JUNI - JULI 2026
ZOMER OP JE BORD, VOEDZAAM ETEN UIT EEN MINERAALRIJKE BODEM, KOKEN MET OERGRANEN EN EEN NIEUWE KIJK OP BOUILLON
ijskoud van onze heerlijke genieten ijssmaken
Met de pure pistachepasta van Horizon!
Vier de zomer met het lekkere ijs van Ice Cream Factory!
Ga voor het intense, romige pistache ijs met stukjes witte chocolade en gesuikerde amandelen. Of kies voor échte verfrissing met de lemon sorbet, gemaakt met Siciliaanse citroenen.
100% puur en natuurlijk zonder kunstmatige toevoegingen
chocolade
www.icecreamfactory.nl
Verkrijgbaar in bio speciaalzaak en Ekoplaza.
18 Demeter Gids - BioGids winkels & markten 11 6 4 9 12
OVER BIOLOGISCH & BIODYNAMISCH
Nieuws & Debat
4 Waarom we jeuk krijgen van het woord 'convenant'
4 De Traay en biodiversiteit
5 Nederland spil in microbioom economie
5 Sloopmelk
Recepten & Voeding
6 Drinkbare Aarde
9 Wilde rijstsalade met pompoen
10 Wat als de sleutel tot onze gezondheid letterlijk in de bodem ligt?
11 Zeewier pastasalade
12 Harig knopkruid
Demeter
16 Eén doel: een leefbare toekomst
Waarom we jeuk krijgen van het woord 'convenant'
Het staat in hetzelfde rijtje als termen als "een commissie instellen" en "een onderzoek laten uitvoeren". In de praktijk komt dat meestal neer op afleidingsmanoeuvres, pleisters op een slagaderlijke bloeding.
Tjeerd Roozendaal, bestuursvoorzitter van Vitens, verwoordt het treffend: "Het is vijf over twaalf. We zitten diep in de problemen. Zonder maatregelen is drinkwater voor burgers binnenkort niet meer vanzelfsprekend." Een van de grootste zorgen is de vervuiling door PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen. We hebben de verantwoordelijkheid om ons water te redden voor toekomstige generaties.
Crisis dus
En toch gaan we met een 'convenant gewasbescherming' 'het gesprek opzoeken'. Niemand staat 's ochtends op met de intentie om biodiversiteit te schaden, Parkinson te bevorderen of ons water te vervuilen. En toch gebeurt het. Is een convenant nou echt het beste wat we kunnen bedenken?
Aan de onderhandelingstafel worden momenteel appels met peren vergeleken. Aan de ene kant hebben we het over het verdienmodel van de boer, aan de andere kant over een existentiële crisis – ons huis staat in brand. Deze twee zaken kun je niet tegen elkaar wegstrepen in een polderakkoord. Een verdienmodel heeft namelijk geen enkele waarde op een dode bodem zonder schoon water.
Innovatie
Waar is de spirit van innovatie en ondernemerschap gebleven die de Nederlandse landbouw wereldwijd zo sterk heeft gemaakt? Waarom wachten op een Poolse landdag aan de overheidstafel? Laten we die gidsrol terugpakken, maar dan met de focus op waar ecologie en economie elkaar ontmoeten! We hebben coalitions of the willing nodig: ondernemers die kiezen voor toekomstgerichte oplossingen die zowel gezondheid als het verdienmodel adresseren. Ondernemers die
het gewoon doen! De transitie naar biologische landbouw, gecombineerd met technologie ten dienste van de biologie, is cruciaal.
Onze weerbaarheid, zowel voor voedselzekerheid als het voortbestaan van de boer, hangt ervan af. Laten we samen de weg naar een duurzame toekomst inslaan!
BRON: Robin Food Coalition | Illustrator Maarten Melis
De Traay en biodiversiteit
De Traay schenkt €2.672 voor biodiver-siteitsonderzoek op boerderijen. Wilco Schets, directeur van De Traay, gaf onlangs een cheque ter waarde van €2.672 aan de Odinimkerij. De overhandiging vond plaats op biodynamische tuinderij De Stek in Lelystad.
“We zijn heel blij dat De Traay al jarenlang bijdraagt aan de biodiversiteitsonderzoeken die we doen op boerderijen waar bijenvolken staan”, zegt Odin-imker Bas Strijker. Dit jaar gebruiken we het geld voor biodiversiteitsonderzoeken op de biodynamische boerderij Moervliet en onze boerderij De Beersche Hoeve. Dat helpt ons om ook daar de natuurwaarden verder te verbeteren zodat het nog fijnere plekken worden voor wilde planten, insecten, vogels en andere dieren.
BRON: DE TRAAY
NIEUWS
Nederland is spil in opkomende microbioom economie
Afgelopen mei ging, na een Nationaal Groeifonds bijdrage van € 200 miljoen, het Holomicrobioom Innovatie Instituut officieel van start in Amsterdam.
Het is wereldwijd het eerste geïntegreerde microbioom innovatienetwerk voor bodem, water, planten, dieren en mensen met als doel kennis over micro- organismen om te zetten in concrete oplossingen voor duurzame landbouw, humane gezondheid en de circulaire economie. Ons land vormt hiermee hét epicentrum van miljarden onmisbare bacteriën, schimmels en virussen. In het in Artis gevestigde Planetarium en Micropia presenteert het Instituut vandaag voor het eerst de plannen - van het toekennen van startkapitaal, een netwerkecosysteem en living labs - voor de volgende generatie microbioomonderzoekers. Silvio Erkens (VVD) staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verricht de officiële openingshandeling. In het consortium werken elf Nederlandse universiteiten, alle zeven universitair-medische centra, zeven hogescholen en veel andere kennisorganisaties samen met tientallen kleine en grote bedrijven en maatschappelijke organisaties.
BRON: het Holomicrobioom Innovatie Instituut
Opinie & Debat
Sloopmelk
Tekst: Kees Over, Medemblik
In het artikel De Sloopmelkscanner van WakkerDier wordt gesuggereerd dat melk zonder keurmerken als Beter Leven, Biologisch, EKO of Demeter sloopmelk is en dat melk verkocht onder het label van deze keurmerken dus geen sloopmelk is. In de praktijk van de veehouderij in Nederland is het echter zo dat er geen absolute verschillen zijn tussen de melk geproduceerd onder het label van deze keurmerken en melk geproduceerd zonder deze keurmerken te bezitten.
Keurmerkend
In het artikel worden allerlei negatieve aspecten van melk zonder keurmerk genoemd onder de kop: 'Melk zonder keurmerk is sloopmelk'. De koeien die deze melk produceren zouden last hebben van zaken als een hoog opgevoerde hoge melkproductie, het lopen op betonnen vloeren en het hebben van krappe ligplekken en weinig leefruimte. Hiernaast ervaren deze dieren de gevolgen hiervan zoals het kreupel lopen en het veelvuldig voorkomen van uierontstekingen maar ook dat deze koeien gemiddeld genomen al op zesjarige leeftijd naar het slachthuis gaan.
Deze feiten kun je inderdaad vinden in de huidige vormen van veehouderij maar die zie je helaas ook bij de vormen van veehouderij die deze keurmerken wel mogen gebruiken. Ook biologisch gehouden koeien geven veel meer melk dan vroeger, vaak zo rond de 7500 liter per jaar. Dit is natuurlijk minder dan het gemiddelde van 9000 liter op gangbare bedrijven maar het is een stuk hoger dan de 4000 liter die de koeien in 1950 uit hun uiers lieten vloeien. Ook zijn er best wel wat biologische veehouderijbedrijven waar de gemiddelde melkproductie op 9000 liter ligt.
Louis Bolk onderzoek veehouderij op BD bedrijven
Ook biologisch gehouden koeien leven tegenwoordig meestal in ligboxenstallen waar de vloeren van beton zijn, sommige hebben het geluk om in potstallen te leven maar dat is een minderheid. Trouwens ook inazijn er altijd betonnen roosters achter het voerhek aanwezig. Ook het welzijn van biologisch gehouden koeien, afgemeten aan hun gezondheid, verschilt niet wezenlijk van gangbaar
gehouden koeien. Uit een, weliswaar oud, onderzoek uitgevoerd door het Louis Bolk instituut naar de gezondheidsstatus van koeien op biologisch-dynamische bedrijven kwamen wel verschillen aan het licht met koeien die op gangbare bedrijven werden gehouden maar die waren marginaal.
De verschillen hadden veel meer te maken met het staltype waarin de koeien gehuisvest waren dan met het feit of ze al dan niet op biologisch-dynamische bedrijven gehouden werden. In latere jaren bleek bij de invoering van de controle op het celgetal (het celgetal is een maatstaf voor het voorkomen van uierontstekingen bij koeien) dat veel biologische bedrijven hiermee in de problemen kwamen doordat dit celgetal te hoog was wat wijst op een latente vorm van uierontsteking. Daarnaast worden ook biologisch gehouden koeien gemiddeld echt geen twintig jaar oud, misschien worden ze iets ouder dan gangbaar gehouden koeien maar dat zal dan eerder in maanden dan in jaren te meten zijn. En ook de gemiddelde leeftijd van koeien hangt veel meer van de bedrijfsomstandigheden af dan dat afhangt van het al dan niet hebben van een keurmerk van dat betreffende bedrijf.
In het Opinie- en debatartikel in de vorige editie van Biomagazine werd de campagne van WakkerDier tegen Sloopmelk besproken. Dit artikel is een reactie op het artikel van vorige editie.
Wil je bijdragen aan onze discussie, stuur je stuk in naar eva.wolsleger@krantvandeaarde.nl.
Foto: Rinze Vegelien
Drinkbare Aarde: over planten,
Text en Beeld: Lisette Kreischer
Er is een geur die mij bereikt voor ik de keuken in ben. Tijm, ui en prei stijgen op, en laurier geeft een vleugje bitterheid af. Nog voor ik iets denk, herkent mijn lichaam iets. Een warmte die niet alleen van het vuur komt, en het vermoeden dat hier zorg wordt getrokken uit water, plant en tijd.
In de afgelopen jaren keek ik toe hoe bottenbouillon en kip pensoep opnieuw een bijna mythische status kregen. In well nesskringen kregen ze de glans van vloeibare levenskracht, goed voor huid en gewrichten, voor darmen en herstel. Het klonk oud, vertrouwd en aards tegelijk. Een pan op het vuur. Botten die langzaam hun inhoud afgeven. Een lichaam dat zich zou laten voeden door het overblijfsel van een ander. Dat beeld schuurde voor mij.
Ik eet al meer dan drie decennia geen dieren. Al op mijn tiende had iets in mijn lijf zich geschreven: dat het varken op mijn bord een leven had dat ik niet als voedsel kon zien. Planten hebben mij sindsdien gedra gen, dag na dag, en ik werd er niet zwakker van. Ik werd er helderder van. Maar de vraag bleef: waar komt de kracht in bouillon dan vandaan?
Omega 3 wordt ons aangeboden als iets van vis, terwijl vissen het binnenkrijgen via de algen die ze eten. B12 wordt vaak als dierlijk gezien, maar wordt gemaakt door micro-organismen. Collageen wordt verkocht als iets wat je van dieren moet betrekken, terwijl ons lichaam het zelf aanmaakt, met hulp van vitamine C, zink, silicium en andere stoffen die volop in planten zitten.
Bij bouillon geldt eenzelfde patroon. Wortel, ui, selderij, peter selie en tijm lagen al die tijd in de pan, net als laurier, prei en knoflook. Zij gaven kleur en geur, mineralen, smaak en troost. Het karkas kreeg de meeste eer, terwijl de planten al die tijd het fundament vormden. Misschien keken we vooral de ver keerde kant op.
Ik begon bouillons te trekken die alleen steunen op wat groeit. Brandnetel, kleefkruid en heermoes voor de mineralen. Meidoorn met rozenbottel voor het hart. Vlierbloesem en linde bij de eerste verkoudheid, soms met tijm of een stukje gember erbij. Langzaam, met het deksel op de pan, minstens anderhalf uur. Het water neemt iets op van wat erin zit: bitterstoffen en slijmstoffen, aromatische verbindingen, mineralen en iets wat zich minder laat vangen in termen. Het karakter van de plant.
Kruidenthee werkt op dezelfde manier, maar dichter bij het dagelijks leven. Een infusie van kamille kan het zenuwstelsel tot rust brengen. Paardenbloemwortel, lang gekookt, maakt iets wakker in de spijsvertering en raakt aan de oude kruidkundige zorg voor de lever. Brandnetel, een nacht getrokken tot het water donker wordt, smaakt diep en mineraalrijk, en staat van oudsher bekend als plant die de nieren en doorstroming ondersteunt. Wie een bloem van kaasjeskruid op de tong laat smelten, voelt hoe slijmstoffen zich gedragen: zacht, glijdend, bijna zorgzaam. Zo stil kan werking zijn. Je merkt haar pas wanneer je zelf ook iets stiller wordt.
Op ons landje in Drenthe lag onlangs een reetje te slapen tussen de jonge brandnetels, zijn flanken rustig op en neer. De zon op zijn vacht, de planten eromheen, de ochtend nog koel. Ik bleef staan en dacht: dit is de vanzelfsprekendste aanblik ter wereld. En toch vergeten we haar bijna dagelijks.
Een bouillon trekken is een klein ritueel. Je kiest een plant, je geeft haar water en tijd, en je wacht. Je ruikt wanneer iets verandert. Je proeft en luistert. Voor even hoeft voeding niets te bewijzen. Ze wordt weer geur, aandacht, warmte en zorg. Misschien is dat wat een kom bouillon kan doen: ons laten deelnemen aan een gesprek tussen Aarde, plant en lichaam dat al miljoenen jaren wordt gevoerd.
Drinkbare Aarde
Dit artikel is gebaseerd op Drinkbare Aarde, een ode aan wortel, blad en bloem, het nieuwe boek van Lisette Kreischer, verschenen bij Uitgeverij Orlando. In het boek onderzoekt zij waar het geloof in kippensoep en bottenbouillon vandaan komt, en wat er zichtbaar wordt wanneer we opnieuw kijken naar planten als bron van voeding, herstel en herinnerde kracht. Het bevat essays, plantenportretten en recepten voor plantaardige bouillons en kruidentheeën. Drinkbare Aarde is verkrijgbaar via je favoriete boekwinkel, online en offline.
bouillon en herinnerde kracht
Over de auteur
Lisette Kreischer is schrijver, herborist en fotograaf. Ze schreef onder meer Ecofabulous koken in alle seizoenen, Groente uit zee en The Plant Pharmacy, en is medeoprichter van onder andere The Dutch Weed Burger en Floral Nectar for Honeys.
Goede Grond
Deze thee is bedoeld voor momenten waarop de spijsvertering vol of vast aanvoelt. Na een maaltijd die zwaar ligt, of wanneer het lichaam weer wat beweging zoekt. Paardenbloemwortel brengt een zachte bitterheid die de vertering wakker maakt en helpt afdalen in het lijf. Venkelzaad verzacht en ondersteunt, munt brengt ruimte en lucht. Een thee om na het eten rustig bij aan te komen.
Ingrediënten (voor ca. 600 ml)
■ 1 el gedroogde paardenbloemwortel
■ 1 tl venkelzaad
■ ½ el gedroogde munt
Bereiding (decoct)
Doe de paardenbloemwortel en het venkelzaad samen met 600 ml water in een pan. Breng aan de kook met het deksel op de pan en laat ongeveer twintig minuten zacht koken. Zet het vuur uit, voeg de munt toe en laat nog minstens vijf minuten afgedekt trekken. Zeef en drink één kop bij voorkeur een half uur na de maaltijd of wanneer de spijsvertering ondersteuning vraagt.
Uit Drinkbare Aarde
Dit recept komt uit Drinkbare Aarde, een ode aan wortel, blad en bloem, het nieuwe boek van Lisette Kreischer, verschenen bij Uitgeverij Orlando. In het boek onderzoekt zij waar de helende kracht van bouillon en kruidenthee werkelijk vandaan komt, en hoe water, wortel, blad en bloem samen een diepe, werkzame drank kunnen vormen.
Kruiden werken vaak zacht en geleidelijk, maar zijn niet voor iedereen of in elke situatie geschikt. Wie zwanger is, borstvoeding geeft, medicijnen gebruikt of een aandoening heeft, doet er goed aan zich vooraf te verdiepen of advies te vragen.
In Drinkbare Aarde lees je meer over de werking van kruiden, de herkomst van ons voedsel en het zetten van diep werkende theeën en plantaardige bouillons. Verkrijgbaar via je favoriete boekwinkel, online en offline.
Pinsa
Dit is geen pizza. Dit is pinsa.
Italiaanse pinsa is de trend van dit moment. Stel je van dat heerlijke luchtige brood voor, waarvan de buitenkant precies de juiste crunch heeft. Dat warme, authentieke Italiaanse brood waar je geen genoeg van kunt krijgen.
Pinsa is een magische mix tussen pizza en focaccia. Je belegt het als een pizza, maar het brood is luchtiger. Doordat het deeg 12 uur lang fermenteert, voelt pinsa lichter verteerbaar dan pizza. Nog een voordeel: in pinsa zit minder zout dan in een pizzabodem.
Pinsa is gemaakt om te delen, maar heeft ook de perfecte maat voor een lunch of licht diner. Je kiest gewoon je favoriete ingrediënten, en belegt ‘m hoe jij wilt. Met saus, zonder saus, it’s up to you!
Ideeën voor recepten met pinsa? Scan de code:
Bij TerraSana geloven we dat je krijgt wat je geeft. Daarom kiezen we voor biologische en plantaardige voeding, gemaakt in harmonie met de natuur. Niet alleen voor die lekkere smaak en onze gezondheid, maar ook voor de kleine voetafdruk die je achterlaat. Zo heeft onze aarde een mooie toekomst, en kunnen wij samen alle belangrijke momenten blijven vieren.
Noord-Amerika Maaltijd
Wilde rijstsalade met pompoen
Tekst en Beeld: Peter van Berckel
Wilde rijst wordt vaak gecombineerd met een andere rijstsoort, zoals basmatirijst, om een aantrekkelijk contrast in zowel kleur als textuur te creëren.
Voor de salade
• 100 gram wilde rijst
• 100 gram volkoren basmati-rijst
• 600 gram oranje pompoen
• 1 tak rozemarijn
• 1 theel. kaneelpoeder
• 2 eetl. olijfolie
• versgemalen peper & zeezout
• 1 rode ui
• 2-3 stengels bleekselderij
• 75 gram pecannoten
• 75 gram gedroogde cranberry’s
• 75 gram rucola
Rijst bereiden
Pecannoten roosteren
Rooster de pecannoten in een droge koekenpan op middelhoog vuur tot ze geurig en licht gekleurd zijn. Laat de noten afkoelen en hak ze grof.
Voor de dressing
• 1 teen knoflook
• 2 eetl. appelazijn + extra om te marineren
• 6 eetl. extra vergine olijfolie
• 1 eetl. appeldiksap
• 1 theel. mosterd
• ¼ theel. zeezout
• ½ theel. zwarte peper
Kook de wilde en basmatirijst apart gaar. Laat de rijst na het nawellen uitgespreid op een schone theedoek uitdampen.
Groente voorbereiden
Verwarm de oven voor op 180 °C (boven-/onderwarmte). Snijd de pompoen in blokjes van 3 cm. Hak de blaadjes van de rozemarijn fijn. Meng de pompoenblokjes met olijfolie, kaneel, peper en zout. Verspreid de pompoenblokjes over een bakplaat en rooster ze 20- 25 minuten in de oven, of totdat ze gaar en licht gekaramelliseerd zijn. Laat de pompoen afkoelen. Snijd de rode ui in dunne ringen.
Doe de ringen in een kommetje of pickle-pers en giet er een scheutje appelazijn overheen. Laat met een beetje zout minstens 15 minuten marineren. Snijd de bleekselderij schuin in dunne reepjes.
Wrijf met de zijkant van je koksmes de knoflook met een beetje zout fijn. Meng de knoflookpasta met de appelazijn, olijfolie, het appeldiksap, de mosterd, peper en zout. Klop goed door tot een gladde dressing.
Salade samenstellen
Doe de gekookte rijst, geroosterde pompoen, gemarineerde rode ui, een deel van de pecannoten en de cranberry’s in een ruime kom. Voeg de dressing toe en meng alles voorzichtig. Gebruik beide handen en maak luchtige, scheppende bewegingen om de ingrediënten intact te houden. Laat de salade minstens een uur intrekken voor optimale smaakontwikkeling.
Afwerking
Proef de salade na het intrekken en pas de smaak eventueel aan met extra peper, zout of azijn. Schep vlak voor het serveren de rucola luchtig door de salade. Garneer met de resterende pecannoten en serveer.
Wat als de sleutel tot onze gezondheid
letterlijk in de bodem ligt?
Tekst en Beeld: Rineke Dijkinga
We hebben eindeloze discussies over wat ‘gezonde voeding’ is. Maar wat als we de belangrijkste vraag overslaan… Waarmee voeden we eigenlijk de bodem? Een gezonde bodem is immers de basis voor vitaal en gezond voedsel. En nog specifieker: waarom kijken we daarbij zó weinig naar de zee?
De oceaan bevat het meest complete spectrum aan mineralen, sporenelementen en micro-organismen dat er bestaat. Precies die stoffen die in veel bodems, en dus in ons voedsel, steeds meer ontbreken. Maar die naadloos aansluiten bij de ‘gezonde gang van zaken in ons lichaam’.
Op mijn ‘voedselsafari’ onderzoek ik al een paar jaar wat er gebeurt als je die mariene rijkdom weer inzet op het land. Als je de bodem niet langer behandelt als een substraat, maar als een levend systeem dat continu gevoed wil worden. In de natuur wordt de bodem continu en in balans gevoed. In de landbouw zijn we dat ritme grotendeels kwijtgeraakt. Met alle gevolgen van dien: voedsel dat vult, maar steeds minder écht voedt.
Misschien is er maar één soort voeding die we écht voeding kunnen noemen: die uit een gezonde bodem. Alles begint daar. Want we zijn niet alleen wat we eten… maar vooral wat ons eten heeft gegeten.
Op de foto hierboven zie je een bordje sla dat 100% afkomstig is van ons land: alle kruiden, bloemen, granen, peulvruchten en groenten krijgen voeding uit de zee als bemesting.
Het meten van voedingswaarde Vervolgens lieten we veel van onze gewassen analyseren: komen die mineralen en sporenelementen uit zee daadwerkelijk in de plant
terecht? Worden ze opgenomen? Ook in de goede balans? En levert dat ook echt meer voedingswaarde op?
Ons hele project draait immers om voedingswaarde per hectare. Voedsel dat alleen vult, is er al genoeg. Wij willen weer voeding mét voedingswaarde. Simpelweg omdat een mens uit zijn voeding ALLE voedingsstoffen moet halen om zijn vitaliteit en gezondheid te waarborgen. Zie de infographic hieronder en mijn artikel “Hidden Hunger”.
De resultaten waren veelbelovend. Over de hele linie zagen we meer droge stof in onze gewassen – dus geen ‘wasserbombe’ (zoals Nederlandse tomaten in Duitsland weleens worden genoemd vanwege hun hoge vochtgehalte en lage smaak). Maar nog opvallender was de flinke stijging in mineralen en sporenelementen.
Was het perfect en helemaal in balans? Nee. Juist daarom wilden we volgende stappen zetten: de bodem en de gewassen gaan behandelen met vloeibare silicium (ook wel het moedermineraal der mineralen genoemd) en vervolgens bladbespuitingen met levende, vloeibare zeemineralen die ook het hele spectrum aan micro-organismen uit zee bevat.
Lees het hele artikel op Rinekedijkinga.l/voedingswaarde-begintonder-je-voeten VOEDING 10
Zeewier pastasalade
Tekst en Beeld: Rineke Dijkinga
Het goede leven komt uit zee. Toegegeven, dit is niet de snelste maaltijd die je op tafel kunt zetten. Maar wel eentje die je mineraalhuishouding een flinke boost kan geven. Plantaardig voedsel uit de zee is niet alleen superlekker, maar biedt je ook een uitzonderlijk aanbod van mineralen en sporenelementen, waaronder jodium.
Ingrediënten voor 4 personen
■ 50-60 gram zeewiertagliatelle of 10 gram gemengde zeewiersalade (van TerraSana)
■ 200-250 gram spelt- of kamutspaghetti, boekweitnoodles of peulvruchtenpasta
■ 2 à 3 flinke uien
■ 2 à 3 tenen knoflook
■ 1 scheut olijfolie
■ 5 à 6 zeer fijngesneden zongedroogde tomaten (het liefst op olijfolie)
■ 400 gram bladspinazie (paksoi is ook lekker)
■ ½ potje biologische pesto Genovese (groen) of zelfgemaakte pesto
■ peper en zout naar eigen smaak
Ingrediënten voor de garnering
■ 100 gram zeekraal of lamsoor
■ 100 gram ijskruid (anders rucola of waterkers)
■ 200 gram verbrokkelde schapenfeta of geitenkaas
■ 200 gram heel licht gegrilde halloumi (in plakjes gesneden) gemarineerde tempé of lupine
■ 150 gram gehakte paranoten/walnoten of per persoon een gepocheerd eitje
■ een paar takjes basilicum of bieslook of een flinke pluk (broccoli) kiemen
Bereiding
Week de zeewiertagliatelle of de zeewiersalade ongeveer een half uur van tevoren in ruim water. Gooi het weekwater weg en laat het uitlekken. Breng een ruime pan water aan de kook en doe de spaghetti en de zeewiertagliatelle erbij (als je gekozen hebt voor de zeewiersalade, dan knijp je het water eruit, snijd ze wat fijner en laat deze niet meekoken). Giet de pasta na 8 minuten af en laat staan met het deksel op de pan. Pel en snipper de uien en fruit ze, samen met de geperste knoflook, op een zacht vuurtje in olijfolie. Doe de zongedroogde tomaatjes en de gewassen, uitgelekte spinazie erbij en laat met een deksel op de pan heel kort smoren. Meng de pasta met het ui-spinaziemengsel en roer de pesto erdoor (en eventueel de zeewiersalade). Maak op smaak met peper en zout. Voeg naar smaak eventueel nog wat extra pesto of verse basilicum toe.
Was tussendoor de zeekraal/lamsoor en het ijskruid. Fruit de zeekraal/lamsoor 2 tot 3 minuten in een beetje roomboter. Besprenkel het ijskruid alleen met een beetje olijfolie en een klein beetje azijn. Verdeel de zeekraal en het ijskruid over vier borden en leg de pasta ernaast. Of maak er 4 mooie porties van met een serveerring.
Snijd de halloumi in plakjes en gril ze heel licht. Als je kiest voor geitenkaas of feta brokkel je deze en verdeel je ze over de pasta. Ook een gepocheerd eitje of een van de andere opties is erg lekker. Garneer het geheel met een takje basilicum.
Harig knopkruid:
onbekend maakt onbemind
Tekst en Beeld: Leah Groeneweg
Ken je het harig knopkruid? Het is een algemeen voorkomende plant die pas wat later in de lente opduikt. Je vindt hem op braakliggende terreinen, in moestuinen, op akkers, tussen de tegels en op kale plekken in jouw tuin. Omdat de bloemetjes klein en onopvallend zijn, lopen veel mensen er aan voorbij. Maar heb je hem eenmaal in het vizier? Dan zul je het op veel plaatsen tegenkomen. Kijk dan eens goed naar de plant. Zie je hoe mooi ze is?
De kleine witte bloemblaadjes staan iets uit elkaar en hebben een mooie karteling in het blad, waardoor het een bijzonder klein bloemetje is. En minstens zo bijzonder is de eetbaarheid van de plant. Je kunt de jonge bloeiende toppen eten als spinazie. Het heeft een iets rokerige smaak en combineert goed met tomaten en linzen, is heerlijk in curry of groentetaart. Naast lekker is harig knopkruid ook nog eens heel gezond. Het bevat veel ijzer, kalium, magnesium en vitamine C en is goed voor je weerstand. Reden genoeg om harig knopkruid te leren kennen en in jouw maaltijd te verwerken.
Pasta met harig knopkruid
Ingrediënten
500 gram pasta (linzenpasta, kikkererwtenpasta of tarwepasta) olijfolie
2 flinke uien
2 tenen knoflook
1 winterpeen
1 broccoli
1 courgette
1 bos harig knopkruid (de jonge bloeiende toppen)
1 blik tomatenblokjes
1 pak gezeefde tomaten
1 eetlepel Italiaanse kruiden
1 theelepel paprikapoeder
1 laurierblad
peper en zout
Bereiding
■ Pluk de jonge bloeiende toppen van het harig knopkruid. Het lekkerste zijn deze als de bloemetjes nog niet op steeltjes staan, maar als ze nog strak tegen de bladeren groeien.
■ Kook de pasta gaar volgens de aanwijzing op de verpakking. Snijd het harig knopkruid in kleine stukjes en zet deze apart.
■ Pel en snipper de ui en de knoflook. Snijd de wortel en courgette in stukjes en de broccoli in roosjes.
■ Fruit de ui in een wok of hapjespan. Voeg de wortel, broccoli, courgette en knoflook toe. Bak ze 5 minuten mee en voeg dan de tomatenblokjes, gezeefde tomaten, larier en Italiaanse kruiden toe.
■ Laat ongeveer 15 minuten pruttelen op een zacht vuurtje tot de groenten beetgaar zijn.
■ Roer dan het harig knopkruid er door, breng verder op smaak en laat nog even doorverwarmen.
Ingemaakt harig knopkruid
Ingrediënten
■ 1 schaal vol harig knopkruid
■ 100 ml appelazijn of witte wijnazijn
■ 50 ml witte wijn
■ ½ theelepel jeneverbessen
■ ½ theelepel mosterdzaad
■ ½ theelepel zwarte peper
■ Olijfolie
Bereiding
■ Doe de azijn in een pannetje, samen met de wijn, jeneverbessen, mosterdzaad en de peperkorrels. Breng aan de kook, draai het vuur laag en laat het 10 minuten zachtjes trekken (niet koken).
■ Snijd het knopkruid in stukken van ongeveer 4 cm.
■ Breng een pan met water aan de kook en blancheer het knopkruid hierin. Giet het af en laat uitlekken. Meng het knopkruid met het azijnmengsel.
■ Doe het in steriele potjes en overgiet het knopkruid met olijfolie. Zorg ervoor dat het knopkruid in elk potje ruim bedekt is met de olie, zeker een halve centimeter. Lekker als toevoeging aan salades, bij aardappelgerechten of op een zelfgemaakte pizza.
Let op, er zijn een aantal belangrijke aandachtspunten bij het wildplukken:
■ Pluk alleen planten waarvan je 100 % zeker weet wat het is. Bij twijfel niet plukken. Er zijn verschillende giftige planten. Deze kunnen overal staan: in jouw tuin, in de berm, in het veld, in het bos en langs het water
■ Pluk alleen planten die er gezond uitzien en die groeien op schone plekken
■ Beschermde en zeldzame planten laat je staan
■ Pluk met respect voor de natuur, zorg ervoor dat de plant zich kan blijven voortplanten en dat er genoeg blijft staan voor de dieren en insecten
■ Verschillende planten hebben een geneeskrachtige werking. Wees hier alert op bij medicijn gebruik, controleer eerst of er geen dubbele werking is
■ Ben je niet gewend om eetbare wilde planten te eten? Begin dan eerst met een klein beetje en kijk hoe jouw lichaam hierop reageert
■ Je kunt voor alles allergisch zijn, dus ook voor eetbare planten. Wees hier alert op. En wees extra alert als je bekend bent met allergieën
■ Bij astma of hooikoorts moet je oppassen bij het eten van bloemen, dat kan dan een reactie opleveren
■ Maak van je tuin een wilde tuin. Goed voor de natuur en goed voor jou
Over Tim en Leah van In het Wilde
Leah Groeneweg is wildplukster en organiseert samen met Tim Horneman natuurbelevings- en wildplukactiviteiten en kanotochten. Daarnaast verzorgen zij jaarprogramma’s over eetbare wilde planten, verbinding met de natuur, gezonde voeding en koken op het kampvuur. Verwondering, beleving en verbinding spelen hierbij een centrale rol.
Hun missie is om mensen mee te nemen in het verhaal dat wij niet los staan van de natuur, maar dat wij innig verbonden zijn met Moeder Aarde. Samen nemen Tim en Leah jou mee om te ontdekken, verwonderen en de verbinding met de natuur te ervaren.
Meer informatie: www.inhetwilde.nl
roomkefir
Heerlijk romig, bereid met melk, room én levende kefirculturen. Met zorg gemaakt door een Brabants familiebedrijf.
Deze zuivelmakerij produceert sinds 2012 op kleine schaal biologische zuivel van melk van koeien uit de directe omgeving.
Verkrijgbaar bij de bio speciaalzaak en Ekoplaza.
Eén doel: een leefbare
Tekst: Bert van Ruitenbeek | Beeld: Dreamstime
Demeter is het kwaliteitskeurmerk voor biodynamische landbouw en voeding www.stichtingdemeter.nl
Eten zonder je zorgen te hoeven maken over pesticiden in je voedsel; een omgeving zonder de scherpe stank van ammoniak uit stallen en een divers landschap met kwetterende vogels. Je zou zeggen dat wil toch iedereen? Toch weet een krachtige lobby vanuit de agrochemische en vee- industrie de gewenste systeemverandering nog steeds te frustreren. Hoog tijd om hun argumenten en agenda te ontmaskeren en ruimte te creëren voor een landbouw die gezondheid en leefbaarheid op één zet.
Stallen voor dieren in plaats van huizen voor mensen
Wat houdt ons tegen? Waarom gaan we door met het gebruik van chemie in de landbouw, terwijl er boeren zijn die al tientallen jaren bewijzen dat het prima zonder kan? Waarom importeren we grote hoeveelheden soja voor onze miljoenen kippen en varkens, waardoor we via de mest het stikstofprobleem veroorzaken? Door die massale invoer van krachtvoer houden we een vee-industrie in stand die jaarlijks miljoenen dieren huisvest (weliswaar erg krap)en er geen milieuruimte meer overblijft om huizen voor onze kinderen te bouwen.
En hoe lossen we het op? We struikelen over de rapporten. En over de werk- en denkgroepjes. Met veel jargon over transitie en doelsturing en Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) waaraan boeren en tuinders moeten gaan voldoen. Om te beginnen, wat houdt ons tegen? De belangrijkste hindermacht is de lobby vanuit de agro- en voedingsindustrie en hun aandeelhouders die een veel te grote invloed hebben op het beleid. Ze jagen angst aan alsof we zonder hun chemische middelen straks niet meer te eten hebben, ‘ze’ zorgen voor publicitaire onrust dat de overheid ‘onze gehaktbal’ wil afpakken. Zo voeden ze de onrust bij burgers en een deel van de boeren, die inmiddels zoveel geïnvesteerd hebben in schaalvergroting en intensivering dat ze geen andere uitweg meer zien dan doorgaan op het huidige doodlopende pad.
De oplossing: keep it simple!
Hoe lossen we het op? Ten eerste door simpel te maken wat ons als complex wordt voorgesteld. Als je de chemie uit de landbouw haalt en zorgt voor een grondgebonden en dus veel kleinere
veehouderij, krijg je er natuur, schoon water, gezonde voeding, schone lucht en een mooi landschap voor terug. Ofwel, daar zou het beleid op moeten worden gericht. Geen miljarden besteden om boeren uit te kopen, maar boeren belonen die de stap naar een chemievrije landbouw en kleinschaliger grondgebonden veehouderij willen zetten en tegelijk de voorwaarden scheppen voor groei van de markt voor biologische producten. Natuur- en milieuorganisaties moeten ook vol gaan voor bio(dynamische) en agro-ecologische landbouw als garantie voor natuurherstel, in plaats van voor bijvoorbeeld bloeiende akkerranden (van niet biologisch zaadgoed) naast boerderijen die ondertussen op de oude voet doorgaan. Dat zijn eerder valkuilen voor insecten. En natuurlijk heeft de hele voedselketen een grote verantwoordelijkheid, -waaronder supermarkten, financiers en voedselverwerkers - om mee te bewegen met wat voor ons overleven domweg noodzakelijk is.
Gezondheid als leidend principe
De overheid moet daarom als marktmeester de lead nemen middels normering (bv alvast stoppen met pesticiden waar PFAS in wordt gebruikt) en sturing middels wet- en regelgeving en financiële prikkels voor ons aller belang: een leefbaar land dat qua landbouw beter bestand is tegen de snel toenemende weersextremen; een landbouw die veel minder afhankelijk wordt van importen van kunstmest en krachtvoer en een land dat vervuilers belast in plaats van beloond en de gezondheid van haar burgers prioriteit geeft door junkfood extra te belasten. Al deze thema’s zijn nu versnipperd op Ministeries ondergebracht en een samenhangende visie op de inrichting van ons land en onze gezondheid ontbreekt. Hierdoor ontstaan doelen op deelonderwerpen, zoals op het ‘hoofdpijndossier’ stikstof. De lobby heeft ook daar een heel stevige hand in uitwerking van de doelen en dataverzameling. Met als ander toverwoord ‘innovatie’ .
Waar zou jij willen wonen?
Even kort: wie wil er wonen naast een bio(dynamische) of agroecologische boerderij met veel natuur, weinig dieren , maar wel buiten in de wei, waar het lekker ruikt, waar je kan wandelen en recreëren en waar je lekker voedsel kunt kopen? En wie naast een grootschalig pluimvee- of varkensbedrijf waar grote vrachtwagens krachtvoer brengen of dieren afvoeren, alles in een afgesloten stal met desondanks geuroverlast, risico’s voor je gezondheid en kans op grootschalige uitbraken van dierziekten (om over het dierenleed nog maar te zwijgen) ? Of naast een lelieteler die voortdurend met de gifspuit rondrijdt? Het zijn natuurlijk twee uitersten en veel boeren opereren hier ergens tussenin, maar het maakt duidelijk welke richting we moeten stimuleren.
toekomst
Het verschil: leven aantrekken of onttrekken
Economisch en qua welzijn is het verschil immers immens. Het grootschalige veebedrijf en de lelieteler onttrekken leven aan de omgeving; insecten, vogels, planten en zoogdieren verdwijnen, er zijn gezondheidsrisico’s voor de omwonenden en de winst gaat vooral naar aandeelhouders van toeleveranciers elders. De bijdrage aan onze nationale economie van ons huidige landbouwen voedselsysteem is beperkt en wordt met miljarden overtroffen door de maatschappelijke schade die het veroorzaakt. Bij de agro-ecologische en bio(dynamische) boerderijen is er recreatie mogelijk, kinderen krijgen hier verbinding met landbouw en voeding, mensen willen er graag wonen, het trekt leven aan en voegt juist veel waarde aan de omgeving toe. De biodynamische boerderijen trekken niet voor niets honderdduizenden bezoekers per jaar.
Wie zorgt voor ons eten als de import van kunstmest en krachtvoer stagneert?
In de vallei van de rivier de Ourche in de prachtige lage Vogezen, ligt sinds 1989, op maar 600 km van Utrecht, Ecolonie. De ideale plek dicht bij huis, maar toch in het buitenland, voor wie duurzaamheid ook in de vakantie, hoog in het vaandel heeft staan.
Zogenaamde innovaties als luchtwassers in stallen of preciezere bespuitingen houden structurele oplossingen alleen maar op. Eenzijdige sturing op de vermindering van uitstoot van bijvoor beeld ammoniak zal ook een waterbedeffect hebben, waarbij juist andere problemen in stand blijven of worden vergroot. Issues als dierenwelzijn, voedselkwaliteit en de gevolgen in landen waarvandaan ons krachtvoer wordt geïmporteerd blijven buiten de radar bij de gekozen meetmethoden. De lobby pro beert zo via datasturing een kwetsbare industriële landbouw via een papieren werkelijkheid in stand te houden. Maar wat als de import van soja en kunstmest stagneert? Wie gaat er voor ons eten, onze voedselzekerheid zorgen? Aankloppen bij de kippenof varkensboer? Of hebben we meer kans op ons eten bij boeren die een gevarieerd aanbod produceren voor de eigen regio?
Sociale innovaties
Voor een zo dichtbevolkt land als Nederland is een duurzame landbouw die vooral gericht is op de eigen regio de weg voor waarts. Dat vraagt om sociale en ecologische innovaties en inte grale oplossingen passend bij de plaatselijke context. Soms ook met nieuwe technologie, zoals met robots om onkruid te wieden, maar altijd vanuit samenhang bekeken en het verzorgen van bodemleven en biodiversiteit. Een boerderij is geen fabriek, maar een cultuurplaats, waar afhankelijk van de grondsoort en de historische en sociaaleconomische context, onder andere voedsel wordt geproduceerd.
Dus als we iets willen meten (de certificering voor biologisch en zeker voor het Demeter keurmerk voor biodynamisch biedt immers al een garantie voor chemievrije en meer grondgebon den veehouderij) neem dan echt alles mee, van de energiever slindende productie van kunstmest, de fossiele voetafdruk van de transporten tot en met de kwaliteit van leven van de dieren en de mensen in de omgeving. Zo voorkom je dat juist de over de volle breedte meest wenselijke bedrijven er slechter uit zouden komen dan een bedrijf dat op één onderdeel goed scoort, en er zo met een subsidiepot vandoor gaat en ondertussen allerlei andere problemen blijft veroorzaken. Want we zouden maar één doel moeten hebben: een leefbare samenleving met ruimte voor mens en natuur.
Verblijfsmogelijkheden – De prachtig gelegen natuurcamping heeft diverse terreinen voor gezinnen en alleengaanden, geschikt voor tenten, caravans en campers. Je kunt ook logeren op een één- of meerpersoonskamer, in een huurtent of gîte. Ecolonie kent een uitgebreid activiteiten-programma. Hieronder zie je daar twee voorbeelden van. Voor uitgebreide informatie raadpleeg je onze website www.ecolonie.eu
Meewerken – we vinden dat het tijd wordt om op een andere manier je vakantie te vieren. We nodigen je uit om deze prachtige plek mee vorm te geven door een paar uurtjes mee te werken in de biologische groente- of kruidentuinen of op andere wijze.
12eEigentijds Kinderfestival
Voor kinderen van 5 tot 15 jaar 16 – 20 augustus 2026
Op de terreinen van Ecolonie Bestel jouw ticket op eigentijdskinderfestival.nl
voor Oosterse Levenskunst
Verdiep jezelf in de krachtige inzichten uit de oude Oosterse Levenskunst en ontdek hoe deze unieke, veelzijdige week je kan helpen je voor te bereiden op een toekomst vol uitdagingen.
Wat het Westen van het Oosten kan leren
11 tot 18 juli 2026 op ECOlonie, Frankrijk Werken aan jezelf en de aarde voor een betere toekomst
www.ecolonie.eu/ecozenweek
BOER
‘t Leeuweriksveld CV – Emmen
A.B.M.de Winter - Oostvoorne
B. Steenbergen - Onnen
BakkerBio - Munnekezijl
BD tuinderij De Stek –Lelystad
Be-Leaf – ’s-Gravenzande
BelleMarie – Ruinerwold
Biokwekerij Poldervaart BV -
Vierpolders
Konijn-Koopman beheer bv - Z.O. Beemster
Biostee Teelt VOF – Zuid-Beijerland
Boer Brunia - Raerd
Boer 'n Buffel KeizersrandeDiepenveen
Boerderij Blisveld – Drempt
Boomgaard Ter Linde – Oostkapelle
Brandsma’s plaets – Bolsward
Burdineplaats – Nes gem. Heerenveen
CVBA De Kollebloem – Sint LievensEsse (B)
De Beersche Hoeve – Oostelbeers
De Boomgaard - Zeeland
De Eemstuin - Uithuizermeeden
De Hooge Kamp - Beemte Broekland
De Kraanvogel - Esbeek
De Stadshoeve – Amsterdam
De Sterregaard - Hedel
Een inspirerende vergaderlocatie
VOF De Watertuin –
Groeningen
De Zonneboog – Lelystad
GIDS
Meulwaeter - Kruiningen
Mts Deinum S. en W. en Ensing JM –
Sondel
Mts Gerritsma Smink – Elahuizen
Mts Mooij-de Lange – Castricum
Obio – Drachten
PC v/d Erve Biologische Akkerbouw –Goudswaard
Pluimveebedrijf de Bruijn - Leunen
Schoonderbeek - De Glind
Saalland - Lelystad
Timpelsteed – Engwierum
Tuinbouwbedrijf FJJ de Koning BVBrielle
Tuinderij Amelis’hof – Bunnik
Tuinderij Moervliet – Breda
Tuinen van KraaybeekerhofDriebergen
v.o.f. De Rodenburghoeve – Uitgeest
Van Andel Bio – Zeewolde
Veld en Beek – Doorwerth
Veldkeur - Rummen
Villa Sterrebos – Frederiksoord
VOF Risseeuw JentohoeveSchoondijke
Biologisch dynamisch akkerbouwbedrijf
Van der Spek - Lage Zwaluwe
Warmonderhofstede BV TuinbouwDronten
Weleda Nederland SE – Zoetermeer
Westers Organic – Biddinghuizen
Westers VOF – Zeewolde
Wilhelminahoeve - St Philipsland
Wijngaard Dassemus – Chaam
Zonnehoeve – Zeewolde
BOERENVERWERKER
Dennenhoeve – Hooghalen
Doornik Natuurakkers - Bemmel
Druivenkwekerij Nieuw Tuinzight –
Den Hoorn
F.H.A. Lankhorst VOF – Nijkerk
Firma Zijp-Melse - De Rijp
Hoeve Frisque –
Neerijse Huldenberg (B)
Fruitful - Biddinghuizen
Gaos – Swifterbant
Giessen Bio - Tollebeek
H.G.P. van Beek en A.M.L. van BeekBesselink - Dronten
HJ. Smith - Groningen
Het Nieuwe Erf B.V. - Zeeland
Het Oude Klooster – Werkhoven
Het Willink – Ane
Hoeve Catherine Elisabeth – Noordeloos
J.A.M. Rombouts - Dronten
J.A.M. van Dam en S.M.J. van Dam
-Bosman – Hattem
JW Rutte - Zaandam
Metamorphosis - Ens
Rundveebedrijf Van Kessel / Bio-Boerderij Limo Zicht - Sint
Oedenrode
Land en Boschzigt - ’s-Graveland
Loverendale BV – Oostkapelle
Maatschap De Westerade - Dronten
Maatschap Rijk-Hartkamp –
Biddinghuizen
Maatschap van Nieuwenhuyzen –
Biddinghuizen
Maatschap van Zanten – Garmerwolde
Maatschap Quist - Borssele
Melkveehouderij Van Swieten V.O.F.Stompwijk
Metamorphosis - Ens Biodynamisch Landbouwbedrijf
Ridammerhoeve – Amstelveen
Saanenhof - Heeze
Seaking Rotterdam BV – Ophemert
Warmonderhofstede – Dronten
Widar Fonds VZW – Merksplas
Wijngoed De Vallei – Westouter
Zorgboerderij De Klompenhoeve –
Egmond a/d Hoef
Zorgboerderij Naoberhoeve – Echten
Zuuver – Buurse
HANDELAAR
Aaldering Trade BV – Biddinghuizen
AgroFair Benelux BV – Barendrecht
Bakkerij Verbeek BV - Brummen
BD-Totaal BV – Houten
Bidfood BV – Ede
Bio Freshi Produce - Breda
Jansma Haule BV - Haule
Bio World BV – Poeldijk
BIO-Center ZANN - Berkel en Rodenrijs
Bio-Freshi BV - Dongen
Biofresh Belgium MV/SA – Gavere
Bioorganic Holland BV – Horn
BioRey BV – Eindhoven
Biostee BV – Zuid-Beijerland
Biotropic BV – Bleiswijk
Biovoordeel - Baflo
Bolle en Bolle BV (Oxxafood) –
Veenendaal
CIV Superunie BA – Beesd
Chocolatemakers - Amsterdam
Crafting Markets BV - Amsterdam
Clearspring Ltd. – Haulerwijk
Clearspring Ltd. - London
Coöperatie “Nautilus Organic” UA –
Emmeloord
Cordier NL - Zoetermeer
Crisp Bv - Amsterdam
De Schakel Contractteelt BV – Helmond
De Terp Squashpackers - Erichem
Deli Harmony – Hedel
Delta Wines B.V. - Waddinxveen
Do-it BV - Barneveld
Ecomild - Hengelo
Eleadora SRL BV - Kraainem (B)
Eisenga Kaas BV – Oosterwolde
Eosta BV - Waddinxveen
Ets. Mandy-Mapol - Uccle (B)
Fairtrasa Holland BV - ’s-Gravenzande
BioNico BV – Warnsveld
Boerderij Ruimzicht – Halle
Boer 'n Buffel KeizersrandeDiepenveen
Bronlaak, De Seizoenen BV – Oploo
Bioboerderij 'Landleven' - Onstwedde
De Bolster BV - Epe
De Buitenplaats – Eenigenburg
De Dennenkamp - Rekken
De Hondspol VOF – Driebergen
De Kompenije – Drachtstercompagnie
De Muyehof - Nieuwerkerk
Noorderhoeve (Raphaëlstichting)Schoorl
Urtica De Vijfsprong - Vorden
Dijkgatshoeve, (Raphaëlstichting) –Wieringerwerf
Ekoboerderij Arink – Lievelde
Eureko Fruit BV – Helenaveen
Firma Nieuw Bromo van Tilburg
Waddenmax – Hornhuizen
Fruitteeltbedrijf De Ring - Oud Sabbinge
Fruitweelde – Ingen
Kaasboerderij NoorderlichtNoordeloos
Maatschap Dames en Heren VosKraggenburg
Maatschap Nieuw Bonaventura –‘s Gravendeel
Mts Twisk – Dronten
Novalishoeve (Raphaëlstichting)Den Hoorn - Texel
Noorderbos VOF – Tiendeveen
Pluimveebedrijf BoerveenshofGasselternijveen
OTC Organics BV - Dronten
Pulsbio - Abbekerk
RealFlavors - Zaltbommel
Reudink BV – Lochem
Rossano Wijnimport – Nuenen
RSQ Bio-BV – Schoondijke
SIGuRIDna - Wognum
Sligro Food Group Nederland BVVeghel
Stoker Vogelaar BV – Biddinghuizen
Top Fresh Handel BV –Kraggenburg
TSH BV - Roeselare (B)
Tradin - Amsterdam
Twisk Organic Trade BV – Dronten
vanRijsingensource BV – Helmond
WeGrowOrganic - Zeewolde
Xenia Europe BV - Oss
VERWERKER
Aaldering Bio ui – Biddinghuizen
Aardappelgroothandel Jansen-Dongen
BV - Tilburg
Agrico (afd Bioselect)Emmeloord
Agrifirm NWE BV - Apeldoorn
BD Graan BV – Middenmeer
Beetz BV – Zeewolde
Bio Beta BV – Zeewolde
Bio Brass - Zeewolde
BioRomeo BV - Ens
Cheesepack - Arkel
Craft Dairy VOF - Tweede Exloërmond
De Grote Kamp BV - Uden
De Traay - Lelystad
De Woeste Grond – Sellingen
Flevosap BV – Biddinghuizen
Fritz Vanlerberghe – Passendale (B)
Gourmet BV – Grootebroek
Green Organics BV – Dronten
Hermus Made BV - Made
Het Blauwe Huis BV verwerking –
Ruinerwold
Het Zonnelied – Zeewolde
Ajm-b.v. - Cuijk
Kaaslust BV – Oosterwolde
Kaasmakerij Henri Willig BV –
Heerenveen
Laarakker Bio BV – Well
Maasoever Cold Store BV – Waspik
Flevolof BV – Espel
Fresh Way of thinking BV – Lutjebroek
Gebr. Rademaker BV - De Hoef
Global Organics Europe BV – Nijkerk
GoodFoods B.V. – Roden
H3 Consulting-De Natuurkeuken BV –Schorisse (B)
H.A. Schoutentransport – Hoogerheide
Hagranop BV - Nagele
Hampstead Organic B.V. - Roden
Harvest House BV - Maasdijk
Heegsma BV – Lemmer
Hofweb – Biddinghuizen
Holland Pharma – Borculo
Hortica BV – Andijk
ID organics – Zaandam
IPOKI BV - Ridderkerk
Just Organic Service & Trading BV –
Hoorn
Nature Bio Foods BV – Maasvlakte
Rotterdam
Naturelle BV – Barendrecht
NatuurPlan BV – Holten
Oerlemans Foods Waalwijk BV –Waalwijk
Orange Import BV – Marknesse
Organic Goatmilk Coóperatie – Rijen
Beiderwaen landbouw CV - Hoofdplaat
Boer Brunia – Raerd
Boerderij Blisveld – Drempt
Boerderij Ruimzicht - Halle
Boerderij Veelust – Hensbroek
Boerenwinkeltje JansmaHaule
Bronlaak, De Seizoenen BV – Oploo
De Blauwe Spie - Noordschote – België
De Buitenplaats - Eenigenburg
De Dennenkamp - Rekken
De Genneper Hoeve – Eindhoven
De Heerlijkheid Groot WeedeHoogland
De Hondspol VOF - Driebergen
De Kollebloem - Sint Lievens-Esse
De Kraanvogel - Tilburg
De Kromme Lepel - Bergen op Zoom
De Lepelaar - Sint Maarten
De Noorderhoeve, Raphael stichting - Schoorl
De Oosterwaarde C.V. – Diepenveen
De Poshoof - Maastricht
De Regte Heijden - Riel
De Stadsboerderij – Almere
De Verte VOF - Sexbierum
Urtica De Vijfsprong - Vorden
De Vrolijke Noot – Wapserveen
De Wassende Maan C.V. - Deinze - België
De Zaderij - Emmeloord
De Zonnehorst - Punthorst
Druivenkwekerij Nieuw Tuinzight - Den Hoorn
Eindelienge - Ritthem
Ekoboerderij de Lingehof – Randwijk
Hoeve Frisque - Neerijse
Huldenberg (B)
Fruittuinvanwest - Amsterdam
Gerbranda State – Pietersbierum
Harmannahoeve - Harlingen
Het Blauwe Huis BV – Ruinerwold
Het Derde Erf - Soest
Horaholm Maatschap WestersHornhuizen
Biodynamische Kaasboerderij
Noorderlicht - Noordeloos
Kwekerij Eko Logisch –Roelofsarendsveen
Land en Boschzigt - ‘s Graveland
Loverendale BV – Oostkapelle
Maatschap Klaas Bokma –
Smallebrugge
Melkvee bedrijf Keurentjes-Pietersma - Rutten
Mts Deinum S. en W. en Ensing JM –Sondel
Natuurlijk Genoegen vof – Driehuizen
Noorderbos VOF – Tiendeveen
Novalishoeve - Den Hoorn
Orange Import BV – Marknesse
Machandel BV - Haulerwijk
NaNa Bio BV - Helmond
Odin Groothandel B.V. – Geldermalsen
Bibos B.V. / Onze BioSlager - Breda
Organic Flavour Company BV –
Veenendaal
Polderfresh Verwerking – Espel
Respect4food BV - Made
Rouveen Kaasspecialiteiten – Rouveen
Thylbert bvba - Oedelem
TVA Organics B.V. – Zeewolde
Udea BV – Veghel
Vandersterre Holland B.V.Bodegraven
Van der Weijden Bio – Biddinghuizen
Van Woerden Flevo BV – Biddinghuizen
Biobieren Warmenbol cv – Antwerpen
Weerribben Zuivel BV - Nederland
Zonnemaire Biol. Bakkerij Ad van der Westen BV – Waspik
Zonnespelt-Lelystad
BOERDERIJWINKELS
Arnica Kwekerij - Dwingeloo
BakkerBio - Munnekezijl
BD tuinderij De StekLelystad
Ouwendorperhoeve – Garderen
Overesch Ecologische LandbouwRaalte
Pluimveebedrijf Boerveenshof –Gasselternijveen
Ridammerhoeve – Amstelveen
Saanenhof - Heeze
Scorlewald, Raphaelstichting – Schoorl
Seaking Rotterdam BV – Ophemert
Sonnevanck - Beemster
Sprankenhof – Udenhout
Stichting Thedinghsweert – Tiel
‘t Leeuweriksveld CV – Emmen
Timpelsteed – Engwierum
Tuinderij Amelis’hof – Bunnik
Tuinderij Moervliet - Breda
Tuin de Es - Haaren (NB)
Veld en Beek - Doorwerth
Villa Sterrebos – Frederiksoord
Zorgboerderij de Zwaluw- Lage Zwaluwe
Warmonderhofstede – Dronten
Westers Organic - Biddinghuizen
Widar Fonds VZW - Merksplas – België
Zonnehoeve - Zeewolde
Zorgboerderij De Klompenhoeve –
Egmond a/d Hoef
Zorgboerdeij Naoberhoeve - Echten
Zuuver - Buurse
BIO winkels & markten
WINKELS
In Nederland en België
Ekoplaza - ekoplaza.nl
Odin: 38 winkels en een bezorgdienst odin.nl
Noord-Nederland
Ekoplaza – Assen
Biovoordeel – Baflo
Natuurwinkel – Drachten
De leme Natuurvoeding - Borger
Bij Els Natuurwinkel – Frederiksoord
Rounte - Gorredijk
Ekoplaza Nieuwe Ebbingestraat –Groningen
Ekoplaza - Emmen
Ekohuis - Eelde
Go Pure - Zuidlaren
Ekoplaza Zuiderdiep – Groningen
De Wiershoeck – Groningen
Ekoplaza - Haren
Ekoplaza – Heerenveen
Odin - Joure
Odin - Winsum
De Ingen - Groningen
De Nieuwe Weg - Groningen
Ekoplaza - Leeuwarden
Odin - Leeuwarden
Ekoplaza – Lemmer
Ekoplaza - Meppel
Molen de Lelie – Ommen
Lotus Bioshop - Sneek
Reformhuis de Vries – Sneek
Reformhuis – Tuitjenhorn
Ekoplaza - Winschoten
Noord-Holland exclusief Het Gooi
Ekoplaza – Alkmaar
Odin – Alkmaar
Ekoplaza - Amstelveen
Molen 't Roode Hert (Raphaëlstichting) - Alkmaar
Geitenboerderij Ridammerhoeve –Amstelveen
Verspaleis – Amstelveen
Odin - Bergen
Odin - Bloemendaal
Eric’s Landwinkel- Bergen
Ekoplaza – Castricum
Kennemer Duincamp Geversuin, minimarket – Castricum
Ekoplaza Texel - Den Burg
De Helderse Vallei - Den Helder
Ekoplaza - Haarlem
Odin - Haarlem
Odin - Medemblik
Horeca Service Kennemerland VOF –Haarlem
Kalom Farm BV – Hauwert
Kiebert Reform - Heemstede
Ekoplaza - Heemstede
Ekoplaza – Heerhugowaard
Molen de Otter (Raphaëlstichting)Oterleek
Ekoplaza – Heiloo
Ekoplaza – Hoofddorp
Ekoplaza - Hoorn
Reformhuis Kuilboer – IJmuiden
Natuurwinkel - Overveen
Biowinkel - Schagen
Ekoplaza - Schoorl
Kardeis Scorlewald - Schoorl
Ekoplaza Hermitage - Zaandam
Amsterdam
De Aanzet
De Buurtboer BV
Biolicious Linnaeusstraat
Ekoplaza JP Heijestraat
Ekoplaza Haarlemmerdijk
Ekoplaza Waterlooplein
Ekoplaza Elandsgracht
Ekoplaza Scheldestraat
Ekoplaza van Swindenstraat
Ekoplaza Osdorpplein
Ekoplaza Marathonweg
Ekoplaza AJ Ernststraat
Ekoplaza Weteringschans
Ekoplaza Zeilstraat
Foodmarqt Bilderdijkstraat
Fruittuin van West
Good Food For You Cornelis Schuytstraat
Iambe (Raphaëlstichting)Amsterdam
Marco’s Groentespeciaalzaak
Marqt Beethovenstraat
Foodmarqt Haarlemmerstraat
Marqt Brazilië Oostelijke Handelskade
Marqt Hoofddorpweg
Marqt Olympiaplein
Odin Bilderdijkstraat
Odin Bos en Lommer
Odin Ceintuurbaan
Odin Czaar Peter
Odin IJburg
Odin Noord
Odin Zeeburg
Soup en Zo 1 Nieuwe Uilenburgstraat
Soup en Zo 3 Van Baerlestraat
Stadsmarkt de Pijp
Streekmolen
Flevoland-Gelderland-Overijssel
Han’s Natuurvoeding – Almelo
De Aadijk - Almelo
Ekoplaza - Almere
Odin – Almere
Ekoplaza – Apeldoorn
Gimsel - Apeldoorn
Ekoplaza Velperplein – Arnhem
Odin - Arnhem
Mimint – Arnhem
Ekoplaza - Barneveld
Landgoedwinkel Heerlijkheid
Marienwaerdt - Beesd
De Kardoen – Bennekom
BijBio Naturijn – Culemborg
Landgoed Rhederoord - De Steeg
Restaurant Koetshuis Rhederoord -
De Steeg
De Gieterij - Deventer
Ekoplaza – Deventer
Biowinkel – Didam
EkoPlaza - Dieren
Odin - Doetinchem
Odin - Ede
Ekoplaza - Enschede
ZEN Natuurwinkel – Epe
Natuurwinkel Ermelo – Ermelo
Martin’s Health Shop – Geldrop
Odin – Heerde
Ekoplaza - Hengelo OV
De Ekolander Natuurvoeding - Lelystad
Zenith Natuurvoeding – Lelystad
Natuurwinkel Chili en Spruit – Malden
Ekoplaza Groenestraat – Nijmegen
Ekoplaza Ziekerstraat - Nijmegen
Van Nature – Nijmegen
Odin - Nijmegen
Odin - Oosterbeek
De Twee Linden – Reek
Thedinghsweert/Zorg in bedrijf – Tiel
Simply Delicious - Velp
Odin - Velp
Odin - Wageninen
De Zonnegaard – Voorst
Korenblik boerderijwinkel - Warnsveld
Odin – Zutphen
Ekoplaza - Zwolle
Odin - Zwolle
Centraal-Nederland
Ekoplaza - Amersfoort
Natuurwinkel Nieuw Mos – Amersfoort
Natuurwinkel Emiclaer - Amersfoort
De Nieuwe Graanschuur - Amersfoort
Odin - Amersfoort
De Smaak van Echt - Baarn
Hoeve Ravenstein – Baarn
Ekoplaza – Bilthoven
Ekoplaza - Bussum
Odin - Driebergen
Willem en Drees – Cothen
Ekoplaza - De Bilt
Ekomenu B.V. - De Meern
De Korenmaat - Zeist
Sperwershof - 's Graveland
Natuurvoeding - Doorn
EkoCert natuurwinkel – Hilversum
GoodyFood - Hilversum
AA Eko Store – Hilversum
Biomonkie/De Weide – IJsselstein
Good Food For You – Laren
Good For You – Mijdrecht
Ekoplaza - Soest
Odin - Veenendaal
Odin - Woerden
De Groene Winkel - Zeist
Ekoplaza Amsterdamsestraatweg –Utrecht
Ekoplaza De Gaard – Utrecht
Biowinkel Nachtegaalstraat - Utrecht
Landgoed Rhederoord afd. Future groep – Utrecht
Moestuin Maarschalkerweerd BV - Utrecht
Odin Biltstraat - Utrecht
Odin Adelaarstraat - Utrecht
Zuid-Holland
Ekoplaza - Alphen aan den Rijn
Bergsen Gezondheidswinkel BV –
Barendrecht
Biowinkel Van Leeuwen - Den Haag
Ekoplaza Weimarstraat - Den Haag
Ekoplaza Stationsweg - Den Haag
Ekoplaza Theresiastraat - Den Haag
Ekoplaza Kerkplein - Den Haag
Marqt Theresiastraat - Den Haag
Madal Bal - Den Haag
Odin - Den Haag Aert van der Goesstraat
Odin - Den Haag Bankastraat
Odin - Den Haag Fahrenheitstraat
Odin - Voorschoten
The Shore - Den Haag
Reformhuis ZonnepoortDen Haag
De Zonnestraal - Den Haag
Ekoplaza - Capelle Aan Den Ijssel
Ekoplaza - Delft
Odin - Delft
Odin – Dordrecht
Biowinkel - Gouda
Ekoplaza - Leiden
Ekoplaza – Leidschendam
De Helianth NatuurvoedingswinkelLeiden
Edelweis – Noordwijkerhout
Himalaja – Oud- Beijerland
Landwinkel de Fruit HeerlijkheidPapendrecht
Ekoplaza – Rijswijk
Eko-logisch – Roelofarendsveen
Ekoplaza Nieuwe BinnenwegRotterdam
Ekoplaza Lusthofstraat – Rotterdam
Ekoplaza Bergse DorpsstraatRotterdam
Gimsel - Rotterdam
Spirit VOF – Rotterdam
Gezondheidswinkel Vita CuraSassenheim
Natuurwinkel de Haven – Schoonhoven
Ekoplaza – Wassenaar
Natuurwinkel - Zoetermeer
Zuid-Nederland
Tervo GezondheidswinkelBaarle-Nassau
Ekoplaza - Bergen op Zoom
Natuurwinkel - Best
De Schoffel – Boxtel
Ekoplaza – Breda
Odin – Breda
Ekoplaza - Den Bosch
Natuurlijktomaat.nl - Dongen
Natuurlijk kleindongenDongen
Ekoplaza Stratumsedijk – Eindhoven
Ekoplaza Kruisstraat – Eindhoven
Odin - Eindhoven
Ad van der Westen BV – Gilze
Biodrome - Goes Aries Landwinkel – Heeze
Ekoplaza - Helmond
Hof van Heusden – Heusden
Bioboerderij 't Schop - Hilvarenbeek
Bioduin - Koudekerke
De Grote Verleiding - Kruiningen
Ekoplaza - Maastricht
Gedeelde Weelde - Maastricht
De Tuin van Broeder LudovicusMiddelburg
Simply Delicious – Oosterbeek
Broeders gezondheidswinkel & Biologische supermarktOosterhout NB
Ekoplaza – Oss
Tervo Gezondheidswinkel – Putte
Ekoplaza - Roermond
Zuiver Aarts Reform/Speciaalzaak –
Rosmalen
INC ’t Verswarenhuys – Schijndel
Ekoplaza – Tilburg
Ekoplaza – Uden
Madelief – Valkenburg
Ekoplaza – Veldhoven
Biowinkel - Venray
Biodrome - Vlissingen
Gaiagoods - Voerendaal
L’ Autre Cote - Vught
België
Het Natuurhuis - Antwerpen
De Dobbelhoeve - Schilde
Het Natuurhuis Zuid NV - Antwerpen
EkoPlaza – Berchem
Ekoplaza – Gent
EkoPlaza - Leuven
Gezondheidswinkel het Zonnetje –
Maasmechelen
Het Natuurhuis – Merksem
Bioplaza – Overpelt
DeNatuurkeuken.be – Schorisse
Ekoplaza - St. Amandsberg
De Juiste Weg Bvba - Beveren – Waas
Ekoplaza - Waregem
Sinature NV - Onze-Lieve-Vrouw-Waver
Yadoki Organics - Mortsel
MARKTEN
Heb je één appel gratis geproefd?
Dan ben je verkocht.
Dank je wel.
Amsterdam – Albert Cuyp
wo: 09:00 – 17:00 uur
Amsterdam - Buikslotermeerplein
za: 09:30 – 17:00 uur
Amsterdam - Haarlemmerplein
wo: 09:00 – 17:00 uur
Amsterdam - Minervaplein
vr: 09:00 - 17:00 uur
Amsterdam - Nieuwmarkt za: 09:00 – 17:00 uur
Amsterdam - Noordermarkt
za: 09:00 – 16:00 uur
Amsterdam – van Eesterenlaan wo: 12:00 – 19:00 uur
Alkmaar - Kerkplein za: 08:00 – 17:00 uur
Almere - Kemphaanpad za: 09:30 – 13:00 uur
Amersfoort – Dank Eemplein
vr: 11:00 – 17:00 uur
Amstelveen - Rembrandtweg di: 09:00 – 16:00 uur
Apeldoorn - parkeerplaats
Asselsestraat/W. Druckerstraat do: 09:00 - 14:00 uur
Assen – Nieuwe Huizen za: 09:00 – 17:00 uur
Blokker - Kloosterhout
laatste zondag van de maand: 10:00 - 16:00 uur
Breda - Veemarkt di: 09:00 – 13:00 uur
Den Bosch - Markt vr: 09:00 – 13:00 uur
Den Haag - Hofweg wo: 09:00 – 18:00 uur
Den Haag - Lange Voorhout wo: 09:00 - 18:00 uur
Deventer - Brink za: 09:00 – 17:00 uur
Doetinchem – Raadhuisstraat di: 09:00 – 13:00 uur
Drachten - Raadhuisplein do: 09:00 - 16:00 uur
Ede - Marktstraat za: 09:00 – 13:00 uur
Eindhoven - Wilhelminaplein za: 10:00 – 16:00 uur
Emmen - Marktplein vr: 09:00 – 17:00 uur
Enschede – van Heekplein za: 09:00 – 16:00 uur
Groningen - Vismarkt di, vr en za 09:00 - 17:00 uur
Haarlem - Botermarkt vr: 09:00 – 17:00 uur
Hoofddorp - Marktplein vr: 09:00 – 16:30 uur
Kruiningen - Hogenakkerweg za: 08:30 - 11:00 uur
Leeuwarden - Wilhelminaplein vr: 09:00 - 17:00 uur
Leiden - Aalmarkt wo: 08:00 – 17:00 uur
Lelystad - Lelycentrum di: 08:30 – 13:00 uur
Maastricht - De Ruiterij do: 13:00 - 18:00 uur
Nijmegen - Kelfkensbos za: 09:00 – 14:00 uur
Roermond - Stationsplein wo: 13:30 – 18:00 uur
Rotterdam - Noordplein za: 09:00 - 17:00 uur
Sittard - Steenstraat za: 10:00 – 15:00 uur
Tilburg - Koningsplein za: 10:00 – 16:30 uur
Utrecht – Ab Harrewijnstraat wo: 12:00 – 17:00 uur
Utrecht - Vredenburgplein vr: 10:00 – 18:00 uur
Wageningen - Markt za: 09:00 – 17:00 uur
Woensdrecht - Dorpsstraat 08:00 – 12:00 uur
Weesp - Vrijdagmarkt Nieuwstraat vr: 09:00 - 13:00 uur
Zutphen – Groenstraat do: 09:00 – 13:00 uur
Zwolle - Melkmarkt vr: 08:00 – 13:00 uur
Ekoplaza – Winterswijk
Delicious Food - Westerstraat
Ekodis Natuurmarkt
Super Natuur – Zutphen
De Koehoorn – Zutphen