NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1586 (1886)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Czy konieczne jest poddawanie siê testom... – str. 5 í ¯ycie to pasja - wspomnienie o dr Pabisie – str. 8 í W naszej szkole dzieje siê... – str. 9 í 80 rocznica wyzwolenia Obozu KL Auschwitz – str. 12
M A G A Z I N E í Na biesiadzie weselnej u Rydlów – str. 14
TYGODNIK
8 LUTEGO 2025
í Skradziona emerytura Social Security – str. 17 FOTO EDWARD MADEJ
Tomasz Bagnowski
Niemcy. Skrêt w prawo? W niemieckim parlamencie trwa burzliwa debata dotycz¹ca ewentualnego zakazu dzia³alnoœci partii Alternatywa dla Niemiec (AfD). Ponad stu niemieckich pos³ów z ró¿nych ugrupowañ popar³o inicjatywê o skierowanie do Federalnego Trybuna³u Konstytucyjnego wniosku o delegalizacjê AfD. Przeciwnicy oskar¿aj¹ tê partiê o podwa¿anie porz¹dku demokratycznego, twierdz¹c, ¿e jej nacjonalistyczno-etniczna ideologia stanowi zagro¿enie dla praw mniejszoœci i godnoœci cz³owieka. W œrodku tej debaty CDU, która najprawdopodobniej przejmie wkrótce w³adzê, próbowa³a w³aœnie przy pomocy AfD przeforsowaæ przez Bundestag ustawê zaostrzaj¹c¹ politykê imigracyjn¹. Ostatecznie projekt nie przeszed³, ale ju¿ sam fakt dopuszczenia do wspó³pracy AfD przy ustawie i wspólne g³osowanie, wywo³a³ w Niemczech kontrowersje. Lider CDU, Friedrich Merz, który jest faworytem na stanowisko przysz³ego kanclerza, broni tej decyzji, argumentuj¹c, ¿e s³usznoœæ ustawy nie powinna byæ oceniana na podstawie tego, kto j¹ popiera. Wspó³praca CDU i AfD spotka³a siê jednak z ostr¹ krytyk¹ ze strony SPD i Zielonych, którzy sprzeciwiaj¹ siê zarówno zaostrzaniu przepisów imigracyjnych jak i legitymizowniu
AfD. Czêœæ komentatorów uwa¿a, ¿e Merz œwiadomie dokona³ wy³omu w „œcianie ogniowej” maj¹cej odgradzaæ skrajn¹ prawicê, po to by przyci¹gn¹æ mocno prawicowy elektorat do swojego ugrupowania. W kwestii z³amania przez Merza dotychczasowych zasad wspó³pracy z AfD wypowiedzia³a siê miêdzy innymi by³a kanclerz Niemiec Angela Merkel, ciesz¹ca siê wci¹¿ du¿ym autorytetem. W oœwiadczeniu opublikowanym w mediach, Merkel przypomnia³a, ¿e Merz w listopadzie ubieg³ego roku zobowi¹za³ siê do uniemo¿liwienia AfD odgrywania decyduj¹cej roli w g³osowaniach w Bundestagu. „Uwa¿am, ¿e by³oby b³êdem nie czuæ siê ju¿ d³u¿ej zwi¹zanym t¹ obietnic¹” – napisa³a by³a kanclerz. WypowiedŸ Merkel pokazuje roz³am w konserwatywnej CDU, co do sposobu radzenia sobie ze wzrostem wp³ywów AfD. Sama Alternatywa dla Niemiec okreœli³a moment g³osowania w Bundestagu jako historyczny, twierdz¹c, ¿e dowodzi on stopniowego prze³amywania politycznej izolaí6 cji, której by³a poddawana.
l 14 lutego – Walentynki
60 lat kabaretu „Dudek“
Chris Miekina
„Dudek” to jeden z najbardziej znanych kabaretów w polskiej historii satyry i humoru. Paradoksem jednak jest to, ¿e „Dudek” powoli znika z ludzkiej pamiêci.
K
l „Dudek“ dwa wakacyjne miesi¹ce tradycyjnie spêdza³ w Sopocie
abaret przez dziesiêæ lat dzia³a³ w kawiarni „Nowy Œwiat”. Nazwa „Dudek” pochodzi³a od przezwiska, jakie nosi³ jego za³o¿yciel – Edward Dziewoñski. Spotkanie za³o¿ycielskie odby³o siê pod koniec 1964 r. w kawiarni „Wiklina”. Z braku prawdziwej kawy popijano zbo¿ow¹, a oficjalne spotkanie szybko przerodzi³o siê w towarzysk¹ pogawêdkê i tak pozosta³o ju¿ do koñca. Po ka¿dym spektaklu kabaretu wszyscy, którzy brali w nim udzia³ spotykali siê aby jeszcze chwilê porozmawiaæ i te rozmowy przeci¹ga³y siê zazwyczaj do trzeciej nad ranem. Atmosfera w zespole by³a zawsze doskona³a. Premiera pierwszego programu kabaretu „Dudek” odby³a siê 13 stycznia 1965 r. - od tego czasu minê³o 60 lat! Fenomen kabaretu – wed³ug jego za³o¿yciela, Edwarda Dziewoñskiego – polega³ na tym, ¿e teksty, które odtwarzali znakomici aktorzy, pisali wspaniali autorzy. W ambicji Dziewoñskiego „Dudek” kontynuowa³ tradycjê przedwojennego kabaretu literackiego „Qui Pro Quo” tyle, ¿e program tego kabaretu by³ w powojennej Polsce zakazany. Jako pierwszy dawne skecze z „Qui Pro Quo” przedstawi³ Zenon Wiktorczyk w kabarecie „Szpak”, który istnia³ bardzo krótko na pocz¹tku lat 60-tych. Jeden z najs³ynniejszych skeczy „Dudka” pt. „Sêk” zosta³ po raz pierwszy zaprezentowany w teatrzyku „Qui Pro Quo” w 1936 roku. Niektóre elementy tego skeczu jak stwierdzenia: „Sêk ciê jeí 15 cha³” czy „Pies ci mordê liza³” wesz³y do jêzyka potocznego.