NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1600 (1900)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Portrety i Pejza¿e w Rivaa Gallery – str. 2 í Order Or³a Bia³ego dla Janusza Kapusty – str. 3 í Co zrobiæ po wypadku taksówkowym – str. 5 í Blender kulturalny – str. 10
M A G A Z I N E í Jak wypadki wp³ywaj¹ na koszt ubezpieczenia – str. 13
TYGODNIK
17 MAJA 2025
í Biesiada u króla Alkinoosa – str. 15 FOT. RAFA³ K³OPOTOWSKI
Tomasz Bagnowski
Amerykanin na Tronie Piotrowym Fakt, ¿e Amerykanin zosta³ papie¿em, bêdzie mia³ swoje konsekwencje. Wiemy mniej wiêcej, jakie konsekwencje mia³ wybór Karola Wojty³y. Nie spodziewa³bym siê jednak, by Robert Prevost, czy ju¿ oficjalnie Leon XIV, w tak fundamentalny sposób wp³yn¹³ na Stany Zjednoczone, jak Jan Pawe³ II na Polskê. Oczywiœcie godnoœæ papieska wynosi Leona do jednego z najwa¿niejszych Amerykanów w historii i wszystko, co bêdzie mówi³, bêdzie skrupulatnie notowane. Pytanie jednak, jak w rzeczywistoœci, w kraju, gdzie katolicy stanowi¹ najwiêksz¹, ale jednak stosunkowo ma³¹ grupê wyznaniow¹ (20-25proc.), odbierany bêdzie jego g³os. Czy prezydent Trump bêdzie siê z nim liczy³, czy Ameryka, zazwyczaj zwracaj¹ca uwagê na s³owa duchownych przy okazji Thanksgiving i Œwiêta Niepodleg³oœci, zacznie postêpowaæ inaczej? Interesuj¹cy jest na pewno moment, w którym nastêpuje – co tu du¿o ukrywaæ – niespodziewany wybór Amerykanina na papie¿a. Mamy do czynienia z wyraŸnym wzrostem znaczenia katolików w ¿yciu publicznym. Wiceprezydent JD Vance przeszed³ na katolicyzm kilka lat temu, czym siê szczyci i jak wiemy, odwiedzi³ tu¿ przed œmierci¹ papie¿a Franciszka w Watykanie.
Katolikiem jest równie¿ Robert Kennedy jr. i sekretarz stanu Marco Rubio. Katolikiem jest Joe Biden, przewodnicz¹cy S¹du Najwy¿szego John Roberts i wiêkszoœæ sk³adu sêdziowskiego, Nancy Pelosi i kilkoro innych znacz¹cych w ¿yciu publicznym osób. W Ameryce toczy siê te¿ dyskusja nad poddan¹ niedawno restrykcjom w niektórych stanach aborcj¹ czy kar¹ œmierci, czyli sprawami, w których papie¿ ma coœ do powiedzenia. Czy jego g³os bêdzie mia³ jednak rzeczywiste znaczenie, czy bêdzie tylko oœwiadczeniem s³yszalnym wprawdzie, ale z odleg³ego Watykanu? Tego oczywiœcie na razie nie wiemy. Leon XIV by³ bliski Franciszkowi. W Koœciele widziany jest jednak raczej jako centrysta. Jak bêd¹ odbierane jego ewentualne wypowiedzi w sprawie wojny na Ukrainie, wojny w Strefie Gazy, praw imigrantów czy ochrony klimatu? Czy bêd¹ mia³y wp³yw na í6 politykê?To kolejna zagadka.
l Belmont Lake State Park, North Babylon
Baronowa z pêdzlem Chris Miekina Jej postaæ wci¹¿ jest ma³o znana. Od dziecka by³a piekielnie utalentowana by z czasem staæ siê artystk¹ z piek³a rodem i egotyczk¹ jakich ma³o. Zawsze w pe³nym makija¿u i w doskonale dobranych strojach. Mia³a despotyczny charakter i wy¿ywa³a siê na wszystkich, ³¹cznie z w³asn¹ córk¹. By³a to jednak postaæ fascynuj¹ca, a jej sztukê uwielbiano. Tak zapamiêtano wielk¹ malarkê XX wieku, Tamarê £empick¹, pierwsz¹ damê œwiatowego Art Deco.
B
l Tamara £empicka
y³a królow¹ paryskich i nowojorskich salonów. PrzyjaŸni³a siê z wieloma znakomitoœciami swojej epoki. Paradoksalnie najpóŸniej jej s³awa dotar³a do Polski, gdzie przez wiele lat za najwiêksz¹ malarkê 20-lecia miêdzywojennego uwa¿ano Zofiê Stryjeñsk¹, kompletnie ignoruj¹c dorobek £empickiej. Po œmierci artystki nie uda³o siê nawet w Warszawie zorganizowaæ jej wystawy, bo jej obrazy sprzedawa³y siê jak ciep³e bu³eczki i by³y rozchwytywane przez prywatnych kolekcjonerów takich jak piosenkarka Madonna, aktor Jack Nicholson czy aktorka Barbara Streisand. W warszawskim Muzeum Narodowym do dziœ wisi tylko jedna praca £empickiej! W roku 1990, w warszawskim teatrze „Studio” wystawiono
sztukê pt. „Tamara” w re¿yserii Macieja Wojtyszki, przedstawiaj¹c¹ ekscentryczn¹ i nietuzinkow¹ postaæ artystki. Dopiero od tego momentu mo¿na mowiæ o tym, ¿e Tamara £empicka zaistnia³a w œwiadomoœci przeciêtnego Polaka, bo wczeœniej doceniano j¹ wszêdzie, ale nie w Polsce. £empicka ¿y³a stylem zwanym w sztuce Art Deco. W swojej w³asnej megalomanii uwierzy³a nawet, ¿e to ona sama wymyœli³a ten styl. Niektórzy maj¹ jej za z³e nieustann¹ konfabulacjê, na temat wszystkiego, co wydarzy³o siê w jej ¿yciu. Do dziœ nie ma pewnoœci gdzie i kiedy siê urodzi³a. í 12