Issuu

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

OVER BIOLOGISCH & BIODYNAMISCH

MET EEN UITGEBREID INTERVIEW MET FERMENTATIE-EXPERT PETER VAN BERCKEL OVER WERKEN MET VOLKOREN GRANEN

Genieten van biodynamische kwaliteit

Start je dag met jouw vertrouwde eiwitrijke zuivel van biodynamische kwaliteit. Het Demeterkeurmerk staat voor de hoogste standaard binnen de biologisch-dynamische landbouw, waarbij met extra zorg voor bodem, natuur, dier en mens wordt gewerkt aan producten in natuurlijke balans. Biocumulus staat bekend om de milde, romige smaak, mede dankzij het rechtsdraaiende melkzuur. Dit komt ook van nature voor in onze darmen, hierdoor kan het lichaam dit efficiënter omzetten in energie. Om het beste uit je dag te halen, iedere dag opnieuw.

OKTOBER - NOVEMBER 2026

MAGAZINE

OVER BIOLOGISCH & BIODYNAMISCH

5 15

Nieuws 4 Bert van Ruitenbeek neemt afscheid als directeur Stichting Demeter Demeter Weken 5 Loverendale 100 jaar Boek: Levend goud Stoppen met Convenant gewasbescherming Recepten, Voeding & Producten 7 De kracht van yacon 9 Renáta’s Choice: Tips voor de herfst 10 Interview fermentatie-expert Peter van Berckel: Weken, koken, wellen 14 Recept Pastasalade 15 Tofu recepten 16 Lijnzaadcrackers met wilde zaden 19 Recept Gnocchi Demeter 21 Eén product, één plus 22 Demeter Gids - BioGids winkels & markten

10 O pl e id in g e n b io l o g i s ch e & b io d yn a m isch e l an d b o uw

16 Stap in de wereld van Warmonderhof

Nieuws Bert van Ruitenbeek neemt afscheid als directeur Stichting Demeter Bert van Ruitenbeek stopt per 1 mei 2027 als directeur van Stichting Demeter. Bert trad inmiddels meer dan vijftien jaar geleden eerst als interim-directeur aan bij Stichting Demeter om de biodynamische landbouw en de afzet van Demeterproducten verder te laten groeien. Daarvoor was hij van 1999 tot 2009 directeur van Biologica, een voorloper van het huidige Bionext. De afgelopen jaren was hij dus vanuit zijn functie de spreekbuis van de biodynamische sector in Nederland, en in die hoedanigheid ook vaste columnist bij deze krant. Na studies in de journalistiek en Nederlandse taal- en letterkunde schreef hij ook achtergrondartikelen voor het wetenschapskatern van NRC-Handelsblad. Sinds januari 2010 is hij parttime directeur bij Stichting Demeter. Zijn langdurige inzet voor de biologische en biodynamische sector kreeg dit jaar bijzondere erkenning tijdens het Bio Netwerkdiner in Amersfoort waar hij tijdens de Bio-verkiezing van het Jaar de Bio-manager Oeuvreprijs ontving. Bert blijft tot 1 mei volgend jaar directeur van Stichting Demeter. Stichting Demeter zorgt voor certificering en promotie van het Demeter-keurmerk voor voedsel uit de biodynamische landbouw in Nederland. BRON: STICHTING DEMETER

Demeter Weken 28 september - 11 oktober Week 40 en 41 staan in het teken van de Demeter Weken in de biologische speciaalzaken. In deze twee weken krijgen Demeter producten extra aandacht en wordt het keurmerk uitgelegd. Demeter is het kwaliteitskeurmerk voor biodynamische landbouw. Naast de kwaliteit van voeding is er aandacht voor milieu, natuurontwikkeling, dierenwelzijn en sociale en economische vernieuwing. Biodynamische landbouw gaat veel verder dan de biologische landbouw: de natuur wordt gezien als verbonden geheel, gebaseerd op kringlopen. Onze tip: Kies voor Demeter! BRON: STICHTING DEMETER

NIEUWS 4

Loverendale 100 jaar In september is Loverendale 100 jaar geworden! Een eeuw geleden begon het avontuur op Walcheren en nog altijd leeft deze bijzondere plek. Dat is best een feestje waard. Daarom is het al het hele jaar feest bij Loverendale, met allerlei leuke evenementen. Zo ook vorig weekend, tijdens de Loverendale Pastorale. Een festival waar land, leven en kunst met elkaar verbonden werden, begeleid door prachtige muziek en een fijne sfeer. In de afgelopen maanden ontvingen we allerlei prachtige donaties met berichtjes voor Loverendale. Mooie herinneringen, krachtige statements en een hart onder de riem. Al die donaties, in welke vorm dan ook, zijn volgens ons het mooiste verjaardagscadeau dat gegeven kan worden. Daarmee maken we de grond voor altijd vrij! BRON: AARDPEER - BD GRONDBEHEER

Vele, vele mensen vonden hier inspiratie. Zoals Klaas de Boer, (de man met het helblonde haar op de foto) die in 1938 stage liep en zo gegrepen werd door de zoektocht naar een levende landbouw, dat hij negen jaar later BD-land-bouwschool Warmonderhof oprichtte. En Roel van Duijn, die in 1968 meewerkte en zo in zijn hart geraakt werd door de verhalen van de boer, dat hij de Kabouterbeweging oprichtte die vele jongeren in beweging bracht. Op Loverendale zijn talrijke nieuwe initiatieven geboren. Veel mensen vonden er iets dat hun leven verrijkte. Maar er is in haar 100-jarige bestaan ook veel mis gegaan. Naast prachtige verhalen tekenen financiële en sociale problemen de geschiedenis. Loverendale is nu de oudste, nog in bedrijf zijnde, biodynamische boerderij ter wereld. De huidige boer, Tim Moerman, heeft zijn blik op de toekomst gericht: ‘Ik heb nog wat werk te verzetten, nog wat strijd te leveren, maar leef in Oostkapelle vooralsnog mijn stoutste droom in de geest van wat Marie Tak van Poortvliet voor ogen had: een gezondere samenleving gebaseerd op een samenspel van landbouw en natuur met oog voor nieuwe maatschappelijke ideeën en ontwikkelingen.’ Ellen Winkel vertelt in het boek ‘LEVEND GOUD. Loverendale 1926-2026. Bouwen aan een nieuwe landbouw’ over de roerige geschiedenis én zij werpt een blik op de toekomst, op het jaar 2056. Het boek verschijnt 24 oktober. Bestel het alvast via santasado.nl

Parkinson Vereniging roept op te stoppen met Convenant gewasbescherming

Levend goud Het was een heel groot geschenk. Grootgrondbezitter Marie Tak van Poortvliet (1871-1936) liet al haar bezittingen na aan de Cultuurmaatschappij Loverendale. Deze onderneming had zij in 1926 opgericht om op haar boerderijen de biodynamische landbouw tot ontwikkeling te brengen. Marie Tak van Poortvliet was een moderne, krachtige vrouw die het vermogen dat zij had geërfd wilde inzetten voor een mooiere wereld. Zij hoopte dat op Walcheren, op haar boerderijen, een landbouw tot bloei zou komen die oog had voor de mysterieuze wijsheid die in de natuur besloten ligt. Dit zag zij als haar levensmissie. Haar geschenk was bedoeld voor ‘het geluk van de mensheid’, schreef ze in een brief bij haar nalatenschap. Maar het was meer dan een geschenk. Het was ook een opdracht, die een zware verantwoordelijkheid legde op de schouders van de mensen die haar missie wilden doordragen en haar idealen wilden verwezenlijken. De zoektocht naar een landbouw die de toekomst ‘geluk’ moest brengen, ging niet over rozen. Kort na de start, brak de wereldwijde economische crisis uit. En toen alles net weer op de rails stond, kwam de oorlog, met als gevolg dat de boerderijen een jaar lang onder water stonden. Het zoute zeewater ruïneerde alle bodemleven dat met zoveel zorg was opgebouwd. Maar Loverendale krabbelde weer op.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

In Nederland klinkt de waarschuwing voor de link tussen landbouwgif (pesticiden) en de ziekte van Parkinson steeds luider. Medisch specialisten, waaronder de bekende Parkinson-hoogleraar Bas Bloem, en belangenorganisaties zoals de Parkinson Vereniging trekken al geruime tijd aan de alarmbel. Zij waarschuwen dat blootstelling aan bepaalde bestrijdingsmiddelen het risico op deze hersenaandoening aanzienlijk vergroot. Negen maatschappelijke organisaties, samenwerkend met omwonenden van landbouwpercelen, roepen staatssecretaris Erkens op te stoppen met het Convenant toekomstbestendige gewasbescherming. Dit convenant is niet getekend door enige maatschappelijke partij en kan dus niet rekenen op draagvlak vanuit de samenleving. In zijn Kamerbrief over het convenant van april jl. erkent de staatssecretaris dat dit wel nodig is. De organisaties concluderen daarom dat het Convenant toekomstbestendige gewasbescherming is geklapt De organisaties vinden het belangrijk dat gezondheid, naast natuur en milieu, centraal staat in het beleid rond gewasbescherming. Men roept het ministerie op om de regie te nemen en te zorgen voor een gezonde en toekomstbestendige landbouw, met een snelle vermindering van het gebruik van pesticiden. BRON: Parkinson Vereniging

NIEUWS 5

NATUURLIJKE ZELFZORG WELEDA zelfzorgproducten Meer dan 100 jaar expertise Lokale productie Biologische & 100% natuurlijke ingrediënten

De natuurlijke zelfzorgproducten van WELEDA ondersteunen je bij alledaagse verzorging en zelfzorg. Calendula Zalf ondersteunt het herstellend vermogen van de huid. De biologische tijm in Bio Tijmsiroop verzacht de keel en ondersteunt de luchtwegen. Jouw gezondheid staat voorop. Benieuwd wat WELEDA voor jou kan betekenen? Ga naar weleda.nl/zelfzorg en krijg 20% korting* met code GEZOND20. *m.u.v. geneesmiddelen, sets en cadeaubonnen.

De kracht van yacon: voeding voor je darmflora Tekst: Rineke Dijkinga | Beeld: Gabriela Hengeveld Yacon is een bijzonder knolgewas dat niet zozeer óns lichaam direct voedt, maar vooral de bacteriën in onze darmen. Het is rijk aan fructo-oligosachariden (FOS): oplosbare vezels die onverteerd in de dikke darm terechtkomen en daar dienen als voeding voor onze darmflora.

Yacon, een grote troef voor onze gezondheid. Wanneer deze vezels worden gefermenteerd, ontstaan er korteketenvetzuren zoals butyraat. Deze stoffen zijn van grote waarde: ze voeden de darmwand, ondersteunen het immuunsysteem en helpen ontstekingsprocessen in onze darmen te reguleren. Je zou kunnen zeggen: ze zorgen voor rust en herstel vanuit de darm. Zie mijn uitgebreide artikel ‘vezels, vezels, vezels‘ over de hypothese dat al onze chronische ziektebeelden vanuit de darm ontstaan doordat ‘miniontstekingsreacties’ in onze darmen bijdragen aan een leaky gut waardoor chronische ontstekingen zich ook elders in het lichaam kunnen openbaren. Een goede gastheer zijn voor je darmbacteriën is, ook bij tussendoortjes, daarmee een grote troef voor onze gezondheid.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

Daarnaast hebben deze vezels nauwelijks invloed op de bloedsuikerspiegel. Dat betekent: • minder snelle pieken en dalen in je energie • minder trek in zoet tussendoor • biedt op de lange termijn ondersteuning voor een gezonder darm microbioom, een stabiel gewicht en hormonale balans. Wat yacon zo bijzonder maakt, is dat het op een lekkere manier bijdraagt aan darmgezondheid. Wij verbouwen elk jaar heel wat yacon op ons land. Wat een prachtige plant om te zien en wat een hoeveelheid knollen per plant. Ik maak er van alles van: zoetzuur, noten-perenkoek, ik gebruik het in traybakes, etc.

Rineke VOEDING 7

Leren en werken op een boerderijschool Is jouw toekomst groen en bio? Het is een bijzondere plek in Nederland: Warmonderhof. Hier worden jongeren opgeleid tot biologisch en biologisch-dynamisch boer of tuinder. Deze voltijdopleiding is een slimme combinatie van leren, werken én wonen op de boerderijcampus in Dronten. Er is ook een deeltijdvariant voor volwassenen.

Studenten die zich inschrijven voor een opleiding biologischdynamische landbouw, voelen zich aangesproken door de boodschap van de school dat er in de landbouw een frisse wind nodig is van energieke mensen die weten dat het anders moet en die ook snappen hoe het anders kan. De school staat pal naast de belangrijkste praktijkboerderij: Warmonderhofstede, één van de grootste en oudste biodynamische boerderijen van Nederland. De biodynamische landbouw is van oudsher een landbouw die vernieuwt, ánders denkt, en nieuwe concepten ontwikkelt. Denk daarbij aan gemeenschapslandbouw of stadslandbouw en andere eigendomsvormen van grond, waardoor opvolging door mensen van buiten de familie minder kostbaar en daardoor gemakkelijker mogelijk wordt.

meest uiteenlopende beroepen, niet alleen in Nederland maar wereldwijd: als ondernemer/bedrijfsleider, leidinggevende of deskundig medewerker in de landbouw of in de keten.

Leren, werken én wonen Met vijftig procent praktijk, ruim veertig excursies en een grote halfjaarstage in binnenland of buitenland is de praktijk op deze opleiding een belangrijke component van het leren. Veel studenten van Warmonderhof komen niet uit de landbouw of uit een landbouwfamilie. Door de sterk praktijkgerichte aanpak leren zij toch in een paar jaar tijd boer worden. Na hun opleiding zijn de afgestudeerden echt klaar voor een toekomst in de landbouw. De deeltijdstudenten wonen niet op de campus, maar komen één dag per week naar school en werken twee dagen per week op een praktijkboerderij naar keuze in Nederland. Onze studenten stromen uit in de

Kom naar een open dag Een opleiding in agro en food heeft de toekomst. Want eten moeten we allemaal, maar het moet beter en gezonder. Jongeren en volwassenen die graag buiten werken met hoofd, hart en handen, worden uitgenodigd, eens naar een open dag te komen.

Klasgenoten zijn toekomst netwerk Op Warmonderhof maak je vrienden voor het leven. Dat zeggen zowel de voltijdstudenten als de deeltijdstudenten. Ze zijn er trots op een ‘ Warmonderhoffer’ te zijn. Hun tijd op school is een levensbepalende tijd. Klasgenoten vormen het meest nabije, deskundige netwerk dat hen in hun toekomst verder helpt bij het runnen van een bedrijf of het anderszins werken in de landbouw. Inmiddels is er ook een online Warmonderhof Community opgericht, waarin zij elkaar en vele bio- en bd-bedrijven kunnen vinden en bereiken.

www.aereswarmonderhof.nl

Warmonderhof is een opleidingscollectief dat wordt gevormd door Aeres MBO Dronten Warmonderhof en Stichting Warmonderhof. << Scan en maak een rondje over Warmonderhof!

Renáta’s Choice Tips voor de herfst

Tekst: Renáta Horenová | Portret: Alex Schröder

Mijn liefste gnocchi

Het nieuwe vieruurtje?

Mmm….. BIBIMBAP

Frisse verlichting voor de herfst

Waarom zo lekker?

Deze authentieke Gnocchi di patate wordt in Puglia, de zuidelijke en zonnige hak van de Italiaanse laars gemaakt. De producent die deze gnocchi maakt, kent alle lokale culinaire tradities. Ze selecteren zorgvuldig de lekkerste biologische aardappelen en gebruiken de beste tarwe. En dit is wat je krijgt! De zijdezachte aardappelkussentjes zijn verrassend veelzijdig. Serveer ze klassiek met een smaakvolle tomatensaus of pesto. Je kunt ze ook meekoken in een romig paddenstoelensausje voor een mooie herfstmaaltijd. Of heb je trek in iets knapperigs? Bak ze goudbruin in een scheutje olijfolie en roomboter, met verse salie. Voeg stukjes taleggio toe en je hebt een feestelijke maaltijd, in een handomdraai.

Drukke dag en toch zin in iets warms en smaakvols? Ik zeg, instant noedels! Ja écht, deze wel! Deze Instant noodles miso shiitake paddenstoel bewijzen dat gemak en kwaliteit prima samengaan. In slechts 7 tot 8 minuten tover je een heerlijke bowl vol Japanse umami op tafel, waar je ook bent. De hartige miso en de shiitake zorgen samen voor een rijke, verwarmende smaak. De noedels zijn gemaakt van rijstmeel en van bruine rijst, waardoor ze glutenvrij zijn. Én zonder toegevoegde suikers, kunstmatige smaakversterkers of andere onnodige troep. Pak een waterkoker, een kopje en een schoteltje om het af te dekken. Slurpen en je gaat weer als een raket!

De lekkerste bibimbap maak je zonder twijfel met deze Gochujang! Mijn liefde voor de Koreaanse keuken begon bij kookprogramma’s en verdiepte zich later bij het Haagse restaurant Seoul Garden. De lekkerste gerechten kan ik nu gewoon in mijn eigen keuken maken! Deze heerlijke, biologische variant van de traditionele Koreaanse gefermenteerde chilipasta gebruik ik voor marinades, wokgerechten, sauzen, dips en voor Koreaanse klassiekers zoals bibimbap. De combinatie van cayennepeper, bruine rijst en gefermenteerde soja zorgt in deze chilipasta voor veel umami en een mooie balans. De specerijen geven het een vollere smaak en de honing de zoetigheid.

De gure en koudere lucht en de winderige dagen zijn in aantocht. Krijg je dan ook last van droge en geïrriteerde ogen? Treur niet, de Visiodoron malva oogdruppels geven je troost en verlichting. Deze oogdruppels bevatten de gouden combinatie van natuurlijk en niet genetisch gemanipuleerd hyaluronzuur én biologisch malvenbloem- extract. Het eerste bevochtigt en beschermt en het tweede zorgt voor hechting en heeft antioxidatieve werking. Draag je contactlenzen? Geen probleem: de druppels bevatten geen conserveringsmiddelen waardoor je ze gerust en langdurig kunt gebruiken. Voilà!

Wie maakt het? La Bio Idea brengt sinds 1991 de authentieke smaken van Italië naar je tafel. Ze werken samen met traditionele familiebedrijven op het zonovergoten, vruchtbare eiland Sicilië en op het vasteland van Italië, waar vakmanschap en passie voor eten al generaties lang worden doorgegeven. Waar traditie en respect voor de natuur hand in hand gaan, waar hoogwaardige ingrediënten verwerkt worden tot smaakvolle producten, van authentieke pasta en geurige olijfolie tot tomatenspecialiteiten. Op de samenwerking met deze bijzondere familiebedrijven is La Bio Idea heel trots. Eigentijds Italiaans, recht uit het hart. Kijk voor mooie verhalen en lekkere recepten op www.labioidea.com

Wie maakt het? Bij TerraSana draait alles om liefde voor pure smaken en respect voor de natuur. Jarenlang zetten deze groene pioniers zich in voor een wereld vol biologisch, plantaardig en eerlijk voedsel. Hun missie? Echte voeding maken, zonder onnodige toevoegingen. Zodat je met een goed gevoel kunt genieten van wat er op je bord ligt: van meer dan 400 authentieke producten. Daarbij kijken ze verder dan alleen voeding. Dankzij 252 zonnepanelen op hun dak wekken ze maar liefst 70% van hun energieverbruik zelf op. Zo geven ze terug aan de aarde. Hun boeren, samenwerkingspartners over de hele wereld en de goede doelen die ze steunen koesteren ze. Zie hoe ze dit doen op www.terrasana.nl

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

Wie maakt het? FZ Organic Food staat al sinds 1983 voor biologische kwaliteit en duurzame keuzes. Het bedrijf investeert in de verduurzaming van zowel het bedrijfspand als de verpakkingen van hun producten. Ze werken intensief samen met lokale boeren die telen zonder kunstmest of chemische bestrijdingsmiddelen, met respect voor de natuur. Binnen hun assortiment neemt Yakso een bijzondere plaats in. Yakso ontstond vanuit de wens om smaakvolle, biologische, Oosterse producten beschikbaar te maken voor ons. Het assortiment is een feest: van lekkernijen van kokos tot rijstpapier, vleesvervangers en zelfs vegan kroepoek! De betekenis van deze bijzondere naam? Yakso betekent vrij vertaald ‘reinig je lichaam met eten’. En hun filosofie? Gezond, eenvoudig, betaalbaar én volop smaak. Ga snuffelen op www.fzorganicfood.com en www.yakso.eu

Wie maakt het? Al meer dan 100 jaar laat WELEDA zien dat echte schoonheid begint bij de natuur. Met huidverzorging met biologische en 100% natuurlijke ingrediënten ondersteunen ze het zelfherstellende vermogen van je huid. De kracht zit in zorgvuldig geselecteerde planten, bloemen, oliën en extracten die de huid niet alleen voeden en beschermen maar ook versterken. Van arganen granaatappelolie tot calendula, kamille en viooltjes: elk ingrediënt wordt gekozen om specifieke kwaliteiten. Hun producten zijn vrij van synthetische ingrediënten als microplastics, siliconen en aardolie-afgeleide ingrediënten. Altijd al zo geweest. Dat geldt ook voor de eerlijke samenwerkingen die ze aangaan en hun inzet voor een duurzame en rechtvaardige keten. Met respect voor mens, natuur en biodiversiteit werken ze dagelijks aan duurzame schoonheid. Samen met WELEDA kan jij ook goed voor jezelf én voor onze planeet zorgen. www.weleda.nl

PRODUCTEN 9

Weken, koken, wellen: hoe Peter van Berckel de tijd teruggeeft aan graan Tekst: Eva Wolsleger Afgelopen februari verscheen het boek Graankeuken - reis om de wereld in 30 granen. Peter van Berckel neemt de lezer mee op een wereldreis langs beschavingen, keukens en tradities waarin granen eeuwenlang het fundament vormden van voeding en cultuur. In dit interview vertelt Peter meer over zijn inspiratie, ontdekkingen en de de totstandkoming van zijn boek.

In je vorige boek Tsukémono stond fermentatie centraal. In Graankeuken leer je de lezer over 30 (pseudo)granen. Wat was het moment waarop je dacht: hier moet een boek over komen? Ik geef al heel lang les over natuurvoeding, zowel kooklessen als theoretische lessen, onder andere aan de Groene Kookacademie en de Kraaybeekerhof Academie. Daarbij merkte ik dat er eigenlijk heel weinig kennis is over het goed bereiden van volkoren granen. Met mijn kookmaatje Marion Pluimes grapten we al heel lang: we moeten een keer een ‘WKW’*-boek maken. Op een gegeven moment werd de discussie over granen bovendien steeds actueler. Er is veel controverse over granen, over koolhydraten, over gluten. Toen dacht ik: ik heb hier eigenlijk wel een verhaal over te vertellen. En dan komt er een soort beslissingsmoment waarop je zegt: ik ga de pen ter hand nemen en ik ga gewoon beginnen. Niet wetende wat ik me daarmee op de hals zou halen, haha. Het werd namelijk een project van drie jaar intensief werk, grotendeels in kluizenaarschap. *Weken-Koken-Wellen

Hoe bouwt dit boek voort op je eerdere werk over fermentatie? Is graan eigenlijk de logische vervolgstap, of vormde dat zich pas gaandeweg? Voor Graankeuken heb ik vervolgens een heleboel research gedaan: literatuuronderzoek, bronnen opgespoord en natuurlijk ook gezocht naar oorspronkelijke recepten. Tijdens dat onderzoek ontdekte ik dat in heel veel culturen granen worden gefermenteerd. Dat was natuurlijk koren op mijn molen als fermentatiespecialist. Fermentatie was dus geen vooropgezet plan voor het boek, maar het diende zich tijdens het schrijfproces vanzelf aan. En het is uiteindelijk een belangrijk onderdeel van Graankeuken geworden.

Je noemt granen weleens "net gewone mensen, ze doen het niet goed op haast en hoge druk." Wat bedoel je daarmee? En zie je die haast als een symptoom van hoe de gangbare voedingsindustrie met graan omgaat? Ik bedoel daar vooral de bereidingswijze mee. Volkoren graan laat zich niet opjagen. Het laat zich niet forceren in het garingsproces. Juist voor de uiteindelijke verteerbaarheid heb je als kok de taak om je kooktechniek daarop af te stemmen en het graan de tijd te geven die het nodig heeft.

Daarom heb ik de WKW-methode uitgewerkt: Weken-Koken-Wellen. Voor een perfecte smaak en garing week je de hele graankorrel, daarna kook je het rustig en ten slotte laat je het graan (in een hooikist) nawellen. Het is een bereidingswijze waarbij je de tijd zijn werk laat doen, in plaats van te proberen het graan zo snel mogelijk gaar te krijgen. Het is in eerste instantie geen uitspraak over de manier waarop graan grootschalig wordt verbouwd of verwerkt, maar over hoe wij als kok met de hele graankorrel omgaan. We moeten ons aanpassen aan het graan, in plaats van het graan aan onze haast.

Je behandelt dertig (pseudo)granen, van tarwe tot bijna vergeten soorten als eenkoren en fonio. Welke ontdekking tijdens je onderzoek verraste jou zelf het meest? En heb je daarbij ook oude rassen ontdekt die het volgens jou verdienen om weer op grotere schaal geteeld te worden? Voor mij was maïs altijd een beetje een ondergeschoven kindje. Ik vond het maar een rare, grote korrel. Maar tijdens mijn onderzoek kwamen er allerlei aspecten van dit graan naar voren die me enorm verrasten. Vooral de geschiedenis van maïs in Midden-Amerika vond ik fascinerend, en dan met name de techniek van het ‘nixtamaliseren’. Die methode is duizenden jaren geleden door de oorspronkelijke bevolking van Mexico ontwikkeld. Door maïs op een bepaalde manier te behandelen, veranderen niet alleen de smaak en de structuur, maar wordt de voedingswaarde ook sterk verbeterd. Dat mensen dat duizenden jaren geleden al hadden ontdekt, vind ik werkelijk waanzinnig. Dat is ook wat me in het algemeen zo enthousiast maakt aan granen: niet alleen het koken en eten van de graankorrel zelf, maar ook alle kennis eromheen. De geschiedenis, de cultuur, de achtergronden en de traditionele technieken. Tijdens mijn onderzoek ontdekte ik steeds weer hoeveel kennis er in die oude graanculturen besloten ligt.

INTERVIEW 10

Tegelijkertijd ga je door zo’n onderzoek ook met een ecologische blik naar onze eigen graancultuur kijken. Welke granen die hier van oudsher werden geteeld, zouden we opnieuw onder de aandacht kunnen brengen? Gierst was bijvoorbeeld in de middeleeuwen een belangrijk graan in deze streken, maar is vrijwel uit onze voedselcultuur verdwenen. Ook boekweit en haver zijn gewassen die hier goed kunnen gedijen. Ik zou daarom graag zien dat we opnieuw een sterke lokale granencultuur ontwikkelen. Niet alleen vanuit nostalgie naar oude rassen, maar juist omdat het interessant is om te kijken welke granen bij ons klimaat, onze bodem en onze landbouw passen. Graan is een geweldig en goedkoop basisvoedingsmiddel. Een centraal thema is dat granen niet alleen moeten vullen, maar ook echt voeden. Wat gaat er mis in hoe we granen nu meestal eten? Speelt de kwaliteit van het graan zelf, biologisch geteeld, oude rassen, versheid, daarin net zo'n grote rol als de bereidingswijze en techniek? De kwaliteit van het graan is een eerste aspect. Granen zijn door veredeling in de loop van de tijd sterk veranderd. Bij tarwe is bijvoorbeeld veel geselecteerd op een hoger eiwitgehalte en daarmee op een andere eiwitsamenstelling, waaronder gluten. Er zijn mensen die daar moeite mee hebben. Ik kies zelf nadrukkelijk voor biologische, en bij voorkeur biologisch-dynamische granen. Ook wil ik daarmee zo veel mogelijk voorkomen dat bestrijdingsmiddelen (glyfosaat) onderdeel zijn van mijn voeding.

Je hebt een achtergrond als natuurvoedingskundige, kok én fermentatie-expert. Hoe heeft die combinatie de toon van dit boek bepaald? En trek je in Graankeuken ook expliciet de lijn door naar gezondheid, denk aan verteerbaarheid, glutenintolerantie of darmgezondheid? Tijdens het schrijven voelde ik dat ik eigenlijk voortdurend met verschillende petten tegelijk op zat. Ik ben chef en natuurvoedingskundige, en dat bepaalt natuurlijk een belangrijk deel van mijn blik. Daarnaast heb ik een grote interesse in fermentatie. Maar ik voel me ook zeker een culinair archeoloog: ik ben altijd geïnteresseerd geweest in oude culturen, oude gebruiken en de technieken die mensen door de eeuwen heen hebben ontwikkeld. Al die invalshoeken heb ik in Graankeuken bijeen gebracht. Daardoor is het een veelzijdig boek geworden. Er zit voedingsleer in, praktische kennis, oude kooktechnieken en natuurlijk heel veel vegetarische recepten. En dat zijn vaak recepten met een lange geschiedenis: gerechten die soms al honderden jaren van generatie op generatie worden doorgegeven.

"De lijn naar gezondheid is er zeker. Vanuit mijn achtergrond als natuurvoedingskundige ben ik altijd geïnteresseerd in de relatie tussen voeding en gezondheid. Bij granen gaat het dan onder

Maar minstens zo belangrijk is voor mij de vraag: eten we het graan nog wel in zijn oorspronkelijke, volkoren vorm? Geraffineerde granen bestaan voornamelijk uit het endosperm, het binnenste van de graankorrel. Daarmee verlies je juist een groot deel van de vezels, vitaminen, mineralen en andere voedingsstoffen die in de zemel en de kiem zitten. Ik denk dat daar ook een deel van het huidige beeld vandaan komt dat granen vooral ‘koolhydraten’ zijn en dat je er dik van zou worden. We zijn granen steeds verder gaan raffineren en vervolgens gaan kijken naar het geïsoleerde product. Daarmee hebben we het graan als geheel uit het oog verloren, en ik denk dat dat mede heeft bijgedragen aan de voedingsproblemen waar we vandaag de dag mee te maken hebben.

"Mijn missie is daarom om het volkoren graan weer in beeld te brengen. En vervolgens komt de bereidingswijze: een volkoren graankorrel moet je ook goed bereiden om hem optimaal eetbaar en verteerbaar te maken. Daar komt de WKW-methode – Weken, Koken, Wellen – weer om de hoek kijken." Dus het is wat mij betreft geen kwestie van óf kwaliteit óf techniek. Het begint met een goede graankorrel, liefst biologisch en volkoren, en vervolgens moet je hem ook de juiste bereiding geven. Pas dan krijg je een voedingsmiddel dat niet alleen vult, maar daadwerkelijk voedt.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

INTERVIEW 11

Eerst denk je huh? Dan denk je mmm! try now

Altijd biologisch, nooit saai.

Nu te koop in de biowinkel en online.

RECEPTEN 12

Sonett-Olivenwasch-102x290-NL-2026.qxp 10.09.26 09:01 Seite 1

andere over de kwaliteit van de graankorrel, de volkorenheid en vooral ook over de verteerbaarheid. Hoe bereid je een graankorrel zó dat je lichaam er ook daadwerkelijk iets mee kan?" Ik wil van Graankeuken overigens geen dieetboek maken. Bij onderwerpen als glutenintolerantie en darmgezondheid vind ik het belangrijk om zorgvuldig te zijn. Het boek gaat vooral over het weer leren begrijpen van de graankorrel: wat zit erin, hoe is hij door verschillende culturen bereid en welke technieken kunnen ervoor zorgen dat we hem goed kunnen benutten?

Je bracht het boek volledig in eigen beheer uit, zelf geschreven, vormgegeven en gepubliceerd. Waarom koos je daarvoor, en wat betekende die vrijheid voor de inhoud?

Sonett – zo goed. Wasmiddel voor wol en zijde met zuivere biologische olijfoliezeep voor het fijne wasgoed

Omdat ik geen mainstreamkennis opschrijf, vond ik het heel belangrijk om volledige inhoudelijke en artistieke vrijheid te hebben. Ik kan me voorstellen dat er bij een reguliere uitgeverij ontzettend veel geschrapt of aangepast zou worden vanuit de vraag: zit de lezer hier wel op te wachten? Een bereiding waarbij je granen eerst lang moet weken, vervolgens rustig moet koken en daarna nog moet laten wellen, doe dat nou niet, want mensen willen het snel en gemakkelijk. Maar ik wilde juist kunnen opschrijven hoe ik er zelf over denk en wat volgens mij de beste bereidingsmethodes zijn. Zonder concessies te doen aan de inhoud. Daar komt bij dat ik denk dat geen reguliere uitgeverij mij snel een boek van 570 pagina’s zou laten maken, met zoveel fotografie en zoveel kennis, en dat vervolgens voor € 87,50 op de markt zou brengen. Vanuit een traditioneel uitgeefmodel is dat waarschijnlijk een verloren zaak. Ik heb me eerlijk gezegd nog nooit zo vastberaden gevoeld als tijdens dit schrijfproces. Vanaf het begin had ik het gevoel: dit boek moet en zal er komen, en het moet op déze manier worden gemaakt. Die vrijheid was voor mij essentieel. Maar daar hangt natuurlijk ook een groot risico aan. Als je alles zelf doet en zelf investeert, draag je ook zelf de consequenties als het anders loopt dan je hoopt. Die keuze heb ik heel bewust gemaakt.

Voor wie dit boek nog niet kent en morgen zijn eerste stap wil zetten: welk graan of welke techniek raad je aan om als eerste te proberen?’ Ik heb een zwak voor gierst. Het was zo’n veertig jaar geleden, naast zilvervliesrijst, een van de eerste alternatieve granen die mijn keuken binnenkwamen. En ik ben het altijd blijven waarderen. Gierst is een heel mooi startersgraan: het heeft een korte bereidingstijd, een heel eigen smaak en een interessante voedingswaarde. Het is bovendien rijk aan verschillende mineralen, waaronder silicium (kiezelzuur). Maar misschien nog belangrijker: gierst is ontzettend veelzijdig. Je kunt er een pap van maken, het als basis voor een maaltijd gebruiken, er koekjes of knödel van maken. Je ontdekt er snel mee dat een graankorrel veel meer kan zijn dan alleen een bordje rijst of pasta. Dus als je morgen je eerste stap wilt zetten in de wereld van de hele graankorrel, zou ik zeggen: koop een zakje gierst in de natuurvoedingswinkel, probeer hem eens volgens de WKW-methode te bereiden.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

• Voor alle ﬁjne weefsels van natuurvezels en gemengde weefsels • Houdt het textiel elastisch en zacht • Lekkere geur van biologische lavendelolie • 100 % biologisch afbreekbaar (OECD 301B) Sonett – Middelen voor wassen en reinigen, die het water respecteren als drager van het leven. Sonett – zo goed. | www.sonett.eu

ECOLOGISCH CONSEQUENT

gfaw.eu

vegansociety.com iF-design-award reddot-design-award

Verkrijgbaar in bio-winkels.

Pastasalade

met waterkers-amandelpesto, tomaatjes en venkel

Ingrediënten voor 4 personen

• 1 kleine venkelknol • sap van ½ citroen, plus extra • 400 g kerstomaatjes • 350 g spelt spiralenpasta (Luna e Terra) • extra vergine olijfolie, om te besprenkelen • zoute amandelen of zwarte olijven, voor de garnering

Voor de waterkerspesto

• 50 g blanke amandelen • 40 g waterkers, plus extra • een flinke hand verse basilicumblaadjes, plus extra • 1 kleine teen knoflook • 3 el fijngeraspte Parmezaanse kaas • 5-6 el extra vergine olijfolie • flinke kneep citroensap

Extra: keukenmachine, groenteschaaf (mandoline)

Bereiding 25-30 minuten

1. Maak eerst de pesto. Maal in de keukenmachine amandelen, waterkers, basilicum, knoflook, kaas en olijfolie tot een smeuïge pesto. Breng op smaak met zout, peper en citroensap. 2. Snijd de venkelknol doormidden. Snijd er met een mesje de harde kern uit. Schaaf de venkel met behulp van een groenteschaaf in dunne plakjes. Meng de venkel in een kom met het citroensap en wat zout. Halveer de tomaatjes. 3. Kook de pasta volgens de aanwijzingen op de verpakking gaar. Giet de pasta af en spoel onder koud stromend water. 4. Meng de pasta met pesto, venkel, tomaatjes en enkele takjes waterkers. Breng op smaak met zout en peper. Besprenkel de salade met nog wat olijfolie en citroensap. Garneer met basilicumblaadjes, zoute amandelen of zwarte olijven.

RECEPTEN 14

Eenvoudige, heerlijke gerechten met Clearspring biologische Japanse zijden tofu

Met zijn fluweelzachte textuur en verfijnde smaak is Clearspring biologische Japanse zijden tofu een veelzijdig basisproduct voor elk moment van de dag. Je zult versteld staan van de mogelijkheden.

Gegrilde groenten met tofu

Chocolademousse met tofu

Bereidingstijd: 10 min.

Bereidingstijd: 10 min. – Koeltijd: 1 uur

Ingrediënten voor 2 personen

• 1 pak (200 g of 300 g) Clearspring zijden tofu • 1 el Clearspring sesamolie • 1 teentje knoflook, geraspt • 200 g mix van bimi (babybroccoli) en asperges • 1 courgette, in plakjes of linten • 50 g boerenkool, harde nerven verwijderd en bladeren in stukken gescheurd • 1 el chili-olie • 1 lente-ui, in ringetjes • Clearspring Shichimi, als topping • Verse rode peper, fijn gesneden, als topping

• 1 pak (200 g of 300 g) Clearspring zijden tofu • 70-90 g pure chocolade • ½ tl Clearspring zoete witte misopasta • 2-3 el ahornsiroop • Verse bessen naar keuze, als topping • Pure chocoladeschaafsel

Bereidingswijze • Verhit de sesamolie in een pan. Bak de knoflook, broccoli, asperges, courgette en boerenkool tot ze zacht zijn en hier en daar wat donkere plekjes (grillstrepen) hebben. • Laat de tofu uitlekken en snijd in plakken van 1 cm dik. • Verdeel de gegrilde groenten over een bord, leg de plakken zijden tofu erop en besprenkel royaal met de chili-olie. • Maak af met de gesneden peper, lente-ui en een snufje shichimi voor extra umami en pit.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

Bereidingswijze • Smelt de chocolade au bain-marie. • Laat de tofu uitlekken en doe deze samen met de misopasta, ahornsiroop en gesmolten chocolade in een blender en mix tot een glad mengsel. • Schep in een dessertkommetje en laat 1 uur opstijven in de koelkast. • Serveer met verse bessen en chocoladeschaafsel.

RECEPTEN 15 RECEPTEN 15

Wilde zaden Tekst en Beeld: Leah Groeneweg Verschillende eetbare wilde planten hebben niet alleen eetbaar blad, bloemen en soms wortels, maar ook eetbare zaden. Een paar veel voorkomende planten met eetbare zaden zijn brandnetel, weegbree, melganzevoet en teunisbloem.

Zaden bevatten verschillende voedingsstoffen, zoals mineralen en vitaminen. Ze kunnen daarom een mooie aanvulling zijn op je maaltijd. Gebruik ze bijvoorbeeld in zelfgebakken brood, cake of zoete en hartige pannenkoeken. Strooi ze over de muesli of doe een theelepel in de yoghurt. Brandnetelzaad oogst je bij voorkeur als ze nog groen zijn en in dikke groene trossen aan de planten hangen. Ze staan bekend om hun hoge concentratie gezonde voedingsstoffen en je eet ze daarom als superfood. Bij dagelijks gebruik niet meer dan een theelepel per dag. De zaden van de grote weegbree zijn ook eetbaar. Ris ze van de lange stengels als ze nog groen zijn, dan is de smaak het lekkerste. Leuk om te weten is dat ze veel slijmstoffen bevatten, goed voor de slijmvliezen. En ken je de teunisbloem? De zaden van de uitgebloeide plant verzamel je als ze rijp en bruin van kleur zijn. Ook deze gebruik je als aanvulling van jouw maaltijd. Zaai of plant teunisbloem in jouw tuin, de nachtvlinders zullen jou dankbaar zijn. Zij genieten van de nectar van de mooie gele bloemen. En vinken, putters en andere vogels genieten van de zaden. Laat daarom altijd een paar zaadresten staan als wintervoorraad voor de vogels.

Heb je een moestuin? Dan ken je vast de melganzevoet. Van deze vaak forse plant zijn veel verschillende soorten en daarom wordt deze vaak melde genoemd. Het meldezaad kun je gebruiken als gezonde toevoeging in bijvoorbeeld zelfgebakken brood, pannenkoeken en hartige quiches. Oogst ze als ze nog hun grijsgroene kleur hebben, dan zijn ze het lekkerste.

Lijnzaadcrackers met wilde zaden Ingrediënten • 150 gram lijnzaad • 100 gram pompoenpitten • 4 eetlepels gemengde eetbare wilde zaden (bv weegbreezaad, brandnetelzaad, en teunisbloemzaad) • handje wilde kruiden (dovenetel, veldzuring, kleine veldkers) • 180 tot 200 ml water • 1 eetlepel olijfolie • peper en zout

RECEPTEN 16

Bereiding • Verwarm de oven voor op 175 °C. • Maal het lijnzaad en de pompoenpitten in een notenmaler. • Snijd de wilde kruiden fijn. • Doe alle ingrediënten, behalve het water in een beslagkom. • Voeg langzaam het water toe, tot een plakkerige massa on staat en laat het even staan. • Bekleed een bakplaat met bakpapier. Doe het deeg hier op en dek het af met bakpapier. Rol het deeg uit met een deegroller, tot een dunne plak. • Verwijder het bovenste bakpapier en bak 20 à 25 minuten in de oven. Let goed op, het kan ineens te bruin worden. Let op, er zijn een aantal belangrijke aandachtspunten: • Pluk alleen planten waarvan je 100 % zeker weet wat het is. Bij twijfel niet plukken. Er zijn verschillende giftige planten. Deze kunnen overal staan: in jouw tuin, in de berm, in het veld, in het bos en langs het water • Pluk alleen planten die er gezond uitzien en die groeien op schone plekken • Beschermde en zeldzame planten laat je staan

• Pluk met respect voor de natuur, zorg ervoor dat de plant zich kan blijven voortplanten en dat er genoeg blijft staan voor de dieren en insecten • Verschillende planten hebben een geneeskrachtige werking. • Wees hier alert op bij medicijn gebruik, controleer eerst of er geen dubbele werking is • Ben je niet gewend om eetbare wilde planten te eten? Begin dan eerst met een klein beetje en kijk hoe jouw lichaam hierop reageert • Je kunt voor alles allergisch zijn, dus ook voor eetbare planten. • Wees hier alert op. En wees extra alert als je bekend bent met allergieën • Bij astma of hooikoorts moet je oppassen bij het eten van bloemen, dat kan dan een reactie opleveren • Maak van je tuin een wilde tuin. Goed voor de natuur en goed voor jou

Over Tim en Leah van In het Wilde

Leah Groeneweg is wildplukster en organiseert samen met Tim Horneman natuurbelevings- en wildplukactiviteiten en kanotochten. Daarnaast verzorgen zij jaarprogramma’s over eetbare wilde planten, verbinding met de natuur, gezonde voeding en koken op het kampvuur. Verwondering, beleving en verbinding spelen hierbij een centrale rol. Hun missie is om mensen mee te nemen in het verhaal dat wij niet los staan van de natuur, maar dat wij innig verbonden zijn met Moeder Aarde. Samen nemen Tim en Leah jou mee om te ontdekken, verwonderen en de verbinding met de natuur te ervaren.

Meer informatie: www.inhetwilde.nl

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

RECEPTEN 17

SUPERVERSE

DIEPVRIESGROENTEN

De biodynamische diepvriesgroenten van Luna e Terra komen van onze vaste Nederlandse telers. Ze zijn lokaal geteeld, met respect voor de natuur. De groenten komen uit de volle grond en uit het juiste seizoen en toch kun je ze het hele jaar door gebruiken! Meer weten over de telers? Scan de QR-code:

Verkrijgbaar bij Ekoplaza en de bio speciaalzaak.

VERS UIT HET SEIZOEN

Demeter is het kwaliteitskeurmerk voor voeding van gecontroleerd biodynamische teelt.

Gnocchi met pomodorinisaus en krokante pangrattato Tekst en Beeld: Lisette Kreischer

Ingrediënten

• 400 g Gnocchi (La Bio Idea) • De binnenkant van een kwart zuurdesembrood • 1 teentje knoflook, geraspt • 4 ansjovisfilets (La Bio Idea) • Een snufje chilivlokken • 2 eetlepels olijfolie (La Bio Idea) • 500 g cherrytomaten • 150 g roomboter • 2 teentjes knoflook, fijngehakt • Zout en peper • Verse basilicum, naar smaak • Parmezaanse kaas, naar smaak

Pangrattato

• Verkruimel het brood tot fijne broodkruimels. • Verhit de olijfolie in een koekenpan en laat de ansjovisfilets op laag vuur zachtjes smelten. • Voeg de geraspte knoflook en de chilivlokken toe en bak dit even mee. • Voeg het broodkruim toe en bak het ongeveer 5 minuten tot het goudbruin en knapperig is.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

Saus

• Halveer de cherrytomaten. • Smelt de boter in een grote koekenpan en voeg de knoflook toe. Laat het 1 minuut zacht bakken. • Voeg de tomaten toe en laat ze 10–15 minuten sudderen tot ze zacht zijn. Breng op smaak met zout en peper.

Gnocchi

• Breng een grote pan met gezouten water aan de kook en kook de gnocchi ongeveer 2 minuten, totdat ze naar de oppervlakte drijven. • Giet af en bewaar een beetje kookvocht.

Opdienen

• Doe de gnocchi bij de pan met tomaten en schep alles voorzichtig door elkaar. Voeg een scheutje kookvocht toe voor een zijdezachte saus. • Verdeel het gerecht over de borden en garneer met verse basilicumblaadjes, geraspte Parmezaanse kaas en een flinke hoeveelheid pangrattato.

RECEPTEN 19

ONTDEK S U L P E D VAN KOEIEN MET HOORNS SAP NOOIT UIT CONCENTRAAT RUIMTE VOOR HOMMELS VAN ROBUUSTE ZADEN HENNEN MET HANEN... MEER SMAAK, DIERENWELZIJN EN NATUUR D JIJ N I V N E S S U L HOEVEEL P PEN? P A H C S E D N TUSSE VANAF 28 SEPTEMBER IN ALLE BIOLOGISCHE WINKELS AANBIEDINGEN VAN PRODUCTEN DE VELE VOORDELEN VAN DEMETER KWALITEIT - SINDS 1928 HÉT KWALITEITSKEURMERK VOOR BIODYNAMISCHE LANDBOUW EN VOEDING

Eén product, één plus Tekst: Christianne de Kort | Beeld: Mari den Hartog www.stichtingdemeter.nl

Waarom zou je voor de Demeter-melk kiezen in plaats van de biologische ernaast? Of voor die fles passata, eieren of appels? Tijdens de Demeter Weken van 28 september tot en met 11 oktober maakt de campagne ‘Ontdek de Plus van Demeter’ het verschil zo concreet mogelijk. Per product staat één opvallend pluspunt centraal. Demeter heeft een uitgebreid pakket aan normen voor biodynamische landbouw. Dit betreft bijvoorbeeld een levende bodem, biodiversiteit, dierenwelzijn, verwerking en nog veel meer. Allemaal belangrijk, maar probeer dat maar eens uit te leggen aan iemand die met een pak melk in zijn hand voor het schap staat. Precies daar begon voor mij de ontwikkeling van de campagne. Ik stelde mezelf een simpele vraag: stel dat ik een vriendin wil overtuigen om voor dit Demeter-product te kiezen, wat zou ik dan zeggen? Waarschijnlijk niet: “Ga er even voor zitten, dan leg ik je de biodynamische landbouw uit.” Ik zou één ding noemen waarvan ik denk: dát moet je weten.

Wat is de plus?

Dat uitgangspunt zie je tijdens de Demeter Weken terug in de winkel. Op schapkaartjes wordt op productniveau steeds één onderscheidend pluspunt uitgelicht. Kort, concreet en het liefst een beetje verrassend. Bij een pak Demeter-melk kan dat bijvoorbeeld zijn dat de melk niet wordt gehomogeniseerd. Daardoor kan er bovenin een laagje room ontstaan. Bij eieren kun je vertellen dat op Demeter-boerderijen hanen tussen de hennen lopen. En bij groente kan het gaan over de eis dat minimaal 10 procent van het bedrijfsoppervlak ruimte biedt aan biodiversiteit, bijvoorbeeld met bloemenranden, hagen, houtwallen of poelen. Geen uitgebreid verhaal dus. Geen opsomming van alles wat Demeter anders doet. Eén product, één plus.

Verschillen die je kunt onthouden

Juist door zo in te zoomen, worden soms best abstracte uitgangspunten ineens heel concreet. Neem de integriteit van het dier, een belangrijk principe binnen Demeter. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar vertel dat Demeter-koeien hun hoorns mogen houden en je begrijpt direct wat ermee wordt bedoeld: het dier zoveel mogelijk in haar natuurlijke vorm respecteren. Hetzelfde geldt voor verwerking. Demeter wil producten zo puur mogelijk houden. Daar kun je een heel verhaal over vertellen, maar bij een fles sap is één boodschap veel sterker: dit is altijd puur sap en niet gemaakt uit concentraat. Dat zijn bovendien dingen die je als consument kunt navertellen, en dat vind ik belangrijk. Want uiteindelijk wil je niet dat iemand alle Demeter-normen uit zijn hoofd kent. Je wilt dat iemand bij een product denkt: hé, dát vind ik een mooie plus.

Christianne de Kort werkt als zelfstandige in de biologische sector. Met haar bedrijf Biofoodie wil ze bio begrijpelijk en aantrekkelijk maken voor een breed publiek. Voor Stichting Demeter ontwikkelde ze samen met de Biowinkelvereniging de campagne ‘Ontdek de Plus van Demeter’ die van 28 september tot en met 11 oktober zichtbaar is in deelnemende biospeciaalzaken.

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

DEMETER 21

GIDS BOER ‘t Leeuweriksveld CV – Emmen A.B.M.de Winter - Oostvoorne B. Steenbergen - Onnen BakkerBio - Munnekezijl

BD tuinderij De Stek – Lelystad

Be-Leaf – ’s-Gravenzande BelleMarie – Ruinerwold Biokwekerij Poldervaart BV Vierpolders Konijn-Koopman beheer bv - Z.O. Beemster Biostee Teelt VOF – Zuid-Beijerland Boer Brunia - Raerd Boer 'n Buffel Keizersrande Diepenveen Boerderij Blisveld – Drempt Boomgaard Ter Linde – Oostkapelle Brandsma’s plaets – Bolsward Burdineplaats – Nes gem. Heerenveen CVBA De Kollebloem – Sint LievensEsse (B) De Beersche Hoeve – Oostelbeers De Boomgaard - Zeeland De Eemstuin - Uithuizermeeden De Hooge Kamp - Beemte Broekland De Kraanvogel - Esbeek De Stadshoeve – Amsterdam De Sterregaard - Hedel Een inspirerende vergaderlocatie

VOF De Watertuin – Groeningen

De Zonneboog – Lelystad Dennenhoeve – Hooghalen Doornik Natuurakkers - Bemmel Druivenkwekerij Nieuw Tuinzight – Den Hoorn F.H.A. Lankhorst VOF – Nijkerk Firma Zijp-Melse - De Rijp Hoeve Frisque – Neerijse Huldenberg (B) Fruitful - Biddinghuizen Gaos – Swifterbant Giessen Bio - Tollebeek H.G.P. van Beek en A.M.L. van BeekBesselink - Dronten HJ. Smith - Groningen Het Nieuwe Erf B.V. - Zeeland Het Oude Klooster – Werkhoven Het Willink – Ane Hoeve Catherine Elisabeth – Noordeloos J.A.M. Rombouts - Dronten J.A.M. van Dam en S.M.J. van Dam -Bosman – Hattem JW Rutte - Zaandam Metamorphosis - Ens Rundveebedrijf Van Kessel / Bio-Boerderij Limo Zicht - Sint Oedenrode Land en Boschzigt - ’s-Graveland Loverendale BV – Oostkapelle Maatschap De Westerade - Dronten Maatschap Rijk-Hartkamp – Biddinghuizen Maatschap van Nieuwenhuyzen – Biddinghuizen Maatschap van Zanten – Garmerwolde Maatschap Quist - Borssele Melkveehouderij Van Swieten V.O.F. Stompwijk Metamorphosis - Ens Biodynamisch Landbouwbedrijf

Meulwaeter - Kruiningen Mts Deinum S. en W. en Ensing JM – Sondel Mts Gerritsma Smink – Elahuizen Mts Mooij-de Lange – Castricum Obio – Drachten PC v/d Erve Biologische Akkerbouw – Goudswaard Pluimveebedrijf de Bruijn - Leunen Schoonderbeek - De Glind Saalland - Lelystad Timpelsteed – Engwierum Tuinbouwbedrijf FJJ de Koning BV Brielle Tuinderij Amelis’hof – Bunnik Tuinderij Moervliet – Breda Tuinen van Kraaybeekerhof Driebergen v.o.f. De Rodenburghoeve – Uitgeest Van Andel Bio – Zeewolde Veld en Beek – Doorwerth Veldkeur - Rummen Villa Sterrebos – Frederiksoord VOF Risseeuw Jentohoeve Schoondijke Biologisch dynamisch akkerbouwbedrijf Van der Spek - Lage Zwaluwe Warmonderhofstede BV Tuinbouw Dronten Weleda Nederland SE – Zoetermeer Westers Organic – Biddinghuizen Westers VOF – Zeewolde Wilhelminahoeve - St Philipsland Wijngaard Dassemus – Chaam

Zonnehoeve – Zeewolde BOERENVERWERKER BioNico BV – Warnsveld Boerderij Ruimzicht – Halle Boer 'n Buffel Keizersrande Diepenveen Bronlaak, De Seizoenen BV – Oploo Bioboerderij 'Landleven' - Onstwedde De Bolster BV - Epe De Buitenplaats – Eenigenburg De Dennenkamp - Rekken De Hondspol VOF – Driebergen De Kompenije – Drachtstercompagnie De Muyehof - Nieuwerkerk Noorderhoeve (Raphaëlstichting) Schoorl

Urtica De Vijfsprong - Vorden Dijkgatshoeve, (Raphaëlstichting) – Wieringerwerf Ekoboerderij Arink – Lievelde Eureko Fruit BV – Helenaveen Firma Nieuw Bromo van Tilburg Waddenmax – Hornhuizen Fruitteeltbedrijf De Ring - Oud Sabbinge Fruitweelde – Ingen Kaasboerderij Noorderlicht Noordeloos Maatschap Dames en Heren Vos Kraggenburg Maatschap Nieuw Bonaventura – ‘s Gravendeel Mts Twisk – Dronten

Novalishoeve (Raphaëlstichting) Den Hoorn - Texel

Noorderbos VOF – Tiendeveen Pluimveebedrijf Boerveenshof Gasselternijveen

De oranje-groene DemeterGIDS Ridammerhoeve – Amstelveen

Saanenhof - Heeze

Seaking Rotterdam BV – Ophemert Warmonderhofstede – Dronten Widar Fonds VZW – Merksplas Wijngoed De Vallei – Westouter Zorgboerderij De Klompenhoeve – Egmond a/d Hoef Zorgboerderij Naoberhoeve – Echten Zuuver – Buurse HANDELAAR Aaldering Trade BV – Biddinghuizen AgroFair Benelux BV – Barendrecht Bakkerij Verbeek BV - Brummen BD-Totaal BV – Houten Bidfood BV – Ede Bio Freshi Produce - Breda

Jansma Haule BV - Haule

OTC Organics BV - Dronten Pulsbio - Abbekerk RealFlavors - Zaltbommel Reudink BV – Lochem Rossano Wijnimport – Nuenen RSQ Bio-BV – Schoondijke SIGuRIDna - Wognum Sligro Food Group Nederland BV Veghel Stoker Vogelaar BV – Biddinghuizen

Top Fresh Handel BV – Kraggenburg

TSH BV - Roeselare (B) Tradin - Amsterdam Twisk Organic Trade BV – Dronten vanRijsingensource BV – Helmond WeGrowOrganic - Zeewolde Xenia Europe BV - Oss

Bio World BV – Poeldijk BIO-Center ZANN - Berkel en Rodenrijs Bio-Freshi BV - Dongen Biofresh Belgium MV/SA – Gavere Bioorganic Holland BV – Horn BioRey BV – Eindhoven Biostee BV – Zuid-Beijerland Biotropic BV – Bleiswijk Biovoordeel - Baflo Bolle en Bolle BV (Oxxafood) – Veenendaal CIV Superunie BA – Beesd Chocolatemakers - Amsterdam Crafting Markets BV - Amsterdam Clearspring Ltd. – Haulerwijk Clearspring Ltd. - London Coöperatie “Nautilus Organic” UA – Emmeloord Cordier NL - Zoetermeer Crisp Bv - Amsterdam De Schakel Contractteelt BV – Helmond De Terp Squashpackers - Erichem Deli Harmony – Hedel Delta Wines B.V. - Waddinxveen Do-it BV - Barneveld Ecomild - Hengelo Eleadora SRL BV - Kraainem (B) Eisenga Kaas BV – Oosterwolde Eosta BV - Waddinxveen Ets. Mandy-Mapol - Uccle (B) Fairtrasa Holland BV - ’s-Gravenzande

VERWERKER Aaldering Bio ui – Biddinghuizen Aardappelgroothandel Jansen-Dongen BV - Tilburg

Flevolof BV – Espel Fresh Way of thinking BV – Lutjebroek Gebr. Rademaker BV - De Hoef

Machandel BV - Haulerwijk

Global Organics Europe BV – Nijkerk GoodFoods B.V. – Roden H3 Consulting-De Natuurkeuken BV – Schorisse (B) H.A. Schoutentransport – Hoogerheide Hagranop BV - Nagele Hampstead Organic B.V. - Roden Harvest House BV - Maasdijk Heegsma BV – Lemmer Hofweb – Biddinghuizen Holland Pharma – Borculo Hortica BV – Andijk ID organics – Zaandam IPOKI BV - Ridderkerk Just Organic Service & Trading BV – Hoorn Nature Bio Foods BV – Maasvlakte Rotterdam Naturelle BV – Barendrecht NatuurPlan BV – Holten Oerlemans Foods Waalwijk BV – Waalwijk Orange Import BV – Marknesse Organic Goatmilk Coóperatie – Rijen

Bibos B.V. / Onze BioSlager - Breda Organic Flavour Company BV – Veenendaal Polderfresh Verwerking – Espel Respect4food BV - Made Rouveen Kaasspecialiteiten – Rouveen Thylbert bvba - Oedelem TVA Organics B.V. – Zeewolde Udea BV – Veghel Vandersterre Holland B.V. Bodegraven Van der Weijden Bio – Biddinghuizen Van Woerden Flevo BV – Biddinghuizen Biobieren Warmenbol cv – Antwerpen Weerribben Zuivel BV - Nederland Zonnemaire Biol. Bakkerij Ad van der Westen BV – Waspik Zonnespelt-Lelystad

Voor de complete adresgegevens van onze boeren en verwerkers: www.stichtingdemeter.nl

Agrico (afd Bioselect) Emmeloord

Agrifirm NWE BV - Apeldoorn BD Graan BV – Middenmeer Beetz BV – Zeewolde Bio Beta BV – Zeewolde Bio Brass - Zeewolde BioRomeo BV - Ens Cheesepack - Arkel Craft Dairy VOF - Tweede Exloërmond

De Grote Kamp BV - Uden De Traay - Lelystad

De Woeste Grond – Sellingen Flevosap BV – Biddinghuizen Fritz Vanlerberghe – Passendale (B) Gourmet BV – Grootebroek Green Organics BV – Dronten Hermus Made BV - Made Het Blauwe Huis BV verwerking – Ruinerwold Het Zonnelied – Zeewolde Ajm-b.v. - Cuijk Kaaslust BV – Oosterwolde

Kaasmakerij Henri Willig BV – Heerenveen Laarakker Bio BV – Well Maasoever Cold Store BV – Waspik

NaNa Bio BV - Helmond

Odin Groothandel B.V. – Geldermalsen

BOERDERIJWINKELS Arnica Kwekerij - Dwingeloo BakkerBio - Munnekezijl

BD tuinderij De Stek Lelystad

Beiderwaen landbouw CV - Hoofdplaat Boer Brunia – Raerd Boerderij Blisveld – Drempt Boerderij Ruimzicht - Halle Boerderij Veelust – Hensbroek

Boerenwinkeltje Jansma Haule

Bronlaak, De Seizoenen BV – Oploo De Blauwe Spie - Noordschote – België De Buitenplaats - Eenigenburg De Dennenkamp - Rekken De Genneper Hoeve – Eindhoven De Heerlijkheid Groot Weede Hoogland De Hondspol VOF - Driebergen De Kollebloem - Sint Lievens-Esse De Kraanvogel - Tilburg De Kromme Lepel - Bergen op Zoom De Lepelaar - Sint Maarten De Noorderhoeve, Raphael stichting - Schoorl De Oosterwaarde C.V. – Diepenveen De Poshoof - Maastricht De Regte Heijden - Riel De Stadsboerderij – Almere De Verte VOF - Sexbierum

Urtica De Vijfsprong - Vorden

De Vrolijke Noot – Wapserveen De Wassende Maan C.V. - Deinze - België De Zaderij - Emmeloord De Zonnehorst - Punthorst Druivenkwekerij Nieuw Tuinzight - Den Hoorn Eindelienge - Ritthem Ekoboerderij de Lingehof – Randwijk Hoeve Frisque - Neerijse Huldenberg (B) Fruittuinvanwest - Amsterdam Gerbranda State – Pietersbierum Harmannahoeve - Harlingen Het Blauwe Huis BV – Ruinerwold Het Derde Erf - Soest Horaholm Maatschap Westers Hornhuizen Biodynamische Kaasboerderij Noorderlicht - Noordeloos Kwekerij Eko Logisch – Roelofsarendsveen Loverendale BV – Oostkapelle Maatschap Klaas Bokma – Smallebrugge Melkvee bedrijf Keurentjes-Pietersma - Rutten Mts Deinum S. en W. en Ensing JM – Sondel Natuurlijk Genoegen vof – Driehuizen Noorderbos VOF – Tiendeveen Novalishoeve - Den Hoorn Orange Import BV – Marknesse Ouwendorperhoeve – Garderen Overesch Ecologische Landbouw Raalte Pluimveebedrijf Boerveenshof – Gasselternijveen Ridammerhoeve – Amstelveen

Saanenhof - Heeze

Scorlewald, Raphaelstichting – Schoorl Seaking Rotterdam BV – Ophemert Sonnevanck - Beemster

Sprankenhof – Udenhout

Stichting Thedinghsweert – Tiel ‘t Leeuweriksveld CV – Emmen Timpelsteed – Engwierum Tuinderij Amelis’hof – Bunnik Tuinderij Moervliet - Breda Tuin de Es - Haaren (NB) Veld en Beek - Doorwerth Villa Sterrebos – Frederiksoord Zorgboerderij de Zwaluw- Lage Zwaluwe Warmonderhofstede – Dronten Westers Organic - Biddinghuizen Widar Fonds VZW - Merksplas – België Zonnehoeve - Zeewolde Zorgboerderij De Klompenhoeve – Egmond a/d Hoef Zorgboerdeij Naoberhoeve - Echten Zuuver - Buurse

DEMETER 22

BIO winkels & markten WINKELS

In Nederland en België

Ekoplaza - ekoplaza.nl Odin: 38 winkels en een bezorgdienst odin.nl

Noord-Nederland Ekoplaza – Assen Biovoordeel – Baflo Natuurwinkel – Drachten De leme Natuurvoeding - Borger Bij Els Natuurwinkel – Frederiksoord Rounte - Gorredijk Ekoplaza Nieuwe Ebbingestraat – Groningen Ekoplaza - Emmen Ekohuis - Eelde Go Pure - Zuidlaren Ekoplaza Zuiderdiep – Groningen De Wiershoeck – Groningen Ekoplaza - Haren Ekoplaza – Heerenveen Odin - Joure Odin - Winsum De Ingen - Groningen De Nieuwe Weg - Groningen Ekoplaza - Leeuwarden Odin - Leeuwarden Ekoplaza – Lemmer Ekoplaza - Meppel Molen de Lelie – Ommen Lotus Bioshop - Sneek Reformhuis de Vries – Sneek Reformhuis – Tuitjenhorn Ekoplaza - Winschoten Noord-Holland exclusief Het Gooi Ekoplaza – Alkmaar Odin – Alkmaar Ekoplaza - Amstelveen

Molen 't Roode Hert (Raphaëlstichting) - Alkmaar Geitenboerderij Ridammerhoeve – Amstelveen Verspaleis – Amstelveen Odin - Bergen

Odin - Bloemendaal

Eric’s Landwinkel- Bergen Ekoplaza – Castricum Kennemer Duincamp Geversuin, minimarket – Castricum Ekoplaza Texel - Den Burg De Helderse Vallei - Den Helder Ekoplaza - Haarlem Odin - Haarlem Odin - Medemblik Horeca Service Kennemerland VOF – Haarlem Kalom Farm BV – Hauwert Kiebert Reform - Heemstede Ekoplaza - Heemstede Ekoplaza – Heerhugowaard

Molen de Otter (Raphaëlstichting) Oterleek

Ekoplaza – Heiloo Ekoplaza – Hoofddorp Ekoplaza - Hoorn Reformhuis Kuilboer – IJmuiden

Natuurwinkel - Overveen Biowinkel - Schagen Ekoplaza - Schoorl

Kardeis Scorlewald - Schoorl Ekoplaza Hermitage - Zaandam Amsterdam De Aanzet De Buurtboer BV

Biolicious Linnaeusstraat Delicious Food - Westerstraat Ekodis Natuurmarkt

Ekoplaza JP Heijestraat Ekoplaza Haarlemmerdijk Ekoplaza Waterlooplein Ekoplaza Elandsgracht Ekoplaza Scheldestraat Ekoplaza van Swindenstraat Ekoplaza Osdorpplein Ekoplaza Marathonweg Ekoplaza AJ Ernststraat Ekoplaza Weteringschans Ekoplaza Zeilstraat Foodmarqt Bilderdijkstraat Fruittuin van West Good Food For You Cornelis Schuytstraat

Iambe (Raphaëlstichting) Amsterdam

Marco’s Groentespeciaalzaak Marqt Beethovenstraat Foodmarqt Haarlemmerstraat Marqt Brazilië Oostelijke Handelskade Marqt Hoofddorpweg Marqt Olympiaplein Odin Bilderdijkstraat Odin Bos en Lommer Odin Ceintuurbaan Odin Czaar Peter Odin IJburg Odin Noord Odin Zeeburg Soup en Zo 1 Nieuwe Uilenburgstraat Soup en Zo 3 Van Baerlestraat Stadsmarkt de Pijp Streekmolen Flevoland-Gelderland-Overijssel Han’s Natuurvoeding – Almelo De Aadijk - Almelo Ekoplaza - Almere Odin – Almere Ekoplaza – Apeldoorn Gimsel - Apeldoorn Ekoplaza Velperplein – Arnhem Odin - Arnhem Mimint – Arnhem Ekoplaza - Barneveld Landgoedwinkel Heerlijkheid Marienwaerdt - Beesd De Kardoen – Bennekom

BijBio Naturijn – Culemborg

Landgoed Rhederoord - De Steeg Restaurant Koetshuis Rhederoord De Steeg De Gieterij - Deventer Ekoplaza – Deventer Biowinkel – Didam EkoPlaza - Dieren Odin - Doetinchem Odin - Ede Ekoplaza - Enschede ZEN Natuurwinkel – Epe Natuurwinkel Ermelo – Ermelo Martin’s Health Shop – Geldrop Odin – Heerde Ekoplaza - Hengelo OV De Ekolander Natuurvoeding - Lelystad Zenith Natuurvoeding – Lelystad Natuurwinkel Chili en Spruit – Malden Ekoplaza Groenestraat – Nijmegen Ekoplaza Ziekerstraat - Nijmegen Van Nature – Nijmegen Odin - Nijmegen Odin - Oosterbeek De Twee Linden – Reek Thedinghsweert/Zorg in bedrijf – Tiel Simply Delicious - Velp Odin - Velp Odin - Wageninen De Zonnegaard – Voorst Korenblik boerderijwinkel - Warnsveld Ekoplaza – Winterswijk

De oranje-groene BIOGIDS Odin – Zutphen

Verpakkingsvrije Biokruidenier Een Pure Nootzaak - Zutphen Ekoplaza - Zwolle Odin - Zwolle

Centraal-Nederland Ekoplaza - Amersfoort Natuurwinkel Nieuw Mos – Amersfoort Natuurwinkel Emiclaer - Amersfoort De Nieuwe Graanschuur - Amersfoort Odin - Amersfoort De Smaak van Echt - Baarn De Winkel Land en Boschzigt 's Graveland Hoeve Ravenstein – Baarn Ekoplaza – Bilthoven Ekoplaza - Bussum Odin - Driebergen Willem en Drees – Cothen Ekoplaza - De Bilt Ekomenu B.V. - De Meern De Korenmaat - Zeist Sperwershof - 's Graveland Natuurvoeding - Doorn EkoCert natuurwinkel – Hilversum

GoodyFood - Hilversum

AA Eko Store – Hilversum Biomonkie/De Weide – IJsselstein Good Food For You – Laren Good For You – Mijdrecht Ekoplaza - Soest Odin - Veenendaal

Odin - Woerden De Groene Winkel - Zeist

Ekoplaza Amsterdamsestraatweg – Utrecht Ekoplaza De Gaard – Utrecht Biowinkel Nachtegaalstraat - Utrecht Landgoed Rhederoord afd. Future groep – Utrecht Moestuin Maarschalkerweerd BV - Utrecht Odin Biltstraat - Utrecht Odin Adelaarstraat - Utrecht Verpakkingsvrije biokruidenier LOOS -Utrecht Zuid-Holland Ekoplaza - Alphen aan den Rijn Bergsen Gezondheidswinkel BV – Barendrecht Biowinkel Van Leeuwen - Den Haag Ekoplaza Weimarstraat - Den Haag Ekoplaza Stationsweg - Den Haag Ekoplaza Theresiastraat - Den Haag Ekoplaza Kerkplein - Den Haag Marqt Theresiastraat - Den Haag Madal Bal - Den Haag Odin - Den Haag Aert van der Goesstraat Odin - Den Haag Bankastraat Odin - Den Haag Fahrenheitstraat Odin - Voorschoten The Shore - Den Haag

Reformhuis Zonnepoort Den Haag De Zonnestraal - Den Haag Ekoplaza - Capelle Aan Den Ijssel Ekoplaza - Delft Odin - Delft Odin – Dordrecht

Biowinkel - Gouda

Ekoplaza - Leiden Ekoplaza – Leidschendam De Helianth Natuurvoedingswinkel Leiden Edelweis – Noordwijkerhout Himalaja – Oud- Beijerland Landwinkel de Fruit Heerlijkheid Papendrecht Ekoplaza – Rijswijk Eko-logisch – Roelofarendsveen Ekoplaza Nieuwe Binnenweg Rotterdam Ekoplaza Lusthofstraat – Rotterdam Ekoplaza Bergse Dorpsstraat Rotterdam

Gimsel - Rotterdam

Spirit VOF – Rotterdam Gezondheidswinkel Vita Cura Sassenheim Natuurwinkel de Haven – Schoonhoven Ekoplaza – Wassenaar Natuurwinkel - Zoetermeer Zuid-Nederland Tervo Gezondheidswinkel Baarle-Nassau Ekoplaza - Bergen op Zoom Natuurwinkel - Best De Schoffel – Boxtel Ekoplaza – Breda Odin – Breda Ekoplaza - Den Bosch Natuurlijktomaat.nl - Dongen

Natuurlijk kleindongen Dongen

Ekoplaza Stratumsedijk – Eindhoven Ekoplaza Kruisstraat – Eindhoven Odin - Eindhoven Ad van der Westen BV – Gilze Biodrome - Goes Aries Landwinkel – Heeze Ekoplaza - Helmond Hof van Heusden – Heusden Bioboerderij 't Schop - Hilvarenbeek Bioduin - Koudekerke De Grote Verleiding - Kruiningen

Ekoplaza - Maastricht

Gedeelde Weelde - Maastricht De Tuin van Broeder Ludovicus Middelburg Simply Delicious – Oosterbeek

Broeders gezondheidswinkel & Biologische supermarkt Oosterhout NB Ekoplaza – Oss Tervo Gezondheidswinkel – Putte Ekoplaza - Roermond Zuiver Aarts Reform/Speciaalzaak – Rosmalen INC ’t Verswarenhuys – Schijndel Ekoplaza – Tilburg Ekoplaza – Uden Madelief – Valkenburg Ekoplaza – Veldhoven Biowinkel - Venray Biodrome - Vlissingen Gaiagoods - Voerendaal L’ Autre Cote - Vught

België Het Natuurhuis - Antwerpen De Dobbelhoeve - Schilde Het Natuurhuis Zuid NV - Antwerpen EkoPlaza – Berchem Ekoplaza – Gent EkoPlaza - Leuven Gezondheidswinkel het Zonnetje – Maasmechelen Het Natuurhuis – Merksem Bioplaza – Overpelt DeNatuurkeuken.be – Schorisse Ekoplaza - St. Amandsberg De Juiste Weg Bvba - Beveren – Waas Ekoplaza - Waregem Sinature NV - Onze-Lieve-Vrouw-Waver Yadoki Organics - Mortsel

MARKTEN

Heb je één appel gratis geproefd? Dan ben je verkocht. Dank je wel. Amsterdam – Albert Cuyp wo: 09:00 – 17:00 uur Amsterdam - Buikslotermeerplein za: 09:30 – 17:00 uur Amsterdam - Haarlemmerplein wo: 09:00 – 17:00 uur Amsterdam - Minervaplein vr: 09:00 - 17:00 uur

Amsterdam - Nieuwmarkt za: 09:00 – 17:00 uur Amsterdam - Noordermarkt za: 09:00 – 16:00 uur Amsterdam – van Eesterenlaan wo: 12:00 – 19:00 uur Alkmaar - Kerkplein za: 08:00 – 17:00 uur Almere - Kemphaanpad za: 09:30 – 13:00 uur Amersfoort – Dank Eemplein vr: 11:00 – 17:00 uur Amstelveen - Rembrandtweg di: 09:00 – 16:00 uur Apeldoorn - parkeerplaats Asselsestraat/W. Druckerstraat do: 09:00 - 14:00 uur Assen – Nieuwe Huizen za: 09:00 – 17:00 uur Blokker - Kloosterhout laatste zondag van de maand: 10:00 - 16:00 uur Breda - Veemarkt di: 09:00 – 13:00 uur Den Bosch - Markt vr: 09:00 – 13:00 uur Den Haag - Hofweg wo: 09:00 – 18:00 uur Den Haag - Lange Voorhout wo: 09:00 - 18:00 uur Deventer - Brink za: 09:00 – 17:00 uur Doetinchem – Raadhuisstraat di: 09:00 – 13:00 uur Drachten - Raadhuisplein do: 09:00 - 16:00 uur Ede - Marktstraat za: 09:00 – 13:00 uur Eindhoven - Wilhelminaplein za: 10.00 - 14.30 uur Emmen - Marktplein vr: 09:00 – 17:00 uur Enschede – van Heekplein za: 09:00 – 16:00 uur Groningen - Vismarkt di, vr en za 09:00 - 17:00 uur Haarlem - Botermarkt vr: 09:00 – 17:00 uur Hoofddorp - Marktplein vr: 09:00 – 16:30 uur Kruiningen - Hogenakkerweg za: 08:30 - 11:00 uur Leeuwarden - Wilhelminaplein vr: 09:00 - 17:00 uur Leiden - Aalmarkt wo: 08:00 – 17:00 uur Lelystad - Lelycentrum di: 08:30 – 13:00 uur

Maastricht - De Ruiterij do: 13:30 - 18:30 uur Nijmegen - Kelfkensbos za: 09:00 – 14:00 uur Roermond - Stationsplein wo: 13:30 – 18:00 uur Rotterdam - Noordplein za: 09:00 - 17:00 uur

Sittard - Steenstraat za: 09:30 - 14.00 uur

Tilburg - Koningsplein za: 10:00 – 16:30 uur Utrecht – Ab Harrewijnstraat wo: 12:00 – 17:00 uur Utrecht - Vredenburgplein vr: 10:00 – 18:00 uur Wageningen - Markt za: 09:00 – 17:00 uur Woensdrecht - Dorpsstraat 08:00 – 12:00 uur Weesp - Vrijdagmarkt Nieuwstraat vr: 09:00 - 13:00 uur Zutphen – Groenstraat do: 09:00 – 13:00 uur Zwolle - Melkmarkt vr: 08:00 – 13:00 uur

Super Natuur – Zutphen De Koehoorn – Zutphen

MAGAZINE OKTOBER - NOVEMBER 2026

MEER INFORMATIE OVER VERMELDING IN DEZE DEMETER GIDS: KEES.SLAGTER@DEMETERMAGAZINE.NL - 0348-431393