over een eventuele aanmelding, kunt u contact opnemen met het ATN Groningen of ATN Friesland.
Ervaringsverhalen, handige website en tips kijk op www.jonx.nl
Contactgegevens Autisme Team Noord-Nederland (ATN) Groningen Laan Corpus den Hoorn 102-2 9728 JR Groningen Postbus 86 9700 AB Groningen Telefoon 050 – 522 32 99 Fax 050 – 522 32 66 atngroningen@lentis.nl ATN Groningen heeft een algemeen telefonisch spreekuur van maandag t/m vrijdag van 09.00 tot 10.00 uur. Autisme Team Noord-Nederland (ATN) Friesland Zuiderdwarsvaart 72 9203 JB Drachten Telefoon 0512 – 33 49 50 Fax 0512 – 33 49 69 atnfriesland@lentis.nl
Autisme Team Noord-Nederland (ATN) Drenthe Crerarstraat 6c 7901 AE Hoogeveen Telefoon 0528 – 22 99 30 Fax 0528 – 22 99 49 atnhoogeveen@lentis.nl ATN Drenthe heeft een algemeen telefonisch spreekuur op dinsdag en vrijdag van 13.00 tot 14.00 uur.
Meer informatie? Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de Informatieservice van Lentis: 050 – 522 31 50 Informatieservice@lentis.nl ©Jonx|Lentis, 2016 Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend.
ATN Friesland heeft een algemeen telefonisch spreekuur van maandag t/m donderdag van 13.00 tot 14.00 uur.
J 0069 | 09-2016
Vormgeving Dorèl Extra Bold