Тетяна Бабина Tetiana Babyna
podręcznik dla klasy 3. szkół ogólnokształcących
«Польська мова» підручник для 3 класу закладів загальної середньої освіти Рекомендовано Міністерством освіти і науки України
видавництво
ПЕРУН 2020
УДК 821.162.1(075.2)
Рекомендовано Міністерством освіти і науки України (наказ Міністерства освіти і науки України від 21.02.2020 р. №271)
Видано за рахунок державних коштів. Продаж заборонено.
Бабина Тетяна Феліксівна Б 12
«Польська мова» підручник для 3 класу закладів загальної середньої освіти: підруч. для 3 класу закладів загальної середньої освіти І Т. Ф. Баби на. - К.; Ірпінь : ТОВ «Видавництво «Перун», 2020. - 112 с.: іл. ISBN 978-617-7709-58-8
УДК 821.162.1(075.2)
ISBN 978-617-7709-58-8
© ТОВ «Видавництво «Перун», 2020 © Бабина Т. Ф., 2020
POLSKA
.
ШАНОВНІ УЧНІ ТА УЧЕНИЦІ! Пропоную продовжити, розширити і вдосконалити набуті раніше знання з польської мови. Польська мова дуже схожа на українську і водночас інша. Наші історія і культура творилися разом. Навчаючись за цим підручником, ви маєте нагоду дізнатися і порівняти наше спільне і відмінне. В одній із лекцій пропоную ознайомитися з відомими місцинами Польщі: Балтійське море, пам’ятник Русалці у Варшаві, озеро Морське Око, королівський замок у Кракові. Поцікавтеся і доповніть цей список! Підручник містить вірші польських поетів, цікаві та пізнавальні тексти і казки для вдосконалення навичок читання і розширення словникового запасу, а також вправи різних напрямків. Сподіваюсь, ви пройдете шлях навчання легко, цікаво і продуктивно. Щиро бажаю успіхів!
ЯК ПРАЦЮВАТИ З КНИГОЮ:
і
Послухай!
Напиши!
Скажи!
Прочитай!
LEKCJA 1.
Pzypomnimy literki! 1. Назви букви і прочитай слова з правильним наголосом. Поглянь на малюнки і скажи, хто (що) на них зображений?
Наголос в слові падає на передостанній склад] А
Л В с Ć D Е Ę F G Н І J К L Ł М N Ń О Ó Р R S Ś Т и w Y Z ź ż
4
а ą b c ć d e ę f g h i j k I ł m n ń 0 ó P r s ś t u w У z ź ż
arbuz dąb banan cebula ćma dom ekran pęk foka guma hak indyk jogurt kogut lody ławka mama nos koń osa mrówka papuga rekin sanki ślimak tort usta waza buty zegar źrebak żelazko
ananas ląd balon cena nić dym ekierka sęk farby gitara herbata irys joga kot las łopatka mewa narty słoń okno góra parasol rak sok śnieg tramwaj ulica wagon cytryna zamek gałąź żyrafa
2. Przeczytaj wiersz. Прочитай вірш, а потім випиши в зошит тільки ті слова, в яких є буква ż: Mają żołnierz, pasażerka ale nie chce mieć kelnerka.
Ma też żmija, żuraw, wąż, każda żona, każdy mąż.
Nawet stróż ma, nawet róża, żabka mała, żabka duża. Raz, dwa, trzy - zgadnij ty.
3. Posłuchaj, powtóż i przeczytaj. Послухай та повтори. Навчись читати:
ć ćma, nić, ś śnieg,
ci cia cicho, ciasto,
si świeca, sito,
ź źrebak, źródło,
cio ciocia
sia siano,
zi zima
siostra
zia ziarno
4. Przeczytaj. Прочитай. Випиши слова, які існують, в зошит через кому:
ciosto
sino
zita
szyszka
tłucz
rzema
ciusto ciasto
siano siono
zika zima
szypka szyfka
slucz klucz
rzeka rzega
їм ••
5
Literkowa przygoda Двознаки в польській мові (двознак - це поєднання двох букв для передачі одного звука):
SZ - [ш]
CZ - [ч]
rz - [ж]
ch - [х]
Przepisz słowa і przeczytaj. Перепиши слова, встав ляючи двознаки. Прочитай їх. sz- ka__ a,
my__
gru__ ka
cz-__ as,
0—У,
klu___
rz-___ eka,
g_yb,
b___ oza
ch - __ leb,
__ mura,
__ łopak
6. Przeczytaj wiersz. Навчись читати вірш. То już jesienny poranek, Kiedy mama woła od rana:
Wstawaj, syneczku, wstawaj, córeczko! Trzymaj obiad swój w małym woreczku! Cieszymy się, uśmiechamy się,
11 6
Idziemy uczyć się!
7. Zgadnij słowo. Розгадай ребус:
LEKCJA 2.
Jestem ja, jesteś ty, raz, dwa, trzy 1. Пригадай займенники ona /on /ono /oni/one.
2. Użyj poprawny zaimek. Підбери правильний займен ник до кожного малюнка:
3. Koniugacja czasownika być. Розглянь табличку відмінювання дієслова być. być ja
jestem
my
jesteśmy
ty on/ona/ono Pan/Pani
jesteś
wy
jesteście
oni/one
są
jest
4. Постав дієслово być у правильну форму:
шАїй
4) (my).... na placu zabaw.
П □ а
3) (ona)....w sklepie.
c
POLSKA
Підготуй план телефонної розмови з наступними фразами, використовуючи малюнки з вправи 4: 1) - Gdzie ty jesteś?
- Jestem w (na)...
2) - Gdzie on(ona) jest?
- On(ona) jest w (na)
3) - Gdzie wy jesteście?
- My jesteśmy w (na)
4) - Gdzie oni(one) są?
- Oni (one) są w (na)
Literkowa przygoda Для того, щоб вимовити носовий звук ą, вимовляємо [он] і випускаємо повітря через ніс. Так само вимовляємо носовий звук ę, тільки вимовляємо [єн], sąd - sęk ląd - pęk pąk - lęk
Носові звуки вимовляються як [ом], [ем] перед звуками Ь, р: dąb - dęby ząb - zęby skąpy - tępy В кінці слова звук ę не має носового призвуку, вимовляй його як звук [е]: maluję
piszę
kupuję
6. Przeczytaj wiersz. Навчись читати вірш. Зверни увагу на вимову носових звуків:
Idą gąski gęsiego do boru dalekiego: -gę, gę, gę! -gę, gę, gę! Boją się małe gąski,
bo mostek taki wąski.
LEKCJA 3.
Poznajemy się! Witam! Dzień dobry!
Cześć!
Do widzenia!
Cześć! Dobry wieczór!
Do zobaczenia!
Witam! Na razie!
1. Przeczytaj i ułóż własny dialog. Прочитай листування. Склади діалог з однокласником:
5:30
10
.111 чг І
POLSKA
І
2. Koniugacja czasowników. Розглянь табличку. Навчись правильно відмінювати дієслова: nazywać się
mieć
ja
nazywam się
mam
ty
nazywasz się
masz
nazywa się
ma
my
nazywamy się
mamy
wy
nazywacie się
macie
oni/one
nazywają się
mają
on/ona/ono Pan/Pani
а
3. Posłuchaj dialogów. Послухай діалоги. Прочитайте парами:
- Cześć! Jak masz na imię? - Cześć! Jestem Edek. - Miło mi! - Miło mi też!
-
Cześć! Cześć! Jak się nazywasz? Nazywam się Kowalski. Miło mi! Miło mi też!
-
Dzień dobry! Dzień dobry! Miło mi! Miło mi też! Dzień dobry! Dzień dobry! Miło mi! Miło mi też!
Jak ma Pan na imię? Mam na imię Piotr.
Jak ma Pani na imię? Mam na imię Anna.
- Dzień dobry! - Dzień dobry! - Jak się Pan nazywa? - Nazywam się Kowalski. - Jak się Pani nazywa? - Nazywam się Nowak. - Miło mi! - Miło mi też!
k 11
4. Uzupełnij dialogi i przeczytaj. Прочитай. Усно до дай слова, яких не вистачає. Потім склади схожий діалог із сусідом по парті. - Cześć! Jak masz na imię? - Cześć! Mam_______ Edek. - Jak się nazywasz? - Nazywam_______ Kowalski. - Miło mi! - Miło_______ też!
- Dzień dobry! - Dzień dobry! - Jak Pani się nazywa? - _______ się Anna Nowak. - _______ mi! - Miło_______ też!
Użyj w poprawnej kolejności. Напиши слова у правильному порядку, щоб отримати речення. Запиши їх у зошит:
Przeczytaj і uzupełnij. Прочитай діалог. Усно до дай пропущені слова. Потім перепиши в зошит і правильно розстав розділові знаки (знак оклику, крапку або знак питання). - Cześć Jak______ na imię - Cześć Mam______ Edek - ______ mi - Miło______ też - Czy ty masz w domu kota - Nie nie mam kota tylko______ psa -Ajak pies______ na imię - On______ na imię Reksio
4 12
tZ
*
POLSKA О7'
Posłuchaj і powtóż. Послухай і повтори цифри:
8. Назви цифри кожно го номера телефону: ..її
і і
і і і і і
І І
і
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
zero
Ola
jeden
097 231 68 74
dwa
Marcin
trzy
073 987 12 69
cztery
Edek
pięć
066 123 56 84
sześć
Iwona
siedem osiem
098 456 23 17
i
dziewięć dziesięć
jedenaście
9. Назви цифри і допов ни ті, яких не вистачає:
I i 1
dwanaście
3
1
5
6
17
18
trzynaście
czternaście
9
I
11
10
piętnaście szesnaście siedemnaście
15
13 19
21
osiemnaście dziewiętnaście
dwadzieścia
10. Скажи, скільки тобі років. Запиши речен ня в зошит:
dwadzieścia jeden dwadzieścia dwa
- Ile masz lat? - Ja mam
LEKCJA 4.
Kolory jesieni
1. Przeczytaj wiersz i powiedz swoje kojarzenia. Назви, з якими кольорами в тебе асоціюються їстівні запаси, перелічені у вірші:
W SPIŻARNI W spiżarni na półkach
zapasów bez liku.
Są dżemy, kompoty, złoty miód w słoiku. I cebula w wiankach, I grzybki suszone,
Są główki kapusty, ogórki kiszone.
A gdy będzie w zimie tęgi mróz na dworze,
zapachnie nam lato-
gdy słoik otworzę. Maria Kownacka
POLSKA 2. Творча робота: намалюй комору на окремому аркуші. Що там смачного може стояти на поли цях? Підпиши кожну банку:
Literkowa przygoda
3. Pooglądaj obraz. Uzupełnij brakujce literki. Встав пропущені букви, щоб отримати перелік того, що ми можемо побачити в осінньому парку. Додай свої приклади:
sz
rz
СІ
Ż
ę
ó
1) liś__ е
2) о__ echy
3)__ ołędzie
4) d_by
5) ka__ tany
6) wiewi__ rka
4. Przeczytaj. Зверни увагу на виділені букви. Пам’я таєш, які звуки вони позначають?
JESIEŃ Jesień farbuje las. Jesień farbuje las w czerwone, brązowe, żółte kolory. Słońce chowa się.
Łagodne słońce chowa się za chmurami.
5. Daj odpowiedzi na pytania. Дай відповіді на запитання: 1) Co robi jesień?
2) W jakie kolory jesień farbuje 3) Co robi słońce?
4) Jakie jest słońce? 5) Gdzie chowa się słońce?
6. Koniugacja czasowników. Прочитай дієслова в табл и ч ц і: ______________________________________ czytać
słuchać
śpiewać
grać
K ja
czytam
słucham
śpiewam
gram
ty
czytasz
słuchasz
śpiewasz
grasz
czyta
słucha
śpiewa
gra
my
czytamy
słuchamy
śpiewamy
gramy
wy
czytacie
słuchacie
śpiewacie
gracie
oni/one
czytają
słuchają
śpiewają
grają
on/ona/ono Pan/Pani
POLSKA 7. Zapisz zdania. Запиши в зошит речення, допи суючи дієслова у правильній формі.
On___ na gitarze.
Ту___ muzyki.
Wy___ książkę.
8. Posłuchaj i powtóż.
i 20 30 i 40 50 60 ■ 70 80 i 90 i 100
dwadzieścia
Oni___ książkę.
My___ piosenkę.
9. Назви цифри і доповни ті, яких не вистачає:
21
23
36
trzydzieści
czterdzieści
pięćdziesiąt sześćdziesiąt
siedemdziesiąt osiemdziesiąt dziewięćdziesiąt sto
10.Творча робота: намалюй малюнок до будь-якого речення з вправи 4 та підпиши його.
LEKCJA 5.
Moja szkoła, moja klasa, mój piórnik Усі предмети навколо належать до чоловічого, жіночого або середнього роду. У польській мові вони розподіляються наступним чином: Чоловічий рід Rodzaj męski
Жіночий рід Rodzaj żeński
Середній рід Rodzaj nijaki
Закінчення на Закінчення на приголосний.
ten stół, ten mazak, ten chłopczyk.
Закінчення на -а -і
ta dziewczynka, ta torba, ta pani.
-0 -e -um -ę
to okno, to dziecko, to słońce, to museum, kocię.
1. Розглянь малюнок. Знайди всі предмети у клас ній кімнаті з наступного переліку: 1) ławka
2) krzesło 3) książka
4) zeszyt 5) piórnik
6) laptop 7) mapa 8) tablica 9) plecak 10) kubek 11) kosz
18
POLSKA Згрупуй всі предмети з вправи 1 за родами. Запи ши в зошит. Наприклад:
1) rodzaj męski - ten zeszyt
2) rodzaj żeński - ta ławka 3) rodzaj nijaki - to...
3. Co jest w piórniku? Знайди закінчення слова. Наз ви предмети, що лежать в пеналі. Запиши їх в зошит. ołó- _
-ka
Ііпі- _
-zak
gum-
-gopis
ma- _
-jka
dłu-
-wek
4. Porozmawiamy! Подивись на малюнки і запитай: kto to jest? або co to jest? Дай відповідь: to jest.... Наприклад:
1) - Co to jest? - To jest laptop. 2) - Kto to jest? - To jest dziewczynka.
1
Kolory brązowy
zielony
fioletowy pomarańczowy
czerwony
różowy granatowy
niebieski czarny
Зверни увагу на закінчення прикметників! і і Прикметник - це частина мови, що виражає ознаку предмета! І і відповідає на питання: який? яка? яке? чий? чия? чиє? І і
Jaki on jest?
Jaka ona jest?
Jakie ono jest?
Ten piórnik jest czerwony. Ten kosz jest czarny.
Ta linijka jest czerwona. Ta tablica jest czarna.
To krzesło jest czerwone. To okno jest czarne.
5. Склади речення за схемою: Ten długopis jest granatowy. Запиши три речення на вибір в зошит.
20
—
POLSKA 6. Знайди відмінності:
7. Творча робота: намалюй свою класну кімнату і підпиши предмети, що там знаходяться. Literkowa przygoda
8. Подивися на малюнки та знайди слова з буквами ó і и у кросворді. Зроби табличку в зошиті та ви пиши слова у дві колонки: m
r
ó
w
k
a
z
k
o
g
u
t
b
ź
ń
b
r
i
u
s
t
a
a
f
t
h
P
w
ó
r
У
ł
ó
ż
k
o
ó
u
21
LEKCJA 6
Tydzień dzieci miał siedmioro 1
2
3
4
5
6
7
poniedziałek
wtorek
środa
czwartek
piątek
sobota
niedziela
1. Прочитай розклад уроків. Назви свої улюблені предмети в школі:
PLAN LEKCJI w poniedziałek
we wtorek
w środę
w czwartek
w piątek
1)
Język polski
Historia
Matematyka
Język angielski
Matematyka
2)
Matematyka
Język angielski
Język polski
Historia
Informatyka
3)
Przyroda
Moje zdrowie
Informatyka
Moje zdrowie
Przyroda
Informatyka
Wychowanie fizyczne
Język polski
Wychowanie fizyczne
Muzyka
Plastyka
Muzyka
4)
Plastyka
5)
Wychowanie fizyczne
Прочитай розповідь школярів. Здогадайся, які їх улюблені предмети. Cześć! Jestem Ola! Ja lubię rysować, mój ulubiony przedmiot to plastyka.
Cześć! Jestem Piotr! Ja lubię liczyć, mój ulubiony przedmiot to...
22
Cześć! Jestem Tomek! Ja lubię naturę, mój ulubiony przedmiot to...
Cześć! Jestem Iwona! Ja lubię czytać o dawnych czasach, mój ulubiony przedmiot to...
Cześć! Jestem Adam! Ja lubię grać w piłkę, mój ulubiony przedmiot to...
Cześć! Jestem Edek! Ja lubię surfować po internecie, mój ulubiony przedmiot to...
i
POLSKA
J
Która godzina? І
I
Która godzina?
0 której zaczyna się lekcja?
Pierwsza Druga
o pierwsz+ej o drug+iej
Trzecia Czwarta
o trzeci+ej o czwart+ej
Piąta Szósta
o piąt+ej o szóst+ej
Siódma Ósma
o siódm+ej o ósm+ej
Dziewiąta Dziesiąta
o dziewiąt+ej o dziesiąt+ej
Jedenasta Dwunasta
o jedenast+ej o dwunast+ej
3. Powiedz którą godzinę pokazuje zegar. Подивись на годинник і скажи, котра година?
23 ——----------------------------------------
4. Розглянь малюнки. Скажи, який урок зображений на кожному з них:
24
чи----------------
5. Posłuchaj, powtóż, przeczytaj. szkoła - siostra
chata - herbata
uczeń - cień
mówić - czytać
cześć - sześć
ciepło - cicho
Przeczytaj i przetłumacz. Jestem uczniem. Jestem uczniem trzeciej klasy. Matematyka jest moim faworytem. Matematyka jest moim faworytem, bo lubię liczyć. Matematyka jest moim faworytem, bo lubię liczyć
i lubię cyferki. Jestem dobry w matematyce!
Підготуй і запиши в зошит розповідь про свій улю блений шкільний предмет: Jestem uczniem (uczennicą) trzeciej klasy. Moim faworytem w szkole jest...
Jestem dobry (dobra) w...
Творча робота: подумай і намалюй свій улюб лений шкільний предмет на окремому аркуші. Покажи малюнок однокласникам та запропонуй назвати його. Наприклад: matematyka.
^■lekcja 7. яІ
Kalendarz 1. Розглянь малюнки і прочитай назви кожної пори року. Визнач, до якого роду (чоловічий, жіночий чи середній) вони належать. Опиши, що ти бачиш на кожному малюнку. ZIMA
WIOSNA
LATO
JESIEŃ
____________________________________________________________________________________________________________
POLSKA Literkowa przygoda
2. Przeczytaj i porównaj wymowę. ca
noc
ce cę
cena cętki
су
cyfra
sa se
sala serce
sy so só
syty sobota sól
сі bić ć
cicho ciastko
pić
сіа сіо
myć
сіє
cień
сій
ciupaga
śnieg ś
wieś śliwka
ciocia
cza
czapla
czo
czosnek czysty
czy cze
si sia
silny siano
sio
siostra
cja
racja
cje
lekcje
czerwony
sza
szalik
szo szu
szosa szum
szy
szyszka
sja sje
sesja pasje
Nazwy miesięcy. Послухай вірш у виконанні вчи теля. Знайди і випиши назви місяців у зошит: Styczeń, luty zimno wszędzie, co to będzie, co to będzie?
Marzec, kwiecień, maj i czerwiec, coraz cieplej, coraz cieplej. Lipiec, sierpień to wakacje, macie rację, macie rację! Wrzesień słońcem nas zawoła, idą dzieci do przedszkola. A październik i listopad, jesień złota, no i słota...
Grudzień cieszy nas świętami, kolędami, prezentami. (poradnik metodyczny Kolekcja Przedszkolaka)
Знайди питальні, окличні й розповідні речен ня. Навчись виразно читати вірш з правильною інтонацією.
27
4. Допиши пропущену назву місяця. grudzień styczeń
lWI@SNA
LATO
wrzesień październik
czerwiec lipiec
JESIEŃ
28 —------------------------------------------------------------
1
POLSKA
J
5. Підбери опис до кожної пори року, звертаючи увагу на закінчення прикметників. Усно підготуй невелику розповідь. Наприклад: Zima jest zimna, biała i przynosi śnieg i mróz. 1) - ciepła,
2) - przynosi ciepło,
- zimna,
- przynosi wakacje,
- mokra,
- przynosi chłód i deszcz;
- upalne;
3) - kolorowe,
- biała, - zielona, - ruda.
6. Творча робота: послухай вірш у виконанні вчи теля. Намалюй до нього малюнок і підпиши, яка пора року зображена. Назви предмети, які зобра жені на твоєму малюнку (parasole, kałuże, chmury, deszcz, drzewa, droga i t.d). SŁOTA* «Deszcz pada od rana
do samego południa.
Świat jest mokry i ciemny jak zaklęta studia. Małe dzieci śpią w domu,
duże - siedzą w szkole, a chodzą po ulicy same ... parasole». Ewa Szelburg-Zarembina
* Słota - сльота, бруд після дощу, негода.
7. Przeczytaj bajkę. Прочитай казку. Випиши і вивчи нові слова.
DWANAŚCIE MIESIĘCY Pewna gospodyni miała córkę i pasierbicę. Macocha nie lubiła pasierbicy i chciała jej się pozbyć. Wysłała więc dziewczynę w
grudniu po fiołki. Gdyby ich nie zdobyła, miała się sierotka więcej w domu nie pokazywać.
Poszła do lasu i spotkała dwanaście miesięcy, wokół ogniska.
Zapytali ją, który z nich najbardziej jej się podoba? Sierotka
wszystkich pochwaliła, bo wszyscy byli potrzebni. Powiedziała im też o swoim zmartwieniu.
POLSKA
X_______ Kwiecień usiadł na miejscu Grudnia i od razu zmieniła się pora roku - nastała
wiosna. Dziewczynka zebrała pół koszyka
fiołków,
podziękowała
Kwietniowi
pobiegła do domu.
Za
dni
trzy
gospodyni
znowu
wysłała pasierbicę do lasu - tym razem po poziomki... I dwanaście miesięcy znowu jej pomogli. Teraz Czerwiec usiadł na miejscu Grudnia -
nastało lato. Sierotka uzbierała pełny dzbanek poziomek i zaniosła je gospodyni. Znowu
i
znowu
wysyłała
dziewczynkę
niezadowolona
macocha. Pewnego dnia wyszła dziewczyna i już nie wróciła, została gospodynią u braci Miesięcy. Nie doczekawszy się pasierbicy, macocha wysłała własną
córkę do lasu. Podobnie jak sierotka, córka złej macochy
także
spotkała
braci
Miesiączków,
ale
na ich grzeczną prośbę, by odgadła, kim są, zaczęła im wymyślać. Bracia
rozgniewali się. Luty usiadł na miejscu
Grudnia, ścisnął mróz, rozhulała się zamieć. Dziewczyna nie znalazła drogi powrotnej - zamarzła w lesie.
31
SŁOWNICZEK pasierbica - падчерка dwanaście miesięcy - дванадцять місяців sierotka - сирота
powiedziała o swoim zmartwieniu - розказала про свою біду
poziomka - суниця dzbanek - глечик
macocha - мачуха została gospodynią - стала господинею
grzeczna prośba - ввічливе прохання wymyślać - вигадувати
rozgniewali się - розгнівалися rozhulała się zamieć - розгулялася заметіль
8. Daj odpowiedzi na pytania. Дай відповідь на запитання: 1) Kogo nie lubiła macocha?
2) W jakim miesiącu macocha wysłała pasierbicę po fiolki?
3) Kogo dziewczyna spotkała w lesie? 4) Jaki miesiąc usiadł na miejscu Grudnia?
5) Po co poszła pasierbica do lasu jeszcze raz?
6) Jaki miesiąc pomagał nazbierać poziomek?
7) Czemu pasierbica nie wróciła z lasu do domu?
8) Kogo potem wysłała macocha do lasu?
9) Czy była jej córka grzeczna ? 10) Czy wróciła córka do domu?
32
LEKCJA 8.
POLSKA
Grzecznym lepiej być, Łatwo wtedy żyć! 1. Przeczytaj i porównaj. Прочитай та порівняй: za
zaraz
ze
zebra
zy
zysk
ża
żart
że
żelazko
zy żó
życie żółw
rza
rzadko
rzo rzu
rzodkiew rzut
ź
źrebak źle
zi
zia zio
zima
ziarno zioła
Przeczytaj, przetłumacz, naucz się na pamięć. Про читай і переклади вірш. Випиши в зошит «ввічливі слова». Вивчи перший стовпчик вірша напам’ять. GRZECZNE SŁÓWKA Dziękuję, przepraszam i proszę.
Trzy słówka za trzy małe grosze.
I grzeczny królewicz, I grzeczna królewna Znają te słówka, na pewno.
Trzy słówka za małe trzy grosze. Dziękuję, przepraszam i proszę. To przecież niewiele kosztuje,
Gdy powiesz uprzejmie dziękuję. Korona ci z głowy Nie spadnie na pewno.
Nawet, gdy jesteś królewną. A. Galica
33
3. Cechy człowieka. Знайди до кожного прикмет ника протилежне значення (антонім). Розкажи, якою має бути людина: Наприклад: Człowiek musi być wesoły, a nie smutny, dobry, a nie...
1) wesoły
a) zdradliwy
2) dobry
b) zły
3) uczciwy
c) kłamca
4) wierny
d) leniwy
5) pracowity
e) głupi
6) rozumny
f) smutny
4. Прочитай текст. Підготуй розповідь про свого друга за зразком: То moja koleżanka. То moja najlepsza koleżanka. Moja najlepsza koleżanka ma na imię Anna.
Ona jest ładna i ma jasne włosy.
Anna jest wychowana, rozumna,
uczciwa, wierna,
wesoła,
dobra.
Pomagamy sobie nawzajem, bo jesteśmy wiernymi koleżankami.
Твоя розповідь: Moja najlepsza koleżanka ma na imię... Ona jest...
Mój najlepszy kolega ma na imię... On jest...
Literkowa przygoda dz [дз]
dź [джь]
dż [дж]
dzwonek
niedźwiedź
dżem
dzban
dzień
dżokej
Przeczytaj wiersz. Прочитай вірш. Випиши словазбуквосполученням dżу зошит. DŻOKEJ Dżokej ujeżdża konia.
czeka bułka drożdżowa.
Krzyczy do niego żona,
Dżokej prędko się chowa,
że odjeżdża daleko,
konia Dżumę pogania.
a nie wypite mleko,
Woli dżem na śniadanie.
6. Поміняй склади місцями. Запиши утворені слова в зошит і прочитай:
wig-dź więk-dź wiedź-niedź 7. Спустись сходами і прочитай слова:
dzień dzienny
dziennik dziennikarz
35
LEKCJA 9.
Jak spędzamy czas wolny Послухай вірш у виконанні вчителя. Знайди наз ви предметів, які допомагають добре провести вільний час. Jeszcze liście kolorowe lecą w trawę. Czas na piłkę, czas na rower, na zabawę. Ale kiedy wiatr za kołnierz zacznie dąć,
Dobrze będzie w kręgu lampy z książką siąść. Krystyna Wodnicka
2. Прочитай висловлювання дітей про їхні захоп лення та визнач ім’я кожного з них за малюнками. Розкажи про свої захоплення за зразком. □ - Cześć! Jestem Edek!
- Lubię grać w piłkę nożną!
□ - Cześć! Jestem Ela!
- Lubię tańczyć i słuchać muzyki!
□ - Cześć! Jestem Marek!
- Lubię grać w gry komputerowe!
□ - Cześć! Jestem Ola!
- Lubię czytać książki!
□ - Cześć! Jestem Anna!
- Lubię jeździć na rowerze!
□ - Cześć! Jestem Piotrek!
- Lubię oglądać kreskówki!
6 Зразок: - Cześć! Jestem... ! - Lubię...!
■шм Ułóż і zapisz wyrazy do zeszytu. Утвори й запиши в зошит правильні словосполучення: 1) czytać 2) grać
a) na rowerze b) książki
3) słuchać
c) w gry komputerowe
4) oglądać
d) w piłkę nożną
5) jeździć
e) muzyki
6) grać
f) kreskówki
4. Koniugacja czasowników. Розглянь табличку. Прочитай речення, вставляючи правильний зай менник: lubić
tańczyć
ja
lubię
tańczę
ty
lubisz
tańczysz
lubi
tańczy
my
lubimy
tańczymy
wy
lubicie
tańczycie
lubią
tańczą
on/ona/ono Pan/Pani
oni/one
1) Ja lubię grać w piłkę nożną, ale nie lubię tańczyć. 2) Czy_____ lubisz czytać książki?
3) _____ tańczy bardzo dobrze! 4) _____ lubimy oglądać kreskówki, ale nie lubimy grać w gry komputerowe.
5) Czy_____ lubicie słuchać muzyki? 6) _____ tańczą razem zawodowo.
37
M e
Literkowa przygoda
ała oło ułu ały ołą ełę pił ław ka gał 5. Wierszyk łam ijęzyk. Послухай скоромовку. Навчись читати: Wró-be-lek Wa-le-rek
miał ma-ły wer-be-lek, na tym wer-bel-ku był ma-ły fe-le-rek.
Przeczytaj wiersz. Зверни увагу на вимову букв /, /:
NA SŁOTĘ Najlepszy jest parasol lampy. Na słotę Najczystsze niebo książkowych stronic.
Na słotę Liścia na niebie trzepoczący goniec
I wiatr
Spoza deszczu migocącej rampy. I pies jest dobry podczas słoty,
Gdy cieplej niż wełna ogrzewa ci stopy. Stanisław Grochowiak
SŁOWNICZEK słota - хмарна, сира погода з дощем або мокрим снігом
wełna - вовна
parasol - парасолька
ogrzewać - зігрівати
goniec - гонець
38
rampa - навіс, накриття
7. Прочитай словосполучення та випиши в зошит ті розваги, які приємно робити під час дощу: 1) tańczyć і słuchać muzyki 2) grać w piłkę nożną na boisku
3) grać w gry komputerowe 4) jeździć na rowerze
5) czytać książki 6) bawić się na placu zabaw
8. Ulubiona rozrywka. Розглянь малюнок. Назви улюб лені заняття дітей: Наприклад: Laura lubi grać w piłkę nożną.
Творча робота: намалюй своє улюблене заняття й підпиши.
39
4
LEKCJA 10.
Pani jesień Przeczytaj wiersz. Naucz się na pamięć. CHODZI PO LESIE PANI JESIEŃ Chodzi po lesie Pani jesień
I farbuje liście w lesie.
Tu są :ółtf, tu - czerwone, No, a tutaj są - zielone.
Liście piękne, kolorowe, spadają nam na głowę.
2. Розглянь малюнок і назви, що і кого ти там бачиш? Разом з вчителем підготуй невелику розповідь.
3. Uzupełnij brakujące literki. Запиши слова в зошит, вставляючи пропущені літери: rz sz ż ś ą ę ó ł g__ yby,
li__ cie,
ka__ tany,
żoł__ dzie,
paj__ k, wiewi__ rka,
__ yszki, je__ ,
d__ ewa,
dzięcio
(
POLSKA
Literkowa przygoda В українській мові буква щ означає два звуки: [ш] [ч]. У польській мові для передачі звуків [ш] [ч] потрібно вживатити двознаки sz cz (двознак - це поєднання двох букв для передачі одного звука).
Наприклад', deszcz
szczyt
paszcza
szczery
ПОТРЕНУЙСЯ ВИМОВЛЯТИ ЦІ ЗВУКИ ТВЕРДО, БЕЗ ПОМ’ЯКШЕННЯ! Натомість буквосполучення ść вимовляємо м’яко:
Наприклад', liść
kość
gość
radość
miłość
4. Łamijęzyk słowny. Навчись читати скоромовку: W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie
JESIENNA POGODA Прочитай, якою може бути погода восени. Утвори правильно словосполучення, називаючи пропу щене слово.
pada deszcz
opadają liście
_____________ słońce _____________ wiatr
wieje wiatr
świeci słońce
_____________ deszcz
Przeczytaj. Прочитай текст і вигадай заголовок до нього. Перепиши текст, вставляючи пропущені слова. Чи був би текст зрозумілим без пропуще них слів? Nastała złota_____________ .
Ona jako malarka, pomalowała Liście_____________ , często _____________ deszcz.
Ptaki poleciały do ciepłych krajów. W ogrodach dojrzały jarzyny i owoce.
Jesień jeszcze można nazwać czarownicą.
7. Назви, хто (що) зображений на малюнках, вико ристовуючи фрази: to jest... або to są...
То jest...
42
То są...
POLSKA Синоніми - це подібні за значенням слова. Наприклад: ходити - ступати, крокувати, йти, чалапати chodzić - kroczyć, dreptać, maszerować.
Прочитай синоніми та визнач, якого іменни ка вони стосуються. Утвори словосполучення «дієслово+іменник», запиши їх у зошит: 1) Wieje, dmie, chucha, dmucha. 2) Oświetla, świeci, jarzy się. 3) Spadają, opadają, schodzą.
słońce
9. Przeczytaj przysłowia. Навчись читати прислів’я. Вивчи одне з них напам’ять (на вибір): -
Kiedy wrzesień, to już jesień, wtedy jabłek pełna kieszeń.
-
Liść na drzewie mocno trzyma, nie tak prędko przyjdzie zima.
-
Woła wrzesień, że już jesień.
-
W jesieni prędko liść z drzew opadnie - to wkrótce zima
będzie, każdy zgadnie. -
Kwiecień - plecień, bo przeplata trochę zimy trochę lata.
LEKCJA 11.
Moja rodzina jest wesoła
tata+mama = małżeństwo brat+siostra (córka+syn) = rodzeństwo
dziadek+babcia = dziadkowie
POLSKA 1. Przeczytaj, daj odpowiedzi na pytania. Прочитай. Дай відповідь на запитання. Cześć! Mam na imię Ola! A to mój brat Edek. My uczymy się w szkole. Ja uczę się w piątej, a mój brat - w trzeciej klasie.
Nasza mama ma na imię Anna. Ona pracuje nauczycielką w szkole. Ona jest niska, szczupła i ma ciemne włosy i piwne oczy.
Nasz tata ma na imię Adam.
On jest wysoki i trochę gruby! On ma ciemne włosy i niebieskie oczy. On pracuje w banku. My lubimy razem spacerować w parku.
Nasi dziadkowie są emerytami. Babcia ma na imię Wanda, ona bardzo smacznie gotuje i lubi czytać czasopisma.
Dziadek lubi smacznie jeść i czytać książki kryminalne.
Mamy psa, Borysa. On jest czarno-biały i bardzo życzliwy.
45
SŁOWNICZEK gruby - товстий kuzyn - двоюрідний брат piwne oczy - карі очі emeryt - пенсіонер życzliwy - доброзичливий
ciocia - тітка wujo - дядько kuzynka - двоюрідна сестра spacerować - гуляти czasopismo - журнал
PYTANIA: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
Jak ma na imię mama Oli i Edka? Kim ona jest? Jaka ona jest? Jak ma na imię tata Oli i Edka? Jaki on jest? Gdzie on pracuje? Co rodzina Oli i Edka lubi robić? Kim są dziadkowie? Czy babcia lubi czytać książki kryminalne? Jaki jest pies?
Прочитай протилежні пари слів (антоніми). Опиши малюнки:
•¥• On jest gruby.
On jest chudy.
Ona jest ładna.
Ona jest brzydka.
Ona jest młoda.
Ono jest smutne.
Ona jest zdrowa.
Ono jest wesołe.
4 46
o Ґ
1
Ona jest chora.
POLSKA
4. Obowiązki w rodzinie. Розглянь малюнки та про читай домашні обов’язки в родині. Розкажи, хто що робить у твоїй родині. - zmywa naczynia
- zamiata
- gotuje obiad
-wynosi śmieci
- podlewa kwiaty
5. Ułóż wyrazy, zapisz do zeszytu. Утвори словосполучення і запиши їх у зошит. 1) zmywać
a) kwiaty
2) podlewać
b) naczynia
3) zamiatać
c) obiad
4) wynosić
d) śmieci
5) gotować
e) podłogę
47
6. Розкажи про обов’язки в сім’ї Олі й Едка:
& zmywa
podlewa
naczynia
kwiaty
tata w poniedziałek
we wtorek
w środę
w czwartek
z a
w niedzielę
i
wynosi śmieci
mama
Ola
aL &
&
aI
w piątek
w sobotę
zamiata
A
a
i
Edek
a
&
Al a
&
& aL 1 a! &
POLSKA 7. Koniugacja czasowników. Розглянь табличку від мінювання дієслова widzieć.
widzieć
widzieć ja
widzę
my
widzimy
ty
widzisz
wy
widzicie
on/ona/ono Pan/Pani
widzi
oni/one
widzą
Чергування голосного [е] з нулем звука. Звук [е] зникає, коли ми відповідаємо на запитання kogo? czego? І
І
;
Наприклад: Tomek - Tomka
pies - psa
kotek - kotka
;
8. Ułóż zdania. Склади речення, вживаючи прави льну форму дієслова widzieć’. Наприклад: То jest Tomek - ja widzę (kogo?) Tomka!
To jest dzień - nie ma (czego?) dnia!
To jest Edek.
To jest pies.
To jest Marek.
To jest kotek.
Kogo widzisz?
- Kogo on widzi?
- Kogo wy____ ? - Kogo oni____ ?
Widzę Edka!
-On_______ !
-My_______ !
- Oni_______ !
To jest garnek.
To jest ogórek.
To jest wróbel.
To jest placek.
- Kogo nie ma?
- Czego nie ma?
- Czego______ ? - Czego______ ?
- Nia ma wróbla!
- Nie ma______ !
- Nie ma_____ ! - Nie ma______ !
9. Poopowiadaj o tej rodzinie. Розкажи про родину. І
і і І
Не забувай, що прикметники жіночого роду мають закінчення -а, чоловічого - -у, середнього - -е.
tata Bartek mama Adela córka Anna syn 40 lat 38 lat 12 lat Szymon 8 lat
pies Reksio 2 lata
І
і І
і
kot Leo 1 rok
10. Творча робота: намалюй свою родину. Підпиши кожного члена родини і вкажи їх вік.
50
LEKCJA 12
POLSKA
Zawody
n
lekarka
f emeryt
A t
A CS? nauczycielka
strażak
policjant
■41-
a •
krawcowa
kucharz Ą
'Sr fryzjerka
СІ sprzedawczyni
kelnerka
lekarz - lekarka
nauczyciel - nauczycielka
fryzjer - fryzjerka
emeryt - emerytka
policjant - policjantka
kelner - kelnerka
kucharz - kucharka
krawiec - krawcowa
sprzedawca - sprzedawczyni
1. Назви професії, з якими асоціюються ці предмети:
w°z strażacki
garnek
łopata
farby i pędzle
tablica
farba
taca
maszynka do szycia
7
suszarka
kapelusz
51
------------- CU*
—
2. Знайди назви професій у кросворді. Усно дай від повіді на запитання: 1) Kto leczy dzieci
і dorosłych? 2) Kto przynosi kawę
w kawiarni?
3) Kto podcina włosy? 4) Kto gasi pożar?
5) Kto gotuje w restauracji?
I p s f s k
e o t r ż u
k a r I k e У k I У z j s t r c h a
z I a e a r
k n n r ż z
u e d c a z
c r u h k r
Literkowa przygoda 3. Випиши слова парами в зошит. Впиши у друге слово букви, які виділені зеленим в першому сло ві. Прочитай римовані слова: szyszki - my__ ki
parówki - mr__ wki
rzecz - me__
dzień - cie__
gość - ko__
dąb - z__ b
leźć - wie
sęk - p__ k
Послухай та перевір себе. 4. Przeczytaj żart. Прочитай та переклади жарт: Nauczyciel pyta się Jasia: - Jakie kwiaty najbardziej lubisz? - Róże. - Proszę, napisz to na tablicy. - Chyba jednak wolę maki - mówi Jasio.
.
POLSKA 5. Разом з учителем прочитай і переклади оповідан ня про скарбника. Обговори прочитане: як би ти вчинив на місці хлопця Болька? Які професії є найбільш небезпечними, на твою думку? О MĄDRYM SKARBNIKU І ZASYPANYM CHODNIKU
Dawno temu w jednej ze starych kopalni zawaliły się drewniane
podpory chodnika, odcinając od świata dwóch rębaczy. Był to górnik Marcin i jego młodszy syn, Bolko. Minął dzień, potem noc. Płomyki dwóch lampek górniczych zgasły. Słychać było ciężki oddech starego Marcina, który zasłabł i szeptał: - Pić, synku, wody mi daj... Bezradnie krążył Bolko dokoła, aż za wysokim zwałem węgla i drewna trafił na spore zagłębienie i poczuł pod ręką wilgoć. Powolutku, przesączała się z góry kropelka wody. Chłopak mocno zwarł dłonie i długo stał z podniesionymi rękami, chwytając krople w tę żywą czarkę. Gdy nazbierało się ich sporo, zaczął ostrożnie
posuwać się w stronę ojca.
Nagle jasna postać ukazała się wśród ciemności. Domyślił się Bolko, że ma przed sobą Skarbnika, ducha śląskich kopalni, który skarbów ziemi strzeże. - Witaj, chłopcze! - rzekł Skarbnik z uśmiechem. - Spodobałeś mi się. Widzisz tę szkatułkę z klejnotami? Weź zaraz w jedną rękę ten oto klucz złoty, drugą rozbij kilofem ścianę, a klejnoty będą twoje. Spojrzał Bolko - prawda! Tuż nad nim złoci się ozdobna skrzynka.
53
M e
4
- Dzięki сі, potężny Skarbniku, ale nie wezmę ja twojego klucza, nie rozbiję ścianki. Długo, bardzo długo zbierałem tę wodę, aby ojca napoić. Jeśli zmarnuję ją teraz, on umrzeć może... Znikła postać, znikła skrzynka złota. Górnik Marcin chciwie spił krople wilgoci z rąk syna i swobodnie odetchnął. Bolkowi zaś zdawał się, że słyszy głos poważny: -Za to, żeś nie przyjął bogactwa, bo choremu ojcu ulżyćchciałeś, należy ci się nagroda. Rąb cierpliwie w miejscu, gdzie przedtem widziałeś szkatułkę, a dokopiesz się skarbów niezmiernych. Bolko uchwycił kilof i począł rąbać ścianę. I nagle - co to? Mały otworek widzi nad sobą, a przez otwór sączy się światło, powietrze...
POLSKA - Prawdę rzekłeś mądry Skarbniku - szepnął Bolko. - Dokopałem się skarbów. Chłopiec przyłożył usta do otworu i wołał z całych sił: - Hej, ludzie, na pomoc! Zasypani jesteśmy, ratujcie! - Słyszę cię, Bolko, słyszę, lecę po tatę! To Barbórka, mała córeczka sąsiada, ze swymi kozami. A gdy po wielu godzinach odkopani górnicy odpoczywali na trawie i Bolko opowiedział o swoim widzeniu, Barbórka klasnęła w ręce: - To Skarbnik sprowadził mojego koziołka w doły, żebym za nim pobiec musiała! Skarbnik z koziołkiem was uratowali, no nie? Hanna Łochocka
SŁOWNICZEK skarbnik - скарбник
poważny - серйозний
rębacz - лісоруб, дроворуб
ulżyć - полегшити
trafić - натрапити на щось
kilof - кирка
sporo - багато
bez wytchnienia - без
spore zagłębienie - велика
перепочинку
западина
głęboka, wąska rozpadlina -
wilgoć - волога
глибока, вузька ущелина
przesączać się - просочуватися
omdlały - непритомний
nagle - раптом
odludzie - безлюдне місце
obdarzyć - обдарувати
zawędrować - забрести, зайти
klejnoty - дорогоцінне каміння
далеко
potrząsnąć - потрусити
klasnąć w ręce - плеснути в
spojrzeć - глянути
долоні
chciwie - жадібно
Випиши п’ять слів, в яких є букви з крескою, і п’ять слів з носовими ą, ę6. Творча робота: дай відповідь на запитання - Jaki jest ten Skarbnik? Намалюй.
4
w 7. Porozmawiaj z sąsiadem czy z sąsiadką. - Czy to jest lekarka? - Tak, to jest lekarka.
- Czy to jest kelnerka? - Nie, to nie jest kelnerka.To jest
fryzjerka.
- Czy to jest kelnerka?
- Czy to jest
policjant?
- Czy to jest
kucharz? - Czy to jest krawcowa?
8. Творча робота: намалюй професію когось із твоєї родини і підпиши.
56
LEKCJA 13.
POLSKA
Zima 1. Розглянь малюнки. Прочитай словосполучення. Назви і запиши, якою погода буває взимку.
pada śnieg
wieje wiatr
jest mróz
świeci słońce
pochmurno
2. Co pasuje? Прочитай і обери правильний варіант. Розглянь малюнок та підготуй розповідь: 1) Kiedy jest zima, my wkładamy ciepłe ubrania / wkładamy szorty
2) Kiedy jest zima, my kąpamy się w morzu /lepimy bałwana. 3) Kiedy jest zima, jeździmy na rolkach /jeździmy na sankach.
4) Kiedy jest zima, lepimy śnieżki/lepimy w piaskownicy. 5) Kiedy jest zima, jest gorąco /jest zimno i mroźno.
4
Знайди «зимові» слова і випиши їх у зошит:
mrózżeśniegbołbałwanźdśnieżkisankirózimno
4. Спробуй зробити одну із запропонованих годів ниць: KARMNIK DLA PTAKÓW
5. Pooglądaj obraz. Прочитай назви птахів і тварин. Як ти допомагаєш птахам узимку?
POLSKA e. Przeczytaj.
Підбери перше слово в реченні й запи ши в зошит. Вивчи міні-розповідь напам’ять. 1) ptaki
a) ...robimy karmniki dla ptaków
2) my
b) ...lubią nasiona i okruszki
3) my
c) ...lubi orzechy
4) wiewiórka
d) ...lubimy ptaki i zwierzęta
7. Koniugacja czasowniów. Підбери правильну фор му дієслів lubić або robić.
lubić
robić
ja
lubię
robię
ty
lubisz
robisz
lubi
robi
my
lubimy
robimy
wy
lubicie
robicie
lubią
robią
on/ona/ono Pan/Pani
oni/one
1) - Czy ty....... spacerować? - Tak, ja....... spacerować w parku.
2) - Czy wiewiórka....... nasiona i okruszki? - Nie, ona....... orzechy.
ГІ I
3) - Czy wy....... karmniki dla ptaków? - Tak, my....... karmniki dla ptaków
4) - Czy oni....... jeść nasiona i okruszki? - Tak, oni....... jeść nasiona i okruszki.
______________________________ ЙЙ
59
—
ЗМЕНШЕНО-ПЕСТЛИВІ СЛОВА Для того, щоб більш лагідно назвати якийсь предмет, звіра або осо бу, додаємо до слів пестливі закінчення-суфікси, такі як: -aszek, -uszek, -iszek. Наприклад: ptak - ptaszek (птах - пташенятко); okruch - okruszek ( крихта - крихточка) brat - braciszek (брат - братик) або такий як : -eczka Наприклад: sikorka - sikoreczka (синичка - синичечка)
При утворюванні множини буква -е у суфіксах -aszek, -uszek, -iszek випадає, залишається -szki:
Наприклад: ptaszek - ptaszki (пташенятко - пташенятка) okruszek - okruszki (крихточка - крихточки) braciszek - braciszki (братик - братики)
Przeczytaj wiersz. Прочитай вірш. Знайди пестливі слова у множині й випиши їх у зошит: Dziś w przedszkolu Krzyś i Tomek zmajstrowali ptaszkom domek.
Jest podłoga, jest i daszek, żeby mógł się zmieścić ptaszek.
Jest też miejsce na okruszki dla wróbelka, pośmieciuszki.
Jest i gwoździk na skraweczki dla łakomej sikoreczki. Irena Suchorzewska
Творча робота: намалюй птахів або тварин у зи мовому лісі й підпиши. Розкажи, хто зображений на твоєму малюнку. Почни речення з виразів То jest... або То są...
LEKCJA 14.
POLSKA
Ferie zimowe Порівняй дати зимових свят у Польщі та в Україні:
6 grudnia - Mikołajki (День Святого Миколая) 24 grudnia - Wigilia (Святий вечір) 25, 26 grudnia - Boże Narodzenie (Різдво) 31 grudnia - 1 stycznia Nowy Rok (Новий Рік)
І
19 grudnia - Mikołajki (День Святого Миколая) 6 stycznia - Wigilia (ніч перед Різдвом) 1 stycznia - Boże Narodzenie (Різдво) 31 grudnia - 1 stycznia Nowy Rok (Новий Рік)
2. Przeczytaj słowa. Zapisz i przetłumacz. ■ 1) choinka i 2) święty Mikołaj
3) gwiazda 4) bombki
5) prezenty 6) kartka świąteczna
3. Przeczytaj i naucz się na pamięć. ŚWIĘTY MIKOŁAJ Jedzie święty Mikołaj
Białą brodą świeci Worek z prezentami Ma dla grzecznych dzieci, Jedzie święty Mikołaj
Z dalekiej północy Od wioski do miasta
Pędzi w środku nocy.
61
Gdzie jest...? (одна особа або предмет)
Gdzie są...? (дві й більше осіб або предметів) 4. Встав пропущені слова. Обери правильні прий менники. Поспілкуйся із сусідом по парті:
1) - Gdzie jest Święty Mikołaj? - On jest za choinką.
4) - Gdzie kartka świąteczna? - Ona___ ręce Swiątego Mikołaja
2) - Gdzie są prezenty? - One są__ choinką.
5) - Gdzie__ bombki? - One_____ choince.
3) - Gdzie - Ona
6) - Gdzie__ choinka? - Ona_____ pokoju.
gwiazga? choince.
Koniugacja czasowników. Розглянь табличку. Утво ри правильно словосполучення і запиши в зошит: śpiewać kolędy
składać życzenia
ja
śpiewam kolędy
składam życzenia
ty
śpiewasz kolędy
składasz życzenia
śpiewa kolędy
składa życzenia
my
śpiewamy kolędy
składamy życzenia
wy
śpiewacie kolędy
składacie życzenia
oni/one
śpiewają kolędy
składają życzenia
on/ona/ono Pan/Pani
1) Ja 2) Pan/Pani
3) Wy
62
kolędy i kolędy i
kolędy i
życzenia.
życzenia. życzenia.
4) Ty
kolędy i
życzenia
5) My
kolędy i
życzenia
6) Oni
kolędy i
życzenia
POLSKA 6. Przeczytaj i przetłumacz. Прочитай і переклади текст:
Wigilia - wieczór przed Bożym Narodzeniem - moje ulubioneświęto.Choinkajestładna na i pachnąca. Czekamy na pierwszą gwiazdkę i razem z mamą nakrywamy do stołu. Najpierw biały obrus, porcelanowe talerze, sztućce. Nie zapominamy o dodatkowym nakryciu, dla osoby, która nieoczekiwanie może się zjawić. Tato przynosi jeszcze sianko i kładzie pod stół. Mama rozmieszcza elegancko dwanaście potraw. Zapalamy świece. Nagle moja siostra woła z radością: - Za oknem już pojawiła się gwiazdka! To znak. Siadamy do stołu. Modlimy się, a potem składamy życzenia, łamiemy opłatki. Kolacja jest pyszna, tradycja nakazuje jednak spróbować każdej z potraw. Do tradycji należy też śpiewanie kolęd. My śpiewamy razem z śiostrą a potem idziemy spać. Rano pod choinką nas czekają prezenty.
Про які традиції зустрічі Різдва в Польщі ти дові дався? Розкажи по пунктах: Naipierw....
Potem...
W końcu...
63
4
7. Przeczytaj kolędę. Прочитай фрагмент колядки. То już pora na Wigilię, to już czas,
a tu jeszcze kogoś nie ma pośród nas, a tu jeszcze, a tu jeszcze ktoś ma przyjść, bo przy stole wolne miejsce czeka dziś. Gwiazdo Betlejemska, prowadź go przez świat,
żeby razem z nami przy tym stole siadł! prowadź go tu do nas z tych dalekich dróg,
aby razem z nami kolędować mógł! prowadź go, prowadź go z tych dalekich dróg prowadź go, prowadź go, aby razem z nami
8. Kartka świąteczna. Творча робота: намалюй і під пиши власну новорічну листівку:
£ T-
iyczą Сі iadcdl, ydwiuia,
£
£
£ .
£
->yr-&
£. MA а
Д
LEKCJA 15.
POLSKA
Zimowe zabawy 1. Naucz się piosenki. Вивчи пісеньку: Zima, zima, zima - pada, pada śnieg
Jadę, jadę w świat sankami Sanki dzwonią dzwoneczkami Dzyń, dzyń, dzyń.......
Zasypane pola - w śniegu cały świat Biała droga hen przed nami Sanki dzwonią dzwoneczkami Dzyń, dzyń, Jaka pyszna sanna - parska raźno koń Śnieg rozbija kopytkami
Sanki dzwonią dzwoneczkami Dzyń, dzyń, dzyń.......
2. Підбери відповідне слово для порівняння: Śnieg jest:
biały jak..,
poduszka
lekki jak..,
piórko
miękki jak.., zimny jak...
lód
3. Przeczytaj wiersz. Jakie tutaj są nowe słowa? ZIMOWE ZABAWY Dużo śniegu napadało.
Sanki i narty idą w ruch Wszędzie biało, wszędzie biało,
kto pomknie z góry, ten jest zuch.
mleko
4. Jak spędzasz czas wolny zimą?
jeździć na sankach
jeździć na nartach
jeździć na łyżwach
lepić bałwana
rzucać śnieżki
lepić śnieżny zamek
5. Koniugacja czasowników. Розглянь табличку та смайлики. Склади речення, вживаючи правиль но дієслово umieć\ umieć
Czy ty umiesz jeździć na nartach? Tak, ja umiem jeździć na nartach.
ja
umiem
ty
umiesz
Czy ona umie jeździć na łyżwach? Nie, ona nie umie jeździć na łyżwach.
umie
Czy ona___ jeździć na nartach? ____ , ona_____ jeździć na nartach?
on/ona/ono Pan/Pani
my
umiemy
wy
umiecie
oni/one
umieją
Czy oni____ grać w hokeja? ____ , oni_____ grać w hokeja. Czy wy___ jeździć na łyżwach? ____ , my_____ jeździć na łyżwach.
.
POLSKA 6. Przeczytaj opowiadanie. Прочитай оповідання: WSTYD
Nastała zima i zaprószyło wszystko śniegiem. Latająptaszki, szukają jeść. Zrobili trzecioklasiści karmnik. Przynoszą karm - smażone nasiona, dyniowe i słonecznikowe. A sikorom - kawałeczki boczku w siateczkach, żeby wrona nie ukradła. Jutro niedziela. Przynosić karm do karmnika była kolej Sergiusza. Wieczorem on przygotował kawałeczek boczku, zawinął jego do siateczki. W malutki woreczek nasypał nasiona. «Rano odniosę», - myślał Sergiusz. Ale rano jemu nie chciało się wstawać. Obudził się chłopczyk późno. Na dworze zamiatała zawierucha. «Gdzie po takiej niepogodzie pójdę?Wszystkie drogi zaśnieżone. Za jeden dzień sikory nie zginą... Jutro ktoś nakarmi.» - pomyślał. Rankiem następnego dnia nauczycielka podeszła do okna i spytała: - Czyja była kolej wczoraj sikory karmić? - Moja... - powiedział Sergiusz i opuścił głowę. - Ale, Sergiuszu! pochwaliła nauczycielka. - Patrzcie, aż dwa kawałeczki boczku powiesił. Sergiusz słyszał, jak w piersiach bije się serce - właśnie wyskoczy. Jemu było wstyd podnieść oczy i spojrzeć na nauczycielkę. Wasyl Suchomłynski
7. Daj odpowiedzi na pytania. Дай відповіді на запитання: 1) Co pzynosili uczniowie ptakom? 2) W jaki dzień Sergiusz musiał karmić ptaków? 3) Jaka pogoda była w ten dzień?
4) Co powiedziała nauczycielka? 5) Jak myslisz, kto przyniósł karmę dla ptaków?
6) Jakie może być zakończenie tej historii?
67
M e
LEKCJA 16.
Moje miasto 1. Przeczytaj słowa. Знайди ці об’єкти на малюнках:
sklep
szpital
muzeum
kiosk
boisko
dworzec
przystanek
plac zabaw
park
teatr
poczta
centrum handlowe
Назви ті об’єкти, які є у твоєму населеному пункті.
POLSKA 2. Przeczytaj tekst. Зверни увагу на виділені слова, які вказують напрямок руху: То moje miasto. Ono jest nowoczesne. Ja mieszkam przy głównej ulicy. Tutaj jest dużo samochodów, autobusów . Także mamy dworzec kolejowy i autobusowy. Na wprost od dworca jest centrum handlowe, po lewej stronie jest przystanek, a po prawej - kiosk. W mieście jest szpital, naprzeciwko szpitala jest parki plac zabaw. Obok parku jest boisko. Z moimi kolegami zawsze spotykam się obok poczty w centrum miasta.
Daj odpowiedzi na pytania. 1) Gdzie jest centrum handlowe? 4) Gdzie jest park i plac zabaw? 2) Gdzie jest przystanek? 5) Gdzie jest boisko? 3) Gdzie jest kiosk? 6) Gdzie jest poczta?
3. Pooglądaj obraz. Розглянь малюнок. Розкажи, де знаходяться зображені об’єкти? па wprost od... po lewej stronie od...
po prawej stronie od... naprzeciwko...
1) Park jest... 2) Sklep jest... 3) Dworzec jest... 4) Szkoła jest... 5) Szpital jest... 6) Apteka jest... 7) Centrum handlowe i kino są...
4. Розглянь малюнок ще раз. Запитай і розкажи дорогу: - Jak dojść do...? - Proszę iść prosto, a potem skręcić w lewo (skręcić w prawo).
69
5. Przeczytaj list Oli do Ani. Намалюй в зошиті план дороги до помешкання Олі:
Napisz swój list. Напиши подібний лист.
БАГАТОЗНАЧНІ СЛОВА 6. Przeczytaj słowa wspak. Прочитай слова справа на ліво. Роздивись, що вони можуть означати:
70
arbez
kemaz
zculk
abąrt
POLSKA 7. Przeczytaj legendę. Naucz się nowych słów. Daj odpowiedzi na pytania.
LEGENDA O WARSIE I SAWIE
Mieszkał nad brzegiem Wisły - Wars. Pewnej nocy zobaczył w wodzie piękną postać. Okazało się, że jest to syrena, która bardzo go zachwyciła. Od tamtej pory każdej nocy przychodził nad rzekę. Na szczęście dla mężczyzny, syrena odwzajemniła jego uczucia. Siła miłości, która połączyła rybaka Warsa i syrenę Sawę sprawiła, że dziewczyna mogła wyjść na ląd i na zawsze pozostać z ukochanym. Jej syreni ogon zniknął, a w jego miejscu pojawiły się nogi. Zakochani zbudowali chatę nad brzegiem Wisły. Z czasem na jej miejscu powstał gród, który, został nazwany połączeniem ich imion - Warszawa. SŁOWNICZEK piękna postać - красива постать
wyjść na ląd - вийти на суходіл
syrena - русалка
syreni ogon zniknął-хвіст русалки зник
zachwyciła - захопила
został nazwany połączeniem ich
odwzajemniła - відповідала
imion - був названий поєднанням
взаємністю
їхніх імен
1) Jak miał na imię chłopak, który mieszkał nad brzegiem Wisły? 2) Kogo on zobaczył w nocy? 3) Jak miała na imię syrenka?
4) Co sprawiło tak, że zniknął ogon syrenki? 5) Jak pojawiała się nazwa Warszawa?
LEKCJA 17.
Moje mieszkanie i umeblowanie 1. Koniugacja czasowników. Obejrzyj tabelkę. Daj odpowiedzi na pytania i zapisz je do zeszytu. mieszkać
mieszkać
ja
mieszkam
my
mieszkamy
ty
mieszkasz
wy
mieszkacie
oni/one
mieszkają
on/ona/ono Pan/Pani
mieszka
1) Czy ty mieszkasz w prywatnym budynku
czy w bloku
2) Czy daleko mieszka twój kolega (koleżanka)?
3) W jakim mieście mieszkacie?
2. Прочитай. Скажи, де знаходяться комахи?
stół - pod stołem na stole
łożko - na łóżku pod łóżkiem
dywan - na dywanie pod dywanem
POLSKA 3. Pooglądaj obraz i powiedz: 1) Gdzie jest zeszyt? 2) Gdzie są książki?
3) Gdzie jest piłka? 4) Gdzie jest samochodzik?
5) Gdzie jest kaktus?
Gdzie są koty? Прочитай пари слів і скажи, де зна ходяться котики? Kuchnia - w kuchni Sypialnia - w sypialni
Salon - w salonie Schody - na schodach
Pokój - w pokoju Łazienka - w łazience
Korytarz - w korytarzu Dach - na dachu
Łazienka •U “
Sypialnia
dzieci t в
■
•и
Pokoi dla V
8
> Salon ► l№ J ■рід
*
•1
i -~&sł ~ I
*kuchnia
Gabinet 9 | м | © ще
“7 ] ~ .. • • •______
Склади діалог, використовуючи сполучники ale, lecz, які перекладаються як «або»: Наприклад: - Czy jest kotek w sypialni? - Nie, tam go nie ma, ale (lecz) on jest w łazience.
5. Творча робота: намалюй свою кімнату і підпиши меблі, які там знаходяться. 6. Порівняй речення: 1) Lampa wisi nad łóżkiem Лампа висить над ліжком.
2) Edek ma nadmiar zabawek.
Едек
має
іграшок
надміру
(забагато). 3) Łóżko stoi na lewo od szafy.
4) Odjazd zaplanowany na jutro.
Ліжко стоїть по лівій стороні від
Від’їзд
шафи.
завтра.
5) Kapcie stoją pod łóżkiem.
Капці стоять під ліжком. 7) Stół stoi przed oknem. Стіл стоїть перед вікном.
запланований
6) Tata podwozi Edka do szkoły.
Тато підвозить Едка до школи.
8) My mieszkamy na przedmieściu.
Ми живемо в передмісті (біля міста).
9) Moja koszula leży w szafie . Моя сорочка лежить в шафі.
10) Wdycham czyste powietrze.
Вдихаю чисте повітря.
В першому стовпчику nad, od, pod, przed, w - це прийменники, їх пишемо окремо від слова; У другому - nad, od, pod, przed, w - це префікси, які є частиною слова, їх пишемо разом.
74
на
POLSKA Випиши у дві колонки: Прийменники (пишемо окремо)
1) Ja mam od Oli present. -
Префікси (пишемо разом)
4) Edek śpi w łóżku. Autem trzeba wjechać do
Ja widzę odlot samolotu .
garażu.
2) Nad budynkiem są chmury. -
5) Kot siedzi pod drzewem. -
Cukierkami nie wolno
W filmie pokazali podwodny
nadużywać.
świat.
3) Przed domem stoi auto. -
Na tej stronie jest przedmowa do opowiadania.
8. Прочитай початок прислів’я та знайди його за кінчення. Запиши одне прислів’я в зошит і вивчи його напам’ять. Wszędzie
Niemów
Wolność
Nie życz złego
Każdy jest
LEKCJA 18.
Odzież i obuwie 1. Прочитай назви одягу і знайди його на малюнку: płaszcz spódnica koszula
sweter
T-szotka suknia spodnie palto skarpety podkoszulek
szorty szarf
rękawice
kapelusz buty piżama
kozaki kurtka
2. Розглянь малюнок. Назви, який одяг з поперед ньої вправи є у шафі, а якого немає:
3. Koniugacja czasowników. Pooglądaj tabelkę. Розка жи, що ти одягаєш у школу, а що - вдома? Вико ристай слова з таблички або з вправи 1. wkładać
a •
Л
ja
wkładam
spódnicę
sweter
buty
ty
wkładasz
spódnicę
sweter
buty
wkłada
spódnicę
sweter
buty
my
wkładamy
spódnicę
sweter
buty
wy
wkładacie
spódnicę
sweter
buty
oni/one
wkładają
spódnicę
sweter
buty
on/ona/ono Pan/Pani
4. Прочитай текст. Потім закрий його рукою та назви зображений одяг, що запам’ятався. Ludziom potrzebna różna odzież na różne pory roku.
Kiedy pogoda jest ciepła i gorąca, ludzie zakładają szorty, spódnice,
koszulki, sarafany, sandały.
Kiedy pogoda zimna, ludziom są potrzebne ciepłe spodnie i dżinsy, swetry, skarpetki, kurtki, rękawice, wysokie buty.
т I
. i ■ 4$ &
Na deszczowe dni ludziom potrzebne buty gumowe i płaszcze.
Odzież musi odpowiadać pogodowym warunkom potocznego sezonu i zaplanowanej działalności.
POLSKA 5. Знайди відмінності:
Literkowa przygoda
Posłuchaj słów. Визнач місце звука sz у словах і правильно запиши їх у зошит: - płacz
- totka
- orty
- koula
- podkoulek
- alik
7. Przeczytaj zagadki i naucz się jednej na pamięć. 1) Może sięgać kostek albo za kolana. Bywa w nią dziewczynka lub mama ubrana. Długie ma rękawy, lub nie ma ich wcale.
W stroju tym dziewczynki czują się wspaniale.
2) Kiedy mrozik szczypie,
3) To takie ubranie,
kiedy śnieżek pada,
które zawsze wkładam,
każdy ją natychmiast,
kiedy po kąpieli,
na głowę zakłada.
do snu się układam.
79
А
LEKCJA 19.
Za małe czy w sam raz 5-
Ta koszula jest za duża, te spodnie są za długie.
Te klapki są za duże.
Te spodnie są za krótkie i wąskie.
r
Te spodnie są za szerokie.
1. Przeczytaj. Зверни увагу на виділені слова. Скла ди свої, подібні діалоги: 1) - Czy pasuje сі ta niebieska sukienka?
(однина жіночого роду). - Nie, nie pasuje bo jest za krótka (długa, duża, mała, szeroka, wąska). / - Tak, jest w sam raz. 2) - Czy pasuje ci ten zielony sweter? -
однина чоловічого роду. - Nie, nie pasuje bo jest za krótki (długi, duży, mały, szeroki, wąski). / - Tak, jest w sam raz.
3) - Czy pasuje ci to brązowe palto? -
однина середнього роду. - Nie, nie pasuje bo jest za krótkie (długie,duże, małe,szerokie, wąskie). / - Tak, jest w sam raz.
4)
- Czy pasują ci te czarne spodnie? - множина.
- Nie, nie pasują bo są za krótkie (długie, duże, małe, szerokie, wąskie). / -Tak, są w sam raz.
80
POLSKA
1
2. Ułóż i zapisz trzy zdania do zeszytu. spódnica koszula
sweter
T-szotka spodnie Та
palto
Ten
skarpety
jest
То
szorty
są
Те
szarf
mała,
długi, wąskie.
rękawice czapka buty piżama
kurtka
Sklep odzieżowy. Творча робота: намалюй мага зин одягу, підпиши товар і зазнач його ціну.
LEKCJA 20.
Podróż do Polski 1. Poglądaj mapę Polski. Розглянь карту Польщі. Про читай назви міст і країн-сусідок. Morze Bałtyckie Gdańsk.
NIEMCY Gorzów * Wielkopolski'
Poznań
o
i JA/arszawal "Sfeódż a • "■
Zielona
\G°ra.«
CZECHY SŁOWACJ, Джерело: https://www.humbi.pl/pol_pl_Trefl-15556-Puzzle-eclukacyjne-54-IVIapa-Polski-10100_2.png
2. Przeczytaj tekst, naucz się opowiadać o Polsce. Polska - to sąsiadka Ukrainy. Polska flaga ma dwa kolory - biały, na górze i czerwony na dole. Godło Polski - to biały orzeł w złotej kronie na czerwonym tle. Stolica Polski - to miasto Warszawa, a najdłuższa rzeka Polski - to Wisła. Polska - bardzo ciekawy kraj, ona ma dużo historycznych, zabytkowych miejsc i ma wyjście do morza, które nazywa się Bałtyckie. W Polsce są także góry - najwyższe - to Tatry.
82
POLSKA
X.________________________
Намалюй в зошиті карту Польщі. Познач на ній і підпиши: столицю, річку, море і гори країни. Роз кажи про свій малюнок. Разом з учителем здійсни віртуальну подорож до Польщі. Роздивись малюнки і підбери правильне слово з рамки. Запиши отримані назви в зошит.
....Bałtyckie
Morskie............ Warszawska
...Wawelski
Утворіть прикметники від виділених назв за допо могою суфіксів -sk-, -ск-\ Наприклад: zamek w Krakowie - zamek Krakowski.
Syrenka w Warszawie
Plaża nad Bałtykiem Krasnoludek we Wrocławiu
Targ w Gdańsku Teatr w Opolu
Rynek w Krakowie Ratusz w Toruniu
Zamek na Wawelu Museum w Poznaniu
Pomnik w Szczecinie
83
6. Przeczytaj legendę. Daj odpowiedzi na pytania. LEGENDA O HEJNALE KRAKOWSKIM Hejnał stał muzycznym symbolem Krakowa, grany jest co godzinę przez całą dobę na cztery strony świata. Czemu jednak jego melodia tak nagle się urywa?
Były to czasy najazdów tatarskich na ziemie polskie. Pewnego razu ciemną nocą trębacz z wieży Kościoła Mariackiego ujrzał Tatarów, zbliżających się do miasta. Trębacz zaczął grać hejnał,ostrzegając wszystkich o niebezpieczeństwie.
Krakowianie chwycili za broń, a trębacz grał dalej.
Nagle melodia się urwała. Nad Krakowem zaległa na chwilę cisza. Trębacz zginął od tatarskiej strzały, ale mieszkańcy tego królewskiego grodu dalej dzielnie walczyli z wrogiem. Pamięć o bohaterstwie krakowskiego hejnalisty wciąż żyje. Codziennie z Wieży Mariackiej odzywa się ten niezwykły hejnał, który zawsze urywa się w pół nuty - tak jak przed wiekami. 1) Jak nazywa się muzyczny symbol Krakowa? 2) O czym ostrzegała melodia hejnału? 3) Czemu urwała się melodia trębacza?
4) Jak często jest grana teraz melodia hejnału?
84
LEKCJA 21.
POLSKA
Wiosna 1. Przeczytaj wiersz. Jakie emocje on wywołuje: radość czy smutek? Прочитай вірш з піднесеною інтонацією: W MARCU Raz śnieg pada,
oczy mruży.
a raz deszczyk.
- Koniec zimy.
Na jeziorze
Przerwa.
lód już trzeszczy.
Dzwonek.
Błękit nieba
- To nie dzwonek.
lśni w kałuży,
To skowronek.
bałwan w słońcu
/. Suchorzewska
Встанови послідовність слів. Запиши і прочитай прислів’я: zawieje
(3
► ОифТпАФ ©
kwietniu ■
choć
słonko pole
♦
już
►
w
0
grzeje,
V
nieraz
□
śnieg
ó
85
3. Поспілкуйся з другом про улюблені весняні роз ваги. Постав дієслово lubić у правильну форму: 1) - Czy ty/ub/sz spacerować? -
Tak,
ja
lubię
spacerować
w parku. 2) - Czy ty ... biegać po kałużach? -Tak, ja ... biegać po kałużach.
3) - Czy wy ... bawić się na placu
zabaw? - Tak, my ... bawić się na placu zabaw. 4) - Czy oni ... jeść lody? -Tak, oni ... jeść lody.
5) - Na czym
ty ... jeździć: na rowerze, czy na rolkach?
- Ja ... jeździć na....
4. Posłuchaj. Naucz się na pamięć. Послухай. Прочи тай та вивчи вірш про весну напам’ять: Wiosna w kwietniu zbudziła się z rana,
Wyszła wprawdzie troszeczkę zaspana,
Lecz zajrzała we wszystkie zakątki: - Zaczynamy wiosenne porządki.
86 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
POLSKA 5. Przeczytaj. Визнач, які слова пасують весні. За пиши в зошит ті, які тобі запам’яталися, не див лячись до книги:
CO LUBI WIOSNA? Narty, ptaki, łyżwy, skowronek, rower, liście, bałwan,
słońce, trawa, lodowisko, sanki, krople wody, śnieg. 6. Навчись читати і вивчи лічилку, яка може знадо битись тобі для гри у квача або хованки:
Siedzi kotek koło krzaka
i się gapi na ślimaka. Raz, dwa trzy - wyjdziesz ty!
4
LEKCJA 22.
Tradycje i obrzędy świąteczne - Wielkanoc 1. Przeczytaj. Знайди малюнок, який відповідає кож ному стовпчику вірша:
OBUDZIŁY SIĘ PISANKI 1) Obudziły się pisanki wielkanocnym rankiem i wołają: - Patrzcie! Tu na stole same niespodzianki!
2) Bazie srebrno - białe i baranek mały. Ten baranek ma talerzyk, skubie z niego owies świeży
3) A baby pękate w cukrowych fartuchach Śmieją się wesoło od ucha do ucha! D. Gellner
2. Przeczytaj. Wypisz nowe słowa do zeszytu. ŚWIĘCENIE POKARMÓW I ŚNIADANIE WIELKANOCNE Pokarmy święci się w kościołach w Wielką Sobotę. W koszyczkach ozdobionych gałązkami bukszpanu i haftowanymi serwetkami przynosi się pisanki, baranka z lukru, masło, chleb, chrzan. Poświęcone pokarmy spożywa się następnego dnia podczas uroczystego śniadania wielkanocnego.
SZUKANIE WIELKANOCNEGO ZAJĄCZKA Pozakończeniu wielkanocnego śniadania, domownicy szukająukrytych wcześniej przez zajączka niespodzianek - drobnych upominków najczęściej są to słodycze. Jest to doskonała zabawa dla całej rodziny.
POLSKA 2. Przeczytaj. Daj odpowiedzi na pytania. LANY PONIEDZIAŁEK ALBO ŚMIGUS-DYNGUS 1)
Woda - o-czysz-cza. Woda - o-czysz-cza od brudu i złych pomysłów.
- Co o-czysz-cza? - Od czego o-czysz-cza woda? 2)
Dzieci lubią zabawy Dzieci lubią zabawy z wodą
- Kto lubi zabawy? - Z czym lubią bawić się dzieci? 3)
Śmigus-Dyngus - to tradycja. Śmigus-Dyngus - to tradycja
oblewania się wodą.
- Jak nazywa się tradycja? - Jaka to jest tradycja?
Pooglądaj obraz. Розглянь малюнки. Назви, що на них зображено. Підбери до кожного іменника від повідний прикметник. Запиши отримані слово сполучення в зошит.
a
1) babka
a) kolorowe
2) kraszanki, pisanki
b) wierzbowe
3) kurczątko
c) małe
4) bazie
d) wielkanocna
4. Kartka świąteczna. Творча робота: зроби свою свят кову листівку і підпиши її: Wesołego Alleluja!
89
LEKCJA 23.
Moja mama jest najlepsza 1. Przeczytaj wiersz. Прочитай вірш. Назви зображені предмети. Перепиши вірш у зошит, вставляючи пот рібні слова замість малюнків:
DLA MAMY
Moja kochana, mamusiu, to dla Ciebie ten wierszyk,
Dla Ciebie
dla Ciebie
Wiosną i latem -
jesienią-
jesienne.
Bądź szczęśliwa, mamusiu, dziś, jutro, codziennie. 2. Розглянь малюнки та проведи лабіринт. Прочитай і запиши в зошит словосполучення через кому: Mama czyta, ...
czyta
90
obejmuje
spaceruje
gotuje
odkurza
POLSKA ; Пам’ятаєш, що в польській мові наголос падає на передостан-; ; ній склад, тобто другий з кінця? Дієслова у формі минулого ; І часу мають наголос на третьому складі з кінця: ; І
І
І
; ;
І
jechać - jecha+liśmy (хлопчики або хлопчики і дівчатка) jechać - jecha+łyśmy (дівчатка)
rozmawiać - rozmawia+liśmy rozmawiać - rozmawia+łyśmy
;
І
І
;
Posłuchaj i przeczytaj. Прочитай розповідь. Звер ни увагу на наголос у підкреслених словах: CO ROBILIŚMY WCZORAJ?
My wczoraj spa-ce-ro-wa-liśmy po parku
Mama była w domu.
Potem ku-pi-liśmy książ-kę z wier-sza-mi Po kolacji, po-ma-ga-liśmy mamie.
Edek rozbił fi-li-żan-kę * Mama była smutna
o '. , ale po-wie-dzia-ła:
-To nic, nie szko-dzi.
- Dzię-kuję mamo! Jesteś bardzo dobra, miła, piękna, kochana!
91
Перепиши, правильно підбери дієслово і закін чення речення: 1) Tata і Edek
le-pi-li
w gry.
2) Mama і Ola
grały
książ-kę.
3) Mama, tata, Ola i Edek
czy-ta-li
w chowanego
4) My razem
graliśmy
auto.
5. Posłuchaj і poszukaj. Розглянь малюнки і розка жи, що ти робив учора чи на вихідних з родиною або друзями:
92 —------------------------------------------------------------
POLSKA 6. Przeczytaj. Прочитай текст: MAGIA DLA MAMY
26 maja w Polsce jest święto Mamy. Od rana do wieczora gospodarowaliśmy z tatą w kuchni, a mama odpoczywała. Usiedliśmy do kolacji przy stole. Najwięcej mówił, tata. Wyczytywał on wszystko o nowych wynalazkach i maszynach, a potem opowiadał nam to.
93 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4
- То dopiero byłoby fajnie przelecieć się nad miastem w taki piękny wieczór jak dzisiaj! Zobaczyć je z góry! - powiedziała mama. W tej samej chwili, gdy mama wypowiedziała to życzenie, nasz koc podniósł się w górę i zawiesił w powietrzu. - To jakiś magiczny prezent dla mnie! - powiedziała mama. - Wybieramy się na spacer! - powiedział Edek. Jak tylko usiedliśmy na koc, on poleciał przez okno na dwór. Naokoło był ciepły, pachnący wieczór. Widać było w mroku domy, parki, kościół, plac główny, sklepy, i czarne plamy lasów. Było pięknie i ciekawie. Z góry miasto wydawało się nie takim dużym, a nawet małym. - Musimy już wracać!- powiedziała mama. I koc zawrócił do naszego domu. - Obudź się, słoneczku!-szepnęła mama. Edek się obudził. Ale fajny był sen!
POLSKA Daj odpowiedzi na pytania. Усно дай відповіді на запитання: 1) Jakie święto obchodziła mama? 2) O czym opowiadał tata przy kolacji? 4) Jaka magia wydarzyła się tego wieczoru?
5) Co rodzina zobaczyła z góry? 6) Czym wszystko się skończyło?
Випиши в зошит слова, вжиті в минулому часі. Яка з описаних подій могла трапитися насправді, а яка - ні? Випиши слова у дві колонки: Prawdopodobnie
Nieprawdopodobnie
Пограйте в гру «Znajdź fragment w tekście». Наприклад, ведучий загадує: Znajdź fragment w tekście, gdzie mama mówi o swoim marzeniu.
Пофантазуй, на чому можна було б політати? На малюй предмет так, ніби він летить. Переклади його назву польською мовою і підпиши.
LEKCJA 24.
Lato WARZYWA, OWOCE I JAGODY
2) pomarań...a
1) mar...ewka
3) tru...kawki 6) ...ytryna
4) ...liwki
7) bakła...an
8)piep...
5) gru...ka
9) ...emniaki
Ułóż wyrazy i zapisz do zeszytu. Утвори словосполучення і запиши в зошит:
96
1) słodkie
a) słońce
2) kolorowe
b) kwiaty
3) jasne
c) morze
4) ciepłe
d) owoce
5) dojrzałe
e) warzywa
3. Пофантазуй. Здійсни уявну подорож малюнками 1 і 2 та розкажи, що ти бачиш прямо перед собою, а також праворуч і ліворуч від себе.
po lewej stronie
po prawej іе
0ІІІ=Ф
4. Przeczytaj wiersz. Daj odpowiedzi na pytania. Прочитай вірш. Дай відповіді на запитання:
ŚWIĘTO PLONÓW, DOŻYNKI Jedziemy do babci i dziadka na Święto plonów, dożynki -
ukończenie żniw i prac polowych;
święto chleba, warzyw i owoców.
1)
Jak myślisz, co to znaczy «plon»?
2)
czemu święto plonów odbywa się w końcu lata?
3)
z czego składa się wieniec dożynkowy?
POLSKA 5. Przeczytaj wiersz. Wypisz nowe słowa.
SKĄD SIĘ BIERZE CHLEB? Mamuniu! Tatuniu!
Plon przynieśli, plon!
Otwierajcie wrota,
Przynieśli nam wieniec
Niosą nam tu wieniec
Z kłosów naszej ziemi,
Ze szczerego złota!
Ślicznie przewijany
Grajże, grajku, a wesoło,
Wstęgami krasnemi! Maria Konopnicka
Bo dziś wszyscy staniem wkoło.
6. Разом з учителем переклади малюнки польською мовою. Прочитай текст.
piecze
piecze.
Żeby upiec
i
, potrzebna
jest pachnący,świeży, smaczny. Lubimy
z
Dziękujemy!
7. Вивчи лічилку напам’ять, яка знадобиться тобі для літніх забав: Dużo nas, dużo nas Do pieczenia Chleba
Dużo nas, dużo nas Do pieczenia Chleba, Więc już nam, więc już nam
Ciebie tu nie trzeba!
u
Letnie kojarzenia
8. Skojarzenia z latem. З чим у тебе асоціюється літо? łowienie ryb
zamki z piasku
śpiew ptaków
słońce tęcza
LATO motyle i kwiaty
jagody
pływane w morzu
9. Przeczytaj. Zgadnij, słowa, zapisz do zeszytu. Прочитай. Запиши в зошит слова через кому: odpoczynekplażamorzekwiatywarzywaowoce
POLSKA Творча робота:
10. Прочитай вислови. Намалюй декілька заборонних знаків і підпиши їх:
1) Papierki, butelki, puszki, stare bambosze będziemy wrzucać w odpowiednie kosze.
2) Nie będziemy niszczyć drzew, pamiętajmy o kwiatkach, gdyż
najładniej wyglądają na rabatkach. 3) Nie będziemy łapać żab i biedronek ani innych małych stworzonek.
4) Będziemy prosić rodziców o wycieczki rowerowe, a nie
samochodowe.
5) Nie będziemy niszczyć ptasich gniazd, bo śpiew ptaków umila nam czas.
6) Będziemy zbierać papiery, puszki, pudełka tekturowe, aby
chronić lasy sosnowe.
7) Nie jemy frytek i hamburgerów, bo chcemy być silni i zdrowi.
101
.J'
11. Розглянь малюнки і розкажи, що можна робити (trzeba і wolno), а що - ні (nie wolno):
/І Ї
12. Przeczytaj wiersz. Прочитай вірш: Jestem sobie kosz na śmieci.
Do mnie! Do mnie! Chodźcie, dzieci! Stoję sobie przy tym świerku,
Pełno chciałbym mieć papierków!
102
POLSKA 13. Do którego kosza Edek rzuci gazetę, do którego Ola - butelkę i Tomek - auto?
Які ще контейнери можна було б додати? Намалюй і підпиши їх.
103
14. Jakie tutaj są kolory?
Żeby świat wokół wyglądał kolorowo,
broń go od śmieci, bądź grzeczny!
104
------------------------------------------------------------
І) WIERSZ WAKACYJNY! Jak wakacje, to wakacje!
Czas wyjazdu bliski. Zaczynamy dziś od rana pakować walizki.
To wcale nie takie łatwe,
kłopot to niemały... Co wziąć ze sobą, by wakacje dobrze się udały?
- Najpierw... piłka. - To jest racja.
Gra się w piłkę na wakacjach! - Wędkę... - A czy są tam ryby? - Koszyk... - Po co? No... na grzyby. - Weź materac do pływania - i... skakankę do skakania. (...) Wiera Badalska
SŁOWNICZEK babka - кекс bazie - вербові «котики»
bałwan - сніговик bez wytchnienia - без перепочинку
boisko - стадіон
centrum handlowe - торговельний центр
choinka - новорічна ялинка chrząszcz - хрущ
czasopismo - журнал chciwie - жадібно deszcz - дощ
dojrzały - дозрілий
dworzec - вокзал emeryt - пенсіонер gitara - гітара
głęboka wąska rozpadlina - глибока, вузька ущелина góry - гори
gość - гість gruby - товстий
grzeczny - ввічливий
karmniki dla ptaków - годівниця
kilof - кирка klejnoty - дорогоцінне каміння
kolędy - колядки koleżanka - подруга
POLSKA
Ч_________ ____________ X kolega - друг kość - кістка
kosz na śmieci - смітник kraszanki - крашанки
kreskówki - мультиплікаційні фільми krzesło - стілець
książka - книга kubek - чашка kurczątko - курчатко laptop - ноутбук
ławka - парта liść - листок łyżwy - ковзани
mapa - карта miłość - любов
nagle - раптом
narty - лижі nasiona - насіння
nieumyślnie - ненавмисно, випадково nowoczesny - сучасний
odludzie - безлюдне місце okruszki - крихти omdlały - непритомний paszcza - паща
piłka - м’яч
piosenka - пісня pisanki - писанки piwne oczy - карі очі piórnik - пенал
plac zabaw - ігровий майданчик
plecak - рюкзак
poważny - серйозний przesączać się - просочуватися
przystanek - зупинка
radość - радість rębacz - лісоруб, дроворуб słota - сльота, бруд після дощу, негода spore zagłębienie - велика западина
sporo - багато szczery - щирий, чесний szczypce - щипці
szczyt - вершина tablica - дошка
trębacz - трубач ulżyć - полегшити
wilgoć - волога zeszyt - зошит
życzenia - побажання
życzliwy - доброзичливий
CZASOWNIKI czytać - читати
spacerować - гуляти
grać - грати
śpiewać - співати
klasnąć w ręce - плескати в долоні
spojrzeć - глянути
lubić - любити obdarzyć - обдарувати
potrząsnąć - потрусити
pisać - писати słuchać - слухати
tańczyć - танцювати trafić - натрапити на щось
widzieć - бачити
wkładać - одягати zawędrować - забрести, зайти далеко
109
ПГ-
POGODA mróz - мороз pada śnieg - йде сніг pada deszcz - йде дощ
pochmurno - похмурно świeci słońce - світить сонце
wieje wiatr - віє вітер
MOJE MIESZKANIE dach - дах korytarz - коридор
kuchnia - кухня łazienka - ванна кімната
pokój - кімната
salon - вітальня schody - сходи
sypialnia - спальня
І110
я
__________________
ЗМІСТ
POLSKA
LEKCJA 1........................................................................................... 4 LEKCJA 2........................................................................................... 7 LEKCJA 3......................................................................................... 10 LEKCJA 4......................................................................................... 14 LEKCJA 5......................................................................................... 18 LEKCJA 6......................................................................................... 22 LEKCJA 7......................................................................................... 26 LEKCJA 8......................................................................................... 33 LEKCJA 9......................................................................................... 36 LEKCJA 10....................................................................................... 40 LEKCJA 11....................................................................................... 44 LEKCJA 12....................................................................................... 51 LEKCJA 13....................................................................................... 57 LEKCJA 14....................................................................................... 61 LEKCJA 15....................................................................................... 65 LEKCJA 16....................................................................................... 68 LEKCJA 17....................................................................................... 72 LEKCJA 18....................................................................................... 76 LEKCJA 19....................................................................................... 80 LEKCJA 20....................................................................................... 82 LEKCJA 21....................................................................................... 85 LEKCJA 22....................................................................................... 88 LEKCJA 23....................................................................................... 90 LEKCJA 24....................................................................................... 96
SŁOWNICZEK.............................................................................. 106
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Навчальне видання
Бабина Тетяна Феліксівна
Польська мова Підручник для 3 класу закладів загальної середньої освіти Рекомендовано Міністерством освіти і науки України Видано за рахунок державних коштів. Продаж заборонено. Фаховий редактор польського тексту М. А. Нерсисян Фаховий редактор українського тексту Л. В. Юрчак Художнє оформлення Т. В. Бусел Розробка дизайну верстки Т. В. Бусел Комп’ютерна верстка А. М. Зоря
В оформлені підручника використані ілюстрації із сайтів: freepik.com, depositphotos.com Підписано до друку 01.06.2020. Формат 70x100/16
Гарнітура Arial Папір офсетний. Друк офсетний. Ум. друк. арк. 9,07. Обл.-вид. арк. 9,97.
Наклад 1512 прим. Зам № 3-0620 ТОВ «Видавництво «Перун» 08205, Київська обл., м. Ірпінь, вул. Київська, 73а. Тел.: 098-006-31-І4
E-mail: saleperun@gmail.com www.perun.com.ua Свідоцтво про внесення до державного реєстру: Серія ДК № 5996 від 07.02.2018 р.
Віддруковано у ТОВ «КОНВІПРІНТ». Свідоцтво про внесення суб’єкта видавничої справи до Державного реєстру видавців, виготовлювачів і розповсюджувачів видавничої продукції серія ДК № 6115, від 29.03.2018 р. 03680, м. Київ, вул. Антона Цедіка, 12, тел. +38 044 332-84-73.
Видрукувано в Україні. Printed in Ukrainę.