NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Dopóki biegn¹ kolejne pokolenia – str. 3
ER KURI
í Tylko Amerykanie s¹ wiarygodnym partnerem – str. 5 í Aleksander Gierymski – str. 8-9
P L U S
P O L I S H NUMER 1643 (1943)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
í Blender kulturalny – str. 10
M A G A Z I N E í Gdy umiera samotna osoba... – str. 13
TYGODNIK
í Grubasy – str. 15
14 MARCA 2026
Tomasz Bagnowski
Wojna z Iranem pomaga Rosji Wysokie ceny ropy naftowej to z³a wiadomoœæ dla ca³ego œwiata, jednak strata pañstw Zatoki Perskiej mo¿e okazaæ siê zyskiem dla Moskwy. Jeœli spojrzeæ na to z tej strony Donald Trump i Benjamin Netanjahu nie mogli wybraæ bardziej ryzykownego regionu na rozpoczêcie konfliktu zbrojnego. Oko³o 40 proc. œwiatowej produkcji ropy naftowej pochodzi z Bliskiego Wschodu, w tym z Iranu, gdzie Izrael nasili³ ataki na instalacje naftowe (wygl¹da na to, ¿e bez zgody Pentagonu), a tak¿e z Iraku i pañstw Zatoki Perskiej. Tamtejsze pola naftowe i rafinerie znajduj¹ siê w zasiêgu irañskich rakiet i dronów. Prawie jedna trzecia œwiatowej ropy transportowanej drog¹ morsk¹ przechodzi przez Cieœninê Ormuz (Strait of Hormuz) w¹ski przesmyk o szerokoœci poni¿ej 40 km w najwê¿szym miejscu. W wyniku irañskich ataków na tankowce oraz niechêci zachodnich ubezpieczycieli do podejmowania ryzyka, cieœnina zosta³a de facto zamkniêta dla ruchu morskiego. Kraje Zatoki Perskiej, nie maj¹c mo¿liwoœci eksportu ropy i z zape³nionymi magazynami, stopniowo ograniczaj¹ wydobycie. W minionym tygodniu Kuwejt wstrzyma³ czêœæ produkcji, id¹c w œlady Iraku i Zjednoczonych Emiratów Arabskich z poprzedniego tygodnia. W efekcie cena ropy
Brent, (oko³o 80 proc. œwiatowej ropy), wzros³a na krótko do 119 dolarów za bary³kê by ustabilizowaæ siê na poziomie oko³o 91 dolarów. Mimo to oznacza to wzrost o niemal 20 dolarów w porównaniu z 27 lutego, czyli dniem poprzedzaj¹cym wybuch wojny. Rosja jest trzecim co do wielkoœci producentem ropy na œwiecie, po USA i Arabii Saudyjskiej. Codzienne wydobycie na poziomie 10,75 mln bary³ek stanowi oko³o 11proc. œwiatowej produkcji. W obecnej sytuacji Moskwa ma kluczow¹ przewagê: nie uczestniczy bezpoœrednio w wojnie w Zatoce Perskiej i nie jest zale¿na od Cieœniny Ormuz w transporcie ropy na rynki œwiatowe. Rosyjska mieszanka eksportowa znana jako Urals notowa³a ostatnio wyraŸne wzrosty i przebi³a narzucony przez Zachód limit cenowy 60 dolarów za bary³kê, osi¹gaj¹c ponad 71 dolarów w po³owie zesz³ego tygodnia. Wed³ug doniesieñ Reutersa, ceny Urals w indyjskich portach w pewnym momencie przewy¿szy³y nawet Brent. Importerzy p³acili za dostawê rosyjskiej ropy o 4,5 dolarów wiêcej na bary³kê ni¿ za ropê arabsk¹. í6
l 20 marca – Poczatek astronomicznej wiosny
Lisowczycy. Miêdzy s³aw¹, a nies³aw¹ Chris Miekina
W panteonie polskiej wojskowoœci ma³o która nazwa budzi zarazem dumê i grozê tak¹ jak „Lisowczycy”. Uwa¿ani za mistrzów wojny podjazdowej, stali siê symbolem nieokie³znanej si³y i wojskowego geniuszu Rzeczypospolitej. Ale czy ich historia jest naprawdê tak jednoznacznie bohaterska? Prawda, jak to czêsto bywa, jest znacznie bardziej z³o¿ona i mroczna, ni¿ przedstawiaj¹ to popularne opowieœci.
Z
l Lisowczycy, obraz Juliusza Kossaka
anim Aleksander Lisowski sta³ siê legendarnym dowódc¹, by³ buntownikiem i formalnie przestêpc¹ œciganym we w³asnej ojczyŸnie. To jeden z najwiêkszych paradoksów polskiej historii wojskowoœci – cz³owiek, który stworzy³ jedn¹ z najs³ynniejszych formacji, przez znaczn¹ czêœæ swojej kariery by³ formalnie wyjêty spod prawa i uznawany za wroga publicznego. Ród Lisowskich herbu Je¿ wywodzi³ siê z Pomorza, z gniazda rodowego w Lisewie w województwie che³miñskim. W po³owie XVI w., w pogoni za karier¹ i fortun¹, kilku przedstawicieli rodu przenios³o siê na Litwê, gdzie wojny z Moskw¹ stwarza³y znacznie wiêksze mo¿li-
woœci ni¿ spokojny ¿ywot pomorskiego ziemianina. Ojciec Aleksandra, Jan, dziêki zwi¹zkom z potê¿nym rodem Kiszków, zdo³a³ wydŸwign¹æ siê ponad przeciêtnoœæ. Jako dworzanin wojewodzica witebskiego Jana Kiszki, odby³ podró¿ po Europie Zachodniej, a podczas kilkumiesiêcznego pobytu w Szwajcarii „lizn¹³ nieco nauk uniwersyteckich” w Bazylei. Co istotne, bliskie zwi¹zki z Kiszkami, protektorami reformacji w Wielkim Ksiêstwie, pozwalaj¹ wnosiæ o protestanckim wyznaniu rodu. Dodaje to szczególnej ironii póŸniejszym oskar¿eniom o bezbo¿noœæ. í 12