NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Nagroda dla Bo¿eny Konkiel – str. 2
ER KURI
í Tadeusz Parzygnat. Wspomnienie – str. 3 í Festiwal Muzyki Polskiej – str. 7
P L U S
NUMER 1652 (1952)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E í Kiedy pieni¹dze mog¹ byæ pobrane... – str. 13
TYGODNIK
í W grobie – str. 15
16 MAJA 2026
Tomasz Bagnowski
Nuklearny program Izraela Ponad dwudziestu cz³onków Izby Reprezentantów z Partii Demokratycznej wzywa administracjê Donalda Trumpa do odejœcia od wieloletniej polityki milczenia wobec nieoficjalnego programu nuklearnego Izraela. Zdaniem ustawodawców, trwaj¹cy konflikt z Iranem sprawia, ¿e dotychczasowe podejœcie do tego tematu staje siê coraz trudniejsze do utrzymania. W liœcie, do którego dotar³ „Washington Post”, 29 kongresmenów pod przewodnictwem Joaquina Castro zwróci³o siê do sekretarza stanu Marco Rubio o ujawnienie informacji dotycz¹cych potencja³u nuklearnego Izraela oraz o przedstawienie planów administracji na wypadek eskalacji nuklearnej w regionie. Inicjatywa ta podwa¿a utrwalon¹ od dekad praktykê Stanów Zjednoczonych polegaj¹c¹ na publicznym niepotwierdzaniu istnienia izraelskiego arsena³u nuklearnego. Zdaniem autorów listu, taka postawa prowadzi do podwójnych standardów i os³abia wiarygodnoœæ Waszyngtonu w konfrontacji z ambicjami nuklearnymi pañstw takich jak Iran, Arabia Saudyjska czy Zjednoczone Emiraty Arabskie. Presja ze strony demokratów wpisuje siê w szersze napiêcia wewn¹trz partii, zwi¹zane z polityk¹ Izraela i jego dzia³aniami
FOT. WERONIKA KWIATKOWSKA
P O L I S H
í Józefa Pi³sudskiego dwie majowe rocznice – str. 8
zbrojnymi w Strefie Gazy, na Zachodnim Brzegu, w Libanie oraz, a wobec Iranu. W liœcie ustawodawcy podkreœlaj¹, ¿e ryzyko u¿ycia broni j¹drowej „nie jest wy³¹cznie teoretyczne”. Ich zdaniem kongres potrzebuje pe³niejszego obrazu równowagi nuklearnej na Bliskim Wschodzie oraz wiedzy o scenariuszach przygotowywanych przez administracjê. Izrael nigdy oficjalnie nie przyzna³ siê do posiadania broni nuklearnej, choæ historycy wskazuj¹, ¿e program jej rozwoju rozpocz¹³ siê potajemnie pod koniec lat 50-tych. Wed³ug Stockholm International Peace Research Institute kraj ten dysponuje oko³o 90 g³owicami nuklearnymi. Z kolei Center for Arms Control and Non-Proliferation szacuje, ¿e Izrael zgromadzi³ materia³ pozwalaj¹cy na produkcjê od 100 do 200 ³adunków. Daryl Kimball z Arms Control Association zauwa¿a, ¿e utrzymywanie niejednoznacznoœci umo¿liwia izraelskim w³adzom „przekierowywanie uwagi na inne pañstwa regionu í6 rozwijaj¹ce programy nuklearne”.
Bracia Brandysowie: Tragizm zapomnienia Chris Miekina W pejza¿u polskiej literatury XX wieku niewiele jest nazwisk, które uleg³y tak dotkliwej erozji pamiêci jak Brandysowie. Bracia, Kazimierz i Marian – niegdyœ filary ¿ycia umys³owego, autorzy dzie³ definiuj¹cych etos polskiej inteligencji i jej zmagania z histori¹ – dziœ zdaj¹ siê osiadaæ na marginesie zbiorowej œwiadomoœci.
T
l Kazimierz Brandys
a narastaj¹ca anonimowoœæ jest zjawiskiem paradoksalnym. Mamy bowiem do czynienia z twórcami, których proza stanowi³a fundament moralnego i estetycznego niepokoju kilku pokoleñ. Pytanie o przyczyny tego zapomnienia nie jest jedynie pytaniem o mechanizmy rynku ksi¹¿ki, lecz o los samej inteligencji, rozpiêtej miêdzy tragizmem wykorzenienia na emigracji, a duszn¹ siermiê¿noœci¹ kraju. Dla dzisiejszego czytelnika, przyzwyczajonego do natychmiastowego przep³ywu informacji i nieograniczonej wolnoœci s³owa, realia PRL-u mog¹ jawiæ siê jako mroczna, literacka fikcja. Jednak dla Kazimierza i Mariana Brandysów „trudne
czasy” nie by³y jedynie figur¹ retoryczn¹, lecz codziennym wyzwaniem, w którym ka¿de zapisane zdanie stawa³o siê polem walki z systemem. W systemie totalitarnym inwigilacja i kontrola przybiera³y formy niemal kafkowskie, wykraczaj¹ce poza sztywne ramy urzêdowych pism. Choæ oficjalny „zapis cenzorski” dotyczy³ g³ównie prasy i wydawnictw, media elektroniczne – radio i telewizja – wypracowa³y w³asny, paranoiczny system samokontroli. Dyrektorzy rozg³oœni w Katowicach, Poznaniu czy Warszawie, chc¹c dbaæ o ideologiczn¹ „czystoœæ” przekazu, dzwonili do cenzorów, by… streszczaæ im í 12 przygotowane audycje.
l Marian Brandys