KO SKOLA E O K TZA LAKUN DIZKARIA AL
2017 MAIATZA
IKIMILIKILIKLIK
Interes Guneak: Eskolako albisteak Arnas aparatua Gure beldarrak La vuelta al mundo en postales Mundua berdea da, ala ez? Packing for the camp
La huerta de la escuela
AURKIBIDEA
2
Eskolako albisteak
3
Urarekin esperimentatuz
4
Ikasturtea amaitzen ,izenak ikasten
6
Arnas aparatua: esperimentua
8
Descripciรณn de algunos pueblos y ciudades
10
Igarkizunak
12
Ikasturteko bertsoak
13
A horrible trick
14
Adiskidetasuna lantzen
15
Gure beldarrak
16
Erleek eta listorrek zizta ez egiteko gomendioak
18
La vuelta al mundo en postales
19
Mundua berdea da, ala ez?
20
Packing for the camp
22
Txisteak
23
La huerta de la escuela
26
Potato surprise
27
Have chocolate
28
Chocolate chip cookies
29
Food Wordsearch
30
Challenge boardgame Door-to-Door
31 IKIMILIKILIKLIK
ESKOLAKO ALBISTEAK
6. MAILA
BASOA Aurreko Ikimiliklikean -gogoratuko zaretekontatu genizuen gure asmoa eskolako basoa egiteko. Zuhaitzen haziak hartu genituen mendian eta gelan eduki ditugu. Hazi haietatik landare batzuk atera dira -argazkian ikus ditzakezue-, hiru haritz eta erkametz bat, eta zaintzen ari gara. Dagoeneko zuhaitz txikiak dira. Beste aldetik, guraso batek beste bi zuhaitzen landare txiki eskolara ekarri digu, eta 1.mailan dituzte. Bitartean, Lakuntzako alkateari idatzi genion gure asmoa azaltzeko eta ongi hartu zuen, interesgarria iruditu zitzaion. Orain udalan ari dira gure ideia aztertzen eta badirudi basoan gordeko duten zatia gure zuhaitzak jartzeko eta gauza gehiagorako izango dela. Beraz, ideia hau proiektu zabalago batean bihur daiteke, Lakuntzako neska-mutil guztiona.
BURUHANDIAK
EUSKARAREN PUZZLEA Urte honetan eskolan beste proiektu berri bat hasi gara. Euskaraz hitzegiteko ohitura hobetzeko egin dugu. Astero euskaraz hitzegiten badugu puzzle baten pieza bat ematen digute. Puzzlea aste bat lehenago taldean egiten ditugun argakietako bat da. Puzzle osoa osatzen dugunean irakasleek gure gustoko den ekintza bat antolatzen dute. Dagoeneko maila gehienek bi puzzle osatu dituzte. Ideia hau guri asko gustatzen zaigu, eskolan euskara gehiago entzuten delako eta gero ekintza polit bat egiten dugulako. Eskerrak ematen dizkiogu eskolari urte zoragarri hau ezin hobea izan delako. 2017ko maiatza
Xabi gure irakasleak proposatu zigun plastikan buruhandi batzuk egitea eta guk baietz esan genuen. Lehenengo lau puxika handi bat hartu genituen eta paper berezi batekin, ura eta kola nahastu eta paper berezi hori busti eta puxikan itsatsi genuen. Lehortzen utzi eta handik egun batzuetara berriro gauza berbera egin genuen baina kapa lodiago batekin eta horrela bi kapa gelditu ziren. Berriro lehortzen utzi eta hurrengo egunean eskaiola jarri eta puxika lehertu genuen. Buruhandien gogortasuna lortuta zegoen. Ondoren marraztu buruhandeii ze forma eman behar genizkien. Gero forma eman paper-pasta eta eskaiola bendekin eta kolorea emango diegu. Xabik guri esan ziguna buruhandiak festetan erabiltzeko zirela eta ea asko erabiltzen den. Baino batzuk ez geunden konforme eta esan genuen eskolarako uzteko. Beraz, nahi duenak festetan erabiliko ditu eta bestelako momentuetan eskolan erabiliko dira.
3
4
IKIMILIKILIKLIK
4. MAILA
2017ko maiatza
5
HH1.– 3 URTEKOAK
IKASTURTEA AMAITZEN, IZENAK IKASTEN… Ikasturtea, jolasean, kantuan, dantzan, gorputza mugitzen, manipulatzen, arakatzen… ibili gara.
Horretaz gain, buruari ematen aritu gara, lan eta lan.
Pixkanaka, konturatu gabe, hizkiak deitzen ziren zerbait daudela ohartu gara, eta ez hori bakarrik… Gure behatzekin belkroan sentitu eta ogi birrinduan jar dezakegula…
Hauek ezagutzean, gure izenak zeintzuk diren eta gure gauzak non dauden jakin dezakegula, inoren laguntzarik gabe…
6
IKIMILIKILIKLIK
Eta azkenik, gure eskutxoak indarra dutenean, hizkiak diren hauek erabiliz, gure izenak, paper gainean jarri daitezkeela jakin izan dugu .
Ea hurrengo urtean nork geratzen gaituen, txapeldun batzuk eginak gaude!
2017ko maiatza
7
8
IKIMILIKILIKLIK
1. MAILA
2017ko maiatza
9
DESCRIPCIÓN de algunos pueblos y ciudades UNANUA
Unanua es un pueblo pequeño situado en la ladera de una montaña. Sus calles son estrechas y empinadas. Todas las casas tienen el suelo de madera y son muy bonitas. El cementerio es la parte más apartada del pueblo. La iglesia tiene un campanario que conserva la campana. La tocan de una forma especial cuando hay algún incendio en el pueblo, para avisar a la gente.
DONOSTIA
Es una ciudad muy grande. Tiene muchos barrios y edificios muy altos. Vive mucha gente y se celebran unas fiestas muy bonitas. La parte vieja tiene muchas calles y dos bibliotecas Elkar. Hay muchos coches y autobuses pero no hay mucha contaminación. También cuenta con tres playas con olas muy grandes donde hay muchos surfistas.
NUEVA ARTICA
Tiene unas calles muy anchas. Sus casas son muy altas y vive mucha gente en ellas. Hay muchos parques y muchas plazas. Al lado de la que yo vivo hay una pista de futbito. También hay muchos comercios y bares. Al lado de Nueva Artica está la tienda de deportes Decathlon y a pocos metros, el centro comercial de Mercadona. En Nueva Artica circulan muchos coches y tienes que andar por las calles con mucha precaución.
10
IKIMILIKILIKLIK
3. MAILA LAKUNTZA
Es un pueblo pequeño. Tiene unas calles anchas. Muchas de sus viviendas son casas solas pero también hay algunos pisos. Las casas son blancas y tienen los tejados rojos. También hay una iglesia muy alta y en la torre de la iglesia hay un reloj muy grande. Tenemos tres parques y dos plazas. Cuando salimos de la escuela jugamos en uno de ellos y nos lo pasamos muy bien.
PLAZA DEL PUEBLO DE LAKUNTZA
La plaza del pueblo de donde yo vivo justo está en la parte vieja. Arriba de la plaza está la iglesia y cuando las campanas suenan, se oye por todo el pueblo. En una de las esquinas de abajo de la plaza hay un bar llamado Tximonena. En la otra esquina está el ayuntamiento y, debajo del ayuntamiento, está la biblioteca donde puedes leer tranquilamente.
2017ko maiatza
11
2. MAILA
Mila bidetan zehar munduan barrena eta beti etxetik hurbil dabilena. Zer da?
Asmakizunak
Txiki ak zulo , borobil eki ak, balio n, gutx ik baka rrik e oa do e alkan lkar dora eta b rekin batz ue este ja Zer d tan ikus iko d ntzi a? uzu.
Zer dela eta zer dela zenbat eta gehiago kendu orduan eta handiago dena. Zer da? pelik a x t u d Ez rua u b i a b baina adu b k i r i r r o a. u r u b i l z eta e Zer da?
12
Begiak izaten ditu baina egoten da geldi ibaiak pasatzen dira bere azpitik. Zer da?
Korrikalari azkarra ez txakurra, ez katua ehiztaria atzetik dator nekatua. Zer da?
Lehiaketa askotan ikusi dut nik ezin txapeldun izan bera izan barik. Zer da?
Hamabi geltoki ditu eta bi langile ibiltari, bata luzea eta bizkorra bestea laburra eta alferra, eta beti tik-tak ari. Zer da? IKIMILIKILIKLIK
5. MAILA
2017ko maiatza
13
6. maila
Horror story
14
IKIMILIKILIKLIK
ADISKIDETASUNA LANTZEN
HH2.– HH3
Lau eta bost urtekook ipuinen bitartez adiskidetasuna landu dugu.. Ipuinetan agertzen ziren egoera, jarrera eta joera desberdinek gure haur bizipenekin lotu, hausnartu eta erabakiak hartzerakoan kontzienteak eta kritikoak izaten lagundu nahi izan digute. Hauek izan dira landu ditugun ipuin horietako batzuk: “Zeurea da errua”, “Korri Sebastian korri”, “Hitz politak jan egin zituen sorgina”, “Ezetz esaten ikasi” “ e
Eman eta gero” ipuineko protagonista Marikris da eta laguntza eskatu digu galdera honi erantzuteko: ZER EGIN BEHAR DA LAGUNAK IZATEKO? Gure iritziak papertxo batean idatzi, botila batean sartu eta itsasora bota ditugu. Azkenean, haurrak lagunak izatearen garrantziaz jabetu gara. Jakin nahi duzue zer idatzi dugun? Lagunak izateko…
-“ Behar dutenean lagunei lagundu behar diegu”
-“Besotik ez diegu tira egin behar” -“Gurekin jolasten utzi behar diegu.” -“ Lagunak ez ditugu bakarrik utzi behar”. -“ Zerbait egin nahi ez dugunean lagunari ezetz esaten ikasi behar dugu” -“Lagunei gauza politak esaten lagun gehiago lortuko ditugu” …
2017ko maiatza
15
16
IKIMILIKILIKLIK
HH 2.– 54urtekoak
2017ko maiatza
17
HH 3.– 5 urtekoak
18
IKIMILIKILIKLIK
2017ko maiatza
19
M. MARKOTEGI LITERATUR LEHIAKETA
-
NARRAZIOA, 1. SARIA
ZERUA BERDEA DA, ALA EZ? Institutuko lehen eguna, autobusera igotzera zihoan baina ez zegoen modurik. Beherantz begiratu zuen eta aleta handi eta laranja batzuk ikusi zituen bere oinetan jantzita. Bihotzak mila taupada ematen zizkion segunduko, eta urduri jartzen hasia zen. Bapatean soinu bat entzun zen: “Rin, Riiin”. Autobusa joan egin zela uste zuen. Baina ez, momentu horretan, esnatu zen eta iratzargailua zela ikusi zuen. Amets txar bat besterik ez zen. Imani 12 urteko neska bat zen. Imaniri rock musika eta baita kiroletan aritzea asko gustatzen zitzaion. Gainera ikasle ona zen, eta jendeari laguntzen zion beti. Udako azken eguna zen, egun koloretsua benetan. Baina Imanik etxean geratzea nahiago zuen hurrengo egunerako gauzak prestatzeko. “Ze pozik nagoen, bihar institutuko lehen eguna da” zioen bere bururako. Orduan bere gelara korrika joan, aitak erositako motxila berria atera eta gauzak sartzen hasi zen: zorroa, ikasliburuak, koadernoak, etab. Gau horretan goiz joan zen ohera, hurrengo egunerako indarberritzera. Hurrengo egunean poz-pozik jaiki zen. Argia baino azkarrago prestatu eta gero autobusa itxarotera joan zen. Iritsi zenean, Imani autobusera igo egin zen eta neska argal ilehori baten ondoan eseri zen. -Zer izen duzu? -galdetu zion neskak Imaniri - Imani, eta zuk? -erantzun zion honek. - Nik Sara. Berria al zara? Nire bigarren urtea da hemen. - Bai, berria naiz -berriro Imanik. Momentu horretan autobusa gelditu egin zen eta guztiak behera jaitsi ziren. Gelara sartu zirenean Imani mahai batean eseri eta gauzak ateratzen hasi zen. Irakaslea iritsi zenean izenengatik galdetu zien. Imanik bere izena esan zuenean guztiak barrez hasi ziren eta neska oso urduri jartzen hasi zen. Gero irakasleak biderketa batzuk galdetu zizkion zekiena ikusteko, baina ikasle azkarra izan arren nahasi egin zen eta galderak gaizki erantzun zituen. Patiora atera zirenean : -Ze tuntuna zaren -esaten zioten Imaniri. Neskak disgustu handia hartu zuen eta izkina batean eseri zen, zer egin jakin gabe. Negarrez hasteko zorian zegoen. Triste, lurrari begira jarri zen, eta berriro aletak ikusi zituen oinetan. Gainera bere buruarekiko “tuntuna” errepikatzen zuen denbora guztian, danbor bat bezala, ezin baitzuen beste gauza batean pentsatu. Etxera itzuli zenean, amari ezer esan gabe, bere gelan sartu zen eta etxerako lanak egiten hasi zen. Gau horretan ez zuen oso ongi lorik egin, hurrengo egunean egingo ziotenean pentsatzen, eta berriro ere amets txar bat izan zuen. Hurrengo egunean autobusera sartu zenean guztiak neskari gauzak botatzen eta iraintzen hasi ziren. Horrela pasa zituen Imani gaixoak hurrengo egunak. Baina egun batean autobusean sartu zenean Sararekin gurutzatu zen, eta Sarak honela esan zion: - Zerua berdea da -eta aurrera jarraitu zuen. Imanik ez zuen ezer ulertzen baina irribarre egin zuen. 20
IKIMILIKILIKLIK
Hurrengo egunetan Imanirentzat gauzak ez ziren hobera joan. Egun bakoitzean gogo gutxiago zuen ohetik jaikitzeko eta gainera aurpegiko irribarrea gutxiagotzen zitzaion egun batetik bestera. Irakasleak ikasketetan gaizki zebilela esan zien bere gurasoei eta hauek asko kezkatu ziren. Askotan galdetzen zioten Imaniri zer gertatzen zitzaion, baina honek ez zien ezer erantzuten eta egunero bezala bere gelan sartzen zen afaltzeko ordua arte. Hala ere Sarak zerua berdea zela esaten jarraitzen zuen, egun bat eta hurrengoan, eta hurrengoan ere. Imanik ezer ulertu gabe jarraitzen zuen, eta Sara arraro samarra zela pentsatzen hasia zegoen. Baina Imanirentzat gauzak ez ziren hobera joaten. Egun batean, autobusera igo zenean, eta Sarak berriro zerua berdea zela esan zionean, hala galdetu zion: - Aizu, zergatik esaten didazu zerua berdea dela? Zerua urdina da. - Ba, hain seguru bazaude zerua urdina dela, eta esan dizudana ez badidazu sinestu esan zuen Sarak-, zergatik besteek tonta eta bestelakoak esaten dizutenean sinesten diezu? Imani pentsati geratu zen. Etxera iristean ere Sarak esandakoari bueltak ematen egon zen. Kostata, baina azkenean neskak esaldia ulertu zuen. Hurrengo egunean autobusera igo zenean Sararekin gurutzatu zen. - Arrazoi duzu Sara, eskerrik asko -esan zuen Imanik pozik. Egun horretan jendeak zerbait esaten zionean, pertsona horien sudurra, besoak, belarriak... desberdin ikusten zituen (berak aletak ikusten zituen bezala). Horrela, Imanik, denek akatsak ditugula ikusi zuen eta handik aurrera esaten zizikioten gauzei ez zien kasurik egiten. Etxera itzultzean bere gelara sartu zen, beti bezala, etxerako lanak egitera. Egun horretako lana, bakoitzak bere aurkezpena egitea zen, eta Imani lanean hasi zen. Lehenengo “IMANI” idatzi zuen goiko partean eta gero ”Ni horrelakoa naiz, eta zer?” esaldia. Lan bikaina gelditu zitzaion. Gau horretan, ohera sartzean, Sarak esandakoaz gogoratu zen. - Bihar egun berdea izango da niretzat - pentsatu zuen. Aiora Larraza 6. maila
2017ko maiatza
21
3. MAILA
22 2017ko maiatza
IKIMILIKILIKLIK
22
TXISTEAK Ero batek galdetzen dio besteari: - Zer liburu irakurtzen ari zara? - Eroetxeko liburutegiko liburu bat. - Eta ondo al dago liburu hori? - Nola egongo da ba ondo! Ondo egon izan balitz, ez zuten hona ekarriko.
2. MAILA
Iragarki hau agertu da egunkarietan: “Ezkerreko hanka moztuta daukat eta eskuinekoa moztuta daukana aurkitu nahi nuke bion artean zapata pare bat erosteko�.
Herriko festeta n aizkora apust u bat egin beha dela eta, irrati r batean elkarriz keta bat egiten dira alkateari: ari - Eta euria egit en badu? - Horixe da erra zena. Goizean e uria egiten bad arratsaldean eg u ingo da apustu a, eta arratsald euria egiten ba ean du, goizean.
Telefonoz: - Aizu, eroetxea al da? - Ez jauna, nahastu egingo zinen. Guk ez daukagu telefonorik.
2017ko maiatza
Irakaslearen eta ikaslearen arteko elkarrizketa: - Zenbat hezur dauzka zure gorputzak? - 208, jauna. - Burugogorra! Ez al nizun esan atzo 207 hezur bakarrik dauzkala giza gorputzak? - Baina gaur oliba hezur bat irentsi dut ordea.... 23
TXISTEAK
3. MAILA
ANIMALIEN HANKAK Natur azterketan: Nik animalia batzuen hankak erakutsiko dizkizut eta zuk animalia horien izenak asmatu beharko dituzu. Bai izen arrunta, baita zientifikoa ere. Hankak ikusi, zehatz-mehatz miatu, baina ikasleak ez zuen baten izenik asmatu. Eta irakasleak haserretuta: Esaidazu zeintzu diren zure izen-abizenak, zeure burua baino ere, zero handiago bat jarri behar dizut eta. Orduan, ikasleak, oinetakoak kendu, orkatilatik gora galtzak jaso, eta irakasleari: Ikusi nire hankak eta hanken tankeratik asma itzazu nire izen eta abizenak.
TELEFONOA Hori al da 4480712 zenbakia? - Ez jauna, oker zaude . - Ez, andrea, ez,oker dagoena zu zara. Ez baldin bada hori zure zenbakia, zergatik hartu duzu telefonoa?
ORTOGRAFIARIK EZA Uzta bildu ondoren, Txominek, hartu zuenaren kopuru-agiria erakutsi zion ugazabari. Zirriborro hura zailtasun handiz irakurri ahal izan zuen ugazabak: "300 kilu tomatta, 700 kilu papata, 200 kilu azza, 150 kilu azzalura, 350 kilu babarruin‌ Aizu, Txomin, erakutsi didazun zerrenda honetan ortografia falta da. Noski, jauna, aurten ez dugu ortografiarik erein eta.
24
IKIMILIKILIKLIK
EURITAKO AZPIAN Igarkizun hau proposatu zien Anakleto Putzaburuk lagunei: - Euritako baten azpian hiru pertsona daude. Horietako zein bustitzen da? - Ezkerrekoa! - Zergatik ezkerrekoa? - Erdikoak euritakoari eskubiaz eusten diolako. - Ba ez. Ez duzu asmatu. Ezkerrekoa, ez da. - Eskubikoa! - Zergatik? - Euritakoari heltzen diona ezkertia delako. - Ez. Zuk ere ez duzu asmatu. - Orduan,erdikoa! - Zer dela eta erdikoa? - Baliteke, euritakoak erdian zuloren batek edo ukitzea eta. - Ez jauna. Ez da hiruetako inor bustitzen. - Aterki edo eruritakoa oso haundia delako? - Ez. Euririk ari ez duelako.
MARIA MARKOTEGI ILUSTRAZIO SARIA RAHIMA GELTI . 2. MAILA
2017ko maiatza
25
6. MAILA
26
IKIMILIKILIKLIK
5. MAILA
2017ko maiatza
27
5. MAILA
28
IKIMILIKILIKLIK
2. MAILA
2017ko maiatza
29
30
IKIMILIKILIKLIK
4. MAILA
2017ko maiatza
31
Lakuntzako herri eskola
Helbidea: Larraineta, 16 31830 Lakuntza Telefonoa: 948 5760 20
: /web1 ialdea r s r e . o a r b var We ion.na c a c u ed BAZKALDU O skola. e o k a STEKO ANIM tz AZIOAN MU lakun EDO ABESTE SIKA JOTZE N PARTE HA N R TU NAHI DU ZU?
¿Quieres part icipar tocand oo
cantando én la
sobremesa?
ESKOLAKO EGUNA