NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
NUMER 1634 (1934)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
í Relacja z zebrania sprawozdawczego CPS – str. 3 í Blender kulturalny – str. 5 í Na stronach weterañskich sylwetka Agatona Gillera í Churros – str. 10
M A G A Z I N E í Zaniechania w Nowym Roku – str. 13
TYGODNIK
10 STYCZNIA 2026
Lepiej ju¿ by³o
í Czas podatków nadszed³ – str. 15
Tomasz Bagnowski
FOT. NYC SUBWAY LIFE
P O L I S H
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
Ostatnie miêdzynarodowe ekscesy Stanów Zjednoczonych, jak uprowadzenie urzêduj¹cego prezydenta pañstwa, s¹ wbrew pozorom sygna³em s³abn¹cej globalnej hegemonii USA. Stany Zjednoczone dziêki brakowi zniszczeñ wewnêtrznych i rozbuchanej produkcji, po II wojnie œwiatowej sta³y siê globalnym mocarstwem, ostatecznie zastêpuj¹c w tej roli Wielk¹ Brytaniê, potêgê zbudowan¹ dziêki eksploatacji krajów podbitych (kolonii). W 1945 r. ich GDP stanowi³o oko³o po³owy œwiatowego GDP. Po podbiciu Japonii, której nowa konstytucja zosta³a napisana przez USA, Amerykanie zdobyli te¿ wa¿ny przyczó³ek w Azji, pozwalaj¹cy im dziêki bazom wojskowym wp³ywaæ na politykê tego regionu. Oprócz militarnych baz na ca³ym œwiecie, których dziœ jest ponad 800 (dla porównania Chiny maj¹ jedn¹) Stany Zjednoczone rozpoczê³y utrwalenie swojej hegemonii przez „miêdzynarodowe” instytucje finansowe (miêdzynarodowe w cudzys³owie bo ka¿da z nich kierowana jest de facto przez USA) jak IMF, World Bank oraz Plan Marshalla. Dolar sta³ siê œwiatow¹ walut¹. Amerykañska potêga militarna by³a niezaprzeczalna. Bazy wojskowe pozosta³y, ale jednoczeœnie amerykañskie GDP to dziœ mniej ni¿ 25proc. œwiatowego GDP, a z powodu szerokich sank-
cji gospodarczych pozycja dolara siê chwieje. Objête nimi kraje staraj¹ siê handlowaæ u¿ywaj¹c w³asnych walut, co USA oczywiœcie zwalczaj¹. Najwa¿niejsze jest jednak to, ¿e gospodarczy model Stanów Zjednoczonych: wszystko dla w³aœcicieli, nic dla pracowników, jest wyraŸnie niewydolny i zamiast dobrobytu produkuje gigantyczne nierównoœci spo³eczne, ogromny deficyt bud¿etowy i coraz wyraŸniej przegrywa konkurencjê z modelem chiñskim. USA maj¹ fataln¹ infrastrukturê publiczn¹, s³abn¹ w nowych technologiach, produkuj¹c na przyk³ad du¿o dro¿sze i du¿o gorsze samochody elektryczne ni¿ Chiñczycy, trac¹ te¿ prymat jeœli chodzi o innowacje jak sztuczna inteligencja. Chiny, maj¹ce w³asny model AI znany jako Deep Seek, osi¹gnê³y podobne efekty, przy u³amku poniesionych przez USA kosztów. Amerykañska armia wyposa¿ona w bardzo drogi sprzêt, konsekwentnie przegrywa wszystkie wojny, a prezydent Donald Trump nie jest w stanie wymusiæ akceptowalnego dla Ukrainy pokoju. Globalna pozycja Chin, Rosji i powoli Indii niezaí6 przeczalnie roœnie.
l W Grand Central Terminal (New York Transit Museum - Shuttle Passage)
do lutego mo¿na bezp³atnie ogl¹daæ œwi¹teczn¹ wystawê miniaturowych poci¹gów, które przeje¿d¿aj¹ obok replik znanych nowojorskich zabytków a¿ do swojego ostatecznego celu – Bieguna Pó³nocnego. Polecamy.
Królowa œniegu, która przebieg³a œwiat Iwona Hejmej W grudniu 2025 roku Urszula Musik, polonijna biegaczka z Nowego Jorku, zapisa³a siê w historii œwiatowych maratonów. W ci¹gu dwunastu miesiêcy dokona³a czegoœ, co wydaje siê niemo¿liwe i co dla wielu sportowców pozostanie w sferze marzeñ: siedem najwiêkszych maratonów œwiata, maratony na siedmiu kontynentach i Ice Marathon na Antarktydzie. W rozmowie z Kurierem Plus opowiada o strachu, samotnoœci na trasie i o tym, dlaczego ten rok by³ przede wszystkim lekcj¹ ¿ycia.
l Lodowym maratonem Ula Musik
zakoñczy³a swoje roczne wyzwanie
Zacznijmy od fina³u. Antarktyda. Lód, wiatr, cisza. Co czu³aœ, gdy przekracza³aœ metê Ice Marathonu? To nie by³a euforia, jakiej mo¿na by siê spodziewaæ. Raczej g³êbokie wzruszenie i ogromna ulga. Sta³am na lodzie, kompletnie wyczerpana, z twarz¹ zdrêtwia³¹ od mrozu, i poczu³am, ¿e w³aœnie domkn¹³ siê pewien rozdzia³ mojego ¿ycia. Przez kilka minut po prostu sta³am i patrzy³am przed siebie. Potem siê rozp³aka³am. By³o we mnie bardzo du¿o emocji – duma, wdziêcznoœæ, niedowierzanie. I cisza. Antarktyda uczy pokory. Tam nic nie jest „dla lajków”.
Czy Antarktyda by³a najtrudniejszym biegiem w ca³ym tym projekcie? Pod wzglêdem warunków – zdecydowanie tak. Temperatura oko³o minus 25 stopni Celsjusza, porywisty wiatr, œliska, niestabilna nawierzchnia. Bieg w specjalnych warunkach, w specjalnym sprzêcie. Tam nie ma miejsca na b³êdy. Ka¿dy krok wymaga³ koncentracji. Ale paradoksalnie – najtrudniejsze momenty nie wydarzy³y siê na lodzie. Jakiœ czas przed wylotem rz¹dzi³y mn¹ emocje. Z jednej strony by³a ogromna radoœæ i podekscytowanie – œwiadomoœæ, ¿e lecê, ¿e to siê dzieje naprawdê, ¿e domknê coœ, co í 12 by³o moim ¿yciowym planem.