NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1590 (1890)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Obchody pamiêci ¯o³nierzy Wyklêtych – str. 2 í Jak wynegocjowaæ ugodê z ubezpieczalni¹ – str. 5 í Bardzo udany Œwi¹teczny Uœmiech Dziecka – str. 9 í Bieg Tropem Wilczym – str. 12
M A G A Z I N E í Sk¹d siê wziê³o pepperoni? – str. 14
TYGODNIK
8 MARCA 2025
í Co warto wiedzieæ o swojej kartotece w BIK – str. 17
Tomasz Bagnowski
Z Trumpem na Grenlandiê C³a, porozumienie z Rosj¹, przejêcie Grenlandii oraz Panamy i wyrzucenie z USA milionów nielegalnych imigrantów to filary nowej polityki Stanów Zjednoczonych. W ci¹gu nieca³ych dwóch miesiêcy urzêdowania Donald Trump by³ niezwykle aktywny jeœli chodzi o wydawanie rozporz¹dzeñ wykonawczych, których naliczyæ mo¿na ju¿ ponad 70. Wydaj¹c dekrety prezydent chce jak najszybciej zmieniæ politykê poprzedników, g³ównie Joe Bidena, która jego zdaniem prowadzi³a kraj w z³ym kierunku. Trump wyda³ rozporz¹dzenia dotycz¹ce m.in. imigracji, ce³, praw osób LGBTQ oraz redukcji zatrudnienia w administracji federalnej. Czêœæ z nich wesz³a w ¿ycie od razu, czêœæ – g³ównie tych wprowadzaj¹cych najbardziej drastyczne zmiany, jak np. nieuznawanie dzieci nielegalnych imigrantów urodzonych w USA za obywateli amerykañskich – zosta³a na razie zablokowana przez s¹dy. Generalnie jednak Trump bardzo szybko odcisn¹³ swoje piêtno na administracji rz¹dowej, wywo³uj¹c g³êbokie niezadowolenie demokratów, którzy po dotkliwej pora¿ce wyborczej pozbawieni s¹ jednak mo¿liwoœæ
politycznego blokowania dzia³añ prezydenta i musz¹ na razie uciekaæ siê do batalii s¹dowych oraz do aktów desperacji jak kongresmen Al Green, który g³oœnymi okrzykami przerywa³ przemówienie Trumpa, wo³aj¹c miêdzy innymi, ¿e nikt nie da³ mu prawa do obcinania programu Medicare, z którego korzysta oko³o 30 procent Amerykanów. Green zosta³ w koñcu wyproszony z sali obrad, ciêcia w Medicaid i Medicare pozosta³y natomiast w planach. Maj¹ one pomóc znaleŸæ pieni¹dze na zapowiadan¹ przez prezydenta obni¿kê podatków, skierowan¹ g³ównie do najbogatszych Amerykanów. Krytycy szukaj¹cego oszczêdnoœci Elona Muska wskazuj¹ wprawdzie, ¿e na razie nie wykry³ on ¿adnego realnego marnotrawstwa, a przyk³ady 150-letnich osób, które rzekomo otrzymywaæ mia³y pieni¹dze z Social Security, to po prostu b³êdy w ksiêgowoœci. Wiara Trumpa w geniusz pochodz¹cego z Republiki Po³udniowej Afryki biznesmena í6 jednak nie s³abnie.
l 8 marca – Dzieñ Kobiet
Ksi¹¿ê Adam Jerzy Czartoryski - „król de facto“ Chris Miekina By³ mê¿em stanu, dyplomat¹, ale tak¿e poet¹. Po upadku Powstania Listopadowego na emigracji w Pary¿u jego zwolennicy, a wiêc ludzie z krêgu liberalno-konserwatywnego, uznali, ¿e trzeba wzmocniæ jego autorytet i og³osili go „królem de facto”. Uznano w ten sposób, ¿e ksi¹¿ê Adam Jerzy Czartoryski ma wszelkie prawa do korony polskiej.
P
l Portret Adama Czartoryskiego z 1829 r. pêdzla Jana Piotra Norblina
anowa³a opinia, ¿e najwiêkszym b³êdem Czartoryskiego, podczas Powstania Listopadowego by³o to, ¿e po og³oszeniu detronizacji cara Miko³aja, Adam Jerzy sam nie og³osi³ siê królem. Mia³ do tego prawo bo by³ spadkobierc¹ Jagiellonów. Po Insurekcji Koœciuszkowskiej Czartoryscy nie mieli najlepszych notowañ na carskim dworze. Ich dobra zosta³y przejête przez Rosjan, ale minister nadzwyczajny Niko³aj Repnin poradzi³ m³odemu ksiêciu Adamowi, aby ten uda³ siê na dwór carycy Katarzyny i tam stara³ siê o odzyskanie maj¹tku. Repnin w tamtych czasach posiada³ faktyczn¹ w³adzê nad Rzecz¹pospolit¹, a wielu widzia³o w nim prawdziwego ojca Adama Czartoryskiego. Dziêki Repninowi ksi¹¿ê Adam natychmiast znalaz³ siê w centrum uwagi œmietanki towarzyskiej Sankt Petersburga, zosta³ przydzielony do œwity wielkiego ksiêcia
Aleksandra, póŸniejszego cara i u jego boku szybko zacz¹³ robiæ karierê. By³ z pewnoœci¹ cz³owiekiem œwiatowym i pe³nym wielu talentów. Jednak cierniem w jego sercu by³ fakt, ¿e w tym samym czasie najwiêkszy dla niego autorytet – Tadeusz Koœciuszko – jest przetrzymywany w sanktpetersburskiej twierdzy. PrzyjaŸñ z Aleksandrem sprawi³a jednak, ¿e Adam Czartoryski zacz¹³ wierzyæ, ¿e idea wskrzeszenia pañstwa polskiego jest mo¿liwa do zrealizowania.
C
ar Aleksander by³ ulubieñcem swojej babki Katarzyny i przej¹³ wiele z jej politycznej przebieg³oœci. Docenia³ walory intelektualne ksiêcia Adama Czartoryskiego i w 1803 roku uczyni³ go swoim ministrem spraw zagranicznych. Kiedy Aleksandr zosta³ carem Rosji, Adam Czartoryski natychmiast zyska³ na znaczeniu. í8