NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
NUMER 1661 (1961)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
í Zakonnik w Nowym Jorku – str. 3 í P³ynie statek, p³ynie, p³ynie po g³êbinie – str. 7 í Jubileusz Polonia Technica – str. 7 í Weterani o ksiêciu Adamie Czartoryskim – str. 8-9
M A G A Z I N E í Wakacyjne zni¿ki dla seniorów – str. 13
TYGODNIK
Si³a Turcji
18 LIPCA 2026
í Powrót bizonów – str. 15
Tomasz Bagnowski
FOT. KATARZYNA BUCZKOWSKA
P O L I S H
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
Ostatni szczyt NATO, w Ankarze niewiele ró¿ni³ siê od poprzednich spotkañ. Potwierdzono nienaruszalnoœæ zobowi¹zañ wynikaj¹cych z art. 5 Traktatu Waszyngtoñskiego, a pañstwa sojusznicze zadeklarowa³y przekazanie Ukrainie jeszcze w 2026 roku pomocy wojskowej, sprzêtu i szkoleñ o wartoœci oko³o 80 miliardów dolarów. Choæ by³y to najwa¿niejsze formalne ustalenia szczytu, uwagê przyci¹ga przede wszystkim coœ innego – rola samej Turcji. Kraj, który przez lata uchodzi³ za najbardziej problematycznego cz³onka NATO, tym razem zyska³ status pañstwa, bez którego sukces spotkania móg³by w ogóle nie byæ mo¿liwy. Najwiêkszym echem odbi³a siê wypowiedŸ Donalda Trumpa, ¿e byæ mo¿e w ogóle nie pojawi³by siê na szczycie, gdyby nie by³ on organizowany przez jego „przyjaciela” Recepa Tayyipa Erdogana, którego okreœli³ mianem silnego przywódcy. To deklaracja sugeruj¹ca, ¿e obecnoœæ Trumpa zale¿a³a bardziej od gospodarza ni¿ od samego Sojuszu. Wed³ug doniesieñ medialnych zapewnienie udzia³u Donalda Trumpa sta³o siê jednym z g³ównych celów organizatorów, a Ankara zdo³a³a go osi¹gn¹æ. Turcja zadba³a równie¿ o odpowiedni¹ oprawê wizyty. Erdogan osobiœcie powita³
amerykañskiego prezydenta na lotnisku. Pañstwowa telewizja transmitowa³a uroczystoœæ z eskort¹ kawalerii, kompani¹ honorow¹ oraz przelotem samolotów pozostawiaj¹cych smugi w amerykañskich barwach narodowych. Wojskowa orkiestra odegra³a tradycyjne marsze, a Erdogan obecny by³ podczas ca³ej uroczystoœci wraz z ma³¿onk¹. Obserwuj¹c wystêp orkiestry, Trump pokaza³ gest uniesionego kciuka, a podczas spotkania z tureckim prezydentem stwierdzi³: „Czasami najlepiej dogadujesz siê z najtwardszymi ludŸmi, takimi jak on”. W czasie, gdy relacje Waszyngtonu z wieloma europejskimi stolicami pozostaj¹ napiête, Turcja zaoferowa³a Trumpowi coœ, czego nie mog³a zapewniæ wiêkszoœæ sojuszników. Wyj¹tkowo serdeczne przyjêcie, osobiste relacje z Erdoganem oraz atmosferê, w której, jak sam przyzna³, czu³ siê naprawdê mile wií6 dziany.
l
Jacqueline Kennedy Onassis Reservoir, Central Park. Ulubione miejsce spacerów niezapomnianej Pierwszej Damy.
Kresy Iwaszkiewicza Chris Miekina
W
l
Jaros³aw Iwaszkiewicz przed II wojn¹ œwiatow¹
Zazwyczaj kojarzymy go z mazowieckim Stawiskiem, gdzie przez dekady tka³ swoj¹ literack¹ legendê jako sêdziwy mêdrzec. Jednak to na Ukrainie wyku³a siê prawdziwa to¿samoœæ Jaros³awa Iwaszkiewicza. Bez tamtejszego tygla kulturowego i kijowskich doœwiadczeñ by³by zapewne kimœ zupe³nie innym.
ed³ug kalendarza juliañskiego urodzi³ siê 20 lutego w 1894 roku co w naszym kalendarzu oznacza dzieñ 4 marca. Prawdziwa walka o jego to¿samoœæ rozegra³a siê ju¿ przy chrzcielnicy w koœciele w Iliñcach, gdzie miejscowy proboszcz stanowczo odmówi³ nadania dziecku imienia Jaros³aw, uznaj¹c je za zbyt „prawos³awne”. W oficjalnej metryce przysz³y autor „Panien z Wilka” figurowa³ wiêc jako Leon, choæ prawdopodobnie w rodzinie u¿ywano obu imion: Leon Jaros³aw. Wybór tego drugiego w doros³ym ¿yciu nie by³ przypadkiem, lecz œwiadomym aktem kulturowej autokreacji. Iwaszkiewicz przyszed³ na œwiat w Kalniku, miejscowoœci, która sta³a siê symbolem degradacji dawnych Kresów. Niegdyœ Kalnik by³ miastem, które po rewolcie Chmielnickiego sta³o siê podupadaj¹c¹ wsi¹. Paradoksalnie, w tym têtni¹cym ró¿norodnoœci¹ miejscu
nie by³o ani jednego koœcio³a katolickiego. Duchowy krajobraz miasteczka tworzy³y cerkwie i ¿eñski klasztor prawos³awny, synagoga, karaimska kenesa, a tak¿e zbór ariañski. W tym tyglu dorasta³ syn buchaltera miejscowej cukrowni. Ojciec Jaros³awa – Boles³aw – przyniós³ ze sob¹ litewsko-bia³oruskie korzenie i nazwisko wywodz¹ce siê od imienia Iwan, podczas gdy matka pochodzi³a z Mazowsza, z ziemi sochaczewskiej. Boles³aw Iwaszkiewicz by³ cz³owiekiem ideowym, dawnym stronnikiem radykalnych „czerwonych” z powstania styczniowego. Za walkê zap³aci³ wiêzieniem i przerwaniem studiów w Kijowie, co zmusi³o go do pracy w charakterze korepetytora, a póŸniej buchaltera. Nastoletni Jaros³aw patrzy³ na ojca z podziwem, ale ten etos walki nie uczyni³ z niego naí 12 iwnego piewcy narodowych zrywów.