NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1639 (1939)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Moja misja w Kakooge – str. 3 í Oklahoma! w Carnegie Hall – str. 5 í Sto lat miasta Gdynia – str. 8-9 í Blender kulturalny – str. 10
M A G A Z I N E í Finansowy jêzyk mi³oœci – str. 13
TYGODNIK
14 LUTEGO 2026
í Kabaret ERKA zaprasza – str. 15
Tomasz Bagnowski
Ostro¿na alternatywa W ostatnich tygodniach chiñski przywódca Xi Jinping intensywnie przyjmowa³ zachodnich liderów, którzy zabiegaj¹ o ocieplenie relacji z drug¹ po USA najwiêksz¹ gospodark¹ œwiata. Wizyta kanadyjskiego premiera Marka Carneya zakoñczy³a siê porozumieniem handlowym obni¿aj¹cym c³a na chiñskie samochody elektryczne oraz kanadyjski rzepak. Brytyjski premier Keir Starmer osobiœcie naprawia³ w Pekinie nadwyrê¿one od lat stosunki, a jeszcze w tym miesi¹cu do Chin ma siê udaæ kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Z Xi spotka³ siê tak¿e premier Finlandii Petteri Orpo. Ta dyplomatyczna ofensywa to wynik tego, ¿e od czasu ponownego objêcia urzêdu przez Donalda Trumpa porz¹dek miêdzynarodowy ulega wyraŸnym przesuniêciom. Najbli¿si sojusznicy USA coraz czêœciej szukaj¹ przestrzeni do wspó³pracy z Chinami po sporach z Trumpem o c³a oraz po jego postulatach przejêcia Grenlandii od sojuszniczej Danii. Mimo ryzyka dra¿nienia Waszyngtonu, pañstwa te koryguj¹ relacje z krajem od dawna postrzeganym jako strategiczny rywal Zachodu i g³ówny konkurent gospodarczy USA. „Dzia³amy szeroko i strategicznie, z otwartymi oczami” – mówi³ Mark Carney
podczas niedawnego Œwiatowego Forum Ekonomicznego w Davos. „Mierzymy siê z rzeczywistoœci¹ tak¹, jaka jest, zamiast czekaæ na tak¹, jakiej byœmy chcieli.” Czêœæ polityków i ekspertów obawia siê, ¿e zmiana ta wzmocni pozycjê Pekinu kosztem Waszyngtonu. Inni wskazuj¹, ¿e zarówno Chiny, jak i USA wywieraj¹ presjê, kieruj¹c siê w³asnymi interesami. Niezale¿nie od ocen, uk³adanie siê pañstw wobec dwóch supermocarstw wyraŸnie siê zmienia. „Zamiast budowaæ wspólny front wobec Chin, popychamy naszych najbli¿szych sojuszników w ich ramiona” – ostrzega cytowana w Associated Press senator Jeanne Shaheen, czo³owa demokratka w senackiej komisji spraw zagranicznych. Donald Trump zapytany o niedawn¹ wizytê Keira Starmera w Pekinie stwierdzi³, ¿e to „bardzo niebezpieczne”. Doda³ te¿, ¿e jeszcze bardziej ryzykowne jest zacieœnianie relacji Kanady z Chinami (mimo ¿e sam planuje wizytê w Pekinie w kwietniu). „Nie mo¿na traktowaæ Chin jako odpowiedzi na nasze probleí6 my” – stwierdzi³ Trump.
l 14 lutego – Dzieñ Zakochanych – Walentynki
Polak, który oszuka³ Francjê Chris Miekina WyobraŸmy sobie cienk¹, niemal niewidoczn¹ granicê oddzielaj¹c¹ geniusza od przestêpcy. Co sprawia, ¿e wybitny umys³, zdolny do tworzenia cudów techniki, nagle kieruje swój talent na mroczn¹ œcie¿kê?
H
istoria Czes³awa Bojarskiego, polskiego in¿yniera i wynalazcy, jest jedn¹ z najbardziej fascynuj¹cych odpowiedzi na to pytanie. To opowieœæ o cz³owieku, którego desperacja i niezwyk³e zdolnoœci zaprowadzi³y na szczyty przestêpczego rzemios³a, zmuszaj¹c ca³e pañstwo do bezradnego roz³o¿enia r¹k. Bojarski nie by³ bowiem zwyk³ym kryminalist¹. By³ artyst¹, naukowcem i konstruktorem, który w piwnicy w³asnego domu, w ca³kowitej tajemnicy, stworzy³ machinê do fa³szowania pieniêdzy tak doskona³¹, ¿e jego dzie³a by³y niemal nie do odró¿nienia od orygina³u. Jego historia, pe³na nieprawdopodobnych zwrotów akcji, udowadnia, ¿e rzeczywistoœæ bywa znacznie dziwniejsza ni¿ fikcja.
W
l Czes³aw Bojarski
lipcu 1952 roku na biurko Émila Benhamou, dyrektora francuskiego urzêdu do spraw œcigania fa³szerzy, trafi³ podejrzany banknot o nominale 100 franków. Na pierwszy rzut oka, nawet pod lup¹ najbardziej doœwiadczonego œledczego, wydawa³ siê autentyczny. Perfekcja by³a tak absolutna, ¿e Benhamou zacz¹³ powa¿nie w¹tpiæ, czy w ogóle ma do czynienia z podróbk¹.
Nowe, stufrankowe banknoty z wizerunkiem Napoleona uchodzi³y za jedne z najlepiej zabezpieczonych banknotów na œwiecie. Podróbki Bojarskiego by³y tak doskona³e, ¿e wykrycie ich by³o niezwykle trudne i nikt nie by³ w stanie oceniæ ile fa³szywych banknotów trafi³o do obiegu. Dopiero drobiazgowe badania fizykochemiczne, zlecone ekspertom z Banque de France, ujawni³y prawdê. Okaza³o siê, ¿e choæ papier i farby by³y niemal identyczne, ich sk³ad chemiczny nieznacznie siê ró¿ni³. Fa³szywce brakowa³o równie¿ kilku ukrytych znaków zabezpieczaj¹cych. Jednak najbardziej obrazowym, niemal poetyckim detalem, który przes¹dzi³ o sprawie, by³ wizerunek Napoleona Bonaparte na banknocie. Na podróbce cesarz Francuzów mia³ „jeden w³os za krótki”. Ten mikroskopijny szczegó³ œwiadczy³ o tym, jak diabolicznie bliskie idea³u by³o dzie³o Bojarskiego – tak doskona³e, ¿e do jego zdemaskowania potrzebna by³a najnowoczeœniejsza technologia i aptekarska precyzja. To dlatego francuska policja, œcigaj¹ca fa³szerzy by³a przekonana, ¿e ma do czynienia z doskonale zorganizowan¹, duí 12 ¿¹ szajk¹ przestêpcz¹.