Issuu

Wykonawcaiwła!cicielmarki ODKRYJBESKIDS”DECKI

PARTNERZY V WYDANIA SAMORZ”DY

UMiGU MUSZYNA

POWIAT NOWOS”DECKI

ATRAKCJETURYSTYCZNE

UMiG STARY S”CZ

BLOGERZY I PROJEKTY INTERNETOWE

FREESTYLE WORLD

R O W E R O WA DOLINA

OBIEKTYNOCLEGOWE

RESTAURACJE

MEDIA

BRANCATURYSTYCZNA

V E L O M A PA

FOTOGRAFOWIEIFILMOWCY

SPORTIREKREACJA

WODY MINERALNE

POLSK A NA ROWER ZE

PRODUKTYIUSŁUGI

AWF KR AK W

KRIO STAR

KR AKOWSK A IZBA GOSPODARCZ A " RH PLUS"

Spistre!ci Odredakcji ................................................................... 4 S»deckienaokr»gło,czyliczteryporyrokuwpowiecie nowos»deckim ............................................................. 6 GdzieleDyBeskidS»decki? ........................................ 10 Najprzytulniejszyzak»tekPolski ................................ 14 PrezentacjaGmin ....................................................... 16 Najprzytulniejszyzak»tekPolskiwxTwoimwn˝trzu .... 23 Fotoinspiracje ............................................................ 24 Punktywidokowe....................................................... 36 Miejscaniezwykł...................................................... e 42

Wydawca BLUELIGHTSP.ZO.O. Ul.Kraszewskiego128 3-80Krynica-Zdr‹j NIP:734-501 KRS:0743

AktywniewBeskidzie ......................................... 46

Wła!cicielwydawnictwaODKRYJBESKIDS”DECKI Zespół redakcji i projektu Dyrektor projektu Konrad Rogoziński Zastępca dyrektora projektu Ewelina Natanek-Rogozińska

Trasa Piwniczna-Nawojowa ...................................... 48 Trasa PowroBnik-CzarnaMłaka-Muszyna ............... 50 Trasa Szczawnica-Przehyba-Szczawnica ................ 52 Trasa Szczawnik-Bac‹wkanadWierchoml».............. 54 MUSTHAVE Wycieczkiskiturowepo BeskidzieS»deckim ................................................... 56 SnowFun .................................................................... 58 GrupaPingwina .......................................................... 62 Czasnawag˝ kilkusetgram‹w ................................... 66

RowerowyBeskidS»decki .................................. 70

Redaktor naczelna Zuzanna Długosz Członkowie zespołu Maria Kościelniak -z-caRedaktoranaczelnego Patrycja Furca -redaktorkads.rowerowych Paulina Jagiełło -redaktorka Tomasz Wolnik -redaktor Natalia Starzyk -redaktorkads.biologii Małgorzata Kotarba -redaktorka,korektorka Wiktor Potok -redaktords.turystykiaktywnej Nina Kieblesz-asystentka,contentmanager Jakub Zygmunt -redaktor Magdalena Żuber -redaktordziałulifestyle Klaudia Stochmal -graphicdesigner Anna Abramek -socialmediamanager Paulina Kurnyta-Ciapała-fotograf,redaktorka Aleksandra Sebald-redaktorka Paula Tylek -socialmediamanager Korekta:Małgorzata Kotarba i Maria Kościelniak InformatykGrzegorz : Chmielowski Filmowcy,operatorzydron‹w,kamer360°imontaDy!ci Łukasz Świętach, Maciej Zwierz, Paweł Janik Realizacja - projekt i koordynacja medialna AgencjamarketingowaDigitalPlaces 3-80Krynica-Zdr‹j,ul.Kraszewskiego1/406 www.digitalplaces.pl

Jeste!wRoweRaju! .....................................................71 Endurowblaskuksi˝Dyca ........................................... 72 Trasa NajlepszysingielBeskiduS»deckiego ............... 74 Trasa DwabrzegiPopradu.......................................... 76 Velomapa................................................................... 78 Velomałopolska.......................................................... 79 Pos»siedzku .............................................................. 84 BeskidzkieABC .......................................................... 86 SportowaS»decczyzna.............................................. 90 Sk»dsi˝bior»przewodnicy? ...................................... 92

SmakiBeskidu ................................................... 96 Szlakiems»deckich............................................. zup 98 RestauracjaStrakija ................................................. 102 Witaminy zxjesiennegolasu ...................................... 104 RestauracjaSmakiWisł .......................................... y 106 Kulinarnetrendy20wnaszejkuchni..................... 108

Koncepcjagra…czna: Nina Kieblesz i Konrad Rogoziński Skład: Nina Kieblesz i Klaudia Stochmal

Kontakt: Ul.Kraszewskiego1/406 BiurowiecPasaDuKrynickiego 3-80Krynica-Zdr‹j Tel.+4850123 18304 www.odkryjbeskid.pl redakcja@odkryjbeskid.pl

Go2Krynica.............................................................. 110

Beskidzkieuzdrowiska ..................................... 154

Etno-tematr˝kodzieł..o.................................... 112

LecznictwoUzdrowiskowe ....................................... 155 Wypoczynekizdrowie.............................................. 158 Piwniczanka ............................................................. 160

R˝kawicefurmaskie rz»dz».................................... 114 Nie!wi˝cigarnkilepi» .............................................. 116

Lifestyle ........................................................... 120 Rezyliencja ............................................................... 122 Harmonijnytreningciałaiumysł ............................ u 128 Całorocznaterapiazimnem ...................................... 130 MasaDlodem ............................................................ 132 Treningzim» ............................................................ 134 Morsowanie ............................................................. 136 BezniegoniemaDycia ............................................. 138 Jakjasi˝znalazłam wxbeskidzkimlesie? ................. 142 MywBeskidzieS»deckim ........................................ 144 Ro!linypodnosz»ceodporno!‰ ................................ 146 Urokidrewnianejchaty ............................................. 148 Dr.Bacty................................................................... 152

MuszynanakaDd»por˝roku............................ 162 Architektura Beskidu Sądeckiego..................... 168 DrewnianyBeskid ..................................................... 169 Leluch‹wiDubne ..................................................... 172 Mojecerkwie............................................................ 176 Cegiest‹w-odrodzenie............................................ 178 SPAnadg‹rsk»rzek».............................................. 186

StaryS»cz.........................................................187 Akademia Odkrywców Beskidu......................... 190 Zaczynamyprzygod˝zesportamizimowymi ............ 192 Odkryjzmilusiskimi zim˝wBeskidzie ................... 194 Zprzedszkolakie m nanarty ...................................... 198 IdziemynaG‹r˝Parkow» ......................................... 200

Akademia Fotografii Krajobrazu....................... 202

ZOBACZNASZNAJNOWSZYFILM OBESKIDZIES”DECKIM

Nasza misja: “Odkryj Beskid Sądecki na nowo dla siebie, pokaż go na swój sposób innym!” Zapraszamy w podróż.

OD REDAKCJI

MagdalenaCuber

MariaKo!cielniak

Zast˝pcaRedaktoraNaczelnego. ManagerDigitalPlaces Panioddobregosłowa RedaktorDziałuLifestyle Paniodsprawduszy,ciałaiumysłu

NinaKieblesz Asystentkadyrektoraicontent manager.Pani,coogarnia wszystko

Od redakcji

zy Wy też tak macie, że najtrudniej jest zacząć? Najdłużej trwa zwizualizowanie lub zwerbalizowanie pomysłu, który od dawna jest poukładany w głowie. Z magazynem, jak i z całym projektem Odkryj Beskid Sądecki też tak było. Przez wiele lat Konrad zbierał wokół siebie ludzi myślących i czujących Beskid Sądecki podobnie. Zbierał, szukał, rozmawiał.

Każde kolejne wydanie cieszy mnie tym bardziej, że jestem jego częścią. W piątym wydaniu magazynu niezmiennie prezentujemy region, w którym mieszkamy. Piszemy o nim tak, jak sami go czujemy i widzimy. Dla czytelników dodatkowym atutem jest fakt, że zespół redakcyjny jest różnorodny. Podziwiamy i chłoniemy Beskid Sądecki ze swojej - subiektywnej perspektywy. Wśród nas są: biolodzy, filolodzy, fotografowie, geolodzy, graficy, informatycy, nauczyciele, podróżnicy, przewodnicy, przyrodnicy, studenci, trenerzy itd. Są kobiety i mężczyźni, rdzenni mieszkańcy jak i ci, którzy dają nam poznać region, oświetlając go własnym światłem. Podczas lektury magazynu można zanurzyć się w coraz bardziej rozległym dziale lifestyle, a jednocześnie rozpocząć przygodę z dziedzictwem Sądecczyzny (beskidzkie smaki, miejsca z klimatem). Można odkryć nowe trasy rowerowe lub piesze, ale również i te z dala od utartych szlaków. Akademia Odkrywców Beskidu pokazuje Beskid Sądecki najmłodszym, a fotografowie zabiorą nas na fotograficzne wycieczki po obu brzegach Popradu. Do zobaczenia w Beskidzie Sądeckim Zuzanna Długosz, Redaktor naczelna Baba z gór

PaulinaJagiełło Panioddzieci.Redaktorka AkademiiOdkrywc‹wBeskidu

Łukaszwi˝tach

TomaszWolnik

MałgorzataKotarba

Redaktor.Panodsurvivalu, Redaktorka.Paniodkorekty g‹rskiejwł‹cz˝giihistorii istraDniksłowa

MaciejZwierz

Redaktor.Panoddron‹w ixspacer‹wwirtualnych/ technologiiVR

Panod…lmowaniaimontaDu

NataliaStarzyk

WiktorPotok

GrzegorzChmielowski Informatyk.Panodserwer‹w, serwis‹w,domeniinnychczar‹w

KubaZygmunt

Redaktorka.Paniodnaturyistarej Redaktor.Panodszlak‹w Redaktor.Panodszlak‹w, ixgeogra…i,koordynatorprojektu wschodniwł‹czykij chatywg‹rach G‹ryNaCywo

PatrycjaFurca

PaulaTylek

KlaudiaStochmal

Redaktorka.PaniodturystykiRedaktorka.Paniodorganizacji marketingu rowerowej,redakcyjnymors

KonradRogoziski

EwelinaNatanek-Rogoziska

ZuzannaDługosz

Dyrektorzamieszania,koordynator, Zast˝pcaDyrektoraProjektu.Pani RedaktorNaczelnyMagazynu. Panioddobrejenergii redaktor,fotograf,gra…k odtłumacze&more

AnnaAbramek

AleksandraSebald

PaniodorganizacjimarketinguRedaktorka.Paniodzi‹łek ixsocialmedi‹w. ixkultury.

Paniodgra…kiicontentu wizualnego

PaulinaKurnyta-Ciapała Redaktorka.Paniodfotogra…i holistycznej.

Niech żyje druk!

czasach przedinternetowych nośniki drukowane były podstawą prezentacji, przekazywania informacji i współtworzenia społeczności o określonych kręgach zainteresowań. Moim od lat nastoletnich były te związane z geografią, krajoznawstwem i podróżami. Z czasem doszła tematyka fotograficzna, która jest nierozerwalnie związana z branżą wydawniczą w zasadzie w każdej branży, gdyż stanowi jej wizualną esencję. Reportaże, dokumenty i relacje podróżnicze magazynów, które prenumerowałem lub nabywałem wyrywkowo rozpalały wyobraźnię, inspirowały do marzeń i planowania kolejnych wypraw oraz odpowiedniego fotografowania miejsc. Zapach świeżej farby drukarskiej po pierwszym przewertowaniu zakupionego magazynu podróżniczego obiecywał przygodę. Piękne fotogalerie przybliżały najdalsze zakątki świata, tamtejsze tradycje, etnologię i geografię regionu. Opasłe bloki grzbietów kolorowych magazynów po dziś dzień zdobią półki mojej biblioteczki i lubię czasem wrócić do tamtych wspomnień i porównać, ile się zmieniło czy to w miejscach, czy w branży wydawniczej. A wielu spośród tych znakomitych tytułów już nie ma na rynku… Im bardziej poznawałem świat bliżej siebie, tym bardziej imponowało mi nieodgadnione piękno regionalnego i lokalnego kolorytu, który często popadał w zapomnienie i był zdecydowanie za mało prezentowany szerszej publice. Postanowiłem założyć własne wydawnictwo promujące mój ukochany rodzinny region, Sądecczyznę, i pokazać go w jak najlepszy sposób. Ostatnie lata to swoisty renesans odkrywców lokalnych w połączeniu z nowoczesnymi formami prezentacji i rozkwit dziennikarstwa amatorskiego, coraz częściej przeradzającego się jednak w całkiem profesjonalne kanały medialne. Mowa oczywiście o blogerach i vlogerach. Nowe formy wydawnicze nieustannie ewoluują, łącząc wiele technologii i sposobów przekazu. Wideo to już norma.

Nowatorskie formy często wchodzą dalej, w wirtualną rzeczywistość, która zdaje się być przyszłością w świecie prezentacji regionów i dziennikarstwa. Obserwując te trendy, sami staramy się za nimi nadążać i zapraszać do współpracy wybranych twórców dostarczających świetną jakość swoich materiałów. Moją idée fix od kilku lat jest łączenie tradycyjnych papierowych form wydawniczych z tymi nowoczesnymi, opartymi o nowe technologie oraz odpowiedni dobór współtwórców. Daje nam to w zasadzie nieskończone możliwości opowieści i prezentacji, pomimo że zajmujemy się w przypadku tego wydawnictwa stosunkowo małym regionem. Dlatego też po dwóch numerach wydanych w formie jedynie elektronicznej świętujemy powrót do wersji drukowanej, o którą często pytali nas czytelnicy i partnerzy. Przez ostatnie dwa lata pandemia Covid-19 dała się mocno we znaki naszemu wydawnictwu. Ale dzięki odpowiedniej organizacji, chęci ciągłego doskonalenia naszego zespołu i dynamicznemu rozwojowi naszych projektów możemy uznać, że kryzys jest już za nami! Nasz magazyn oprócz kanałów sprzedaży dystrybuowany jest do ekskluzywnych hoteli i innych miejsc związanych z obsługą turystów i mieszkańców, by trafić do jak najszerszego grona odbiorców. Wszystko to nie byłoby możliwe bez solidnego zespołu redakcyjnego oraz partnerów wspierających nasz rozwój, za co wszystkim zaangażowanym serdecznie dziękuję. Z nadzieją, że zapach świeżej farby drukarskiej również dla Państwa będzie obietnicą przygody i zaproszeniem do odwiedzenia najprzytulniejszego zakątka Polski, z dumą oddaję w Wasze ręce piąte, jubileuszowe wydanie naszego magazynu jako jedyne medium o Beskidzie Sądeckim. Dyrektor projektu Odkryj Beskid Sądecki, Konrad Rogoziński

S”DECKIENAOKR”GŁO

- SŁOWO OD STAROSTY POWIATU NOWOSĄDECKIEGO

Tekst: © Edyta Wyszomirska-Duda, Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu

Fot:©KonradRogoziski

Szanowni Państwo, zapraszam do odwiedzenia Sądecczyzny wszystkich tych, którzy cenią piękno przyrody, górski klimat, różnorodność kulturową i wędrówki leśnymi szlakami. Jaka pora roku będzie najlepsza na podróż w #Sądeckie? Każda. Atrakcje czekają nie tylko na miłośników narciarstwa czy górskich wędrówek, ale również na zwolenników sportów wodnych, rowerowych czy jeździectwa. Słynący z gościnności powiat nowosądecki to doskonałe miejsce do uprawiania enoturystyki, turystyki kulinarnej oraz prozdrowotnych podróży wprost do zdrojów wód mineralnych. Gorąco zachęcam Państwa do przyjazdu w nasze SĄDECKIE piękne strony. Życzę niezapomnianych wrażeń i radości z odkrywania zakątków Powiatu Nowosądeckiego. Marek Kwiatkowski Starosta Nowosądecki Rowerowe love

#Sądeckie na okrągło, czyli… 4 pory roku w powiecie nowosądeckim

Doskonałym pomysłem na zwiedzanie Sądecczyzny przez znaczną część roku jest podróż kilometrami przepięknych tras rowerowych takich jak: VeloDunajec, VeloNatura, AquaVelo, Karpacki Szlak Rowerowy, Rowerowy Szlak Wód Mineralnych oraz wiele innych. Dla fanów dobrej zabawy na rowerze czeka BikePark w Krynicy-Zdroju oraz liczne Są w powiecie nowosądeckim miejsca, których na próżno trasy MTB. Trzy kładki rowerowe pogranicza polsko-słoszukać w innych częściach kraju. Są też widoki, które po- wackiego łączą sądeckich rowerzystów z krajem naszych zostają w pamięci na lata oraz zakątki, do których chce się południowych sąsiadów. Mowa tutaj o kładkach na Powracać. I wciąż wydaje się, że podróżnicy wykraczający pradzie w miejscowościach: Andrzejówka – Mały Lipnik, poza utarte ścieżki mają wiele do odkrycia. Żegiestów – Sulin oraz Milik – Legnava.

S”DECKIE NA OKR ”GŁ O -

SŁOWO OD STAROSTY POWIATU NOWOSĄDECKIEGO

Fot:©KonradRogoziski

Aktywność przede wszystkim

Radziejowej, z platformy na Woli Kroguleckiej, Jaworzynie Wypoczywać aktywnie na Sądecczyźnie można na bardzo Krynickiej oraz wspomnianej wieży widokowej w Kryniwiele sposobów. Obok tras rowerowych fanów aktywno- cy-Zdroju. Radziejowa to najwyższy szczyt Beskidu Sąści na świeżym powietrzu w towarzystwie śpiewu ptaków deckiego i miejsce, gdzie krzyżują się turystyczne szlaki. przyciągają również trasy biegowe (jak choćby te w Starym W górskich schroniskach, m.in. na Przehybie, Łabowskiej Sączu czy Rdziostowie). Szlaki Beskidu Sądeckiego, Niskie- Hali, Jaworzynie Krynickiej czy Wierchomli pachnie szargo i Wyspowego oraz Pogórza Rożnowskiego sprawiają, lotka z sądeckich jabłek. Z beskidzkich szlaków przy dobrej że o każdej porze roku spotkamy tu amatorów górskich widoczności zobaczymy Tatry. Zielone przestrzenie i cisza wędrówek. Latem baseny, kąpieliska i parki linowe są pełne sprzyjają medytacji na wielu kilometrach Beskidzkiej Drogi gości. Jezioro Rożnowskie jest rajem dla wędkarzy i żegla- św. Jakuba. Do spacerów zachęcają ścieżki muszyńskich rzy, a miłośnicy spływu Popradem oprócz tradycyjnych Ogrodów Sensorycznych, Magicznych i Biblijnych. Wętratw mogą wybrać kajaki czy pontony. drując po sądeckich lasach, można natknąć się na jedno z ok. 150 źródeł wód mineralnych, a także ostańce skalne lub jaskinie. Takie rzeczy tylko w #Sądeckie Wielką atrakcją regionu jest znajdująca się w Starym Są- #Sądeckie białe szaleństwo czu enklawa przyrodnicza Bobrowisko będąca przykładem ścieżki edukacyjnej z niezwykle ciekawą infrastrukturą. Zimą powiat nowosądecki staje się rajem dla fanów śnieżKolejną perełką na mapie sądeckich podróży jest wieża nego szaleństwa. Specyficzny mikroklimat górskich dolin widokowa w Krynicy-Zdroju-Słotwinach, do której pro- sprawia, że pokrywa śnieżna utrzymuje się dłużej niż w inwadzi jedyna w tej części kraju ścieżka w koronach drzew. nych miejscach. Doskonale przygotowane stacje narciarPowiat nowosądecki skrywa też liczne zabytki architektury skie w Krynicy-Zdroju, Tyliczu, Rytrze, Piwnicznej-Zdroju, jak choćby cerkiew w Powroźniku, wpisaną na Listę Świa- Wierchomli, Kamiannej i Cieniawie zapewniają sporo dotowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. brej zabawy dla dorosłych i dzieci. Na fanów sanek czeka Znajdujący się w Znamirowicach imponujący Most Stacha, Sankolandia w Muszynie, a gdy śniegu brak – Sankostrada zbudowany kamień po kamieniu przez jednego człowieka, w Krynicy-Zdroju, czyli całoroczny tor saneczkowy. Na to ewenement na skalę światową. Zjawiska wulkaniczne łyżwy można wybrać się do Chełmca, Białej Niżnej, Kryniraczej nie kojarzą się z Sądecczyzną, a jednak geologia ma cy-Zdroju, Piwnicznej-Zdroju i Muszyny. Z kolei Centrum dla nas niespodziankę. Chłodne wyziewy wulkaniczne wy- Sportów Zimowych w Ptaszkowej to dobre miejsce dla dobywające się ze szczelin ziemi w postaci bulgotek i dycha- fanów narciarstwa biegowego. wek stanowią niezwykły pomnik przyrody nieożywionej. Są dostępne dla turystów i można je zobaczyć w Złockiem Nocleg z widokiem oraz Tyliczu. Obok luksusowych hoteli i nowoczesnych pensjonatów ogromną popularnością cieszą się gospodarstwa agrotuŁowcy mgieł przybywajcie rystyczne i klimatycznie urządzone domki. Na spędzenie Ukształtowanie terenu sprawia, że poranki na Sądecczyź- w nich urlopu decydują się podróżnicy spragnieni ciszy, nie witają nas często morzem mgieł. Takie widoki można bliskości przyrody i prawdziwego pozamiejskiego życia. podziwiać m.in. z wież na Eliaszówce, Modyni, Jaworzu czy I właśnie tu, na Sądecczyźnie, to wszystko znajdują. 8

Fot:©KonradRogoziski

STAROSTWOPOWIATOWEWNOWYMS”CZU ul.Jagielloska3 , -30NowyS»cz tel.1604+8 1 e- mail:powiat@nowosadecki.pl www.nowosadecki.pl 9

ODWIEDA NAJPRZY TULNIEJSZY Z AK ”TEK POLSKI -

GDZIE LEŻY BESKID SĄDECKI?

Szczeci n

Warszawa

Lublin

RYTRO

PIWNICZNA-ZDRJ

SZCZAWNICA

Gdzie leży Beskid Sądecki?

eskid Sądecki to góry, otoczone... górami. To pasmo górskie położone w południowej Polsce, na terenie Małopolski, w Beskidach Zachodnich, będących częścią Zewnętrznych Karpat Zachodnich. To niewielka część Karpat — łańcucha górskiego ciągnącego się łukiem od Austrii, przez Czechy, Polskę, Słowację, Ukrainę, Węgry i Rumunię po Serbię. Beskid Sądecki od wschodu graniczy z Beskidem Niskim, od zachodu z Pieninami i Gorcami, a od północy z Beskidem Wyspowym, Kotliną Sądecką i Pogórzem Rożnowskim. Jego naturalne granice tworzą rzeki — Dunajec i Kamienica Nawojowska. Trzecia ważna rzeka — Poprad — przecina go doliną na dwa pasma — pasmo Radziejowej i pasmo Jaworzyny Krynickiej. Wszystkie trzy spotykają się w Kotlinie Sądeckiej. Poprad wpada do Dunajca w Starym Sączu. Kamienica Nawojowska wpada, także do Dunajca, w Nowym Sączu. Tak jak rzeki, łączą się tu drogi. Drogi prowadzące, rzecznymi dolinami, wszak w górskim ukształtowaniu terenu, to doliną drogę najłatwiej poprowadzić. By dotrzeć w Beskid Sądecki, by móc ruszyć jedną z tych dróg, trzeba najpierw dotrzeć do Kotliny Sądeckiej, gdyż jest ona bramą Beskidu. 10

PÆrOLDLDrsMª OOMLM:

Warszawa-NowyS»cz

360km

ok.4,5h

Gdask-NowyS»cz

70 km

ok.,5h 7

Wrocław-NowyS»cz

380km

ok.4h

Pozna-NowyS»cz

560km

ok.6h

Lublin-NowyS»cz

0km 13

ok.4h

Ł‹dB-NowyS»cz

390km

ok.5h

Szczecin-NowyS»cz

57km

ok.8h

Biał ystok-NowyS»cz

560km

ok.6,5h

KRYNICAZDRJ

MUSZYNA

ODWIEDA NAJPRZY TULNIEJSZY Z AK ”TEK POLSKI -

GDZIE LEŻY BESKID SĄDECKI?

Jak więc dostać się do Nowego Sącza? SAMOCHÓD Najprostsza droga do Nowego Sącza to DK75 prowadząca Szwagropol: (https://www.szwagropol.pl/) z Brzeska na Południe (w słoneczne dni bardzo widokowa, Kraków - Brzesko - Nowy Sącz - Krynica-Zdrój (a także szczególnie w okolicach Jeziora Rożnowskiego). Częściowo wszystkie miejscowości leżące w Dolinie Kamienicy Naprowadzi Doliną Dunajca i można znaleźć na niej kilka wojowskiej) ciekawych zabytków. Do Brzeska dotrzesz autostradą A4 Kraków - Brzesko - Nowy Sącz - Piwniczna-Zdrój (a także (od strony Krakowa lub Tarnowa, w zależności od tego, wszystkie miejscowości leżące w Dolinie Poprady) z którego końca Polski jedziesz). Nowy Sącz przecina także Kraków - Mszana Dolna - Zabrzeż - Tylmanowa - Krosłynna Droga Karpacka (DK28). Jeśli więc chcesz dostać się ścienko nad Dunajcem - Szczawnica tu z Zatoru, Wadowic, czy też Rabki-Zdrój to warto wybrać właśnie ją. To bardzo widokowy odcinek, w bezchmurne Voyager: (http://www.voyager-transport.pl/pl) dni pięknie widać z niej Tatry. 28-mką dojedziesz do No- Kraków - Brzesko - Nowy Sącz wego Sącza także od wschodu, od strony Medyki (granica Grybów - Mochnaczka Wyżna - Krynica-Zdrój z Ukrainą) przez Sanok, Krosno, Jasło, Biecz i Gorlice. Flixbus: (https://www.flixbus.pl) Warszawa - Nowy Sącz - Krynica-Zdrój Wrocław - Nowy Sącz-Krynica-Zdrój Szczecin - Nowy Sącz Poznań - Nowy Sącz - Krynica -Zdrój AUTOBUS Łódź - Krynica-Zdrój Po samochodzie to chyba najpopularniejszy środek trans- Toruń - Krynica-Zdrój portu. Duzi, krajowi przewoźnicy oferują przejazdy z większych miast Polski do Nowego Sącza, Muszyny, Piwnicznej- Polonus: (https://pkspolonus.pl/) -Zdrój, Krynicy-Zdrój i Szczawnicy. Po samym Beskidzie Warszawa - Kielce- Busko-Zdrój - Tarnów - Nowy Sącz Sądeckim jeżdżą zaś lokalne busy łączące ze sobą małe, Krynica-Zdrój często położone już wysoko w Beskidzie wioski. Dlatego dojeżdżając do jednej z większych miejscowości (Nowy Soft Travel: (http://softtravel.pl) Sącz, Krynica-Zdrój, Szczawnica) możesz przesiąść się na Lublin - Sandomierz - Tarnów - Nowy Sącz - Krynicalokalny transport, by dotrzeć w wybrane miejsce. Warto -Zdrój - Muszyna też zwrócić uwagę na połączenia do Krakowa. Tych jest wiele, nawet z małych miasteczek, a w Krakowie możesz Didi Trans: (https://diditrans.pl) przesiąść się na często kursujące autobusy do Nowego Sącza Kraków - Mszana Dolna - Zabrzeż - Tylmanowa - Krościenko nad Dunajcem - Szczawnica lub Krynicy-Zdrój. 12

KOLEJ

Z KOTLINY W GÓRY

Kolej nie należy do najpopularniejszych środków transpor- Czy to autobusem, czy pociągiem, czy własnym samochotu wybieranych przez turystów próbujących dostać się na dem, a nawet rowerem. Nie ważne jak, jeśli jednak już wyteren Beskidu Sądeckiego, ze względu na to, że czas prze- lądujesz w Kotlinie Sądeckiej, najprędzej w Nowym Sączu, jazdu jest stosunkowo długi. Jednak, jadąc z dalszych części by ruszyć dalej, by móc odkrywać Beskid Sądecki, musisz Polski, można wybrać pociąg do Krakowa lub Tarnowa wybrać jedną z trzech głównych dróg prowadzących w różi w tych miastach przesiąść się na autobus. Są też pociągi, ne rejony Beskidu. które jadą do Nowego Sącza i dalej przez Stary Sącz, Rytro, Piwniczną aż do Krynicy-Zdrój). Ale to właśnie odcinek DK87 prowadzi w Dolinę Popradu. Dotrzesz nią do miejz Krakowa do Nowego Sącza znacznie wydłuża czas całego scowości leżących w sercu Beskidu, będących idealną bazą przejazdu. Jeśli z Nowego Sącza chcesz dostać się do którejś wypadową, zarówno w pasmo Jaworzyny Krynickiej, jak z miejscowości leżącej w Dolinie Popradu, to pociąg będzie i Radziejowej - do Starego Sącza, Barcic, Rytra, Piwnicznejdobrym wyborem. Jest tani, a na tym odcinku czas prze- -Zdrój i dalej wzdłuż Popradu, ale już DW971 do Żegiestojazdu nie różni się znacznie od czasu przejazdu autobusem, wa, Muszyny i Leluchowa. Mniej więcej wzdłuż tej drogi, przy czym, często udaje się w ten sposób ominąć korki, Doliną Popradu, prowadzi ścieżka rowerowa VeloNatura. a sama trasa jest bardzo malownicza. Linia prowadząca od Nowego Sącza doliną Popradu, aż do Leluchowa (inne DK75 prowadzi Doliną Kamienicy Nawojowskiej. Dotrzesz stacje to m.in. Stary Sącz, Barcice, Rytro, Piwniczna-Zdrój, nią do Nawojowej, Frycowej, Łabowej, na przełęcz Huta, Łomnica, Żegiestów-Zdrój, Krynica-Zdrój), to jedyna linia do Tylicza i Muszynki, a po zjeździe w DW981 do Krynikolejowa w Beskidzie Sądeckim. cy-Zdrój. Z tych miejscowości można wyruszyć w Pasmo Jaworzyny Krynickiej i na szlaki Beskidu Niskiego. Pociągi bez przesiadek kursują na trasie: DW969 prowadzi Doliną Dunajca. Dotrzesz nią do JazowGdynia - Gdańsk - Warszawa - Kraków - Bobowa - Stróże ska, Łącka, Zabrzeży, Tylmanowej i Krościenka nad Dunaj- Grybów - Nowy Sącz - Stary Sącz - Barcice - Rytro - Piw- cem. To idealne bazy wypadowe w pasmo Radziejowej, ale niczna-Zdrój - Łomnica-Zdrój - Żegiestów-Zdrój - Muszy- także Beskid Wyspowy, Gorce i Pieniny. Doliną Dunajca na - Krynica-Zdrój wiedzie rowerowe VeloDunajec. Jeśli w Krościenku odbijesz na Szczawnicę, to możesz dotrzeć też do Szlachtowej i JaKraków - Tarnów - Tuchów - Ciężkowice - Bobowa - Stró- worek. Choć to miejscowości kojarzące się z Pieninami to że - Grybów - Mszalnica - Kamionka Wielka - Nowy Sącz leżą pomiędzy Beskidem Sądeckim, a Pieninami Małymi, - Stary Sącz - Barcice - Rytro - Piwniczna-Zdrój - Łomni- granicą jest Grajcarek. Prowadzą z nich widokowe szlaki ca-Zdrój - Żegiestów-Zdrój - Muszyna - Krynica-Zdrój na Radziejową. https://rozklad-pkp.pl/

SAMOLOT

LOKALNI PRZEWOŹNICY:

Marpol Bus (http://www.marpol-bus.com.pl/) Lotnisk pasażerskich na terenie Beskidu Sądeckiego nie Rafatex (http://www.rafatex.pl/) znajdziecie, jednak dla tych, którzy chcą przyjechać tu MPK Nowy Sącz (https://www.mpk.nowysacz.pl/) z bardziej odległych zakątków Polski - Gdańska, Szcze- Voyager Transport (http://www.voyager-transport.pl/pl) cina, a nawet i Warszawy, opcją może być lot do Krakowa, Szwagropol (https://www.szwagropol.pl) Rzeszowa lub Katowic. Wszystkie te lotniska leżą w nie- Polregio (https://polregio.pl/pl/ ) dalekiej odległości od autostrady A4. Można więc wynająć PKP (https://rozklad-pkp.pl/) samochód i dalej i autostradą dojechać do Brzeska, a tam zjechać w DK75 prowadzącą do Nowego Sącza. Z każdeTekst: © Maria Kościelniak go lotniska łatwo też dostać się do centrum miasta i tam przesiąść się na pociąg lub autobus. Do Krakowa latają linie Ryanair z Gdańska i Szczecina (https://www.ryanair.com) oraz Polskie Linie Lotnicze LOT z Gdańska, Warszawy i Olsztyna (https://www.lot.com). LOT lata także z Warszawy do Katowic oraz z Warszawy i Gdańska do Rzeszowa. 13

POZNAJ BESKID S”DECKI -

NAJPRZYTULNIEJSZY ZAKĄTEK POLSKI

ZatemŁgdyjuDwiecie,gdzieleDynajbardziejprzytulnyzak»tek Polskiixjaksi˝doniegodosta‰,poznajcienaszesubi odczuciawzgl˝demniego.

oranna mgła spowijająca szczyty okolicznych pagórków, szum górskiej rzeki obijającej się falami o lśniące kamienie, zapach lasu, czyste powietrze wypełniające całe ciało i słońce muskające powierzchnię skóry. Tak zaczynają się moje ulubione dni w najprzytulniejszym zakątku Polski. Potrzeba ruchu staje się naturalna jak oddychanie, a spokojny umysł wyostrza zmysły jak brzytwę. Koncentracja w rozluźnieniu, flow. Wszystko jest na swoim miejscu, wszystko płynie. BeSkiDream. Magdalena Żuber

Fot:©KonradRogoziski

ajprzytulniejszy, bo rodzinny. Dwie sądeckie królowe (Jaworzyna Krynicka oraz Radziejowa) otulone jak rodzicielskimi ramionami Dunajcem i Kamienicą Nawojowską. Familijną układankę dopełnia Książę Poprad, który rozdziela i łączy, zaskakuje i uspokaja. Jest rodzinnie, serdecznie, smacznie. Klimat Krainy Łagodności rozbrzmiewa na wszystkich gitarach świata, nietoperze w rytmie piosenek rajdowych (i nie tylko) podają sobie komary, a toasty wznosi się rowerowymi bidonami. Krajobraz dopełniają baniaste hełmy drewnianej architektury cerkiewnej. Zielony, beskidzki, ciekawy. Najbardziej przytulny zakątek Beskidu. Kraina Księcia Popradu. Zuzanna Długosz

Fot:©KonradRogoziski

hoć mieszkam w kotlinie i nie mogę nazwać go domem, to jest sąsiadem, do którego wpaść mogę o każdej porze. Więcej! Mam to szczęście, że pracuję w najprzytulniejszym zakątku Polski! W zakątku magicznym. Wiosną krokusy w Muszynie, latem to słoneczne polany, pełne borówek, jesienią mgły w dolinach i słońce na szczytach, natomiast zimą - baśniowy, biały puch. To schroniska, w których zawsze jest ciepła atmosfera. Drewniane świątynie pachnące historią. Małe muzea z wielkimi skarbami. No i kuchnia. Łemkowska, góralska, żydowska... Pierogi, sery, placki, miody, nalewki... I jeszcze małe wioski, po których hulają legendarne stwory, anioły i wiatr.

Fot:©KonradRogoziski

Maria Kościelniak

eskid Sądecki pełny jest rwących strumyków i górskich dolinek o stromych zboczach. Każda z nich jest osobnym światem kipiącym bioróżnorodnością i pełnym mikroekosystemów. Wchodząc w jego progi, zamykam za sobą drzwi do cywilizowanego świata. Tu przenoszę się w czasie do powolnego życia w zgodzie z rytmem natury, tak jak żyli ludzie dawno temu. Mój stuletni dom otuliła jedna z takich stromych łąk, a szumiący w dole potok nie wpuszcza tu żadnych dźwięków, oprócz śpiewu ptaków i nawoływań saren i jeleni. Mój Beskid Sądecki jest najprzytulniejszym miejscem Polski. Natalia Starzyk

Fot:©KonradRogoziski

rzytulność to stan, do którego chcemy wracać - kojący, błogi i przyjemny. Zupełnie jak w domu ukochanej babci. Zanim usiądziemy w wygodnym fotelu, nasze stopy dotykają miękkiego dywanu z leśnego mchu i trawy. Zaraz potem wpadamy w puchate poduchy pokrytych mgłą beskidzkich pagórków. Rozsiadamy się i szukamy ciepłego koca, w którym zanurzamy palce jak w wełnie owiec pasących się na zboczach Jaworzyny i Kicarza. Kochane dłonie podają gorącą zupę, której ciepło rozlewa się w nas niczym Poprad – gładko, ale zdecydowanie. Nasyceni i ukojeni zamykamy oczy, wsłuchani w opowieść niczym w szmer źródeł mineralnych, bukowych lasów, skrzypienia wrót w dawnej cerkwi o smakowaniu Beskidu Sądeckiego wszystkimi zmysłami. Paulina Kurnyta-Ciapała

Fot.©PaulinaKurnyta- Ciapała

Beskidzie Sądeckim jesteś zewsząd otoczony, otulony wręcz górami. Skąd nie spojrzysz, po horyzont ciągną się łagodne, zielone wzgórza, zachwycające swoją miękkością. A widziałeś kiedyś puchaty dywan lasu bukowego w Paśmie Jaworzyny nad Rytrem? Chciałoby się na nim położyć i rozkoszować jego delikatną fakturą przypominający wielki brokuł! W skali mikro natomiast otuli Cię beskidzka łąka żyjąca wiosną swym brzęczącym i szczebioczącym mikroświatem. Wędruj, oddychaj, daj sie otulić Beskidowi Sądeckiemu.

Fot:©KonradRogoziski

Konrad Rogoziński

Axterazzapraszamynaskr‹conyprzegl»dgminnatereniekt‹rych wxcho‰bymałymkawałkuleDyBeskidS»decki,axjestichaD2! 1 15

GMINA KRYNICA-ZDR J Berest Polany Piorunka

Czyrna

Mochnaczka WyDna

Mochnaczka NiDna

Krynica-Zdr‹j Muszynka

Tylicz

WidokzJaworzynyKrynickiejnawsch‹d/Fot.©KonradRogoziski

Wojkowa PowroBnik

WidokzMalnikanaDolin˝Popradu/Fot.©KonradRogoziski

Jastrz˝bik

Muszyna

Dubne

Leluch‹w Zł ockie Szczawnik Andrzej‹wka

Milik Cegiest‹w Zdr‹j

GMINA MUSZYNA 16

GMINA RYTRO

Roztoka Ryterska Sucha Struga

Rytro

Obł azy Ryterskie Cyczan‹w

WidokzzamkunaDolin˝PopraduFot. / ©KonradRogoziski

WidokzwieDywidokowejnaRadziejowejFot. / ©KonradRogoziski

Zubrzyk Wierchomla Wielka Wierchomla Mał a Ł omnicaZdr‹j -

Piwniczna Zdr‹j Gł ˝bokie Kokuszka Mł od‹w

GMINA PIWNICZNA-ZDR J 17

GMINA SZCZAWNICA

Jaworki Szlachtowa

Szczawnica

WidokspodBac‹wkipodBere!nikiem/Fot.©KonradRogoziski

Przeł omDunajcawcentrumKro!cienkanadDunajcem/Fot.©KonradRogoziski

Kro!cienko n.Dunajcem Grywał d Hał uszowa

Tylka

Kro! nica

GMINA KRO CIENKO N. DUNAJCEM 18

GMINA OCHOTNICA DOLNA

OchotnicaDolna

Mł ynne

Ochotnica G‹rna Tylmanowa

WidokzwieDywidokowejnaKoziarzu/Fot.©KonradRogoziski

WidokznadJazowskanaDolin˝DunajcaFot. / ©KonradRogoziski

Obidza Brzyna ZabrzeD Zarzecze Maszkowice Jazowsko Kadcza Kicznia

Ł»cko

Ł azy Brzy skie SzczereD CzarnyPotok Czerniec Zagorzyn WolaPiskulina WolaKosnowa

GMINA Ł ”CKO 19

MIASTO NOWY S”CZ

NowyS»cz

WidoknaKotlin˝S»deck»/Fot.©WiktorBaron

WidokznadCeleBnikowejWielkiejnaDolin˝Dunajca/Fot.©KonradRogoziski Wola Krogulecka

Barcice Dolne

Barcice G‹rne My! lec

Popowice

StaryS»cz

Gabo Gabo Praczka

Goł kowice Dolne

Goł kowice G‹rne Ł azy Biegonickie Mostki Moszcznica WyDna

Skrudzina

Moszczenica NiDna

Przysietnica

GMINA STARY S”CZ 20

GMINA Ł ABOWA Barnowiec Czacz‹w

Skł adziste Uhry

Maciejowa

Ł abowiec

Ł abowa Kamianna Kot‹w Ł osie

Roztoka Wielka

Nowa Wie! KrzyD‹wka

CerkiewOpiekiBogurodzicywabowej Ł Fot. / ©KamilPaluszek

NadB»cz»Kunin»/Fot.©KonradRogoziski Homrzyska Frycowa Zł otne

Popardowa B»czaKunina

CeleBnikowa Wielka

Nawojowa CeleBnikowa Mał a

GMINA NAWOJOWA 21

AUTOPROMOCJA

Tekst: © Anna Abramek

#BeskidzkiSklep #BeskidSądecki #FotoObrazy

Najprzytulniejszy zakątek Polski w Twoim wnętrzu Zabierzemy Cię w wyjątkową podróż po Beskidzie Sądeckim. Nasze foto obrazy nadadzą twojemu wnętrzu niesamowity klimat i w jednej chwili pozwolą Ci przenieść się myślami w najprzytulniejszy zakątek Polski.

Beskidzkie fotoobrazy będą piękną dekoracją Twojego salonu, sypialni a nawet kuchni lub po prostu wyjątkowym prezentem.

Zajrzyj do Beskidzkiego Sklepu, wybierz obraz do swojego domu i zachwycaj się Beskidem już dziś. 23

FOTO - INS PIR AC JE -

DOBRA POGODA DLA FOTOGRAFA

#FotoInspiracje#Fotogra…a#ZjawiskaAtmosferyczne#Meteorologia#EfektHalo

Foto inspiracje "Dobra pogoda" dla fotografa

Tekst i zdjęcia: © Konrad Rogoziński

"EfektHalo"uchwyconywmiejscowo!ciMochnaczkaWyDna 25

FOTO - INS PIR AC JE -

DOBRA POGODA DLA FOTOGRAFA

DOBRA POGODA NIEJEDNO MA IMI . Zwłaszcza wx !wiecie fotograf‹w krajobrazowych ixpejzaDyst‹w. Wxnaszym rozumieniu dobra pogoda podk»temfotogra…itopogodazmienna,nieoczywi staixniepewna.Takiewarunkisprawiaj»,Dewxnasz» tw‹rczo!‰ wkrada si˝ element magii. Dla fotografa krajobrazuniemanicnudniejszegoniDbezchmurne, lazurowe niebo. Chyba De niebo szare, zasnute jed nolit»warstw»chmur. Uwarunkowaniaatmosferyczne DuDeamplitudydobowetemperatur,wilgotno!‰czy zmianyci!nieniaatmosferycznegotogł‹wneelemen typogodowe,nakt‹reczekamy.Dzi˝kinimnietylko wschodyixzachodyoxzłotychgodzinachs»wyj»tkowe. Czasami,wxokre!lonychporachdniaixroku,nawetgdy słocejestwxsamymzenicie( jakwxprzypadkuzdj˝‰ zimowychzxtegoartykułuzxuj˝ciemhalo)wida‰,jak niezwykłaixzaskakuj»cabywapogodawxBeskidach wxr‹Dnychporachdniaixroku.Tutajzawszeczekana nas ixna Was co! ciekawego, czasem trzeba jednak cierpliwo!ci, i..nosa, czy jak niekt‹rzy wol» - intuicji, kt‹ra‰wiczonalatamipotra…si˝przełoDy‰naefekty wx postaci pi˝knie uchwyconych zjawisk atmosfe rycznych. Zapraszamydoogl»dni˝ciagalerii!

Wspaniał yspektaklnaturyzchmuramizrodzajuAltocumulusnaMalnikunadMu 27

FOTO- INSPIRACJE-

DOBRA POGODA DLA FOTOGRAFA

WIELKIE MI HALO I SŁ UPY WIETLNE

Zjawiska zarezerwowane, jakby si˝ zdawało dla re - wxchmurachpierzastychpi˝trawysokiegocirros (jon‹w arktycznych, dalekiej Syberii, Laponii, Islandii tus)lubwemglelodowej.R‹Dnerodzajekryształ‹w czyGrenlandii,przyodpowiedniosilnymmrozie - lodowych, ixod kon…guracjaustawiewxatmosferzeixdr‹g powiedniejwilgotno!cipowietrzadaj»si˝uchwyci‰ optycznychwxkryształachsprawia,Dewyst˝puje- wie ixwxBeskidach! To wszystko za spraw» mikroskopij - le rodzaj‹w efekt‹w halo. wiatło rozszczepia si˝ nych, sze!ciok»tnych drobinek lodu zawieszonych wizualnienajedenlubkilkaokr˝g‹wlubp‹łokr˝g‹w wxpowietrzu działaj»cych jak pryzmaty załamuj»ce /łuk‹woxr‹Dnymstopniuixk»ciewidzenia. !wiatłowewn»trztychkryształ‹w,kt‹reznajduj»si˝

Wyr‹DniamyponiDszeformyhalo:

Halo2°

mał -( ehalo)kr»gnaniebieoxpromieniu k»towym2°

Kr»gparheliczny -poziomyokr»gprzechodz»cyprzez Sł oce

Łukokołozenitalny -t˝czowyłukponadSłocemwok‹ł Słocepoboczne(parhelion) -jasneobszarynaprzeci˝ zenitu ciukr˝guparhelicznegoixhalo Słupsłoneczny -pionowysłuppowyDejixponiDejSłoca 28

Łukstycznyixhaloopisane -łukinazewn»trzhalo zxbokuixnag‹rze

Słupy!wietlneb˝d»cejednymzwariant‹whaloobjawiaj»si˝natomiastjakokolumny!wiatławystrzeliw j»cewnieboniczymlasery.

SpektakularnyefekthalouchwyconywMochnaczceWyDnej 29

FOTO- INSPIRACJE-

Chmur y typu mammatsu 30

DOBRA POGODA DLA FOTOGRAFA

JESIENNEPRZEJCIEMAMMATUSY IxPODWJ NA T CZA

opadaj»cego deszczu lub deszczu ze !niegiem.- Mi nie?Nieminie?Czeka‰,bo!wiatłocorazlepsze,czy Tylicz. WyjeDdDaj»c pod g‹r˝ Ł an ( 7 2 4 m n. p. m) ucieka‰ przed nawał nic»? Pierwsze grudki !nieg wxpromieniach słoca, nic nie zwiastowało jakich! zxdeszczem odczuwalne na kurtce dał y odpowiedB, ixtrzebabyłosi˝ewakuowa‰wxstron˝zostawionego pogodowycheksces‹w.Dok»dsi˝dało,dojechałem grunt‹wk» samochodem, dalej zxbuta. Po drodze 2kmst»dauta. kilkana!cie ł adnych panoram na otaczaj»ce Tylicz wzg‹rza, gdzie! wxdolinie na poł udniowy- wsch‹dPodrodzezacz˝łotakintensywniela‰,Deschowałem miejscowo!‰ Muszynka, G‹ra LackowanajwyDszy ( si˝wxlesie,cobyłodobrympomysłemnaprzeczeka nie.Pominutach, 51 gdyniebozaci»gn˝łosi˝całkiem szczytBeskiduNiskiego)orazg‹raBusovnajwyDszy ( na czarno, pomy!lałem, De nic tu po mnie, ixpo proszczyt całego Beskidu Niskiego, po stronie - sł owac kiej). stutrzebasi˝jaknajszybciejdosta‰doauta.al . mnietkn˝łopoczekaj jeszczeminut, 5 pomy!lałem wiatł o coraz ł adniejsze, niskie, jesienne, pi˝knie ŁIxpod k»tem fotogra…cznym ixwraDe estetycznych atochybanajlepszadecyzjawxtymroku.Zreszt» rysuj»ce draperie pastwiskowych wzg‹rz..Ixnibył st»d ); nazdj˝ciuchmuryzxrodzaju ni zow»d, zza horyzontu, od strony Krynicy zacz˝ł y oceciesamiWidoczne wxbardzo szybkim tempie napł ywa‰ czarne chmu - mammatusorazpodw‹jnat˝czazrobiłymitendzie rzyska,axnaichkracachwyraBniebyłowida‰…rany dokumentnie!

FOTO- INSPIRACJE-

DOBRA POGODA DLA FOTOGRAFA

BESKIDZKI KOSMOS Niejestemastrofotografemixzdaj˝sobiespraw˝,De totrudnaixwymagaj»cadziedzinafotogra…i.Niemniej, chciałemspr‹bowa‰własnychsiłwykorzystuj»c-po siadanysprz˝tixwarunkiatmosferycznenategotypu nocneobserwacje.Udałemsi˝wxnajbardziej,zdajesi˝ osłoni˝teodsztucznychwiateł ! miejscananaszych terenach-nawzg‹rzanadmiejscowo!ci»Wojkowa. Był a peł nia sierpniowego ksi˝Dyca, zwana Peł ni» Jesiotr‹w,kt‹ranieułatwiałaobserwacji,poniewaD wypełniałanieboskłonspecy…cznymdlatejporyroku bladoD‹ł tym!wiatłem.JednakDeefektjakiuzyska łem wxdanych warunkach o!wietleniowych jest dla mnie zadowalaj»cy. Jednak samego wraDenia zxwewn˝trznychprzeDy‰do!wiadczaniakopułykosmosu nadgłow»niedasi˝zobrazowa‰Ł

FOTO- INSPIRACJE-

DOBRA POGODA DLA FOTOGRAFA

INWERSJA Nie moDna by‰ wsz˝dzie, zwł aszcza, gdy pogoda dla fotografa moDe rozpie! ci‰, aleŁod czego ma si˝koleg‹wpofachu.Podczastegozjawiska,kt‹re wxswojej fotogeniczno!ci było jednym zxnajbardziej spektakularnychwxnaszychbeskidachwxostatnich la tach,byłemakuratwxdolinie,wxKrynicyixzxzazdro!ci» obserwowałempocz»tektegozjawiskanakamerce zamontowanejnag‹rnejstacjiJaworzynyKrynickiej. Jaksi˝okazało,nag‹rzeszcz˝!liwieznajdowałsi˝ m‹jznajomypofachuweteran wschod‹wixzacho d‹w sł oca na Jaworzynie - Adam Olszowski. Jak potemopowiadałzapowiadał , osi˝znakomitewido wisko,alepochwilizeszłanamnieg˝stamgła.Na szcz˝!cie miałem ze sob» drona, co szybko wykorzystałem.Axefektami,wxpostacipi˝knychfotogra…i oraz…lmumoDemycieszy‰si˝wsp‹lnie. 34

Fot.i…lm©AdamOlszowski 35

PUNK T Y WIDOKOWE

- NA SĄDECCZYŹNIE

NAWOJOWA

5 4 B”CZ A KUNINA

1 WOL AKROGULECK A

3 SZCZ AWNICA

6 ANDRZEJ WKA

2 MUSZYNA

WI CEJ INFORMAC JI

Przygotowanie: Maria Kościelniak Tekst i zdjęcia: © Konrad Rogoziński

#PunktyWidokowe#WieDeWidokowe#PlatformyWidokowe

Punkty widokowe Na Sądecczyźnie #1

aki jest najlepszy punkt widokowy na Sądecczyźnie? Czy to ten najwyżej położony? Z najlepszym dojazdem? Ten, z którego możemy zaobserwować najdalsze dostrzegalne gołym okiem pasma górskie? Zapewne ilu turystów, tyle odpowiedzi. To bardzo subiektywna kwestia i inaczej do sprawy podejdzie fotograf polujący na wschody słońca i dalekie obserwacje, inaczej zaś niedzielny turysta z rodzinką z dziećmi.

Z pewnością najbardziej spektakularne zdają się być panoramy rozciągające się z wież i platform widokowych, w które Sądecczyzna obfituje. Nasze propozycje chcemy przedstawić przekrojowo, by każdy w zależności od potrzeb, kondycji i ulubionej formy mobilności mógł z nich skorzystać. Zapraszamy Was do nowego cyklu związanego ze sprawdzonymi i polecanymi przez naszą redakcję punktami widokowymi na Sądecczyźnie.

WieDeiplatformywidokowe

PlatformaWidokowalimakwBarcicach

BEZPŁ ATNE

M O C L . WJ A Z D U

PARKING

WieDaWidokowawOgrodachZmysł‹wwMuszynie

BEZPŁ ATNE

M O C L . WJ A Z D U

PARKING 300 M

PUNK T Y WIDOKOWE

- NA SĄDECCZYŹNIE

Naturalnepunktywidokowe

PodBere!nikiemwSzczawnicy

TYLKO 4X4

BEZPŁ ATNE

M O C L . WJ A Z D U

PARKING 400 M

Mi˝dzyB»cz»Kunin»,aCeleBnikow»Mał»

BEZPŁ ATNE

M O C L . WJ A Z D U

PARKING 300 M

Dlazmotoryzowanych

PunktwidokowynadNawojow»ul. - RuchuLudowego

BEZPŁ ATNE

M O C L . WJ A Z D U

PARKING

Mi˝dzymostkiwAndrzej‹wce

BEZPŁ ATNE

M O C L . WJ A Z D U

WydawnictwoKartogra…czne

Odkryj Beskid S»decki z mapami Compass

Pełna oferta na

www.compass.krakow.pl

Tekst: Dariusz Tryba Pomysłodawca projektu Trasy na Wczasy

Czy znasz to uczucie, gdy ktoś z rodziny lub znajomych zaprasza Cię do obejrzenia zdjęć ze swojego ostatniego wyjazdu? Wszystkich pięciuset zdjęć... Z podobnym przytłoczeniem informacjami możemy mieć do czynienia, gdy chcemy zaplanować własną wycieczkę. Setki wpisów blogowych, dziesiątki zdjęć, godziny nagrań, przez które trzeba się przebić, aby wyłuskać coś sensowego. W odpowiedzi na te trudności postanowiliśmy zbudować katalog gotowych pomysłów na wycieczki. Miejsce, w którym w wygodny sposób każdy potencjalny turysta może znaleźć coś dla siebie, wybrać interesujący go region lub bazę wypadową, dostosować trudność trasy czy czas przejścia, w efekcie otrzymując zestaw trafionych propozycji. Do współpracy zapraszamy ekspertów, którzy swoje tereny znają na wylot i mają je przemierzone wzdłuż i wszerz o każdej porze roku. Dzięki temu każda propozycja zawiera precyzyjny opis przejścia trasy, wskazane najważniejsze atrakcje, możliwości ułatwienia lub utrudnienia przejścia oraz praktyczne informacje na temat dojazdu, opłat lub spodziewanych warunków terenowych. Plan trasy opatrzony jest nie więcej niż czterema zdjęciami dla zachęty, a długość samego opisu nie przekracza dwóch stron tekstu. Dzięki współpracy z redakcją magazynu, który właśnie czytasz, wśród tras pojawiają się również propozycje z mniej lub bardziej oczywistych zakątków Beskidu Sądeckiego, które pozwolą Ci odkryć ten wyjątkowy region po raz pierwszy lub na nowo. Zapraszam na stronę trasynawczasy.pl!

Przepis na udaną wycieczkę wejdBnastron˝trasynawczasy.pl

wybierzinteresuj»cyCi˝region lubmiejscowo!‰,kt‹rab˝dzie Twoj»baz»wypadow»

dobierztras˝wedługpreferowanej długo!ci,trudno!ciorazinnych parametr‹w

ruszajwdrog˝icieszsi˝zudanej wyprawyprzyminimalnymczasie sp˝dzonymnajejplanowaniu

@trasynawczasy www.trasynawczasy.pl

MIEJSCA NIEZW YKŁ E -

GÓRA PARKOWA W KRYNICY-ZDROJU

#PKL #GóraParkowa #MiejscaNiezwykłe #KolejNaRetro

Tekst: © Maria Kościelniak Zdjęcia: © PKL Góra Parkowa

Miejsca niezwykłe Góra Parkowa w Krynicy-Zdroju

Kolej na retro! Wznosząca się na 742 m n.p.m. Góra Parkowa to serce uzdrowiska. To u jej stóp założono kilkaset lat temu miasto. To na jej zboczach, z których wypływają źródła wód mineralnych, 200 lat temu powstał Park Zdrojowy. To na nią, w 1937 r., poprowadzono pierwszą kolej linowo-terenową w Polsce! Miała służyć narciarzom i saneczkarzom. Wszak na Górze Parkowej, organizowano kiedyś mistrzostwa Świata i Europy w saneczkarstwie. Wagony kolei obchodzić będą w tym roku okrągłą rocznicę. Pomiędzy górną a dolną stacją kursują już 85 lat… i choć przemierzyły tę trasę niezliczoną ilość razy, wciąż znakomicie służą turystom. W ostatnim roku przeszły gruntowną renowację bazującą na jedynych archiwalnych fotografiach, udostępnionych przez archiwum fabryki producenta 42

Gangloff oraz na bazie egzemplarzy wagonów z lat 30’ znajdujących się w Muzeum Inżynierii w Krakowie, dzięki czemu zyskały nowy blask w stylu retro. Zmieniła się też stacja górna i dolna. Już po przejściu przez bramki biletowe na stacji dolnej turysta doświadczy podróży w czasie do Krynicy z lat 30’. W retro poczekalni, stworzono instalację multimedialną, której okna ukazują uzdrowisko sprzed blisko 85 lat..., a tam kuracjusze i turyści zmierzający do kolejki, mieszkańcy oferujący ówczesne smakołyki czy turystyczne usługi, postacie i zabawne scenki tworzą niezwykły klimat lat 30'. Kolejna niespodzianka czeka na turystów już na peronie… ale to pozostanie jeszcze tajemnicą. Stacja górna została przystosowana pod obustronną możliwość wsiadania/wysiadania, restauracja odzyskała swoje

tarasy, zarówno po stronie peronu, jak i od strony Pergoli. Nowa retro winda umożliwiła dostosowanie budynku dla osób poruszających się na wózkach. W Pergoli urządzono przeszkloną kawiarnię. Nawet w chłodne dni będzie można tam usiąść i delektować się aromatyczną kawą. Dziedziniec zyskał nową nawierzchnię oraz okrągłe schody prowadzące wprost na taras restauracji.

Rajskie ślizgawki i zjazd pontonowy Na Górze Parkowej nie zabraknie też znanych już dobrze atrakcji dla dzieci i osób szukających mocnych emocji! Od wiosny do późnej jesieni dostępne są kultowe rajskie ślizgawki i zjazd pontonowy. Dla najmłodszych odkrywców Góry Parkowej mamy łagodną, krętą falę, na której mogą bezpiecznie ślizgać się sami lub z dorosłymi, na przykład z dziadkami. Dla tych, którzy chcą poczuć wiatr we włosach i prawdziwe emocje proponujemy trasę kręty tunel i… kamikadze! Nazwa, mówi sama za siebie. Możecie spodziewać się na niej naprawdę szybkiej jazdy. Wielką frajdę, zarówno, małym, jak i dużym, sprawi zjazd na 130-metrowej zjeżdżalni pontonowej. Na obie atrakcje (w dowolnej konfiguracji) można wykupić karnet wieloprzejazdowy. 43

PROMOCJA PARTNERÓW

Family Care FamilyCare-Centrum ZdrowejRodziny

TURYSTYKA PIESZA TURYSTYKA KONNA

TURYSTYKA ROWEROWA

NARCIARSTWO ZJAZDOWE

SKITOURING

SNOWBOARD

SANKI KAJAKI

CAMPING YCWIARSTWO Ł

- PIWNICZNA - NAWOJOWA Tekst: © Konrad Rogoziński

AK T Y WNIE W BESKIDZIE - TR ASA PIESZ A

#trekking #Piwniczna-Zdrój #BączaKunina #Nawojowa #PasmoJaworzyny

#prawo

#BranżaTurystyczna

#online

#poradnik

#marketing

Trasa

any

e na

Propozycja trasy: © Konrad Rogoziński

Zdjęcia: © Konrad Rogoziński tekst przykładowy

Piwniczna - Nawojowa 00

0 4 Kr

yn ick

6 00

e nic a

5 00

500

40 0

70 0

822

700

70 0

600

60 0 60 0

700 70 0

7 80

800

80 0

700

1000

900

700

Przypór 887

Kopiec Uhryński 866

900

9 00

7 00

80 0

600 70 0

Kiczora 763

Hola 978

Lembarczek 917800

Kiczera 840

900

700

9 00

Parchowatka 1005

Łaziska 941 0

50 0

4 00

P op rad

600

500

70 0

700

50 0

10 00

500

700

7 00 00

0 4

00 8 00

10 0 0

5 0

0 100

800

0 70

Kiczera 848 0

0 70

1 000

Uhryń

800

900

800

700

0 10

8 00 70

Ośniko Wier 848

Peresliha 808

706

600

60 0

Schronisko PTTK na Hali Łabowskiej

Pop rad K ryni

Kicarz 704

Kobylarka 9 956

00 10

893

ŁomnicaZdrój

PiwnicznaZdrój

70 0

Czerszla 867

Czarci Wierch 1091

Chata Pod

Granice 715

1084 1045

8 00

6 00

Przypór 798

1037

Wierch (Łazek) 842

6 00

1182

50 0

sk a

10 Groniem 0 791 Groń 0 0 50 0 ©mapaturystyczna. pl|©autorzy OpenStreetMap 10 0 1001 Wielki Rogacz Miedzyradziejówki

80 0

688

400

0 Trześniowy

7 00

Dermanowski Wierch (Bystra) 562

600

900

963

Kokuszka

90 Kiczora 0 988

Groń 822

6 00

raj o b ra z o k Kra

Radziejowa 1100 1266

80 0

400

Głębokie

600

500

P o pradz ki P ar

Chata Kordowiec

Jaworzyny 1068

1207

700

1 000

6 00

Młodów

Pisana Hala 1044 00

Skała 778

5 00

Łabowiec

700

Góra Sokołowska 1028 1

Obłazy Ryterskie

60 0

8 Jaworzyna 00 Kornytowa 947 923 7

Jastrzębska 708 70 0

800

0 Sucha Struga

Barnowiec

90 0

Roztoka Ryterska

Zadnie 90 0Góry 968 966 800

70 0

Gałka 693

881

11 0 0

Schronisko "Cyrla"

8 00

0 50

600

800

Mokra 990

6 00

600

0 70

Góra Konieczna (Groń) 990

Bukowinki 1209

40 0

Rytro

6 00

800

0 70

Kanarkówka 5 671

7 00

90 0

700

4 00

9 00

00 Wdżary8 Wyżne 856

7 00

Grabowce 741

1038

ty Wierch 224

503

60 0

948

745

700

8 0 900

500

Złotne 70 0

0 50

Szcząb 703

783

600 0

189

4 00

Dzielnica 539

Cuprów 484

Składziste

Ostra 834

70 0

5 00

6 00

Popra d

400

500

40 0

Wola Krogulecka 614 400

Przysietnica

786 6

50 0

ów

Wysoki Groń 0 60 692

Łabowa

0 40

Nad 70 0 Garbem 781 7

600

5 00

Maciejowa

6 00

50 0

700

Barcice

60 0

krudzina

Wzgórze Korzęczkowskie 596

Czaczów

Homrzyska

400

Moszczenica Wyżna

500

Bącza-Kunina

60 0

Kozie Żebro 888

Toka 83

5 00

Żeleźnikowa Mała

8 00

70 0

600

500

Barcice Dolne

Sapieniec 450

400

Lejzówka 456

50 0

Sapalska Góra 831

774

Popowice

600

60649 0

Margoń Niżna 737

400

Frycowa

Majdan 0 499

0 50

40 0

Moszczenica Niżna

4 00

kowice olne

600

697 Kam

40 0

Mostki

Skalnik 669 50 0

0 70

Żeleźnikowa Wielka

Myślec

5 00

Popardowa

Nawojowa

B 60

600697

5 00

Poprad

Stary Sącz

ka an icz en

665

Łazy Biegonickie

Bacówka PTTK nad Wierchomlą

0 00

Czubakowska 1082

Region:BeskidSadecki,PasmoJaworzynyKrynickiej Przebieg:Piwniczna-Zdr‹j,JaworzynaKokuszczaska,NadGarbem,Nawojowa Charaktertrasy: Wjedn»stron˝

Sumapodej!‰/zej!‰:

Czasprzej!cia: ok.7h

Trudno!‰trasy: Umiarkowana

Długo!‰trasy: ok.20km

Szlaki: D‹łty,czerwony,zielony,niebieski

radycyjny sposób wędrowania skłania do planowania trasy tak, by iść jak najdłużej głównymi, przeważnie najbardziej widokowymi graniami i grzbietami pasm górskich. W Beskidach musimy trochę pokombinować. A my lubimy kombinować, wyszukiwać nowe, nieoczywiste propozycje tras, które odpowiednio zaplanowane dają zupełnie nowe możliwości poznawania mniej znanych rejonów, tych poza najbardziej utartymi szlakami.

Wariant naszej trasy obejmuje co prawda fragment jednej z najpopularniejszych tras w Beskidzie Sądeckim - grzbietem Pasma Jaworzyny - ale tylko w niewielkim stopniu. Reszta to piękne widokowe polany zarówno przy podejściu od strony Piwnicznej, jak i przy zejściu na stronę Bączej Kuniny i Nawojowej. Startujemy w naszej ulubionej formie: pierwszym pociągiem o 5:03 z Krynicy do Piwnicznej doliną Popradu. W lecie tę trasę przemierzycie już po wschodzie słońca, co dostarczy mnóstwa wrażeń widokowych, ponieważ ta trasa kolejowa uważana jest za jedną z najpiękniejszych w Polsce. Jesienią i zimą zaczynając w tych godzinach, wschód słońca spotka Was dopiero na szlaku, co też oczywiście ma swoje zalety. Po ok. 50 minutach docieramy do Piwnicznej, wysiadamy na klimatycznej, zabytkowej stacyjce w centrum miasta.

Ost˝pybeskidzkiegolasunadRytrem

ok.920m

Szukamy oznaczeń żółtego szlaku wiodącego do głównego grzbietu Pasma Jaworzyny, gdzie łączy się on z czerwonym szlakiem - zarazem fragmentem Głównego Szlaku Beskidzkiego. W pierwszym etapie trasy czekają nas dość wymagające podejścia, ale częste odpoczynki może idealnie połączyć z potrzebą ciągłego przystawania na podziwianie panoramy doliny Popradu znad Piwnicznej. Kolejna część trasy to klasyk - fragment Głównego Szlaku Beskidzkiego, gdzie przez godzinę poruszać się będziemy już na wysokościach ponad 1000 m n.p.m. Wędrówka wiedzie bukowym starodrzewiem, gdzie po prawej stronie mamy widok na Beskid Niski, zaś po lewej Pasmo Radziejowej. Raz po raz zalesienie jest rzadsze, co spowodowane jest głównie wiatrołomami. Mijamy najwyższe punkty na naszej trasie: Jaworzynę Kokuszczańską (1066 m) i Zadnie Góry (968 m). Przez następna godzinę będziemy stopniowo schodzić już szlakiem zielonym. To mniej ciekawy odcinek trasy, ale widoki po wyjściu z lasu pomiędzy Bączą Kuniną a Żeleźnikową wynagrodzą nam te trudy. Szerokie, rozłożyste polany oferują miejsca na biwak, zapewniając przepiękne, mało znane panoramy z widokiem na północną część Beskidu Niskiego oraz Kotlinę Sądecką. Moim zdaniem to jedne z najpiękniejszych, mimo, że nie najwyższych rejonów Beskidu Sądeckiego. Ostatnia godzina trasy to już zejście wsią aż do centrum Nawojowej, skąd łapiemy jednego z kilkudziesięciu busów jadących do Krynicy.

PanoramaKotlinyS»deckiejzNowymS»czemwdolinie

POWROŹNIK - CZARNA MŁAKA - MUSZYNA

AK T Y WNIE W BESKIDZIE - TR ASA PIESZ A -

#trekking #Powroźnik #Muszyna #PogórzePopradzkie #CzarnaMłaka

#prawo

#BranżaTurystyczna

#online

#poradnik

#marketing

Trasa WidokznadPowroBnikanacentrummiejscowo! ci Propozycja trasy: © Konrad Rogoziński Zdjęcia: © Konrad Rogoziński

tekst przykładowy

ln a

Powroźnik - Czarna Młaka - Muszyna 600

00 0 55

Powroźnik

500

650

6 00 65 700

700

650

60 0

Garby 830

65 0

600

rn a

Po dg ó

55 0

600

750

Podgórny 70 Po tok 0

5 00

Miczuły

Młaki

7 50

Józefa Piłsu dsk ie

Rusinów

Podgórn5 y50Potok

800

85 0

a pr

700

rod

650

Średni Wierch

Przechyby

80 0

550

70 0

4 50

70 0

łs u dskieg o

efa Pi

Jó z

Malnik 727

6 50

0 75

50 0

7 00

jow dro a

Aleja Z

Stadło

łyn

650

©mapaturystyczna.pl|©autorzyOpenStreetMap Sucha Góra 561

Zdr

ilcz

650

750

Po p

0 75

600

Borysów

0 80

Muszyna

wa ojo

Punkt widokowy

55 0

Wilcze

600

4 e ja50

Kondratówka

0 55

700

wa ojo Zd r

600 0

e P otok Wilcz

500

600

5 50

600

ld wa run

550

55 Ja

MUSZYNA

Sło

500

50 0

na cz ne

500

Sło

o Po t

500

a nd la

a ow

śc

Za Kościołem

ro d

45 0

eczn a

Tarnowskie

971

0 60

Mus zyn k

550

Szczerbak

Słon

Jasna

450

Po lna

6 00 500

55 0

500

Muszyna Zdrój

Jasna

60 0

Ja s

A leja Zdrojowa

a w po

a czn ne

i Stawsk a tok Po

Nowa

a sn

Zielona

Podnowińska

szy Mu

P ol n a

0 55

5 50

Jasn

450

d ra

ja Ale

Gumienko a

ﬁr

500

550

ze a mc

Zdrój

4 50

Podjastrzębik 55 0

Z az

wni k cza Sz

ezerwat as Lipowy brożyska

550

Kodziejówka 600

550

Koziejówka 636

50 0

Zazamcze

5 00

50 0

Majerz 612

50 0

Powroźnik

500

tok

Wielki Łazek 698

Kolonia

Foluszne

971

Muszynka

650

55 0

500

5 50

650

Złocki P o

60 0

55 0

Jastrzębska Góra 676

650

0 65

6 00

Złockie

Region:Pog‹rzePopradzkie,G‹ryLeluchowskie Przebieg:PowroBnik,CzarnaMłaka,CzarneGarby,Malnik,Muszyna Charaktertrasy: Wjedn»stron˝

Sumapodej!‰/zej!‰:

Czasprzej!cia: ok3,5h

Trudno!‰trasy: Łatwa

Długo!‰trasy: ok.9,5km

Szlaki: niebieski,D‹łty

rasa zaskakująca zarówno swoją oczywistością, jak i atrakcyjnością. Przejście z jednej wsi do miasteczka obok - łatwizna! Ale czy na pewno? Podejście pod Czarne Garby potrafi dać w kość, a my dla utrudnienia odbijemy dodatkowo z trasy do Czarnej Młaki - pięknego pomnika przyrody w samym środku lasu. Finiszujemy na Malniku, gdzie oglądamy jedną z najpiękniejszych panoram w Beskidzie Sądeckim.

ok.520m

bezpowrotnie… Miejsce to dodatkowo zostało wyposażone w leśne molo, przestrzeń do wypoczynku oraz tablice informacyjne. Wracamy na niebieski szlak i po około godzinie docieramy do zwornika szlaków - niebieskiego, którym przyszliśmy i żółtego, idącego z centrum Muszyny do samej Muszyny. Dla chętnych pojawiają się tutaj także i inne warianty przedłużenia trasy: do Wojkowej, Dubnego lub Leluchowa. Decydując się na któryś z tych wariantów, warto wcześniej dokładnie sprawdzić odjazdy busów, ponieważ kursy są bardzo rzadkie.

Początek naszej trasy to przystanek w Powroźniku przy szkole. Udajemy się w stronę perełki architektury naszego regionu - połemkowskiej cerkwi (obecnie kościół pw. Św. Jakuba). Dla chętnych zwiedzanie cerkwi wewnątrz - możliwe jest po wcześniejszym umówieniu się, a zwiedzanie My wybieramy żółty szlak w stronę Malnika - najbardziej odbywa się z licencjonowanym przewodnikiem. Dalej widokowej góry w Muszynie i okolicach. Na jej temat już podążamy za szlakiem niebieskim, który przez pierwszą pisałem i mógłbym jeszcze wiele pisać, poniewaz to moja godzinę wędrówki zapewni nam piękne widoki na dolinę “święta góra”. Pochodzę z Muszyny, więc odwiedzałem ją Muszynki oraz Kryniczanki. bardzo często i właśnie tutaj zaczęła się moja miłość do gór. Z Malnika do centrum Muszyny to już tylko 40 minut Mozolna wspinaczka wąskim wąwozem w leśnej gęstwi- drogi, natomiast do Krynicy wrócicie jednym z kilkudzienie Gór Leluchowskich to wspaniałe przeżycie. Ten frag- sięciu busów lub pociągiem. ment trasy jest zupełnie dziki, przywodzi na myśl głębokie Karpaty Ukraińskie czy Rumuńskie. W tych górach wciąż Wracając natomiast do tematu rozwoju infrastruktury nie ma żadnej infrastruktury turystycznej w stylu obiekty turystycznej, o którym pisaliśmy już w trzecim wydaniu noclegowe czy gastronomiczne. Wprawdzie w najbliższych naszego magazynu, to trzeba przyznać, że plany włodarzy latach to się zmieni, ale o tym później. gminy Muszyna na najbliższe miesiące i lata są spore. Planuje się budowę kolejki widokowej poprowadzonej z SuW połowie drogi między Powroźnikiem a Czarnymi Gar- chej Góry na muszyńskim Zapopradziu na szczyt Malnika. bami odbijamy niespodziewanie ostro w prawo, by po 10 Wcześniej postawiona ma być drewniana wieża widokowa. minutach dotrzeć do Czarnej Młaki. To górskie jezioro Wszystko to sprawi, że zapewne pojawią się pierwsze obiekosuwiskowe i zarazem schronienie wielu chronionych ty noclegowe i gastronomiczne. Czy to dobrze? Ja oceniam gatunków zwierząt i roślin, jak choćby traszki czy sala- te decyzje pozytywnie i kibicuję im, jednakże gdzie dwóch mandry. Powierzchnia jeziora niestety z roku na rok się Polaków, tam trzy opinie, więc już teraz rozgorzały spory zmniejsza, warto więc zobaczyć ten pomnik, nim zniknie na temat zasadności tej inwestycji.

WidokzMalnikanadMuszyn»naDolin˝PopraduiTatrywtle

SZCZAWNICA - PRZEHYBA - SZCZAWNICA

AK T Y WNIE W BESKIDZIE - TR ASA PIESZ A -

Tekst: © Konrad Rogoziński #trekking #Szczawnica #Przehyba #PasmoRadziejowej

#prawo

#BranżaTurystyczna

k s

Bac

ki na

Bere

#online

#poradnik

#marketing

Trasa

nikiem na

ieniny i Tatry

Propozycja trasy: © Wiktor Potok

Zdjęcia: © Konrad Rogoziński tekst przykładowy

Szczawnica - Przehyba - Szczawnica

80 0

1 00

800

1 00

80 0

800

8 00

800

600

700

90 0

9 00

800

600 60 0

70 0

500

80 0

600

Stary Wierch 840 00

wska

70 0

a j carek

razowy ajob

70 0

k Kr Par

dz k i opra

800

70 0

0 70

Szl

h ac

jec

Gabańka 829

500

Szlac htowska

Mokra 990

aS ef

Palenica 722

Świniarki 979

Schronisko 52na PTTK Orlica

Groń 687

9 00

0 80

6 00

Grajcarek

J óz

1 00

100

80 0

80 70 0 600

ow y

Bryjarka 60 6790

Rezerwat Nad Kotelniczym Potokiem 1 000

700

ra z

0 70

©mapaturystyczna.pl|©autorzy OpenStreetMap la 0 nik

Kiczora 1024

Gwoździanka 899 0

50 0 50

Bukowinki 1209 Pieniążna 1078

900

Kuni Wierch 982

0 80

SZCZAWNICA

G łó

900

700

Schronisko 00 PTTK pod7Bereśnikiem

0 1 10

9 00

60 0

rk K ra j

Złomisty Wierch 1224 90 0

100 0

7 00

Popradzk i Pa

900

5 00

50 0

0 90

600

70 0

Bereśnik 843

Złomisty Wierch (wierzchołek północny) 1189

100 0

Łysiny1 1052

8 00

Ciżowa 649

ówna

Wielka Przehyba 1191

90 0

Koszarki 900 930

Cieluszki 811

Biała 681 60

Czeremcha 1146 1

Kuśmierzowa 705

Wietrzne Dziu 1038

110 0

00 80 0

0 80

Kotelnica 847

700

11 0

11 00

Roztoka 1025

900

700

800

Czerteź 801

1 1 00

Schronisko PTTK na Przehybie

Mała Chrzanka 778

1150

1000

Czeremcha Zachodnia 1015

Jaworzyna 1128

700

Jaworzyca 7 738

1 00

0 90

808

1135

90 0

Groń 803

110 0 00 11

8 00

Przysłop 9 991

Wisielec 836

1 0 00

Kuba 888

Dzwonkówka 982

Skałka 1163

1141

10 0

800

967

Prehybka 699

Rokita 857

Krótka 896

Wyżne 1054

11 00

Zgrzypy 1124

10 00

90 0

Grań 827

Jasiennik 1128

0 1 00

90 0

9 00

70 0

80 0

1000

0 80

Kramarzówka 8 814

700

Spadzie 1058 00 11

Rezerwat Pusta Wielka

powiec 744

Jaworzyna 941

Bucznik 850

70 0

841

8 00

754

70 0

Region:BeskidS»decki/PasmoRadziejowej Przebieg:Szawnica-Przehyba-Szczawnica

Charaktertrasy: P˝tla

Sumapodej!‰/zej!‰:

Czasprzej!cia: 7:40godz.

Trudno!‰trasy: Umiarkowana

Długo!‰trasy: 2,7km

Szlaki: D‹łty,czerwony(GSB),niebieski

alownicza uzdrowiskowa miejscowość na granicy Beskidu Sądeckiego i Pienin, nad potokiem Grajcarek wpływającym nieopodal do Dunajca. Szczawnica swoją popularność zawdzięcza głównie wodom mineralnym, tzw. szczawom, które znane były tutaj już w średniowieczu. Jednak największy rozkwit uzdrowiska nastąpił w XIX w. za sprawą węgierskiej rodziny Szalayów. Szczawnica może pochwalić się różnorodnością szlaków turystycznych, ścieżek rowerowych czy też ogromną bazą noclegową. Do najbardziej popularnych atrakcji możemy zaliczyć wyjazd kolejką linową na Palenicę, spływ łodziami flisackimi, czy trasę rowerową wzdłuż przełomu Dunajca. Będąc w Szczawnicy, obowiązkowo należy odwiedzić także najstarsze miejsce uzdrowiska, tzw. Park Górny, który poprzez swoją stylową zabudowę stanowi zachwycającą wizytówkę tego miasta. Pomysłów na spędzenie czasu wolnego w Szczawnicy nie brakuje, a każdy kto tu przyjedzie, z pewnością znajdzie coś dla siebie, niezależnie od płci czy wieku.

Bryjarka, szczyt z charakterystycznym metalowym krzyżem, który wznosi się nad Szczawnicą, stanowi pod względem geologicznym bardzo interesujący punkt w Beskidzie Sądeckim. Jest zbudowana z magmowych, wylewnych skał wulkanicznych, tzw. pienińskich andezytów. Można przypuszczać, że Bryjarka jest wygasłym wulkanem sprzed wielu milionów lat. Co ciekawe, spod jej szczytu wypływa aż 7 źródeł wód mineralnych, a w latach 30. XX w. funkcjonował tu jeszcze kamieniołom. W okolicy zaś dominowały pola uprawne i łąki. Dziś Bryjarka jest już w większej części zalesiona, jednak wciąż jeszcze można natrafić tu na polany, z których rozciągają się piękne widoki na okoliczne szczyty. Bacówka pod Bereśnikiem im. Edwarda Moskały to niewielkie, ale za to bardzo przytulne schronisko powstałe w latach 80. XX w. po przebudowie starej góralskiej chaty. Można tu smacznie zjeść i odpocząć przed kolejnym podejściem w kierunku Przehyby, a także delektować się wspaniałymi widokami na Tatry i Małe Pieniny. Bacówka należy do miejsc bardzo chętnie odwiedzanych przez turystów przebywających w Szczawnicy. Przełęcz Przysłop to w szczególności widokowa polana łącząca dwie doliny Sopotnickiego i Obidzkiego potoku. To także niewielki przysiółek należący do Szczawnicy wraz z kilkoma niedużymi domostwami. Przełęcz posiada

142m

bogatą historię, związaną, niestety, z tragicznymi wydarzeniami z czasów II wojny światowej. To tutaj w 1944 r. niemieccy żołnierze podczas obławy zastrzelili 5 partyzantów Armii Krajowej z oddziału Wilk. Dziś miejsce to upamiętnia kamienny pomnik z biało-czerwoną flagą. Niegdyś z Jazowska przez przełęcz można było dojechać do Szczawnicy, obecnie skrót ten doskonale nadaje się na trasę rowerową.

Przehyba Niegdyś grzbiet Przehyby stanowiła rozległa hala pasterska zwana przez Rusinów z doliny Grajcarka Prehybą. Obecnie na hali, która w znacznie większej części uległa zalesieniu, znajduje się największe i najwyżej położone schronisko w Beskidzie Sądeckim. Oferuje ono aż 45 miejsc noclegowych, smaczną klasyczną kuchnię, a także przepiękne widoki na Tatry. Obok schroniska znajdziemy widokowy taras, ławeczki, na których możemy odpocząć, jak i również miejsce przygotowane do rozpalenia ogniska. Jako iż Przehyba znajduje się topograficznie w środku pasma Radziejowej, możemy tutaj dotrzeć m.in. ze Starego Sącza, Rytra, Piwnicznej lub z Krościenka. Daje nam to ogromne możliwości w zaplanowaniu ciekawej wycieczki i odkryciu nowych miejsc. Co ciekawe, możemy zawędrować tutaj nawet po asfaltowej drodze, która prowadzi z miejscowości Gaboń i jest w pełni udostępniona turystom. Trasa ta w szczególności sprawdzi się dla rodzin z dziećmi i dla rowerzystów. Wracając grzbietem Czeremchy do Szczawnicy, po drodze mijamy zabytkową kaplicę na Sewerynówce, wybudowaną jeszcze w latach przedwojennych dla kuracjuszy chorych na astmę, z pobliskiego sanatorium nauczycielskiego. Budynek sanatorium w czasie II wojny światowej stanowił dobry punkt noclegowy dla partyzantów ukrywających się w lasach Beskidu Sądeckiego. Niestety, w 1962 r., tuż po remoncie, budynek doszczętnie spłonął. Wodospad Zaskalnik to malowniczy 5-metrowy wodospad znajdujący się na Sopotnickim Potoku w szczawnickiej Sewerynówce (oddalony jedynie ok. 1 km od Parku Górnego w Szczawnicy). To miejsce wielu wycieczek pieszych i rowerowych z uwagi na dobry dojazd oraz na możliwość zrobienia rodzinnego pikniku. 53

SZCZAWNIK - BACÓWKA NAD WIERCHOMLA

AK T Y WNIE W BESKIDZIE - TR ASA PIESZ A -

#trekking #Szczawnik #BacówkaNadWierchomlą #PasmoJaworzyny

#BranżaTurystyczna

#prawo

#online

#poradnik

#marketing

Trasa i

Bac

ierc

str

Tatr

Propozycja trasy: © Wiktor Potok

Zdjęcia: © Konrad Rogoziński tekst przykładowy

Szczawnik - Bacówka nad Wierchomlą

Bacówka PTTK nad Wierchomlą

100 0

10 0 0

900

900 80 0

Wierchomla 00 Mała

0 70

Bukowa 1077

80 0

10 0 0

Schronisko PTTK Jaworzyna Krynicka

80 700

Wielka Bukowa 1104

1000

70 0

Jaworzyna Krynicka 1114

7 00

0 8 00

Bystry Wierch 821

8 00

600

60 0

600

70 0

Wierchomla Mała

60 0 ©mapaturystyczna. pl|©autorzyOpenStreetMap

600

0 60

Szc z

ln Po

6 00

60 0

700

6 00

7 00

Stawiska 664

Szczawna Góra 781

800

700

600

8 00

7 00

Palenica 807

8 00

0 80

600

800

90 0

7 00

0 80

0 90

9 00

800

8 00

Kotylniczy Wierch 1032

0 80

Liskowa 959

800

Jaworzynka 1001

Pusta Wielka 1061

Barnów Las 915

Wierch Zubrzy 860

90 0

10 0 0

Rezerwat Żebracze

900

800

90 0

Rezerwat Wierchomla

00 10

8 00

900

60 0

1000

800

60 0

70 0

90 0

1 000

omla lka

700

9 00

1000

0 50

80 0

a nka

hom l

"Bunior"

80 0

e rc hom la

8 00

100

60 0

7 00

800

W i erc

Mał a Wi

60 0

0 80

70 0

Drabiakówka 893

900

600

900

Czubakowska 1082

7 00 60 0

Przysłop 941

Runek 1080

60 0

0 90

900

Lembarczek 917

Kiczera 840 70

Okrągła 888 0 90

800

Rezerwat Lembarczek

Nowińska Góra

Region:BeskidS»decki/PasmoJaworzynyKrynickiej Przebieg:Szczawnik-Bac‹wkanadWierchoml» Charaktertrasy: Wjedn»stron˝

Sumapodej!‰/zej!‰:

Czasprzej!cia: 2:30godz

Trudno!‰trasy: Umiarkowana

Długo!‰trasy: 7,2km(wjedn»stron˝)

Szlaki: D‹łty,niebieski

zczawnik to połemkowska wioska w gminie Muszyna położona w południowej części pasma Jaworzyny Krynickiej. Nazwa miejscowości wywodzi się od leczniczych wód mineralnych, tzw. szczaw, które od wieków dawały ludziom orzeźwienie w upalne dni, a także pomagały na różne dolegliwości. Największym zabytkiem wsi jest drewniana cerkiew sw. Dymitra, przebudowana w 1841 r. z wcześniejszej XVIII-wiecznej. Stanowi nieodłączny element krajobrazu Polski południowo-wschodniej, a także jest ważną pamiątką po dawnych mieszkańcach tych ziem. Co ciekawe, około 100 m za cerkwią znajduje się źródło, z którego możemy napić się wody mineralnej, wspomnianej wcześniej szczawy. Szczawnik to też doskonałe miejsce do tego, by zaplanować kilka pętli pieszo-rowerowych. To znakomita informacja dla górołazów i rowerzystów odwiedzających ten zakątek Beskidu Sądeckiego. Przed nami jeden z najpiękniejszych szlaków turystycznych w Paśmie Jaworzyny Krynickiej z widokiem na Tatry, Pieniny i Pasmo Radziejowej. Odkryty, lekko sfalowany grzbiet łączący Pustą Wielką z bacówką nad Wierchomlą, ciągnie się na wysokości około 900 m n.p.m. w kierunku północno-wschodnim na długości około 4 km. 3/4 tego odcinka stanowią Wyżnie i Długie Młaki - rozległe polany położone na grani najdłuższego bocznego grzbietu

459m

Pasma Jaworzyny Krynickiej. Polany te są pozostałością ogromnych hal, na których niegdyś ludność łemkowska wypasała swoje owce i bydło. Tuż przy szlaku stoi kamienna kapliczka św. Huberta. Ostatnim punktem wycieczki jest bacówka PTTK nad Wierchomlą. To niewielkie górskie schronisko funkcjonujące już od 1978 r. za sprawą Stanisława Nowaka, sądeckiego działacza turystycznego, który zainicjował jego budowę. Schronisko powstało na bazie spichlerza, który przeniesiono tutaj ze wsi Złockie koło Muszyny, a następnie nieco rozbudowano. Warto zaznaczyć też, iż to jedno z kilkunastu schronisk turystyki kwalifikowanej, powstałych wedle zamysłu Edwarda Moskały. Zbudowane przede wszystkim dla doświadczonych wędrowców przemierzających górskie szlaki, chcących odkrywać ciekawe miejsca i cieszyć się spokojem okolicznych terenów. W bacówkach miała panować niezwykle ciepła i przytulna atmosfera, aby każdy turysta mógł poczuć się w nich jak we własnym domu. Ten domowy klimat został utrzymany po dziś dzień. Niewątpliwie bacówka w Wierchomli posiada swój niepowtarzalny urok i zarówno latem, jak i zimą tętni życiem. Wyborna kuchnia cieszy się ogromnym zainteresowaniem i warto tu przyjść chociażby na doskonałe pierogi z bryndzą, jednocześnie delektując się pięknym widokiem na Tatry. W zimie bardzo popularną tutaj atrakcją są kuligi, zakończone ogniskiem i dobrą zabawą.

WidokznadSzczawnikawstron˝Zł ockiegoiMuszyny 55

MUST HAVE - WYCIECZKI SKITUROWE PO BESKIDZKIE SĄDECKIM

AK T Y WNIE W BESKIDZIE -

Tekst: © Natalia Tomasiak

#Skitury#Poradnik#MustHave#Zima#BeskidS»decki

MUST HAVE Wycieczki skiturowe po Beskidzie Sądeckim

skiturach pisaliśmy już w naszym poprzednim zimowym wydaniu, gdzie mogliście zapoznać się m.in. z przykładowymi trasami skiturowymi po Beskidzie Sądeckim. Skitury cały czas mocno się rozwijają, a w poprzednim sezonie gdy wyciągi były zamknięte ze względu na pandemię tą formą aktywności zaczęło się interesować coraz więcej osób.

Poniżej przedstawiamy Wam listę rzeczy, którą warto zabrać na wycieczkę skiturową w Beskidach. Warto taką listę mieć zawsze pod ręką i przed każdym wyjściem weryfikować czy o czymś nie zapomnieliśmy. III WYDANIE MAGAZYNUOBS

UWAGA! Je!liniejeste!pewienswojegoprzygotowaniasprz˝towo-odzieDowegozawszemoDeszdopyta‰bardziej do!wiadczoneosoby.ImlepiejdobranaodzieDisprz˝ttymTwojawycieczkab˝dzieprzyjemniejsza. Zapraszamynapro…lenafacebookuorazinstagramie@skiturowa_krynica

ODZIEC Ubieramy się „na cebulkę”. Na podejściu zazwyczaj jest ciepło, więc mamy na sobie niewielką ilość rzeczy. Na zjazd trzeba się ubrać w ciepłą kurtkę, żeby nie zmarznąć.

-koszulkatermiczna -bluzatechniczna/polar -kurtkatypusoftshell -kurtkapuchowa -kurtkamembranowa typu ( gore-tex) -spodniesoftshellowe/gore-tex leginsy termiczne w( zaleDno!ciodtemperatury) -cienkiewysokieskarpetki r˝kawiczki dwie ( pary:cienkierazgrubenazjazd) -opaska -bandanatypubuff -czapka

SPRZ T/JEDZENIE -plecak najlepiej ( ok30l) kask -gogle/okulary -czoł‹wka apteczka -foliaNRC nał - adowanytelefonzapisany ( numerdosłuDb g‹rskichGOPR) -powerbank+kabeldoładowaniatelefonu -ta!malubplasterw( momenciegdybyklejna foceprzestałtrzyma‰moDeszj»przyklei‰do narty) wieczka/ !smar (kiedy!niegkleisi˝dofok, wartojeprzesmarowa‰) -jakie!batony,Deleenergetyczne,kanapka itp. -picie:termoszczym!ciepłymdopicialub co!chłodnego ok. ( 1lnapoju)

Z ALECANE

- drugakoszulkatermicznanazmian˝ - trzeciaparar˝kawiczek najlepiej ( typusoftshell) - zegareksportowy - plastry na otarcia mog» ( si˝ przyda‰, w szczeg‹lno!cije!liidzieszpierwszyraz) - mapa - druga para wysokich skarpet , je!li okazałoby si˝, De te kt‹re masz powoduj» otarcia lub s» inneproblemy,

AK T Y WNIE W BESKIDZIE -

SNOW FUN

Tekst i zdjęcia: © Michał Pustułka Freestyle World Piwniczna, Dorota Śmigowska Kozice Piwniczańskie

#SnowFun#KozicePiwniczaskie#FreestyleWorld#Zima

SnowFun Zabawa zimą zaczyna się latem

tolica Wszechświata nad Popradzkim Morzem

Piwniczna to nasza Stolica Wszechświata nad Popradzkim Morzem. To małe miasteczko w Beskidzie Sądeckim położone nad malowniczą rzeką Poprad między dwoma pasmami górskimi – Pasmem Radziejowej i Pasmem Jaworzyny. Jesteśmy jej mieszkańcami od zawsze i chociaż każdy z nas kocha podróżować i szwędać się po świecie, to zawsze uwielbiamy tu wracać. A dlaczego? Bo to nasze górskie podwórko daje nam ogromne możliwości sportowe i rekreacyjne, umiemy je tak wykorzystać, żeby mieć z niego radochę przez cały rok! Dlatego zapraszamy Was do naszego piwniczańskiego świata pasji i zajawek! 58

Nie ma nudy Jesteśmy ekipą, która tu na co dzień mieszka i żyje i ma się całkiem dobrze! Łączymy siły akrobatyczne i pomysłowość Doroty i Michała z Freestyle World Piwniczna, z górskimi zajawkami Kozic Piwniczańskich, czyli Doroty i Grześka. Razem nie potrafimy spokojnie usiedzieć na miejscu. Gdy nic się nie dzieje, to tak organizujemy czas, żeby się działo. Szczerze współczujemy tu młodym ludziom, którzy czekają na studia i emigrację do dużych miast, które oferują mnóstwo perspektyw i rozrywek. Ale zanim do tego dojdzie, muszą tu dorastać, sami urozmaicać sobie czas wolny i czekać na ten wyjazd. My na szczęście nie musimy tego robić, wykorzystujemy potencjał beskidzkich gór i objeżdżamy je na wszystkie możliwe sposoby. Mamy tu kilka secret freeridespotów, po których latamy zimą na nartach i snowboardzie, a pozostałą część roku – rowerem, no i nie tylko. Przez cały rok mamy ogromną radochę z tego, co tu robimy. Mimo tego, że nie mamy ulubionej pory roku (każdą wykorzystujemy, na ile natura nam pozwala), to jednak zima i śnieg mają specjalne miejsce w naszych sercach. Czekamy na tę magiczną część roku. Tylko to czekanie u nas wygląda trochę inaczej.

Przygotowanie trwa cały rok Staramy się tworzyć tu odpowiednie warunki do tego, że jak już spadnie ten długo wyczekiwany śnieg, to nie zaśpimy. Hasło „przygotowanie przedsezonowe” w internecie pojawia się często przed każdą zimą, ale my nie wiemy, kiedy mamy je umiejscowić. Zajmujemy się szkoleniami nie tylko w trakcie sezonu na stoku, ale działamy przez okrągły rok. To pozwala nam tworzyć dla dzieciaków i młodzieży freestyle’owy klub sportowy, czyli Freestyle World Piwniczna, który powstał z pasji do radosnego sportu, gór oraz pracy z dziećmi i młodzieżą. To świat nietradycyjnego sportu i różnorodnych aktywności fizycznych w odpowiednio do tego stworzonych i bezpiecznych warunkach. Wykorzystując teren Beskidu Sądeckiego oraz pobliskich gór słowackich, troszczymy się nie tylko o wszechstronny rozwój motoryczny, ale i doskonałą zabawę. Dbamy o lepszą siłę, szybkość, wytrzymałość, skoczność, koordynację ruchową, gibkość, równowagę i… zawsze pełen fun! Realizujemy sekcje sportowe: akrobatyczną, rowerową, rolkową, deskorolkową oraz narciarsko-snowboardową. Czyli regularne treningi przez cały rok, które pozwalają na stały rozwój w wybranej dyscyplinie oraz obozy sportowe letnie i zimowe, półkolonie i zielone szkoły.

A jak to jest z tą zimą? Dążymy do bycia najlepszymi narciarzami i snowboardzistami! Nie chcemy tylko potrafić się ścigać na tyczkach ani tylko umieć skakać na skoczniach. Dążymy do bycia riderem kompletnym! Czyli radzić sobie w każdych warunkach, na slalomie i gigancie, na skoczniach w snowparku czy w głębokim śniegu poza trasą. Dlatego nasze szkolenie 59

AK T Y WNIE W BESKIDZIE -

SNOW FUN

narciarskie i snowboardowe jest podzielone na odpowiednie bloki treningowe i w każdym z nich kładziemy nacisk na technikę i fun! Ale zima to nie tylko stoki narciarskie. Dookoła nas są same góry, a tam mnóstwo szlaków, które idealnie nadają się na zimowe spacery na nartach skitourowych. Zima na wysokości zaczyna się o wiele wcześniej i o wiele później kończy, trzeba więc to wykorzystywać. To jedyny czas w roku, gdzie zejścia są najprzyjemniejszą częścią pieszej wędrówki, bo można zjeżdżać.

Nie tylko narty i deska. Wszystko to uzupełniamy treningami akrobatycznymi na sali gimnastycznej, na której mamy wszystko, co potrzeba, żeby być dłużej w powietrzu, niż na ziemi ;) Szkolenie trampolinowe zapewnia lepszą zwinność, koordynację, siłę i wytrzymałość niezbędne do bezpiecznego trenowania umiejętności potrzebnych w narciarstwie freestyle’owym. Od pewnego czasu sportowcy ekstremalni używają w treningu także trampolin. Porównując narciarza skaczącego w halfpipe’ie do akrobaty skaczącego na trampolinie, łatwo zauważyć wiele podobieństw. Narciarz, wybijając się w powietrze przy użyciu śnieżnej rynny (halfpipe), zbliżona, jak w przypadku ślizgania się po poręczach w snowparku. Jazda na rolkach jest jedną z najlepszych aktywności fizycznych poza sezonem dla narciarzy, zarówno zjazdowych jak i freestyle’owych. Zapewnia wszechstronny rozwój motoryczny oraz harmonijny rozwój fizyczny. Poprawia się zdolność zachowania równowagi, rytmizacji ruchów, poczucia estetyki. Sprzyja rozwojowi koordynacji ruchowej oraz przygotowuje do uprawiania innych dyscyplin sportowych. Dlatego naszymi kolejnymi miejscami na treningi są skatepark nad Popradem i pumptrack na Nakle. Ciężko o bardziej malownicze miejsca, żeby móc sobie pojeździć na desce, rolkach czy hulajnodze i do tego zrobić dobry, wyczerpujący trening. uzyskuje energię, którą kieruje ku niebu, a potem wykonuje kombinacje salt i obrotów. Akrobata skacze z wysokości na siatkę trampolinową, której używa, aby przekierować swoją energię również ku niebu i... wykonuje kombinacje salt i obrotów. Dlatego nasze dzieciaki i młodzież uwielbiają akrobatykę i wykonują wiele powtórzeń na trampolinach, zanim to przełożą na śnieg. I to jest jedyna właściwa droga ;) Większość snowboardzistów i narciarzy przesiada się latem na deskorolkę lub rolki, na których mogą ćwiczyć podobne tricki jak zimą, tyle że na twardej nawierzchni lub przeszkodach wykonanych ze sklejki. Technika jazdy na rolkach jest o tyle zbliżona do narciarskiej, że obydwie nogi są rozdzielone, w odróżnieniu od snowboardu i deskorolki. Najazd na przeszkodę jest taki sam – frontalny. Umiejętność utrzymania równowagi na railu lub boxie jest również 60

Snow & Fun A jak już się trochę pomęczymy i wracamy ze skateparku albo pumptracka na naszych letnich półkoloniach, to kierujemy się prosto na lemoniadę i jedzonko do Gastro Travel mieszczącego się obok naszej bazy, czyli Rowerowej Doliny. To nasze miejsce spotkań na treningi, wypożyczalnia rowerów, serwis oraz miejsce, gdzie można napić się pysznej kawy, wypożyczyć fajny rower, pochodzić na slacklinie, spróbować swoich sił na trickboardzie albo po prostu pogadać i usiąść na leżaku nad Popradem. A jeśli tylko chcesz, możemy Cię zabrać na rower i pokazać fajne traski na rowerach enduro, ebike albo po prostu możesz sobie zabrać gravela i pojechać ścieżką Eurovelo do Muszyny wzdłuż Popradu lub w drugą stronę, np. na zamek do Rytra. Tras rowerowych z roku na rok przybywa i nieustannie są udoskonalane. Szlaki w górach przecinają się na milion sposobów, a zwiedzanie rowerem Beskidu Sądeckiego jest wyjątkowo przyjemną aktywnością. Trasę zawsze można wybrać odpowiednią do naszych możliwości fizycznych i kondycji. Od łatwych i krótkich, do długich i wymagających. Jesteśmy pewni, że każdy znajdzie tu odpowiednie ścieżki dla siebie. Nasza miłość do gór nie wyklucza jednak morza i sportów wodnych. Próbowaliśmy surfingu na morskich falach i wiemy, że jest to niezła zabawa. Dlatego też mamy tor skimboardowy, na którym bawimy się w „surferów znad Popradu” i latamy na deskach, może nie po falach, ale wpadnij popływać i zobaczysz, że będzie fun. Dodatkowo wykorzystujemy jeszcze naszą rzekę Poprad, która niczym Amazonka wije się między górami, do spływów na SUPie (Stand UpPaddle), czyli specjalnej desce z wiosłem lub kajakami. Rekreacja ta zapewnia nam adrenalinę na kilku ostrzejszych odcinkach tej górskiej rzeki, ale również relaks w jej spokojnej części i poznanie miejscowej fauny i flory. Można przyglądnąć się niesamowitej roślinności, lasom, urokliwej rzece, przy której mieszkają między innymi czaple i czarne bociany. I tak spędzamy sobie tutaj czas, w Piwnicznej-Zdroju, która mimo tego, że leży na końcu Polski, to dla nas jest centrum sportowego dowodzenia. Ograniczyć nas może tylko wyobraźnia.

www.freestyleworld.pl

www.kozicepiwniczanskie.pl www.rowerowadolina.pl

AK T Y WNIE W BESKIDZIE -

GRUPA PINGWINA

#GrupaPingwina#SłotwinyArena#WieDaWidokowa#Krynica-Zdr‹j Zdj˝cie:©KonradRogoziski

Grupa Pingwina Wyjątkowe miejsca na mapie Polski zimą i latem. Jeśli jeszcze ich nie znasz – przygotuj się na przygodę życia! Grupa Pingwina – wyjątkowe miejsca na mapie Polski zimą i latem.

wietne warunki narciarskie, doskonały serwis, najnowszej generacji wyciągi narciarskie, idealnie wyratrakowany sztruks, a do tego serdeczna, uprzejma obsługa: brzmi jak opis kurortu narciarskiego w Austrii lub we Włoszech, prawda? Nic podobnego! Tym razem chodzi o miejsca wyjątkowe na mapie Polski: całoroczne ośrodki narciarsko-rowerowe należące do Grupy Pingwina. 62

Inspiracją, która doprowadziła do powstania Grupy Pingwina, były masowe wyjazdy Polaków na narty w Alpy austriackie i włoskie – pojawił się pomysł, aby podobnie wysoką jakość stworzyć w Polsce. Wiadomo jednak było, że podstawą jest konieczność odtworzenia standardów obowiązujących w międzynarodowych kurortach.

Grupa Pingwina to alpejska jakość Z biegiem lat charakterystyczne, sympatyczne logo Grupy Pingwina stało się swego rodzaju znakiem jakości. W miarę poszerzania się grupy o kolejne ośrodki jasne się stało, że do Grupy Pingwina nie może należeć każdy ośrodek, który ma na to ochotę. Te, które znalazły się w tym elitarnym gronie, spełniają rygorystyczne wymagania. Po pierwsze dysponują wysoko kwalifikowaną, przeszkoloną załogą profesjonalistów. Dumą Grupy Pingwina jest indywidualne, serdeczne podejście do klientów, przy czym ambicją każdego z ośrodków jest stworzenie oferty dla całej rodziny: jeśli tata chce wyszaleć się na desce, dzieci w tym czasie mogą skorzystać ze Strefy Aktywnego Pingwina, gdzie pod okiem doświadczonych instruktorów, mogą bezpiecznie stawiać pierwsze kroki na nartach, korzystając ze specjalnie wyprofilowanego stoku zaopatrzonego w taśmowy wyciąg dla milusińskich. Z myślą o dzieciach i całych rodzinach w Czarnym Groniu urządzono Magiczny Ogród, zaś w Krynicy Zdrój i mazurskim Kurzętniku – niesamowite wieże widokowe skonstruowane przez podhalańskich cieśli z drewna akacjowego. Pomysłodawcą powołania Grupy Pingwina jest przede wszystkim pasjonat sportu, którego życiowym celem stało się zarażanie wszystkich wokół siebie niesłabnącą radością i zamiłowaniem do aktywności na świeżym powietrzu. Wykonawcami tej misji są świetni, kochający ten biznes ludzie. - Wzorce podpatrzone w Alpach i Dolomitach, a po części po prostu autentyczna potrzeba spowodowały, że chcieliśmy tchnąć życie w nasze ośrodki nie tylko w sezonie narciarskim, ale przez okrągły rok – mówi właściciel. – Zimą królują tu narciarze i snowboardziści, zaś latem – pasjonaci jazdy na rowerze, w tym także tej wyczynowej i ekstremalnej.

Tu sezon nigdy się nie kończy! Rytmowi sezonów sportowych podporządkowane jest życie każdego z ośrodków: wraz z nastaniem wiosny gromadzi się wodę opadową, aby zimą oddać ją przyrodzie w postaci

zamrożonych drobinek śniegu, konserwuje sprzęt, inwestuje w nowe atrakcje i udogodnienia. Zimą, kiedy rowerzyści chowają swe rowery do piwnicy i oddają do naostrzenia narty, nawet strony internetowe Grupy Pingwina zmieniają szatę. W ramach kolejnego sezonu zimowego do obsługi stoku wystawiono najnowszej generacji ratraki, a dla narciarzy wybudowano nowe wyciągi zaopatrzone w komfortowe kanapy – cały sprzęt został poddany drobiazgowemu przeglądowi i starannej konserwacji.

Znajdź nas na mapie! Ośrodki należące do Grupy Pingwina rozlokowały się w najbardziej strategicznych (czytaj: atrakcyjnych) rejonach górskich i nie tylko górskich. Matecznikiem Grupy Pingwina, w którym rozpoczął się rozwój Grupy, jest Czarny Groń – hotel i spa oraz olbrzymi kompleks sportowo-rozrywkowy w Rzykach, w Beskidzie Małym. W Beskidzie Śląskim, w Wiśle, na stromych zboczach szczytu Skolnity (co w gwarze miejscowych górali znaczy „skalisty”), rozlokował się ośrodek o tej samej nazwie. Kasina Ski w Kasinie Wielkiej to miejsce, z którego można podziwiać przepiękną panoramę Beskidu Wyspowego. Z kolei najbardziej na wschód wysunięty jest ośrodek Słotwiny Arena mieszczący się w Krynicy Zdrój. W tym gronie rodzynkiem jest Kurza Góra na Mazurach.

To klienci są najbardziej wyjątkowi! Zapytani o to, co jest najbardziej wyjątkowe w ośrodkach Grupy Pingwina, pracownicy zgodnie przyznają, że traktowanie klientów w sposób nie tylko profesjonalny, a serdeczny. – Wiemy, że przyjeżdżają tu spędzić swój urlop lub wakacje i że jest to dla nich czas wyjątkowy – mówi Janusz Tyszkowski, Prezes Zarządu ośrodka Skolnity. – Dlatego chcemy dać im w zamian poczucie wyjątkowości, aby czas spędzony z nami zapadł im głęboko w pamięć i w serce.

AK T Y WNIE W BESKIDZIE -

JAWORZYNA KRYNICKA

Tekst: © Maria Kościelniak Zdjęcia: © Konrad Rogoziński

#JaworzynaKrynicka#Gondola#PasmoJaworzyny#StacjaNarciarska#Zima

Jaworzyna Krynicka Najdłuższe trasy narciarskie i nowa platforma widokowa

aworzyna Krynicka wznosi się ponad Krynicą na wysokość 1114 m.n.p.m. To najwyższy szczyt w tej części Beskidu Sądeckiego. Wyjątkowy jest jednak także z kilku innych powodów. Zimą występuje tu mikroklimat podobny do alpejskiego, latem zaś zbocza góry są cudownie zielone. A na sam szczyt można dostać się już w 7 minut! Wszystko to za sprawą dostępnej dla turystów przez cały rok kolei gondolowej, która, właśnie w 7 minut, pokonuje trasę liczącą 2211 m i prawie 500 m przewyższenia. Wagoniki poruszają się z prędkością 5 m/s, ale prędkość nie przeszkadza w podziwianiu pięknych widoków. A kolej, pnąc się coraz to wyżej w górę, odsłania przed jej pasażerami coraz to piękniejsze panoramy.

Platforma widokowa Najpiękniej jest na samym szczycie. Jest częściowo odsłonięty, więc już z ziemi można podziwiać malownicze panoramy. W wakacje 2021 dla turystów przygotowano

coś więcej — platformę widokową znajdującą się na górnej stacji kolei. Miejsce niezwykłe, z którego rozpościerają się widoki na cztery strony świata. Widać stąd Beskid Sądecki i Niski, a nawet Pogórze Ciężkowickie. Widać Pieniny, słowackie Góry Czerchowskie, przy dobrej pogodzie można dostrzec Tatry z Gerlachem, a nawet i Bieszczady, także te ukraińskie. Platforma otwarta jest przez cały rok.

Zima na Jaworzynie Sezon zimowy na Jaworzynie zaczyna się przeważnie w połowie grudnia i trwa do końca marca. Można tu uprawiać narciarstwo zjazdowe, biegowe i snowboard korzystając z kolei gondolowej, kolei krzesełkowych oraz wyciągów orczykowych. Na stokach Jaworzyny wytyczono 8 tras zjazdowych o zróżnicowanym stopniu trudności łącznie liczących aż 10 km. Mamy tu także snowpark i trasę slalomową. Na zmarzniętych narciarzy, na szczycie, czeka bogata oferta gastronomiczna.

TURYSTYCZNYHIT!

PLATFORMA WIDOKOWA

360°

AK T Y WNIE W BESKIDZIE

- CZAS NA WAGĘ KILKUSET GRAMÓW - LYOFOOD

#Survival#PrzygodawBeskidzie#Lio…lizaty#Lyofood Tekst: © Tomasz Wolnik Zdjęcia: © Konrad Rogoziński Partner artykułu: LYOFOOD

Czas na wagę kilkuset gramów Żywność liofilizowana

ywność liofilizowana już jakiś czas temu bardzo odważ- bardzo lekka. Zapakowana jest w poręczną torebkę, która nie wdarła się do oferty wielu sklepów turystycznych równocześnie może posłużyć jako naczynie, z którego bęi nie tylko. Dla wielu z nas taki rodzaj posiłków może ko- dziemy spożywać posiłek. jarzyć się co najwyżej z chińskimi zupkami, co jest zdecydowanie dużym przekłamaniem. Można śmiało stwierdzić, Przygotowanie liofilizowanego dania jest proste i szybkie. że liofilizanty choroby wieku dziecięcego mają dawno za Wystarczy zagotować wodę, zalać wrzątkiem liofilizat i po sobą. Obecnie to najlepsze rozwiązanie dla himalaistów kilku minutach możemy podnieść morale, spożywając i alpinistów, które stało się dostępne dla każdego. Przyj- smaczne, ciepłe danie. rzyjmy się więc bliżej żywności liofilizowanej. Niewątpliwe plusy żywności liofilizowanej to: niska waga, Zazwyczaj sukces rodzi się w bólach. Podobnie było i w tym szybkość przygotowania, duży wybór dań (również weprzypadku. Żywność liofilizowana musiała już na wstępnie getariańskich), możliwość przygotowania niemal w każpokonać jeden zasadniczy mit i udowodnić, że jest czymś dych warunkach oraz – co według mnie jest bardzo ważne innym – lepszym niż znane od dawna chińskie zupki do- – możliwość zjedzenia ciepłego posiłku podczas wędrówki. stępne na marketowych półkach. Choć geneza powstania jest zbliżona, to jednak obecne liofilizaty to 100% pełno- Minusy? Największą przeszkodą może okazać się cena, ale wartościowe dania, które nie tylko smakują, ale są przede producent oferuje również tańszą linię produktów o nazwie wszystkim pożywne i niezwykle proste w przyrządzeniu. LYOBISTRO MENU. Sam produkt to kompletne danie, które w procesie obróbki zostało w zupełności pozbawione zawartości wody. Pol- Dla kogo? Dla każdego! Nie musisz być himalaistą. Tego ska firma LyoFood, wiodący producent na rynku, poszedł rodzaju żywność sprawdzi się podczas pokonywania szlao krok dalej, umieszczając w każdym opakowaniu specjalny ków długodystansowych, biwaków i survivalu. Tak napochłaniacz tlenu w formie niewielkiego woreczka, usuwa- prawdę sprawdzi się zawsze! Wszak każdy rodzaj wysiłku nego przed przyrządzeniem dania. Dzięki tym zabiegom sprowadza się do konieczności uzupełniania kalorii, a jeśli żywność zapakowana w zupełnej próżni i pozbawiona wody działamy w terenie, takie rozwiązanie jest bardzo proste. zachowuje świeżość przez wiele miesięcy i – co istotne – jest 66

PAMITAJ! 2

Cywno!‰ lio…lizowana moDe znaleB‰ si˝ wxnaszymWartoteDmie‰nauwadze,Deposiłkizwłaszczapod plecakuwxcharakterzezabezpieczeniaenergetycz - czasg‹rskichw˝dr‹wekpowinnyby‰urozmaicone. nego,spełniaj»cpodobn»rol˝jaktabliczkaczekola - Je!li tylko mamy tak» moDliwo!‰, warto korzysta‰ dy.Jednakpami˝tajmy,Debezwrz»cejwodysame zxofertyschronisk,przek»si‰tradycyjn»buł - k˝zxk lio…lizatywxniczymnamniepomog». bask»ixprzegryza‰owoce.

3 Cywno!‰lio…lizowanastanowi‰moDejeden zxnaszychposiłk‹wawaryjnych.

Najważniejsze na koniec – cieszcie się radością z wędrowania! Odkrywajcie i poznawajcie! Nowinki techniczne mają Wam w tym pomóc, ale nie powinny skupiać całej Waszej uwagi na sobie!

Wasz Beskidzki Bradiaga! 67

AK T Y WNIE W BESKIDZIE -

CZAS NA WAGĘ KILKUSET GRAMÓW - LYOFOOD

SZYBKI PRZEPIS NA GŁ D W TERENIE 1

Przygotujwrz»tek

3 Otw‹rzopakowanie iwyjmijzniego pochłaniacztlenu

4 Zalejzawarto!‰wrz»c»wod» idokładniezamieszaj

5 Zamknijopakowanie iodczekajminut 9

Delektujsi˝posiłkiem

Produktydotest‹w dostarczyłpolski producentlio…lizat‹w

WYŁ ”CZNIENATURALNESKŁ ADNI

IDEALNENAKACDEWARUNKI WYGODNEWUCY

CIU

5LATPRZYDATNOCI

Jesteś w RoweRaju! O

d kilku lat inwestycje w infrastrukturę rowerową w Małopolsce wyznaczają trendy dla całej Polski. Są również zauważane w wielu mediach branżowych na zachodzie Europy, która od dziesiątek lat jest wzorcem w tej dziedzinie. Inwestują duże miasta, małe miejscowości, całe gminy, i co najbardziej cieszy - jednostki samorządów we współpracy ze sobą. Wszystko razem dodatkowo w swoich projektach scala Urząd Marszałkowski województwa małopolskiego w Krakowie. To jego działania wyznaczają oś najdłuższych i najbardziej rozbudowanych sieci tras pod nazwą VeloMałopolska. Ponadto obecnie wdrażany jest projekt towarzyszący budowie tras VeloMałopolska pod nazwą Miejsca Przyjazne Rowerzystom w Małopolsce, który ma na celu certyfikacje wybranych obiektów pod kątem odpowiedniej jakości obsługi ruchu turystycznego w kontekście turystyki.

(tymczasowo) przez Krościenko nad Dunajcem, Tylmanową, by po chwili wskoczyć już na zupełnie odseparowane fragmenty w Zabrzeży, Łącku i Gołkowicach Dolnych aż po Stary Sącz, z którym w 2022 roku zostanie połączona w całości. W tym rejonie meandruje ona pięknymi, oddanymi niedawno do użytku kładkami pieszo-rowerowymi sfinansowanymi przez Urząd Marszałkowski. Poza tymi pięknymi, w większości asfaltowymi rowerostradami Beskid Sądecki oferuje nieskończone trasy terenowe zarówno MTB, singletracki, jak i łatwiejsze, rodzinne trasy wytyczone i oznaczone przez gminy. Dobrym tego przykładem jest Szlak Wód Mineralnych w Muszynie. Ponadto w wielu gminach inwestuje się w pump-tracki, miasteczka rowerowe i Bike-Parki z prawdziwego zdarzenia. Tu prym wiedzie zdecydowanie całoroczna stacja turystyczna Słotwiny Arena w Krynicy-Zdroju, która zimą gości przede wszystkim fanów sportów śnieżnych, a w miesiącach bezśnieżnych, poza spektakularną wieżą widokową, przyciąga właśnie profesjonalnym Bike-Parkiem.

Przez nasz region przebiega jedna z najważniejszych osi ruchu rowerowego: trasa w europejskim standardzie EuroVelo oznaczona numerem 11. Już teraz jest ona bardzo ważna dla turystyki rowerowej. Natomiast po spięciu wszystkich brakujących odcinków w dolinie Popradu będzie stanowić Wzmożony rowerowy ruch turystyczny w naszym regionie prawdziwą rowerostradę odseparowaną niemal w całości szczęśliwie został zauważony przez przedsiębiorstwa transod ruchu kołowego. W oparciu o część tej trasy poprowa- portowe, od tych państwowych organizujących dostępność dzono jedną z tras VeloMałopolska - VeloNatura, zwaną kolejową, przez przewoźników autobusowych po biura przez jej użytkowników znaczącym przydomkiem “El podróży organizujące wyprawy rowerowe dostosowane Poprado”. Obecnie wiedzie ona od ul. Kościuszki w Mu- zarówno do kondycji jak i specyfiki grupy. szynie po jej skrzyżowanie z drugą z małopolskich, certyfikowanych tras - słynną już VeloDunajec, a z którą łączy Wszystko to i wiele więcej poznasz dzięki naszemu “Więcej się w Starym Sączu. niż przewodnikowi - Rowerowy Beskid Sądecki”, którego wydanie zarówno w formie interaktywnego e-booka jak Kolejna, bardzo istotna arteria rowerowa wiedzie wzdłuż i drukowanej planujemy już na wiosnę 2022 r. W przedDunajca, przeskakując w jego Beskidzkiej części raz na pra- sprzedaży dostępny będzie już na początku 2022 r. wą, raz na lewą jego stronę. W Beskidzie Sądeckim zaczyna się ona w Szczawnicy i prowadzi częściowo drogą krajową Pozdrower!

Konrad Rogoziński

ROWEROW Y BESKID S”DECKI -

ENDURO W BLASKU KSIĘŻYCA

Tekst: © Maciej Iwan / Koło Południa Zdjęcie: © Paweł Mucha

#NocneJazdy#RowerowyBeskidS»decki#Aktywnie#TrasyRowerowe

Enduro w blasku księżyca Nie jest to tajemnicą, że nadeszły długie jesienno-zimowe wieczory, które przy niesprzyjającej aurze potrafią być bardzo depresyjne. To w jaki sposób je przeżyjemy zależy tylko od nas, dlatego musimy sobie odpowiedzieć na jedno ważne pytanie. Jaka jest najlepsza pora na rower? Każda!

esień i zima mają to do siebie, że jakiekolwiek rowerowe wypady po pracy w środku tygodnia lub wielogodzinne trasy w weekend wiążą się z jazdą po ciemku. Przypadkiem szczególnym jest nocne MTB. Wieczorna jazda w górach to dreszczyk emocji, dodatkowa adrenalina i jeszcze większe poczucie bliskości z naturą. Las pod osłoną nocy

staje się sceną, na której nasza wyobraźnia podpowiada historie rodem z filmów Hitchcocka. Atmosfery doprawiają złowieszcze cienie, szelest gałęzi i wyjące w tle wilki. Na szczęście cały strach to tylko wyobrażenia, a nocne harce mogą być ciekawą formą urozmaicającą „nudne” kolarskie życie. Wiele osób obawia się, że ciemność i szybkie zjazdy

w lesie nie idą ze sobą w parze. Są jednak pewne sposoby, dzięki którym górski „night ride” staje się przyjemny i komfortowy. Najważniejszym aspektem, o którym należy pamiętać, jest dobrze dobrane oświetlenie. Minimalną ilością światła, którą musi emitować nasza przednia lampka, jest ok. 1000 lumenów. Dopiero od tej wartości jazda po ciemku pomiędzy drzewami staje się bezpieczna. Ważne jest również umiejscowienie naszego źródła światła. Mocowanie jednej lampki na kierownicy powoduje, że podczas ostrych skrętów nie widzimy miejsca do którego jedziemy, a jedynie to, co znajduje się na wprost naszego roweru. W związku z tym najlepszym rozwiązaniem jest montaż kolejnej lampki, ale już na kasku. Dzięki temu zawsze doświetlamy ten punkt, na który patrzymy. To najbardziej optymalne

rozwiązanie. Poniżej znajdziecie kilka lampek, na które warto zwrócić uwagę. W nocnej jeździe pamiętać trzeba także o odpowiednim ubiorze. Po zachodzie słońca słupki rtęci na termometrach potrafią topnieć w oczach, dlatego do jazdy niezbędne będą ciepłe rękawiczki, kominiarka lub komin i kilka warstw odzieży, by móc sobie zapewnić komfort termiczny w każdych warunkach. Wszak nikt nie lubi jeździć z soplami lodu zamiast palców. Niska temperatura sprawia również, że pęd wiatru dużo szybciej niż zwykle wyciska z naszych oczu łzy, dlatego dobrze mieć ze sobą okulary lub gogle z bezbarwnymi szkłami. Pamiętajcie: jeśli dobrze przygotujecie się do nocnej jazdy, będziecie chcieli tylko więcej!!

Ciekawią Cię najlepsze ścieżki w Beskidzie Sądeckim, jazda w blasku księżyca, czy po prostu spektakularne krajobrazy? Koniecznie obejrzyj film, który zdobyl I miejsce w kategorii Najlepszy Film z Małopolski podczas Małopolska MTB Film Festival 2021

NAJLEPSZY SINGIEL BESKIDU SĄDECKIEGO

ROWEROW Y BESKID S”DECKI - TR ASA ROWEROWA -

Tekst: © Konrad Rogoziński #TrasyRowerowe #StarySącz #Przehyba #Szczawnica #Szczawnik #PasmoRadziejowej

#prawo

#BranżaTurystyczna

#online

#poradnik

#marketing

Trasa tekst przykładowy

rze

Propozycja trasy: © Maciej Iwan Zdjęcia: © Konrad Rogoziński

Najlepszy singiel Beskidu Sądeckiego

j ob

700

0 7

6 00

7 700

800

600

80 0

Wielka Przehyba 1191

700

00 10

90 0

8 00

Magorzyca 881 800

11 00

700

Góra Konieczna (Groń) 990

800

Schronisko PTTK na Przehybie

10 00

Kornytowa 0 923 80

900

11 0 0

70 0

1 000

10 0

1150

8 00

00 11

Gałka 693

700

8 00

10 0 0

Jaworzyna 1128

1100

700

0 80

90 0

0 60"Stary Kamieniołom" 60 0

Wietrzne Dziury 1038

800

60 0

70 0

1135

10 0

0 11 0

Zgrzypy 1124

Kuba 888

Kanarkówk 671

700

800

80 0

60 0

700

9 00

110 0

800

0 Wdżary Wyżne 80 856

90 0

00 10

Wyżne 1054

Skałka 1163

1141

©mapaturystyczna.pl|©autorzyOpenStreetMap

800

7 00

800

0 10

900

Jasiennik 1128

10 0

700

Grabowce 741

1000

00 0

70 0 700

0 90

7 00

8 00

80 0

Spadzie 10 105800

90 0

9 00

6 00

0 70

Będzikówka 972

Jaworzyna 941

800

0 80

Pop r adz ki Park K rajo b

600

500

7 00

700

0 80

70 0

6 00

900

Krótka Rokita 857 896

500

7 00

600

Tokarnia 728

5 00

0 60

6 00

Bucznik 850

Cuprów 484

60 0

6 00

720

70 0

8 00 0

razow y

600

0 a ki Park K r P opradz

0 60

an ajd 50

Krajobraz o w y

50 0

500

60 0

50 0

500

50 0

0 40

P ki dz

Rozrywki

500

0 60

Obidza

40 0

60 0

Labiland – Kumorców Rodzinny Park 500

500

4 00

639

5 00

4 00

400

40 0

Skrudzina

40 0

Moszczenica Wyżna

400

Łazy 485

Przewoźnikówka 00 454 4

Jaworzyna 947

Region:PasmoRadziejowej-BeskidS»decki Przebieg:Szczawnik-Szczawnica-Przehyba-StaryS»cz Trudno!‰trasy: !rednio-zaawansowane,za awansowaneMTB,wymaganyrowerg‹rski

Charaktertrasy: P˝tla Czasprzejazdu: ok.2,5-3hszybkimtempem zx30minodpoczynkiemwxschronisku

Szlaki:drogagospodarczazGabonianaPrze -

Długo!‰trasy: ok.20km

Rytra-D‹łtyszlakzRozdroDapodWielk»

hyb˝-niebieskiszlakzPrzehybywkierunku Przehyb»doStaregoS»cza-nieoznakowana

Sumapodjazd‹w/zjazd‹w:

ok.850m

ie od dziś wiadomo, że Beskid Sądecki to najlepszy ze wszystkich Beskidów (piszę to, oczywiście, jako lokalny patriota). A co, jeśli dodamy do tego jeden z najtrudniejszych podjazdów szosowych w Polsce, najlepszy naturalny singiel na Sądecczyźnie, spektakularne widoki na Tatry, pyszną szarlotkę i sekretną ścieżkę enduro? Zaciekawieni? Mowa o sztandarowym żółtym szlaku z Przehyby do Starego Sącza oraz singlu Secret FR! Przed Wami najlepsza 20-kilometrowa pętla enduro, o jakiej nawet nie śniliście. Nasz podbój Pasma Radziejowej rozpoczynamy na darmowym parkingu pod Kaplicą Św. Franciszka w Skrudzinie. To stąd zaczniemy podjazd i to tutaj zjedziemy bezpośrednio z sekretnego singla. No właśnie, podjazd… Przed nami niełatwy orzech do zgryzienia, ponieważ 10-kilometrowa asfaltowa droga ze Skrudziny do schroniska na Przehybie plasuje się na czwartym miejscu w rankingu najtrudniejszych podjazdów w kraju. Maksymalne nachylenie w niektórych miejscach sięga nawet 16%. To dobry moment na przemyślenia egzystencjalne i pobycie z samym sobą. Na szczęście “rozgrzewka” przed zjazdem przebiega w przyjemnych okolicznościach przyrody, ponieważ tylko pierwsze 2,5 km prowadzi po drodze publicznej. Pozostała część jest zagrodzona szlabanem i oznaczona zakazem wjazdu dla pojazdów mechanicznych, dzięki czemu będziemy mieli szansę wsłuchać się w szum urokliwego potoku Jaworzynka. Po ok. 6,5 km dojeżdżamy do dolnej stacji dawnej kolejki towarowej na Przehybę. W tym miejscu warto zrobić odpoczynek, choć… zgodnie ze sztuką odpoczynek powinniśmy zrobić tylko jeden i to na samej górze w schronisku! Pamiętajcie, nie ma miękkiej gry! Po ok. 1-1,5 h podjazdu zza drzew wyłania się rakieta, czyli inaczej przekaźnik na szczycie Małej Przehyby (1155 m

n.p.m.), co oznacza, że osiągnęliśmy nasz cel. Dojeżdżamy do schroniska na Przehybie, w którym wita nas ciepły posiłek, pierwszorzędny napitek, widok na Tatry z tarasu i najbardziej milusiński pies Beskidów - Bambi. Chwila odpoczynku i ruszamy dalej! Wjeżdżamy na niebieski szlak w kierunku Rytra. Po lewej stronie mijamy Przehybę, na której znajduje się lądowisko dla helikoptera. Stąd też rozpościera się piękny widok na całą Kotlinę Sądecką (warto zboczyć na chwilę). Kawałek dalej dojeżdżamy do Rozdroża pod Wielką Przehybą. To tutaj zaczyna się legendarny żółty szlak do Starego Sącza. Kierujemy się teraz żółto-niebieskimi oznaczeniami, aż do Rozdroża Zwornik (1133 m n.p.m.). Tu ścieżki rozdzielają się. Na prawo biegnie niebieski szlak do Rytra, a na lewo prowadzi nasz singiel. Teraz czeka nas już tylko 8 km soczystego zjazdu po wąskiej ścieżce z kanadyjskim rodowodem. Musimy jednak pamiętać, że to szlak pieszy, dlatego podczas zjazdu trzeba zachować szczególną ostrożność. Ostatnie 2 km zjazdu to nieoznaczony singiel Secret FR. By na niego odbić, trzeba skręcić w lewo z żółtego szlaku po ok. 6 km. Najlepiej posiłkować się plikiem GPX, który możecie pobrać z linku pod filmem na Youtube “Żółty szlak z Przehyby i singiel Secrety FR. Jak zaplanować najlepszą pętlę? Cały przejazd!” (link: https://www.youtube.com/ watch?v=-mzrhj-D_Yc) lub aplikacją Trailforks, na której zaznaczone są wszystkie dzikie ścieżki. Po zjechaniu z sekretnej ścieżki docieramy do asfaltu, który prowadzi nas prosto do do miejsca startu, czyli parkingu pod Kaplicą Św. Franciszka w Skrudzinie. Życzymy udanej przygody!

DWA BRZEGI POPRADU

ROWEROW Y BESKID S”DECKI - TR ASA ROWEROWA -

Tekst: © Konrad Rogoziński #TrasyRowerowe #Muszyna #PiwnicznaZdrój #Żegiestów-Zdrój

#prawo

#BranżaTurystyczna

#online

#poradnik

#marketing

Trasa tekst przykładowy Propozycja trasy: © Patrycja Furca Zdjęcia: © Konrad Rogoziński, Patrycja Furca

Dwa brzegi Popradu 00

700

8 00

6 00

70 0

800

80 0

6 00

60 0

700 7

5 00

60 0

Garb 830 70 0

Średni Wierch 723 500

600 500

50 0

5 00

60 0

700

5 00

Sucha Góra 561

y ow

a zk

Malnik 727

60 0

50 0

7 00

6 00

k z yn Mus

po Li

Mikowa 638

d pra

700

60 0

500

0 60

500

700

70 0

4 7 00

800

6 00

50 6 00 500

600

5 00

40 0

5 0

4 00

70 0

10 00

70 0

50 0

Wier

60 0

kK r 00

600

7 00

0 50

800

0 1 00

70 0

80 0

Jastrzębska Góra 676

5 00

Muszyna

612

raj o kK

d Pop ra

5 00

Popradz ki Pa r 500

5 00

Široký vrch 885

0 50

Zapała 639

Andrzejówka Malý Lipník

Wielki Łazek 698 0

Koziejówka 636

G r u n wa

Łysówka 617

5 00

7 00

Milik

5 00

492

585 Pietrusina 647

Smereczyny 693

Nowińska Góra 710 6 00

Kiczera 561

Sliboň 789

©mapaturystyczna. pl|©autorzy OpenStreetMap 0 Okrúhla 7

6 00

Jastrzębik

Złockie

70 0

Oltárik 485 0

Szczawna Góra 781

600

60 0Szczawnik

Skałka 769

Poprad

800

0 50

0 60

70 0

687 Stawiska 759 70 0

6 00

0 60

60 0

6 00

Góra K 8

Palenica 807

971

Črchľa

Bystry Wierch 821

0 60

0 70

70 0

Stawiska 664

y ow az

Sulín

50 0

6 00

7 00

80 0

50 rk Kra job Żegiestów i Pa r dzk 5 0 p ra

Poloma

6 00

7 00

Hraničné

Soľovka 828

70 0

60 0

Wierch 605

500

60 0

9 00

Trzy Kopce 725

809

800

9 00

Zubrzyk

700

563

5 00

Kotylniczy Wierch 1032

90 0

0 80

700

Wierch Zubrzy 860

Liskowa 00 9959

80 0

500

700

1001

Barnów Las 915

80 0

900

Pusta Wielka 1061

Rąbaniska 786 807

40 0

Vysoký0grúň 660

0 60

800

700

Lenivý vrch

Žľabina

900

Petríkov vrch 932

0 90

Po pra d

90 0

70 0

700

Magóry"

60 0

900

Schronisko PTTK Jaworzyna Krynicka

Wielka Bukowa 1104

800

Koc

Drabiakówka 8 893

1 000

Bukowa 1077

60 0

Jaworzynka 899

80 0

90 0

Wierchomla Wielka

Drapa 71700

y ni c ka

k lan

o ch

Bacówka PTTK nad Wierchomlą

Wierchomla Mała

Przysłop 941

Czubakowska 1082

8 00

9 00

7 00

600

0 70

Mníšek nad 50 Popradom

p8 Po 0 0

700

ar iP

0 40

Okrągła 888

Lembarczek 917

Kiczera 840

Kiczora 763

806

6 00

d ra

0 50

50 0

0 70 z k

400

azo w y br ajo

100 0

900

Kicarz 704

959 8

600

icka

ryn

Mały Kicarz K

50 0

706

5 00

600

ŁomnicaZdrój 700

prad Po

Przypór 887

800

5 00

0 40

50 0

600

PiwnicznaZdrój

Chata Pod Groniem

791

893 0

700

50 0

6 00

70 0

80 0

sk a

y 874

Parchowatka 1005

Granice 715

60 0

k Kra

562

Region:DolinaPopradu,BeskidS»decki,ubovnianskavrchovina Przebieg:Muszyna-Cegiest‹w-Sulin-Mniszek-Piwniczna-Cegiest‹w-Muszyna

Charaktertrasy: P˝tla

Trudno!‰trasy: Łatwa

Czas przejazdu:ok. 3/4h dla pocz»tkuj»cych, bezodpoczynkuwxjedn»ixdrug»stron˝

wxGminieMuszynaixKarpackiSzlak-Rowe

Długo!‰trasy: ok.64km Sumapodjazd‹w/zjazd‹w:

Szlaki:fragmentSzlakuW‹dMineralnych rowyDrogaasfaltowaixprzejazdprzezmost

ok.391m

a rowerze jesteś niczym w środku filmu. Stanowisz jego istotną część i chłoniesz świat i wszystkie doznania wokół. Czujesz każdą zmianę terenu, strukturę drogi, kierunek wiatru, nieustannie zmieniającą się pogodę. Chłoniesz Beskid, a Beskid pochłania Ciebie. Jeśli więc naprawdę chcesz doświadczyć świata, wsiądź na rower i wzdłuż wstęgi Popradu pędź przed siebie zarówno po polskiej, jak i po słowackiej stronie.

Naszą wycieczkę rozpoczynamy w Muszynie przy ujęciu wody mineralnej Anna, gdzie warto uzupełnić bidony. Przy okazji dobrze też jest sprawdzić rower przy stacji naprawczej, jaka się tu znajduje.

wxZegiestowie

pierwszą prowizoryczną pijalnię. Niegdyś miejsce to stanowiło centrum wypoczynku sanatoryjnego. Dziś powoli dźwiga się z ruin i wraca do swojej świetności. Z Żegiestowa transgraniczną kładką na Popradzie przedostajemy się na słowacką stronę, aby bezpiecznie (i z dala od ruchu ulicznego!) dotrzeć do Piwnicznej-Zdroju. Wygodną drogą rowerową jedziemy aż do zaprzyjaźnionego Amfiteatru, gdzie regenerujemy siły u boku Jana Pawła II. To miejsce szczególnie przyjazne strudzonym rowerzystom - z dostępem do ciepłej wody, z możliwością zrobienia kawy lub herbaty. Są tu również toalety.

Później kierujemy się do Żegiestowa, gdzie można zwiedzić zabytkowy kościół (1907 r.), którego patronką została św. Kinga, opiekunka Ziemi Sądeckiej.

Po regeneracji w drogę powrotną do Muszyny ruszamy polską stroną Popradu. Po drodze towarzyszą nam lasy Popradzkiego Parku Krajobrazowego, a przy wjeździe do Muszyny odwiedzić możemy także rezerwat Las Lipowy W głębi parku, za Domem Zdrojowym, znajduje się nowo Obrożyska. To jeden z pierwszych rezerwatów powstałych odrestaurowana pijalnia wody mineralnej. Nazwa tutej- w niepodległej Polsce. Interesujący jest o każdej porze roku. szego źródła pochodzi od imienia starosądeczanki, Anny W rezerwacie poza ciekawą florą można zaobserwować takSobańskiej, żony Ignacego Medweckiego. Na polecenie że i beskidzką faunę: sarnę, lisa, borsuka, dzika oraz liczne Medweckiego nad źródłem zbudowano altanę i otwarto gatunki ptaków i owadów.

ROWEROW Y BESKID S”DECKI -

VELOMAPA I VELOMAŁOPOLSKA

#VeloMapa#RowerowyBeskidS»decki#Rowery#VeloMałopolska

elomapa System interaktywnych map rowerowych

https://velomapa.pl

elomapa powstała w celu zaprezentowania szlaków i wydarzeń rowerowych w prosty i przejrzysty sposób na zbiorczych, interaktywnych mapach. Dzięki temu możemy znaleźć inspiracje i zaplanować rowerowe przygody. W internecie jest wiele informacji o trasach rowerowych jednak są one rozproszone w różnych miejscach. Dodatkowo opisy szlaków często nie zawierają interaktywnej mapy ani śladów GPX do pobrania. Głównym naszym celem jest stworzenie interaktywnego katalogu wszystkich szlaków i imprez rowerowych w Polsce. Chcielibyśmy, żeby były one opisane, zawierały przydatne i praktyczne informacje oraz zdjęcia. Dla każdego szlaku jest dostępny plik GPX, który można wgrać do swojej ulubionej nawigacji. Pojedynczy zespół nie jest w stanie sam tego dokonać. Szczególnie tak mały jak zespół Velomapy. Do zrealizowania tego celu potrzebujemy pomocy społeczności rowerzystów, organizatorów zawodów, lokalnych organizacji turystycznych oraz samorządów. Na szczęście coraz więcej osób i takich organizacji deklaruje pomoc i chęć współpracy. Już teraz wiele rowerzystów z całej Polski wspiera rozbudowę i aktualizowanie informacji dostępnych na Velomapie. 78

Projekt jest tworzony przy wsparciu wielu różnych osób, jednak głównym pomysłodawcą i twórcą jestem ja, Kacper Goliński. Mieszkam w Gdańsku i na co dzień pracuję zdalnie jako programista dla firmy zagranicznej. Przygodę z rowerami zacząłem dobre kilka lat temu, pod koniec moich studiów. Zaczęło się od tygodniowego wyjazdu z sakwami do Czech a moim najdłuższym wyjazdem rowerowym była wycieczka po Ameryce Środkowej, od Cancun w Meksyku aż do Panamy.

Velomałopolska

JarosławTaraski

Bloger, dziennikarz, a przede wszystkim zapalony rowerzysta, kt‹ry małopolskie drogi, !cieDki i tra roweroweobjeDdDaod‰wier‰wieku.Ambasadortury stykirowerowejwregionie,ekspertrowerowy,aktyw niewspieraj»cydziałaniaUrz˝duMarszałkowskieg Wojew‹dztwaMałopolskiego,jednosteksamorz»du terytorialnegoorazstowarzyszerowerowych.Od - kil kulatprowadzikanał ywsocialmediachdedykowane VeloMałopolska.

arówno specjalne przeprowadzane pomiary, jak i to codzienne obserwacje udowadniają jedno - budowa porządnych, nowych tras w ramach VeloMałopolska przyczyniła się do znacznego wzrostu liczby rowerzystów kręcących po Małopolsce, stając się przy okazji ważną gałęzią turystyki.

fb.com/velomalopolska instagram.com/velomalopolska

Niesamowicie cieszy, że projekt cały czas rozwija i jest kołem napędowym kolejnych inwestycji, jaki i całego środowiska rowerowego. Zachęcamy gorąco do śledzenia profilów fb.com/velomalopolska oraz instagram.com/velomalopolska, z których dowiecie się na bieżąco i z pierwszej ręki gdzie powstają nowe trasy, na jakich imprezach czy wyścigu będzie można rozkręcić nogę oraz znajdziecie rekomendacje najlepszych wycieczek rowerowych po Małopolsce. Profile prowadzone są właśnie przez Jarosława Tarańskiego, który śledzi rozwój projektu VeloMałopolska od powstania jego pierwszych odcinków. 79

Okładka RBS

PrzedsprzedaD juDniebawem!

w Krynicy-Zdroju

PO SĄSIEDZKU - SZCZAWNICA

#PoS»siedzku#Szczawnica#wPieniny#TomaszSalamon

Po sąsiedzku Szczawnica

WidoknaSzczawnic˝iTatryspodBac‹wkinadBere!nikiem

a miedzą

Piechotą, przez niewysokie, malownicze i bardzo widokowe Małe Pieniny, dojdziemy z Beskidu Sądeckiego (np. z Piwnicznej) do Szczawnicy w jeden dzień. Poruszać się będziemy trasą, która jest jedną z najstarszych znakowanych tras Beskidu Sądeckiego – od Piwnicznej, przez Obidzę, Przełęcz Gromadzką, przełęcz Rozdziela do Szczawnicy.

Na Wysokiej i później na niebieskim szlaku graniowym Małych Pienin zobaczymy jedną z piękniejszych panoram Tatr, a wokół towarzyszyć nam będą wybijające się wapienne szczyty Pienin Właściwych. Latem poruszać się będziemy w towarzystwie wypasanych tutaj licznie owiec i starannie utrzymanych hal. Dodatkowym atutem będzie możliwość skosztowania oscypka lub żyntycy. Po dniu pięknej górskiej wycieczki zejście do Szczawnicy. Oczywiście, do odwiedzenia uzdrowiska zapraszamy także cyklistów. Rowerem dojechać można na przykład z Piwnicznej za znakami Aquavelo – choć czekają nas tutaj górskie, strome, no, powiedzmy, ambitniejsze rowerowe wyzwania. Od strony Pienin Spiskich czy Gorców dotrzemy tu za znakami Velo Dunajec. Wszystkie trasy są dostępne dla każdego rodzaju wycieczek, wszystkie jednakowo piękne i zaskakujące. Szczególnie zachwyca ta wokół Jeziora Czorsztyńskiego – starannie utrzymana, dobrze oznakowana, z rewelacyjnym zapleczem. Samo uzdrowisko Szczawnica położone jest w pięknej dolinie, u zbiegu Beskidu Sądeckiego, Pienin i nieodległych

Gorców, nad brzegami potoku Grajcarek. Wije się on wśród wapiennych skałek, poletek i hal, by wpaść do Dunajca – bystrego harnasia tamtejszej krainy. To na jego falach od dziesięcioleci tradycyjnymi tratwami spływają flisacy, na jego brzegach wznoszą się majestatyczne ruiny zamku w Czorsztynie i posiadający piękną i tajemniczą historię zamek w Niedzicy. Przegrodzony zaporą Dunajec stworzył Jezioro Czorsztyńskie. O właściwościach szczawnickich zdrowotnych wód wiedzą od dawna mieszkający tam górale. Z czasem źródła te poddane badaniom naukowym stały się przyczynkiem do powstania uzdrowiska. Zmineralizowane w niespotykanie wysokim, bardzo dobrze przyswajalnym stopniu, do dziś stanowią wielkie bogactwo tych nieurodzajnych, choć zachwycających krajobrazem, ziem. Dzisiaj Szczawnica kusi dziewiętnastowieczną zabudową, dobrą infrastrukturą hotelarsko-gastronomiczną i wieloma szlakami dostępnymi dla każdego piechura. Zaprasza nie tylko kuracjuszy, ale także miłośników ekstremalnych sportów, poszukiwaczy wypoczynku w kameralnych pensjonatach, głodnych historii, przyrody i pięknych widoków. Tym krótkim artykułem zapraszamy Państwa do zapoznania się z szerszym materiałem o Szczawnicy, które opublikowane zostanie w cyklu “ Po sąsiedzku” w VI wydaniu magazynu Odkryj Beskid Sądecki już w czerwcu 2022 r. Zapraszam, Tomasz Salamon www.wpieniny.pl

Beskidzkie Jubileuszowe wydanie naszego magazynu to nie lada wydarzenie zarówno dla nas – redaktorów magazynu, jak również dla Państwa – naszych czytelników. Przygotowując kolejną już odsłonę beskidzkiego alfabetu, kierowałem się jednym ważnym pytaniem, które zadałem samemu sobie: Czy kiedykolwiek przeczytałem jakiś przewodnik od deski do deski?. Odpowiedź brzmi: nie. Czy to źle? Tutaj też odpowiedź jest negatywna. Dlaczego? Bo pojedyncze hasła najlepiej oddziaływują na naszą ciekawość oraz zachęcają nas do poznawania i odkrywania. Wtedy naturalnym krokiem jest sięgnięcie po przewodnik, odnalezienie większej ilości informacji oraz zaplanowanie wycieczki. Dlatego też zapraszam Was, drodzy Czytelnicy, na drugą odsłonę Beskidzkiego ABC, alfabetycznego, subiektywnego zbioru ciekawostek, nazw geograficznych i miejsc związanych z Beskidem Sądeckim.

rchitektura – ludność zamieszkująca obszar Beskidu Sądeckiego na przestrzeni wieków wykształciła swój unikalny styl budownictwa. Stąd też wiele budowlanych obiektów zostało wpisanych na Szlak Architektury Drewnianej. Znajdziemy tam między innymi drewnianą zabudowę Krynicy oraz cerkwie w Powroźniku, Szczawniku, Wierchomli Wielkiej, Złockiem oraz Miliku. Kiedyś to się budowało…

zwonkówka – masyw górski zlokalizowany w Paśmie Radziejowej. Jego nazwa związana jest z pasterstwem. Owce i krowy nosiły na szyjach dzwonki, które pomagały zlokalizować zagubione zwierzę. Wędrując masywem Dzwonkówki, trafimy na kilka bardzo widokowych polan. Kiedyś było ich znacznie więcej, jednak przyroda coraz intensywniej zajmuje dawne tereny pastwisk.

eskidy Zachodnie – makroregion, w skład którego tnografia – nauka zajmująca się analizą i opisem kultur wchodzi również Beskid Sądecki. Taki podział ma nieludowych. Tereny Beskidu Sądeckiego mają się czym co uprościć nasze spojrzenie na z pozoru skomplikowaną pochwalić w kontekście tej dziedziny naukowej. Wszak Bestrukturę i nazewnictwo poszczególnych pasm górskich. skid Sądecki zamieszkują (lub zamieszkiwali w przeszłości) Tak też w skład Beskidów Zachodnich, prócz Beskidu Są- Czarni Górale, Lachy Sądeckie, Łemkowie, Cyganie Kardeckiego wchodzą: Beskid Śląsko-Morawski, Śląski, Mały, paccy, Górale Łąccy oraz Pogórzanie. Sądecki Park EtnoMakowski, Wyspowy, Żywiecki, Gorce, Kotlina Sądecka, graficzny to unikalne miejsce, gdzie możemy podziwiać Kotlina Żywiecka, Kotlina Rabczańska, Góry Czerchow- dorobek kulturowy obszarów Beskidu Sądeckiego i całej skie, Góry Kisuckie oraz Magura Orawska. Żeby było jesz- Sądecczyzny. cze prościej, to zarówno Czesi jak i Słowacy Beskidy dzielą zupełnie inaczej…

erkwie – znajdują się między innymi w Krynicy, Bereście, Polanach, Tyliczu czy Muszynce. Te urokliwe świątynie to namacalny znak obecności na terenach Beskidu Sądeckiego Łemków. Zamieszkiwali oni od wieków północne stoki Karpat. Choć burzliwa historia sprawiła, że Łemkowie w większości zostali wysiedleni z tych terenów, to jednak cerkwie pozostały.

ormacje skalne – choć Beskid Sądecki to nie Alpy i nie Tatry, to jednak na beskidzkich szlakach odnajdziemy kilka ciekawych formacji skalnych. Diabelski Kamień znajdujący się na wschodnim stoku Jaworzyny Krynickiej, Kamień Świętej Kingi w Paśmie Radziejowej, nieopodal szczytu Skałka oraz Czarci Kamień w okolicach Wierchu nad Kamieniem to obiekty geologiczne zdecydowanie warte odwiedzenia!

OPR (Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe) aby zrozumieć, z jaką organizacją mamy do czynienia, należy przypomnieć, że w Polsce obecnie wyróżniamy TOPR (Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe), które swoje działania koncentruje przede wszystkim na obszarze Tatr. Drugą organizacją jest GOPR, który podzielony jest na kilka grup, a każda z nich posiada swój „rejon operacyjny”. Obszar Beskidu Sądeckiego jest objęty działaniem Grupy Krynickiej. Tradycja krynickiej grupy sięga lat 20. XX w. i jest jedną z najdłużej działających i zasłużonych grup GOPR w Polsce.

ajnik – rezerwat przyrody na południowo-wschodnim stoku Dubnego. Utworzony w 1974 r., ochroną obejmuje unikalny fragment jodłowej puszczy karpackiej. Wiek najstarszych drzew datuje się na niemal 180 lat, a ich wysokość dochodzi do 40 metrów!

nwersja temperatury – w meteorologii zjawisko to odnosi się do wzrostu temperatury wraz z wysokością. Tyle teorii. W praktyce dzięki inwersji temperatur często w górach możemy spotkać się z charakterystycznym morzem chmur, zalegających w kotlinach, podczas gdy na szczycie pogoda jest wręcz wakacyjna. Zjawisko to często spotykane jest również w Beskidzie Sądeckim, zwłaszcza jesienią.

esień – góry, jak kobieta zawsze wyglądają pięknie, ale jesienią Beskid Sądecki prezentuje się jednak najlepiej! To za sprawą buczyny karpackiej, która w dużej mierze zachowała się w naszym Beskidzie. Jak sama nazwa wskazuje buczyna to lasy złożone z buków, których liście jesienią mienią się odcieniami złota i miedzi, sprawiając wrażenie niemal „płonących lasów”.

raczonik – szczyt dla ambitnych! Dlaczego? Bo to najwyższy szczyt Gór Leluchowskich , wchodzących w skład Beskidu Sądeckiego. Podejście na szczyt miejscami bywa wymagające, a wierzchołek jest w zupełności porośnięty lasem. To sprawia, że nieliczni decydują się go zdobyć, a szkoda, bo zdecydowanie warto. Nazywany najbardziej dzikim szczytem Beskidu Sądeckiego piechurowi może zagwarantować jedno: ciszę i spokój, a przecież to najważniejsze w górach.

egendy – z Beskidem Sądeckim wiąże się kilka z nich, a wśród nich ta o diable, który upuścił skałę (zwaną obecnie Diabelskim Kamieniem), by zniszczyć wody mineralne Krynicy…

alnik - szczyt, a właściwie wzniesienie położone w Górach Leluchowskich. Godne polecenia każdemu, a szczególnie tym mniej zaawansowanym piechurom. Miejsce niezwykle widokowe, gdyż sam szczyt nie jest zalesiony i można z niego z powodzeniem podziwiać panoramę Muszyny oraz beskidzkich i tatrzańskich szczytów.

iedźwiedzia Jaskinia – najdłuższa jaskinia Beskidu Sądeckiego i jedna z najdłuższych w polskich Karpatach. Jej długość szacuje się na 340 m. W jej wnętrzach odkryto kości niedźwiedzia, stąd i jej nazwa. Jaskinia Niedźwiedzia może być eksplorowana tylko przez doświadczonych speleologów. Nie jest dostępna turystycznie.

BESKIDZKIE ABC

brożyska – rezerwat lasu lipowego, który znajduje się w granicach administracyjnych Muszyny. Obowiązuje tu ścisła ochrona przyrody. Miejsce naprawdę niezwykłe, a o jego unikalności niech świadczy fakt, że został utworzony już w roku 1919! Chyba w tych czasach Polska miała wiele innych zmartwień, a jednak pochylono się również nad istotną czynnej ochrony przyrody. W rezerwacie wyznaczona jest ścieżka dydaktyczna.

unel Kolejowy – znajduje się na szlaku kolejowym łączącym Nowy Sącz z Muszyną. To budowla doprawdy niezwykła. Jego długość wynosi dokładnie 514 m. Decyzję o budowie tunelu podjęto 8 maja 1870 r., a do użytku został oddany 6 lat później. Do prac zaangażowano nie tylko miejscową ludność, ale także robotników z włoskiego Tyrolu oraz strzałowych z Triestu. Tunel został wysadzony we wrześniu 1939 r. przez Wojsko Polskie oraz po raz drugi w styczniu 1945 r. przez oddziały niemieckie. Mimo to przetrwał i służy nam do dziś.

iwniczna – miasteczko, które trzeba odwiedzić! Ciężko zdrowisko – Aby miejscowość mogła ubiegać się o status uzdrowiska, muszą zostać spełnione odpowiednie porównywać Krynicę, Muszynę, Żegiestów i Piwniczną. Każda z tych miejscowości to wizytówka Beskidu Sądeckie- warunki. Przede wszystkim należy posiadać złoża natugo. Królewskie miasto Piwniczna zostało założone w 1348 ralnych surowców leczniczych, klimat o właściwościach r. To idealne miejsce, skąd możemy wyruszyć na szlaki leczniczych oraz zakłady lecznictwa uzdrowiskowego. zarówno Pasma Radziejowej, jak i Jaworzyny Krynickiej. Na terenie Beskidu Sądeckiego aż 8 miejscowości spełnia Miejscowość słynie z wód mineralnych, posiada dobrze powyższe kryteria, posiadając status uzdrowiska. Są to: rozwinięte zaplecze turystyczne. Niewątpliwym plusem Muszyna, Piwniczna-Zdrój, Łomnica-Zdrój, Złockie, Kryjest też bliskość granicy ze Słowacją. nica-Zdrój, Żegiestów-Zdrój, Szczawnica oraz Szczawnik.

ozdziela – przełęcz i zarazem miejsce absolutnie magiczne. Rozdziela, bo faktycznie rozdziela Beskid Sądecki oraz Pieniny. Jest niezalesiona i daje turyście szansę podziwiać spektakularne panoramy. Przy dobrej pogodzie bez trudu dostrzeżemy Pasmo Radziejowej, Trzy Korony oraz Babią Górę, Gorce i Tatry.

ielki Rogacz – szczyt w paśmie Radziejowej o wysokości 1182m n.p.m. . Kto zdobywał Radziejową od strony Rytra tudzież Piwnicznej, mógł zdobyć też i Wielki Rogacz, gdyż szlak czerwony przebiega w pobliżu jego wierzchołka. Co ciekawe można uznać Wielki Rogacz za szczyt graniczny gdyż to właśnie na nim stykają się granice powiatu nowosądeckiego i nowotarskiego, oraz granice miasta Piwniczna z gminą Rytro i gminą Szczawnica.

chronisko górskie – tych nam w Beskidzie Sądeckim wierzęta występujące w Beskidzie Sądeckim. Temu nie brakuje. Tak naprawdę każdy znajdzie coś dla siebie, zagadnieniu można by poświęcić osobny artykuł. Zaa rozmieszczenie schronisk pozwala bezproblemowo zapla- cznijmy może od niedźwiedzia, który pojawia się w logonować nocleg w górach, odbywając kilkudniową wycieczkę. typie Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Choć niedźSchroniska zapewniają również ciepłe posiłki i napoje. Do wiedź brunatny nie bytuje na stałe w Beskidzie Sądeckim, najpopularniejszych należą: schronisko na Hali Łabowskiej, to wiele osobników lubi do nas przywędrować, zwłaszcza Jaworzynie Krynickiej, Przehybie, Bacówka nad Wierhomlą w okresie letnim. Tutejsze lasy upodobał sobie ryś oraz żbik oraz schronisko Cyrla. – przedstawiciele rodziny kotowatych, którzy znajdują się pod ścisłą ochroną. Ponadto na terenie Beskidu Sądeckiego możemy zaobserwować ponad 160 różnych gatunków ptaków. 88

Propozycja edukacyjna Wydziału Turystyki i Rekreacji AWF Kraków *** Funkcjonuje w ramach Uczelni posiadającej pełne prawa aka- I miejsce w 2021 r. w rankingu czasopisma „Wiadomości Turystyczne” wśród uczelni wyższych kształcących na kierunku demickie i prowadzącej szkołę doktorską. turystyka i rekreacja w ramach profilu mieszanego (praktyczŁączy doświadczenia wynikające z 45-letniej tradycji funk- no-akademickiego) studiów. cjonowania z nowoczesnym podejściem do dydaktyki oraz Opracowanie przez pracowników Instytutu PiZ dla POT wdraorganizacji działalności turystycznej i rekreacyjnej. żanej obecnie w skali ogólnopolskiej koncepcji tzw. Mobilnego Obejmuje Instytuty: Turystyki, Przedsiębiorczości i Zarządza- Centrum Edukacji „Turystyczna Szkoła”, stanowiącej innowania oraz Rekreacji i Sportów Przestrzeni, które realizują inter- cyjny sposób popularyzacji treści turystyczno-krajoznawczych dyscyplinarne badania naukowe zjawisk turystyki i rekreacji. z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Kształci studentów na kierunkach: turystyka i rekreacja, turystyka przygodowa, zarządzanie rekreacją i rozrywką oraz turystyka zdrowotna (od roku akademickiego 2022/2023). Aktywnie współpracuje z krajowymi i zagranicznymi przedsiębiorcami, organizacjami rządowymi, samorządowymi i pozarządowymi w obszarach turystyki i rekreacji. Kreuje studentom możliwości rozwoju kompetencji zawodowych pożądanych na współczesnym rynku pracy oraz odbycia staży z perspektywą zatrudnienia.

https: / wtir. awf. krakow. pl/ https: / www.facebook. com/ tir. awf. krakow https: / www. instagram. com/ tir. awf. krakow/

www.krynica.pl-e-informatoroKrynicy kontakt@krynica.pltel.1502 15

SPORTOWA S”DECCZYZNA -

SPORTOWCY AMBASADORAMI SĄDECCZYZNY

#SportowaS»decczyzna#Aktywnie#S»decczyzna#Sport

Sportowa Sądecczyzna Sportowcy ambasadorami Sądecczyzny!

ajwiększym bogactwem Sądecczyzny są jej mieszkań- wszyscy zawodnicy mają równe szanse na sukces. A właśnie cy. Sądeckie może się pochwalić wieloma wybitnymi tę nieprzewidywalność kibice kochają najbardziej. Tu Dapostaciami w różnych dziedzinach życia. Sądeckie to także wid może wygrać z Goliatem - jak było chociażby w 2016 r. kopalnia sportowych talentów. Jak wielu ich jest, można podczas EURO 2016, kiedy Islandia wyeliminowała Anglię. się przekonać od wielu lat podczas corocznego Plebiscytu W krótkim czasie w internecie pojawiły się tysiące informana Najpopularniejszego Sportowca Sądecczyzny organi- cji, zdjęć, memów, artykułów na temat tej niewielkiej wyspy. zowanego przez Stowarzyszenie „Dla Miasta”. To olimpij- Do tego momentu Islandia kojarzyła nam się wszystkim czycy, medaliści Mistrzostw Świata i Europy, mistrzowie przede wszystkim z wulkanami. Jedno zwycięstwo sprawiPolski, którzy promują ten region w Polsce i daleko poza ło, że wizerunek Islandii zmienił się o 180 stopni! Innym jego granicami. przykładem jest Jamajka z bobsleistami (hit zimowych Igrzysk Olimpijskich w 1988 roku). W ostatnich latach jesteśmy świadkami prawdziwej promocyjnej ofensywy miast i regionów. Jednym z pól aktyw- Najbardziej atrakcyjną i dochodową strategią jest organiności okazuje się również sport i to zarówno w wymiarze zacja globalnych i kontynentalnych zawodów, jak igrzyska wyczynowym, jak i rekreacyjnym. Dlaczego sport może olimpijskie i mistrzostwa świata. Organizacja takich wydabyć doskonałym narzędziem marketingowym? Ponieważ rzeń ma ogromny wpływ na kreowanie wizerunku danego jest uniwersalnym i dynamicznym nośnikiem informacji, państwa, miasta lub regionu, które długo jeszcze czerpią odwołującym się do wszystkich przekrojów życia i niepod- korzyści z takich przedsięwzięć. Dlatego tak olbrzymie legającym podziałom geograficznym, demograficznym czy nadzieje Kraków, Małopolska oraz Śląsk wiążą z organisocjo-kulturowym. Warto kojarzyć marki ze sportem, bo zacją Igrzysk Europejskich w 2023 r. Bardzo skuteczne jest on kojarzy się z takimi atrybutami jak młodość, zdrowie, również organizowanie imprez cyklicznych, które z czasprawność fizyczna, fair play, pasja i duże emocje, ponieważ sem nabierają prestiżu i świetnie promują miasta i regiony. 90

Można by tu przytoczyć wiele takich przykładów, np. Paryż z Rolland Garos, Londyn z Wimbledonem. Innym skutecznym działaniem jest promocja poprzez identyfikującą się z danym miastem, drużynę. Tu przykłady można mnożyć. Mówisz Bayern, myślisz Monachium. Mówisz Real, myślisz Madryt itd. Jest wiele miast i miasteczek, o których nigdy nie byłoby w Polsce głośno, gdyby nie to, że zasłynęły one klubami walczącymi o najwyższe trofea w kraju w rozgrywkach w popularnym sporcie (Bruk Bet Termalica Nieciecza czy niegdyś Amica Wronki). Sądecczyzna też może pochwalić się takimi przykładami: do niedawna Muszyna kojarzyła się z fantastyczną żeńską drużyną siatkarską, a kilka lat temu Krynica była jedna z najważniejszych sił hokejowych w Polsce. Swoje pięć minut w sezonie 2018/2019 miał także Nowy Sącz za sprawą występu Sandecji w piłkarskiej ekstraklasie.

Podobnie jest z zawodnikami, gwiazdami. Leo Messi to marka, promująca Argentynę, ale i swoje rodzinne miasto, Rosario, którego zresztą został honorowym obywatelem. Podobna sytuacja jest z Cristiano Ronaldo, który jest ambasadorem nie tylko Portugalii, ale i wyspy Madera, gdzie lotnisko nosi imię tego genialnego piłkarza, na wyspie powstało muzeum poświęcone jego osobie, ale nie zabrakło też i pomnika z podobizną Ronaldo. Trwa XIX edycja Plebiscytu na Najpopularniejszego Sportowca Sądecczyzny 2021 roku. Zgłoszonych zostało kilkadziesiąt kandydatur z wielu dyscyplin sportu. Kto wie, czy wśród nich nie ma sportowca, który rozsławi nasz region w Europie, a może i na świecie. Szczeg‹łydotycz»cebieD»cejedycjiPlebiscytu moDnaznaleB‰nastroniewww.dlamiastans.pl

RUBRYK A DL A PRZEWODNIKW -

SKĄD SIĘ BIORĄ PRZEWODNICY

#DlaPrzewodnik‹w#BranDaTurystyczna#Przewodnicy

Skąd się biorą przewodnicy? Dla Przewodników

kąd się biorą przewodnicy?

Są osobami do wynajęcia! No i – mimo, że brzmi to dwuznacznie – na godziny. Wędrują z tymi, którzy przyjechali w Beskidy, opowiadając im o historii, zabytkach, sztuce, etnografii, geologii, topografii, przyrodzie, ciekawostkach, mieszkańcach. Jak kiedyś wyglądały nasze ulice? Kto i dlaczego w tych stronach bywał? Pamiętają daty wielkich nieszczęść. Dbają, by program wycieczki był kompletny i w trakcie jej trwania pojawiły się wszystkie istotne informacje. Wiedzą, gdzie zamówić na wieczór tort urodzinowy, która apteka jest czynna do 20:00. Gdzie jest dobra kawa, a gdzie interesujące drobiazgi, które będą najlepszym prezentem lub pamiątką. Spierają się z co bardziej zapalczywymi uczestnikami o zbyt trudno albo zbyt pochopnie policzony czas na przejście górskiej trasy. Muszą też pamiętać, gdzie jest remont drogi, która restauracja ma wystarczającą ilość krzeseł na sali. Jak daleko wziąć ze sobą dzieci z rodzicami i co zrobić, żeby stojąca w samochodowym korku grupa się nie nudziła. Na koniec, nieco wstydliwie, ale prawdziwie – przede wszystkim muszą wiedzieć gdzie są toalety. Wiedzą, że można się zgubić na szczycie Jaworzyny Krynickiej i dlatego pedantycznie liczą swoich podopiecznych. Uwielbiają, gdy ktoś z uczestników prosi, by zaprowadzić ich w miejsce, gdzie się nie chodzi. Lubią też czymś grupę miło zaskoczyć… 92

Przewodnickie pamiątki Czy wspominają jakieś grupy? O tak, każdą z innego powodu, chociaż najprzyjemniej jest, gdy kończą sakramentalnym do zobaczenia. Czasami, a co też się zdarza, przy szczególnej okazji, gdy muszą wypakować plecak do dna – znajdują dawne notatki, zapomniane numery telefonów albo sfatygowaną mapę. Oj, wspominają!

Kurs przewodników A teraz – skąd pochodzą? Zwykle się tu urodzili. Zawsze pracują z potrzeby serca, życzliwości, chęci spotkania z drugim człowiekiem. Podczas górskich wycieczek natkniecie się na przewodników po specjalistycznym kursie. Takie szkolenie trwa kilkanaście miesięcy, upływa na wspólnych wędrówkach i nauce. Adepci przewodnictwa uczą się nie tylko książkowej wiedzy, ale także trudnej sztuki obcowania z ludźmi. Do zdobycia uprawnień w naszym terenie, jakie obejmują (osobno!) Sudety, Beskidy, Góry Świętokrzyskie i Tatry, wymagany jest szeroki wachlarz wiedzy. Potrzeba wielu wyjazdów, a egzamin to losowo wybrany odcinek górskiej wędrówki, część trasy w autokarze i potwierdzenie wiedzy teoretycznej. Co istotne – jest to

egzamin państwowy, co uprawnia do posiadania czerwonej polarowej kurtki i prestiżowej przewodnickiej blachy. Wśród przewodników są także i tacy, którzy po prostu kochają dane okolice, znają je, dysponują czasem i oprowadzają turystów, bo zwyczajnie lubią to zajęcie. Dla przewodników terenowych to zawsze niepowtarzalna okazja do bardzo interesujących spotkań, a także inspirujących rozmów i dyskusji.

Łańcuch potrzeb Turysty Ten niezwykle barwny i bogaty świat przewodników, jak i całą branżę turystyczną, zatrzymała pandemia. Czas, który, miejmy nadzieję, mija, dla przewodników był szczególnie trudny. Świat tego rodzaju usług w łańcuchu potrzeb turysty, jest na końcu jego łańcucha potrzeb. Skoro te potrzeby zmalały, przewodnicy pierwsi zostali bez pracy. Ale do tego jeszcze wrócimy.

Znaleźli swoją drugą nogę W zaistniałej sytuacji przewodnicy muszą sobie radzić. Jedni czekają, inni od razu się przebranżowili. Są i tacy, którzy z głębokich szuflad wydobyli dawno uśpione umiejętności. Poniżej przedstawię kilka takich osób, które nie tylko bardzo rozwinęły kolejne produkty w swoich firmach, ale również stały się inspiracją dla innych.

RUBRYK A DL A PRZEWODNIKW -

SKĄD SIĘ BIORĄ PRZEWODNICY

KĄCIK INSPIRACJI (kolejność przypadkowa) SĄDECKI WŁÓCZYKIJ - bloger, przewodnik rozdarty zainteresowaniami turystycznymi między Polską a Estonią. W obecnej sytuacji, bycie przewodnikiem spadło na jego liście priorytetów do kategorii hobby. Teraz na pierwszym miejscu jest praca dziennikarza na portalu Interia, będącego członkiem redakcji naukowo-technologiczno-podróżniczej. Ponadto po godzinach pełni rolę spikera radiowego, na antenie łemkowskiego radia LEM.fm. Prowadzi wieczorne pasmo newsowo-ciekawostkowe w każdą środę i piątek po godz. 20. https://www.sadeckiwloczykij.eu ALEKSANDRA ZALEWSKA - polski przewodnik po Indiach, pilot wycieczek po Azji, autorka vloga i bloga o Indiach w czasach bez grup, stworzyła portal jobforguide.pl. Platforma, która łączy specjalistów z branży turystycznej: biura podróży z kadrami turystyki oraz podróżników i turystów z polskojęzycznymi przewodnikami na całym świecie. Dzięki algorytmowi szybciej i sprawniej nawiążesz współpracę – bez wpisywania, wybierając interesujące Cię opcje. Intuicyjny system pozwala znaleźć kadry dopasowane do naszych oczekiwań, uwzględniając potrzebne dane (m.in. datę, stawkę, doświadczenie oraz oferty pracy dopasowane do naszego CV online). Technologia, która pozwoli zaoszczędzić Twój czas i energię. Nowa twarz turystyki

Przewodnik PIOTR FIRLEJ kojarzony jest z Pogórzem Ciężkowickim, Pasmem Brzanki i rez. Skamieniałe Miasto. Jest instruktorem Ambasadorów Podkowca. Czas zmniejszonego ruchu turystycznego, przeznaczył m.in. na: - włączenie do swojej oferty nowej atrakcji regionu - Parku Zdrojowego w Ciężkowicach, - konserwację pieszych szlaków turystycznych w rez. Diable Skały i szlaku astronomicznego "108 minut". www.skamienialemiasto.pl KARPACKA DUSZA zapytana o swój pomysł na drugą nogę finansową, opisała: Działamy jako przewodnicy i organizatorzy turystyki. Nasze uprawnienia pozwalają działać w różnych rejonach. Mamy małą wypożyczalnię sprzętu turystycznego do letniej i do zimowej turystyki wysokogórskiej, można u nas wypożyczyć kaski, lonże, uprzęże, ABC lawinowe, raki, czekany. W zimie Grzegorz pracuje również jako instruktor narciarstwa, a ja zaczynam współpracę z TPN na sprzedaż pamiątek w ramach projektu "Tatry w Twoich rękach". No i teraz remontujemy domek gdzie będą 2 apartamenty na wynajem, miejsce na warsztaty i nasze biuro. Oprócz działalności turystycznej prowadzimy również firmę fotograficzną w Krakowie. Pozdrawiam serdecznie Anna Mikołajczyk-Szarek. http://karpackadusza.pl/ 94

WIESŁAW PIPREK jest sądeckim przewodnikiem beskidzkim i tatrzańskim. Z mojej perspektywy: nosi dłużej blachę przewodnicką, niż mam lat życia. Zupełnie mu to nie przeszkadza, żeby szkolić edukować i wspierać kolejne zastępy przewodników. Między kolejnymi kursami przewodników oraz niekończącymi się spacerami po Krynicy-Zdroju, inspiruje, ciekawi i uczy każdego, kogo interesują krynickie ciekawostki. Pomysłodawca zebrał w grupie na facebook: Twoja i moja Krynica siebie niemal 1000 fanów. Z niecierpliwościa czekamy na kolejne posy.

KLAUDIA GIORDANO - przewodnik, którą najbardziej kojarzymy z Lubelszczyzną i wycieczkami na Ukrainę i nieschodzącym z twarzy uśmiechem. Czas długiego przestoju przyspieszył otwarcie sklepu: www.oliwaipasta.pl Wspólnie ze Sławomirą Łuc stworzyły spółkę, dzięki której w Lublinie stacjonarnie oraz z wysyłkowo możemy zachwycić swoje podniebienie włoskimi smakami.

ANNA KRYSZCZAK - swoich turystów oprowadza po górach, po Krakowie oraz umila przejazdy autokarem, również w języku...chińskim. Czas, który dał jej więcej chwil na siedzenie w domu, przeznaczyła na doskonalenie swoich kaligraficznych możliwości. Stworzyła “Pędzlomanie z piórem w tle” - www.pedzlomania.com Jej działalność twórcza obejmuje: - kaligrafię (np. kartki okolicznościowe, życzenia) - miniatury w średniowiecznym stylu (m.in. ozdobne inicjały) - introligatorstwo (ręcznie szyte notatniki, albumy na zdjęcia, księgi gości, robione na wymiar pudełka) - papierowe ozdoby (np. na choinkę) - szkice ołówkiem (głównie portrety ludzi i zwierząt)

JOANNA OPRYCHAŁ - Przewodnik Beskidzki, Tatrzański, UIMLA. Jej rodzima grupa górska, to Pieniny. Na pytanie, jak ona odnalazła się w nowej rzeczywistości? “Uczę obecnie jako nauczyciel stażysta przedmiotów zawodowych związanych z hodowlą koni: młodzież w Technikum hodowli koni oraz w weekendowych kursach zawodowych dla dorosłych. Moje wykształcenie to mgr inż. Zootechniki. W planie zimowym mam do malowania na zamówienie ceramiczne filiżanki, talerzyki a nawet całe zestawy polskiej firmy Lubiana, bombki oraz drewniane gadżety np. podkładki pod kubki. Na https://pamiatkizgor.pl/ Oprócz mnie wystawia swoje dzieła Ula Nycz Co do innych sposobów radzenia sobie z pandemią to ja zapisałam się na warsztaty tradycyjnego haftu u pana Jaśka Kubika (to nasz ludowy artysta, krawiec pieniński, szyje portki, cuchy, sukmany). 95

ądecka kuchnia to nieodłączny element dziedzictwa kulturowego naszego regionu oraz ważna część turystki. To coś, czego nie sposób pominąć odwiedzając Beskid Sądecki. Coś co sprawia, że najprzytulniejszy zakątek Polski, staje się zarazem tym najsmaczniejszym.

przechowywanie warzyw przez zimę. Popularne są też sery, szczególnie owcze. Mięso jadano od święta, a królowała jagnięcina i dziczyzna. Jeśli jeszcze nie cieknie Wam ślinka, to pomyślcie teraz o lesie i jego darach. Szczególnie w lecie, gdy polany pełne są borówek, a granatowe języki turystów zdradzają, gdzie jest ich najwięcej. Pomyślcie o pierogach podawanych w schroniskach, z jagodowym nadzieniem, okraszonych śmietaną. Pomyślcie o jesieni pachnącej grzybami. O zimie, podczas której rozgrzewają nas nalewki z naszej beskidzkiej jarzębiny zbieranej po przymrozkach.

Wszak po długiej wędrówce lub dniu na nartach zjeść coś trzeba. Dla jednych, będzie to zwykły posiłek, dla innych sposób na poznawanie Beskidu Sądeckiego! To, co ląduje na talerzach, to dziedzictwo ludzi mieszkających tu od setek lat - górali, Lachów, Łemków, żydów i Niemców. Każda z tych grup tworzyła dania według własnej tradycji. Łączyły je podobne składniki - dobrze dostępne (w tym ubogim terenie). Co ciekawe, sądecka kuchnia w dużej części jest kuch- Widelce w dłoń! Zabieramy Was do najsmaczniejszego nią wegetariańską. Warzywa, mąka i nabiał były łatwiej działu naszego magazynu! dostępne i tańsze od mięsa. W sądeckich daniach często pojawiają się ziemniaki, brukiew, kapusta, grzyby, z owoców - jabłka i śliwki. No i kiszonki, które były sposobem na Maria Kościelniak

SMAKI BESKIDU-

SZLAKIEM SĄDECKICH ZUP

#SmakiBeskidu#BeskidzkieZupy#Składniki#Kapu!niorka#Karpielanka

Szlakiem sądeckich zup Kiedy na zewnątrz jest zimno. Gdy mamy za sobą kilkanaście kilometrów marszu. Gdy zaczyna mżyć. Lub gdy odpinamy narty zmarzniętymi dłońmi. Gdy jest ciepło — to też. Gdy dobijemy kajakiem do brzegu, gdy przypniemy rower do stojaka. Zawsze wtedy, gdy chcemy poznać Beskid Sądecki od… kuchni. Gdy chcemy poczuć jego historię, geografię i kulturę na... łyżce. Lub po prostu, gdy chcemy się rozgrzać, wrzucić coś na ząb. Zostawmy rosół na niedzielnym stole i chodźmy odkrywać Beskid zamknięty w jednej misce. Rozgrzewający, pachnący, pożywny.

yśląc o najpopularniejszej polskiej zupie, w pierwszej kolejności przychodzi nam do głowy rosół. W drugiej pomidorowa. Później bigos albo żurek. Dziś chcę zabrać Was na wyprawę szlakiem zup sądeckich. Zup tradycyjnych, robionych tu od zawsze, zup schroniskowych — tych na rozgrzanie i tych zrobionych z tego co rodzą beskidzkie lasy.

była… tania. Brukiew kojarzyła się z biedą, więc gdy można było pozwolić sobie na inne składnik, karpielanka odeszła w zapomnienie na długie lata. Pozostała jednak w pamięci gospodyń, a przepis przekazywano z pokolenia, na pokolenie. Dziś doceniono jej wartość, wszak brukiew to bomba witaminowa.

Zacznijmy od reprezentantek regionu na Liście Produktów Tradycyjnych — karpielanki z Młodowa i kapuśniorki z okolic Łącka. Podstawą karpielanki jest brukiew (tu nazywana korpielą), warzywo, które zawsze było pod ręką, łatwo się je uprawiało na mało żyznych glebach, można je było przechowywać w piwnicy całą zimę. Brukiew nadaje zupie wyrazisty, charakterystyczny smak. Co dalej? Ile gospodyń tyle przepisów. Najpopularniejsza wersja przyrządzana jest na mleku, poza brukwią w zupie ląduje marchew, fasola perłowa, natka pietruszki. Masło, śmietana, mąka do zagęszczenia. Zupa szybka, pożywna i tania. W pewnym momencie zaprzestano jednak jej przygotowywania, ponieważ

Kapuśniorka przygotowywana jest z kwasu, który powstaje przy kiszeniu kapusty. Kiszona kapusta to kolejny produkt, popularny od dawna na Sądecczyźnie. Kolejny, który można było przygotować w dużych ilościach, na zapas, na zimę. Kwas pobrany spod kapusty rozcieńcza się wodą i gotuje z zieleniną, cebulą i liśćmi bobu. Osobno gotuje się suszone grzyby, które nadają zupie niesamowity zapach. Już miękkie, razem z wodą, wlewa się do kwasu. Na koniec zupę zagęszcza się śmietanką oraz mąką, i wlewa do talerzy, w których czekają wcześniej ugotowane ziemniaki. Efekt? Pożywna i super zdrowa (kwas spod kapusty uważany jest dziś za superfoods) zupa wykonana z tego co powstało przy

okazji kiszenia kapusty. Dowód na to, że gospodynie z gór są niesamowicie gospodarne i mądre. Obie zupy, w tej najbardziej tradycyjnej odsłonie, najłatwiej jest znaleźć na różnych jarmarkach, podczas których swoje stoiska rozkładają koła gospodyń. Zupę podobną do kapuśniorki często znajdziemy w lokalnych restauracjach pod nazwą kwaśnicy. W wielu karczmach, schroniskach lub restauracjach regionalnych serwowane są też inne, nawiązujące do lokalnych tradycji, zupy robione właśnie z kapusty, ziemniaków i grzybów — wszak to składniki będące podstawą lokalnej kuchni — góralskiej, łemkowskiej, żydowskiej, galicyjskiej czy węgierskiej. I tak np. w krynickiej Karczmie Łemkowskiej zjemy łemkowską zupę z kapusty, w Czarnej Owcy w Piwnicznej — Zupę Czarnych Górali, bardziej treściwą, wzbogaconą wołowiną, a Karczmie Galicyjskiej, w Nowym Sączu — cesarski żurek — pozostałość po czasach galicyjskich.

Szukając tej najlepszej, beskidzkiej zupy nie można zamykać się tylko na tych tradycyjnych. Są jeszcze te, które robione są z beskidzkich składników — ziół, zieleniny czy grzybów rosnących na sądeckich polanach. I tak w muszyńskiej Strakiji zjemy aromatyczny biały żurek na rydzach, a w restauracji Rzym zupę z czosnku niedźwiedziego. Ci, którzy wybierają się w góry, szczególnie zimą lub jesienią, powinni zaplanować swoją trasę, tak by odwiedzić jedno ze schronisk. Można tam znaleźć zupowe perełki — idealne na rozgrzanie po marszu. Na Cyrli (czerwony szlak z Rytra w kierunki Łabowskiej Hali), schronisku, które słynie z najlepszej w okolicy kuchni, w sezonie zjemy pyszny, rozgrzewający krem z dyni. W Bacówce nad Wierchomlą (czarny szlak z Wiechomili) specjałem jest krem marchewkowy z cynamonem. A jeśli zejdziemy do Muszyny, na przykład z Zimnego i Dubnego, to warto zajść do Zapopradzia na krem z cebuli. Smacznego! 99

SMAKI BESKIDU-

SZLAKIEM SĄDECKICH ZUP

KAPUŚNIORKA Kwas spod kapusty rozcieńczano wodą (ok. 2 szklanki), dodawano ziele, liście bobkowe, cebulę i gotowano w garnku. Osobno gotowano suszone grzyby i gdy już były miękkie przelewano je razem z wodą do kwasu spod kapusty. Do tego dodano śmietanę oraz trochę mąki, aby zagęścić zupę. Osobno gotuje się ziemniaki i podaje się je na talerzu zalewając gorącą kapuściorką. Ważnym składnikiem kapuśniorki były suszone grzyby, najlepiej dodane do zupy prawdziwki lub aromatyczne podgrzybki, pozyskiwane z okolicznych lasów. Do dnia dzisiejszego kapuśniorka z grzybami przygotowywana jest jako jedno z dań podczas kolacji wigilijnej, a także w okresie wzmożonej pracy w polu.

100

KARPIELANKA składniki: 4 sztuki brukwi/korpieli (najlepiej odmiany żółtej), 1 szklanka drobnej fasolki, 1 marchewka, 1/2 kostki masła, 1 szklanka słodkiej śmietanki, sól, natka pietruszki Wykonanie: Wypłukaną, napęczniałą fasolkę ugotować, brukiew obrać, pokroić w kostkę, sparzyć wrzątkiem, dodać pokrojoną w kostkę marchew, ugotować do miękkości. Z mąki i masła zrobić zasmażkę, dodać do zupy. Połączyć z ugotowaną fasolką, doprawić śmietanką, zagotować, posypać natką pietruszki. Druga wersja tej zupy jest na mleku, bez fasolki i marchewki. Za to z dodatkiem cukru. Taka mleczna zupka z brukwi. 101

SMAKI BESKIDU-

RESTAURACJA STRAKIJA

#Gastronomia #RestauracjaMuszyna #KuchniaRegionalna #KuchniaŁemkowska

Restauracja Strakija A

dzymki, holubcy, haluszki, poliwka, bałamuty, dyruny, zlepieńce. Te zabawne, trochę tajemnicze, trochę wschodnie, słowa to nic innego jak nazwy dań kuchni łemkowskiej. O kuchni łemkowskiej pisaliśmy już nieraz na łamach magazynu, dziś jednak chcemy zabrać Was do miejsca, gdzie przysmaków tych spróbujecie!

Beskid Sądecki obfituje w atrakcje. Możecie tu spędzić cały dzień na nartach — zarówno na stokach jak i na trasach biegowych. Możecie wędrować licznymi szlakami pieszymi. Wreszcie możecie zwiedzać cerkwie, wioski i miasteczka. W tym Muszynę, dawną stolicę państwa Muszyńskiego, a dziś Miasto Ogrodów. Muszyna obfituje w atrakcje. Idealnym dopełnieniem zwiedzania miasteczka będzie spróbowanie lokalnej kuchni łemkowskiej, wszak to teren gdzie niegdyś Łemkowie mieszkali. Jest takie miejsce na mapie Beskidu Sądeckiego. Bardzo ciepłe i przytulne, choć proste, stworzone z pasji i miłości do regionu, do jego dziedzictwa kulturowego. Przy pensjonacie Klimek funkcjonuje Strakija, restauracja o nazwie równie tajemniczej, jak nazwy dań w niej sterowane. I jak pochodzenie Łemków, którzy te dania przez lata wymyślali.

Kuchnia ludzi gór Restauracja Strakija specjalizuje się w kuchni łemkowskiej, kuchni ludu, który na te tereny przybył kilkaset lat temu, a po II Wojnie Światowej został wysiedlony. Łemkowie zajmowali się głównie pasterstwem i rolnictwem. Żyli na terenie biednym i mało urodzajnym. Potrafili jednak

102

przyrządzać pyszne, syte i aromatyczne posiłki, z tego co udało się wyhodować lub znaleźć. Wśród łemkowskiej kuchni królują dania z mąki, ziemniaków, kapusty, leśnych grzybów i jagód, serów owczych i wielu warzyw i ziół. Mięso pojawiało się na łemkowskich stołach od święta, wszak było drogie, dlatego wśród regionalnych dań wiele smakołyków znajdą także wegetarianie.

Łemkowskie menu W menu restauracji znajduje się m.in. poliwka, czyli żurek przyrządzany na bazie bulionu z rydzów, aromatyczne, pachnące lasem danie. Wśród dań głównych znajdziecie bałamuty, czyli kluski z bryndzą albo dyruny - regionalne placki ziemniaczane z gulaszem wieprzowym. Ciekawą propozycją jest pieczeń z jelenia z haluszkami (ziemniaczane kluseczki) i sosem rozmarynowym. W kuchni łemkowskiej królują ziemniaki, ale znajdziecie tu także zlepieńce, czyli pierogi z pikantną kaszanką i konfiturą z wiśni i jałowca, gulasz z dzika, czy też pstrąga smażonego z ziołami.

Złockie 106 33-370 Muszyna

Zadzwoń +18 471 92 05

Napisz restauracja@strakija.pl

https://strakija.pl/

103

SMAKI BESKIDU-

#WitaminyZLasu#DzikaR‹Da#Jarz˝bina#Gł‹g#Tarnina

Witaminy z jesiennego lasu Dzikie rośliny pełne są witamin, minerałów i innych substancji odżywczych. Nie trzeba ich daleko szukać, wystarczy wyjść na beskidzką łąkę i nazbierać pełne garście skarbów.

esień to czas zbierania owoców nie tylko w sadach, ale też w lasach czy na łąkach. Dzikie owoce kiedyś były często wykorzystywane jako przetwory, nalewki i lekarstwa. Dziś trochę o nich zapomniano, ale warto do nich wrócić. Niektóre z tych owoców możemy zbierać jeszcze wczesną zimą, bo najlepsze są po przemrożeniu. DZIKA RÓŻA

Jedną z takich roślin jest dzika róża o wielu odmianach, które różnią się barwą kwiatów oraz kolorem i kształtem owoców. Jej owoce są niesamowicie zasobne w witaminę C, mają jej nawet 20 razy więcej niż cytrusy! Zawierają też witaminy A, B1, B2, E, K oraz kwas foliowy, flawonoidy oraz kwasy organiczne. Wzmacniają i działają przeciwzapalnie, stosuje się je w nadciśnieniu, chorobach serca i wątroby. Kwiaty natomiast są pomocne przy niestrawnościach, bólach gardła i problemach skórnych, wykorzystuje się je też w przemyśle kosmetycznym. Płatki dzikiej róży zbiera się na początku jej kwitnienia, owoce zrywa się w sierpniu i październiku. Można też je zbierać po przemarznięciu. Wprawdzie tracą wówczas część witaminy C, za to zyskują wiele nowych smaków. Warto z nich wtedy zrobić nalewki. Kwiaty najprościej utrzeć z cukrem i odrobiną cytryny, a potem zajadać łyżeczką albo wykorzystać jako nadzienie do rogalików czy pączków. Ja dodaję płatki róży do domowego piwa, które dzięki nim zyskuje piękny różowo-czerwony kolor. Z owoców można zrobić konfitury lub nalewkę. Po wysuszeniu można je też zmielić i dodawać do potraw lub parzyć z nich herbatę. 104

JARZĘBINA Jarzębina, roślina o pięknych owocach, kryje w sobie witaminy C, E, P, K i duże ilości karotenu. Zbiera się ją dopiero po kilkudniowych przymrozkach, które rozkładają zawarty w niej gorzki kwas parasorbowy. Jarzębina idealnie nadaje się na dżemy i konfitury. Po ugotowaniu, usmażona z jabłkami i gruszkami, doprawiona cynamonem i goździkami, sprawdzi się w zimowych naleśnikach. Robi się też z niej nalewki i wina. Można z niej zrobić nawet keczup!

TARNINA Śliwa tarnina jest rośliną, lecznicze właściwości której wykorzystuje się od dawna. Stosuje się ją m.in. w dolegliwościach układu moczowego, żołądka (działa rozkurczowo), a także jako lek na biegunkę. Owoce tarniny zawierają przeciwutleniacze, witaminę C, beta karoten, witaminy z grupy B, wapń, potas i magnez, a także fitosterol, kwasy organiczne i garbniki. Natomiast kwiaty tarniny, które działają moczopędnie, zawierają m.in. flawonoidy, sole mineralne oraz witaminę C. Zarówno z kwiatów jak i kory tarniny można robić odwary pomocne w wielu chorobach. Jej owoce zbiera się po przymrozkach, dzięki którym tracą swój cierpki smak i można je jeść na surowo. Nadają się wtedy też na dżemy, kompoty, nalewki czy wina. Jedząc tarninę, trzeba uważać na pestki, w których znajduje się trujący cyjanowodór. Nie należy ich rozgryzać ani rozgniatać. Nieuszkodzona pestka nie stanowi dla nas zagrożenia zatruciem. GŁÓG Kolejną rośliną, którą można spotkać, wędrując beskidzkimi szlakami, jest głóg. W Polsce najbardziej znany jest głóg jednoszyjkowy i dwuszyjkowy. Głóg jest ceniony ze względu na bogactwo potasu, wapnia, magnezu, fosforu i sodu, witamin C i A oraz flawonoidów i antyoksydantów. Działa rozkurczowo, przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, obniża też ciśnienie i poziom cholesterolu. Owoce głogu można zbierać we wrześniu i październiku, kiedy są dojrzałe, albo już po przemarznięciu, kiedy stają się miękkie. Z głogu robi się przede wszystkim przetwory, herbaty i nalewki. Napary robi się zarówno z kwiatów jak i owoców. Jak więc widać, jesienią Beskidy otwierają przed nami niesamowity świat dzikich owoców. Korzystajmy zatem z niego dla zdrowia! 105

SMAKI BESKIDU-

RESTAURACJA SMAKI WISŁY

Restauracja Smaki Wisły

https://www.wislaZadzwoń Napisz Bulwary Dietla 1 krynica.pl/ 33-380 Krynica-Zdrój +48 882 162 558 biuro@restauracjawisla.pl

106

rzy Bulwarach Dietla, w jednym rzędzie, tuż nad Kryniczanką, niczym wystrojone na bal kuracjuszki, stoją piękne wille. Drewniane, kolorowe, wyjątkowe. Przywodzące na myśl alpejskie uzdrowisko. Pensjonaty i restauracje. Wśród nich ta, która wydaje się najbardziej wyróżniać, szczególnie w zimowej aurze, zieloniutka Wisła. Willa z długą historią i… świetną restauracją!

Smaki Wisły

Już z historycznych zapisów widać, że Willę chwalono nie tylko za noclegi, ale i za kuchnie. Tak jest do dziś. W willi działa restauracja “Smaki Wisły”, otwarta w 2021 roku, ale

przywodząca na myśl dawne czasy. Ma piękne wnętrza i naprawdę dobrą kuchnię. Serwowane dania są bardzo różnorodne, regionalne w nowoczesnym wydaniu, od oscypków, po luksusowe krewetki. W menu znajdują się dania mięsne, wegetariańskie i wegańskie, a najpopularniejszy wśród nich jest stek podawany na gorącym kamieniu wulkanicznym! Restauracja słynie z deserów wypiekanych na miejscu, szczególne miejsce wśród nich zajmują kremówki, wypiekane według tradycyjnej receptury. Wzmianki o nich można znaleźć w starych wspomnieniach kuracjuszy.

Od śniadania do kolacji Restauracja czynna jest codziennie od 11:00 do 22:00, a od 8:00 do 10:00 zjeść tu można pyszne śniadanie, serwowane także dla osób z zewnątrz. Warto zajrzeć tu w środku dnia, by zjeść obiad, no i wieczorem, by przy kolacji i dobrym

winie posłuchać muzyki. Można tu usłyszeć grany na żywo jazz, jest saksofon, gitara klasyczna oraz pianino. Warto tu zajrzeć na jeden z wielu klimatycznych koncertów — repertuar znajdziecie na stronie - www.wislakrynica.pl. 107

SMAKI BESKIDU-

KULINARNE TRENDY 2022

Kulinarne trendy 2022 w naszej kuchni

o jest modne w gastronomii? Obecne trendy kulinarne są jeszcze bliższe obszarowi sztuki. Od dawna szefowie kuchni pokazują przygotowanie jedzenia jako sztukę kulinarną, która jest aspektem życia codziennego każdego z nas. Sztuki, która jak w każdej innej dziedzinie ulega modzie. Jaka jest zatem moda kulinarna 2022?

Moda to pojęcie o bardzo szerokim znaczeniu i jest obecne w każdej dziedzinie naszego życia. W kulturze kulinarnej także mówimy o modzie, która przejawia się zarówno w trendach długofalowych, jak i chwilowych tendencjach. Jedzenie, które jest przecież podstawową potrzebą człowieka, także od pewnego czasu ulega modzie. Do XX wieku traktowane było jako wyraz biologicznej potrzeby człowieka lub sposób na manifestowanie przynależności społecznej, klasowej. Zmienił się jednak sposób jego postrzegania, co pozwoliło włączyć je w spektrum szeroko rozumianej kultury i sztuki. W XXI wieku jedzenie przestało mieć jedynie znaczenie czynności biologicznej, przestrzeń smaku i estetyki posiłków została dowartościowana przez filozofów i teoretyków sztuki. Natomiast szefów kuchni często nazywa się artystami, którzy kreują niesamowite dzieła kulinarne na naszych talerzach, rozpieszczając nasze podniebienia. Tutaj także wiele się zmienia, trzeba podążać za modą, orientować się w trendach, a wręcz je wyznaczać, w produktach, serwisie, mając na uwadze ekologię, środowisko i oczekiwania świata.

Jakie są trendy kulinarne 2022 roku? Wobec trwającej pandemii i związanych z nią ograniczeń nadal króluje domowe gotowanie, urozmaicane co jakiś czas zamówieniem ulubionych dań z ukochanych restauracji. Już od

108

kilku lat towarzyszą nam pojęcia slow life, slow food, zero waste, food design. I one nadal z nami w tym roku pozostają i się umacniają.

Jakie trendy są obecnie zauważalne w gastronomii? Jednym z najważniejszych trendów jest dieta roślinna. Roślinne alternatywy dla mięsa nadal są w modzie. Superfoods - tu pozostajemy w trendzie naturalnych i nieprzetworzonych produktów, które zawierają wyjątkowo korzystne dla organizmu składniki odżywcze. Żywność domowej roboty, czyli powrót do korzeni. Mówimy tu o własnej produkcji serach, pieczywie czy wędlinach, nie tylko o domowych obiadach. Fermentowane jedzenie. Nadal w modzie są wszelkiego rodzaju kiszonki, kisimy podobnie jak w ubiegłym roku praktycznie wszystko. Kontynuujemy ten trend zwłaszcza w napojach - przykładem jest kombucha, fermentowana herbata. Produkty z CBD, czyli wykorzystanie w sztuce kulinarnej olei konopnych z leczniczą substancją aktywną. Modne stało się ograniczenie alkoholu oraz cukrów. W tym drugim przypadku skutkuje to odchodzeniem od słodkich przekąsek i deserów. W trendach serwowania dań modne nadal są jadalne naczynia, wspierające eko modę, która stała się już ekologicznym stylem życia. Zero waste. W 2022 roku nadal będziemy kierować się nie tylko swoim zdrowiem, ale też wpływem jedzenia na planetę. Rosnąca świadomość w zakresie kosztów, które środowisko ponosi za spożywanie przez nas produktów pochodzenia zwierzęcego, transport jedzenia oraz jego marnowanie, zachęca do rewizji wybieranych opcji. Nadal wzrasta popularność jedzenie zero waste, które wymaga kreatywności zarówno w przygotowaniu, jak i podaniu.

RESTAURACJACZYNNACODZIENNIE1:0Oferujemydow‹zda-KrynicaTylicz / /Muszynacodziennieod13:0do23:0 18-479 730-516

PEŁNAOFERTA: www.cristalpatio.pl

RESTAURACJA CRISTALPATIO Krynica-Zdr‹j,Al.Nikifora1(przydeptaku) Organizujemyprzyj˝ciaokoliczno!ciowe 739-8biuro@cristalpatio.pl 109

REDAKCJA POLECA -

GO2KRYNICA

Go2Krynica Apartamenty i koszulki dla miłośników natury oraz dobrego designu Go2Krynica to z jednej strony wynajem apartamentów w Krynicy-Zdroju, z których część jest zaprojektowana w stylu eko i etno z lokalnymi akcentami. Z drugiej: sprzedaż ekologicznych koszulek. Co łączy te dwie zgoła różne działalności? Dobry design i miłość do lokalnej natury.

ięcej niż rodzinne apartamenty w Krynicy

- Cieszymy się bardzo, że do naszych apartamentów bardzo często przyjeżdżają rodziny, czasami nawet trzy pokolenia. To głównie miłośnicy natury oraz dobrego designu — wyjaśnia Wojciech Pawlik, pomysłodawca projektu. Nic dziwnego, że te apartamenty upodobały sobie całe familie, bo Go2Krynica to rodzinna inicjatywa. Dzięki temu właściciele udostępniają swoim gościom aż osiem komfortowych apartamentów w czterech lokalizacjach. Jest różnorodnie — jak to w rodzinie. 110

- Mamy dużo osób, które wracają do nas co roku, czasem nawet częściej, jak na przykład ultramaratończyk Marcin Świerc. Zaufanie gości zdobyli dzięki dbałości o każdy szczegół. Jako że sami kochają podróże, wiedzą, że wakacje, weekend lub krótki urlop w miejscu, gdzie niczego nie brakuje, pamięta się długo. Krynica to dla właścicieli nie tylko miasto, w którym mieszkają i prowadzą biznes, ale też źródło inspiracji oraz ekologicznego stylu życia. Wyrazem tego są m.in. apartamenty Gawra i Ryś urządzone w stylu eko i etno, z elementami nawiązującymi do natury i tradycji tego miejsca. Znajdziecie tu unikatowe grafiki zwierząt i elementy haftu łemkowskiego. - Projekt Gawry to zasługa wspaniałej Olki Barczak, która miała swój udział przy aranżacji wnętrz w Hotelu Piwniczna — wyjaśnia Wojciech Pawlik. TUTAJ MOCESZ ZAREZERWOWA… A PA RTA MENT GO2 K RY NICA:

go2krynica.pl

KOSZULKI ZxWIELK” PI”TK” BESKIDU S”DECKIEGO Go2Krynica to nie tylko wynajem apartamentów, ale idea “Respect, Protect, Enjoy”, której hołdują właściciele. Promują ją w różnych projektach, np. tworząc unikatowe ekologiczne koszulki Go2Krynica Clothing zaprojektowane przez artystkę i miłośniczkę natury Joannę Matras (Izdebską). - Prace Joanny poznałem w Pasażu Krynickim, skontaktowałem się z nią i poprosiłem o przygotowanie 5 wzorów mojej autorskiej Wielkiej Piątki Beskidu Sądeckiego: dzika, jelenia, niedźwiedzia, rysia, wilka — opowiada Wojciech Pawlik. Marka Go2Krynica Clothing to więc pretekst do tego, by promować Beskid Sądecki, i Krynicę, a jednocześnie ekologiczny styl życia. - Poprzez produkcję ekologicznych koszulek i współpracę z projektantami, dla których natura jest ważna, pokazujemy, że dbałość o nią jest możliwa na każdym etapie prowadzenia biznesu. TUTAJ MOCESZ KUPI… KOSZULKI GO2 KRYNICA:

go2krynica.com 111

Rękodzieło Etnografia Kultura

arodził się z zachwytu ludźmi, twórczością i krajo- spinającą całość jest wijąca się rzeka Poprad, wokół której brazem. Powstał w sercu i głowie dwójki kreatywnych są oni skoncentrowani. mieszczuchów, których na tamten czas połączyła tętniąca innością Dolina Popradu. Czekał kilka lat, by w nowej od- Nieprzeciętni, niepowtarzalni, nieokiełznani – tacy są nasi słonie wykiełkować. Artyści.

Bazową ideą projektu PopradArt® jest niebanalne połącze- Wartki, wijący, wabiący – taki jest nasz Poprad. nie sztuki, rękodzieła i osobowości ich twórców. A klamrą Autorski, atrakcyjny, artystyczny – taki jest nasz Projekt.

* projekt logo stworzony przez Macieja Molewskiego all DOTS

ETNO-TEMAT-

RĘKAWICE FURMAŃSKIE RZĄDZĄ

#R˝kawiceFurmaskie#R˝kodzieło#Furman#Zima

Rękawice furmańskie rządzą

u, hu, ha, nasza zima zła!

Nie zawsze zła, ma i swoich fanów. A ma ich dlatego, że potrafią i wiedzą, jak należycie się przygotować na spotkanie mrozu i śniegu. Dziś o rękawicach. Nie o rękawiczkach, a właśnie o rękawicach. Ostatnie ciepłe lata i zimy sprawiły, że są raczej ozdobnikiem do naszej garderoby, niż koniecznością.

Karpaty zimą Beskid Sądecki, górskie pasmo rozciągnięte wzdłuż Popradu, doliną którego z dawien dawna przebiega jedna z arterii komunikacyjnych Europy, kryje wśród mieszkańców położonych wśród lasów wiosek – rękawice furmańskie. Nazwa wiele mówi: robione przez tych, którzy pracowali z końmi. Rękawice wytwarzane nie na drutach czy szydełku, ale tkane, na specjalnej przestrzennej formie, łatanej skórą. Bardzo ciepłe i grube. Doskonałe na cały dzień pracy w zimowym lesie. Dla ochrony przed mrozem, który, bywało, dochodził do kilkunastu stopni, a śnieg nierzadko sięgał powyżej kolan.

Zawód furman Do pracy w lesie wyjeżdżali wszyscy mieszkańcy gór, dzień za dniem, przez całą zimę, gdy nie było pracy na polach. Zimą drzewa ścina się ze względu na naturalne warunki, jakie stwarza przyroda. W drewnie jest mniej wody, a więcej żywicy, więc nadaje się ono na budulec. Zamarznięte strumyki nie stanowią wielkiej przeszkody dla pracujących, nie ma wszechobecnego błota. Ale jest mróz. I jedyny w wielu miejscach pomocnik - mądry, nauczony ciężkiej pracy, niezastąpiony koń. Często sąsiedzi albo rodzina wyjeżdżali do lasu w dwa konie i dwóch, trzech robotników. Drewno trzeba było ściąć, pozbawić gałęzi i zwieźć przed szybko nadchodzącym zmierzchem. Ciężko stąpały parujące potem konie w szybko zapadającym mroku, dzwoniły dzwoneczki przy uprzęży. Skrzypiał śnieg pod specjalnymi saniami załadowanymi długimi pniami. Okutani w ciepłe (u)odziaty furmani podążali do tartaku (niejednokrotnie 114

pieszo, by ulżyć koniom). I wszyscy mogli kończyć kolejny pracowity dzień właśnie dzięki rękawicom furmańskim. Z czasem jednak i takie rękawice przestały być niezastąpione – do pracy w lesie zaczęto używać pił, maszyn, a pracownicy leśni noszą dziś zupełnie inne ubranie.

Rękawice furmańskie Odnalezione na strychach stały się pięknym symbolem dawnego pracowitego życia mieszkańców Sądecczyzny. Są pieczołowicie odtwarzane głównie przez kobiety w gminie Piwniczna-Zdrój (Łomnicy-Zdroju, Wierchomli i Głębokiem). I choć kiedyś było to zajęcie męskie, dziś zdominowane jest przez tkaczki, które poprzez swoją pasję przypominają dawne czasy. Ponadto takie rękawice dziś są niezwykłym i całkowicie niepowtarzalnym uzupełnieniem zimowego stroju. Tradycyjnie tka się je z wełny. Można je tworzyć podczas długich jesiennych i zimowych wieczorów, wplatając wątek w osnowę także myśli i wspomnienia o pokoleniach tych, którzy tę ziemię kiedyś przed nami zamieszkiwali. I jak my – bardzo kochali.

Lista UNESCO Wśród aktualnych działań, jakie podjęły tkaczki z Serca Beskidu Sądeckiego znalazły się: • projekt edukacyjny dla instruktorów tkania rękawic furmańskich: “Mistrz tradycji” realizowany przez Towarzystwo Miłośników Piwnicznej • starania o wpisanie umiejętności tkania rękawic furmańskich na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. • powstał szlak tkacki rękawic furmańskich, który skupia blisko 20 przestrzennych tkaczy • trwa akcja: „Wspieram rękawice furmańskie w drodze po UNESCO”. Zaangażowali się w nią znani Polacy, który fotografują się z rękawicami. Dotychczas do akcji włączyli się m.in.: Majka Jeżowska, Hirek Wrona, Hanka Wójciak, Krzysztof Trebunia-Tutka

115

ETNO-TEMAT-

NIE ŚWIĘCI GARNKI LEPIĄ

#EtnoTemat#R˝kodzieło#Muszyna#Ceramika#Warsztaty

Nie święci garnki lepią

próbujmy zatem i my. Podczas pełnego nie wytrzyma wymagającej konkurencji z masową produkcją, ale o ileż więcej mówi o naszych intencjach i uczuciach. gwaru i przyjemnego stresu czasu przed- Przecież dziś nie ma większego podarunku nad własny świątecznych przygotowań szukamy pre- czas… wzruszenie i serdeczność – to uczucia nieocenione. zentów. Brakuje nam jednak wystarczająco dużo czasu na namysł, brakuje refleksji nad Glina zastępcza potrzebami i zachciankami, wszędobylskie Jeśli jednak z wielu przyczyn nie uda się własnoręcznie świecidełka wokół

Ulepmy sobie czas Zapraszamy więc, by spędzić wspólnie czas właśnie na lepieniu. Na początek garnków. Będzie nam, oczywiście, potrzebna pomoc fachowców. I proszę – nie zrażajcie się koniecznością odszukania warsztatów garncarskich! Przed takimi świętami warto rozejrzeć się za specjalnie dedykowanymi spotkaniami. To wielka frajda móc podarować komuś coś zrobionego własnoręcznie. Może taki prezent

116

czegoś ulepić z gliny, może warto kupić paczkę modeliny i wspólnie z rodziną zarobicie tzw. zimną porcelanę. Później będziecie lepić, wycinać, składać, ozdabiać? To sprawdzony pomysł dla wszystkich pokoleń – przy tej pracy równie dobrze bawią się zarówno najmłodsi, jak i rodzice, ale także i dziadkowie. Ileż pięknych, nieodkrytych i ważnych rodzinnych opowieści usłyszycie przy okazji? O iluż ważnych, rzuconych mimochodem, faktach (najbardziej liczą się te rodzinne, wiadomo) się dowiecie? A ile niespodziewanych pragnień i pomysłów zrodzi się nad troszkę krzywym świecznikiem, poważnie dyskutowaną konstrukcją do ułożenia stroika na Bożonarodzeniowy stół?

Zapach pierniczka

warszaty ceramiczne

A gdy stół mamy już przyozdobiony – czas na pierniczki. Obok tradycyjnego makowca to ciasto niemal magiczne. Wiemy, że kiedyś garnek piernikowego ciasta był jednym z elementów wyprawy na nowe gospodarstwo wychodzącej za mąż kobiety. Że ciasto, przechowywane w zakamarkach piwnic w kamiennych beczułkach, należycie przygotowane z miodu, mąki i bakalii nadawało się do upieczenia ciastek jeszcze przez wiele czasu. Zapomnianym już trochę faktem jest, że początkowo było to w Polsce ciasto o ostrym smaku. Stąd polska nazwa piernik: od słowa pierne dosłownie ostre. Do dziś używa się tego określenia w niektórych regionach Polski. Pieczone było wcześniej, bo zaraz po wyjęciu z pieca było twarde. Przybierało różne formy, a ich kształt uważano za magiczny. Kilka dni przed końcem ponurego listopada obchodzimy dzień św. Katarzyny. To tradycyjne święto, gdy wróżb dotyczących ożenku dokonywali mężczyźni. A tradycyjnie wypiekane wtedy ciastka miały kształt zębatych prostokątów. Toruńscy cukiernicy mają w tej sprawie własną legendę, ale ciekawych odsyłam do toruńskich źródeł…

Ozdobami pierniczek nabiera koloru Kolorowy lukier w tubce oraz barwne cukierkowe i czekoladowe ozdoby można kupić właściwie wszędzie. Wybór jest bardzo bogaty i zależy tylko od naszej koncepcji. Lukier możecie zrobić sami: do soku z cytryny trzeba cierpliwie dosypywać cukier puder i po prostu ucierać.

Lukier… mniam! Trzeba spróbować i być cierpliwym. Lepiej opanować zrobienie lukru, który jest trochę bardziej gęsty niż zbyt rzadki. A gdy już opanujemy procedurę lukrowania, z kilku upieczonych gwiazdek różnej wielkości można ułożyć piramidkę choinki, w wyciętych szklanką czy kieliszkiem kółeczkach ułożyć śnieżynki, uśmiech. Tego Wam najbardziej życzę. Uśmiechu, pogody ducha i spokoju. I sprawdźcie sami, ile jest frajdy, a potem ile pięknych wspomnień z takiego wspólnego siedzenia wokół stołu. Tylko tyle, ale też aż tyle.

warszatyztworzeniapierniczk‹w

117

118

119

iędzy IV a V

Nie wiem jak Wam, ale mi ostatnie pół roku od poprzedniego wydania magazynu zleciało bardzo szybko. Piękne lato, prawdziwa skąpana w słońcu polska jesień i nim się obejrzałam, a już były z nami pierwsze płatki śniegu.

Podobnie jak w ubiegłym roku, zmian i przemian wokół jest sporo, a potrzeba zadbania o siebie i swoich bliskich wyłania się bardzo intensywnie u wielu z nas. Od pewnego czasu funkcjonujemy w nowej rzeczywistości, tej nie tylko materialnej, co pociąga za sobą szereg konsekwencji, ale także i możliwości do wykorzystania.

zalewających nas informacji. Coraz więcej z nas przygląda się możliwościom wzmocnienia i poprawienia funkcjonowania naszego umysłu i regeneracji naszego ciała. A wszystko po to, żeby trwale podnosić poziom radości i jakości swojego życia.

Co w tym wydaniu?

Zafascynowani tymi zagadnieniami redaktorzy naszego działu opowiedzą Wam, kim są osoby wysoko wrażliwe – temat, o którym jeszcze rok temu mało kto u nas mówił, a który teraz przenika do świadomości ludzi w szerokim Tematy dbania o swoje zdrowie psychiczne czy równowagę zakresie. Dowiecie się, jak zimno może pomóc nam harżyciową nie są już niczym obcym, a wręcz szeroko zgłębia- tować się przed stresami życia codziennego oraz w jaki nymi pojęciami i dziedzinami naszego życia osobistego sposób bezpiecznie je sobie aplikować. Czym są terapie lub zawodowego. Coraz więcej osób mówi otwarcie o po- tlenowe i jakie są ich rodzaje. Będziemy kontynuować tedejmowanych terapiach, treningach mentalnych i fizycz- mat przenosin życia z miasta do lasu i coraz głębiej przyjnych (zresztą głęboko ze sobą powiązanych), o wyborze rzymy się pracy z naszym potencjałem, ograniczeniami life coacha/nauczyciela/przewodnika, czy też reorganizacji i wychodzeniem na wyższe poziomy świadomości poprzez swojego życia względem narastających wyzwań i natłoku trening mentalny. Nie zabraknie też wyjątkowych miejsc

w Beskidzie Sądeckim w stylu slow, które serdecznie polecamy Wam do odkrywania i doświadczania wszystkimi zmysłami, bo jest się w czym zanurzyć. Osobiście dla mnie bardzo ważnym zagadnieniem, które wyłoniło się na przestrzeni ostatnich lat, jest budowanie rezyliencji, czyli elastyczności i odporności na nieustannie i coraz szybciej zmieniające się warunki mojego otoczenia. Wsłuchując się w nauki światowych liderów i osobistości, których technikami pracy i osiągnięciami jestem zachwycona, zaczęłam zgłębiać ten temat coraz szerzej. Wprowadziłam do swojej codzienności kilka prostych i ogólnie dostępnych metod pracy nad sobą, które pomagają mi budować tę cechę w sobie i utrwalać ją z każdą kolejną czynnością.

Kto w tym wydaniu? Do naszego działu zawitały też nowe niebagatelne postacie (o nich poniżej), które swoją otwartością, doświadczeniem i empatią zabiorą Was w świat pełen fascynujących zagadnień umysłowo-emocjonalno-cielesnych. Bardzo się cieszę, że w tym roku możecie dotknąć naszych myśli, wiedzy i doświadczeń w formie tekstów w wersji papierowej. Jednocześnie polecam zagłębić się w poszerzone treści oraz materiały audio i wideo w wersji interaktywnego audiobooka. Powrót do druku otwiera przed nami dojście do innego grona odbiorców, a Wam daje możliwość zabrania nas ze sobą tam, gdzie Internet nie sięga i gdzie warto wyłączyć ekrany ;)

Małe kroki i banalne zabiegi, które były dla mnie, miło- Takiego czasu z naszymi treściami Wam życzę – rozkoszujcie śniczki wielkich skoków i wyzwań nie lada trudnością do się życiem, bo ma wiele wspaniałych smaków. pokonania, zwróciły się w dwójnasób. Procentują niebywaMagdalena Żuber le w sytuacjach, które kiedyś pociągnęłyby mnie w swoją otchłań, a teraz obserwuję je z boku i nawiguję opcjami, Redaktor Działu Lifestyle, jakie posiadam, a także reakcjami, jakie chcę względem Trener Mentalny, Założycielka nich przyjąć. O niektórych z nich dowiecie się od nas po'Ohana Czuła Przestrzeń przez pracę z tlenem i temperaturą.

Tomasz P. Misztal Trener szkoleń z zakresu pracy z własnym potencjałem, edukacji, animacji czasu wolnego i kreatywnej pracy z grupami. Specjalista ds. turystyki motywacyjnej incentive dla firm. W pracy wykorzystuje wiedzę z zakresu badań nad pracą mózgu w neuropsychologii i neurobiologii. Żongler z 8-letnim doświadczeniem. Na co dzień prowadzi treningi grupowe i personalne jako instruktor metody pilates i Race Walk. Choreograf tańca nowoczesnego, praktyk japońskiego masażu Zen Shiatsu. Organizuje cykliczne wyjazdy prozdrowotne. Autor wielu publikacji. Natalia Starzyk Z wykształcenia i zawodu jest przyrodnikiem, paleontologiem badającym zwierzęta zamieszkujące naszą planetę miliony lat temu. Z zamiłowaniem do przyrody od lat przemierza szlaki i dzikie ostępy gór i równin. Uciekając przed cywilizacją, postanowiła zamieszkać w starej chałupie na leśnej polanie w ukochanym Beskidzie Sądeckim.

Aleksandra Sebald Urodzona w Nowym Sączu, ukończyła Ogrodnictwo z marketingiem na Uniwersytecie Rolniczym im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Zakochana w lesie i ptakach, miłośniczka zwierząt, pasjonatka przyrody, zdrowego trybu życia, ziołolecznictwa i innych naturalnych metod leczenia (w tym Reiki). Urodzona optymistka. Autorka historyjek dla dzieci – z natury animatorka.

Nina Kieblesz Pochodząca z Beskidu Sądeckiego artystyczna dusza. Od najmłodszych lat zakochana w sztuce i kreatywności. Zafascynowana ludźmi i ich postrzeganiem świata. Multipasjonatka, która czerpie radość z różnych dziedzin twórczości – fotografuje, maluje, ilustruje, pisze teksty, od kilku lat uczy się także złotnictwa. Kolekcjonuje doświadczenia, by dzielić się nimi z innymi.

LIFESTYLE-

REZYLIENCJA

Rezyliencja Życiowa odporność

esteśmy podobni

Nie da się ukryć, że żyjemy w czasach wykreowanych, wręcz idealnych, profili w social mediach. Bez względu jednak na to, gdzie żyjemy i czym się zajmujemy, jaki mamy przekonanymi, że tak faktycznie jest i że nie mamy wiele status społeczny, materialny i jak spędzamy czas wolny, wpływu na to, co się stało i jak możemy się czuć w danej każdy z nas doświadczył w swoim życiu czegoś nieprzy- sytuacji. Myślimy, że ten ktoś akurat pewnie ma jakieś jemnego, trudnego, stresującego czy wręcz traumatycznego. niewyobrażalne moce, których sami nie posiadamy albo U każdego z nas poziom danego doświadczenia jest inny że otrzymuje pomoc z zewnątrz, o której tylko możemy i pozostawia za sobą ślad na przyszłość. Często zastana- pomarzyć. Ale czy na pewno? wiamy się, jak inni ludzie radzą sobie z tak mocnymi wydarzeniami w ich życiu jak nagła utrata bliskiej osoby czy Pojęcie samo w sobie kompletne bankructwo z dnia na dzień. Podziwiamy ich za to, że zamiast załamać się i poddać, potrafią żyć dalej, W wydaniu IV w cyklu poświęconemu rozwojowi osobia nawet cieszyć się życiem bardziej i pełniej. Zastanawiamy stemu i naszej formie mentalnej wspominałam o swoistej się, skąd mają tę swoją motywację i energię mimo tak cięż- elastyczności i odporności na niezależne od nas czynniki kich chwil. Niejednokrotnie porównujemy się wzajemnie zewnętrzne, która nosi nazwę rezyliencji (z ang. resilieni stwierdzamy coś w stylu „ja nie wiem, jak ty to robisz”, ce). Neuropsychologowie, trenerzy, psychiatrzy, psycho„ja to nie dam rady”, „teraz to już koniec”, będąc szczerze lodzy, coachowie oraz naukowcy od lat badają tę naszą 122

O MNIE MagdalenaCuber

Redaktor Działu Lifestyle, Wła!cicielka Ohana CzułaPrzestrze,TrenerMentalnyAkademiiJakuba B. B»czka. Instruktor OM School Fitness Yogi, Aerial Yogi ixFloat Fit. Terapeutka Spa Wellness, Sauna Mistrzyni. Praktyk Hoopono pono ixLomi Lomi. Mam dusz˝ nomada, jestem pasjonatk» podr‹Dy ixaktywno!ci ruchowej. - Pra cuj˝zxciałemixumysłemrozwijaj»cichpotencj ixprowadz»cdowewn˝trznegobalansu.Wsp‹łor ganizuj˝eventykomercyjneixcharytatywne.Mam ponadletnie 01 do!wiadczeniemanagerskie.We wszystkimcorobi˝ł»cz˝ruchixemocje.Energia ixempatia to słowa, kt‹re opisuj» mnie najlepi Serce od zawsze mam podzielone na centrum duDego miasta ixspokojn» mał» wie! ́ ł»cz»c je zesob»prac»,pasj»ixDyciem.

123

LIFESTYLE-

REZYLIENCJA

umiejętność czy nawet z czasem już cechę osobowości. Tworzą coraz to bardziej dostępne i łatwiej przyswajalne metody i materiały do pracy nad sobą w tym zakresie. Zjawisko rezyliencji pojawia się nie tylko w świecie funkcjonowania ludzkiego umysłu i emocji, ale także w języku technicznym/naukowym, określającym wytrzymałość wielu materiałów np. budowlanych czy też ich sprężystość i wspomnianą odporność na czynniki zewnętrzne. Mianem rezyliencji określa się także naszą zdolność do powrotu do stanu równowagi psychicznej, emocjonalnej czy fizycznej po przebytych traumach lub nieprzyjemnych wydarzeniach.

„Nie trać tego co masz na rzecz tego, co już straciłeś” Powołując się na badania profesor uniwersytetu Canterbury w Nowej Zelandii i specjalistki – badaczki w dziedzinie rezyliencji, dyrektor Instytutu Wellbeing i Rezyliencji Lucy Hone, mamy całkowitą możliwość nabywania siły, odporności i motywacji do dalszego szczęśliwego życia bez względu na stopień tragedii, jaka mogła nas dotknąć. Wieloletnie badania i aktywny udział w życiu ludzi dotkniętych głębokimi traumami (sama Lucy przeżyła tragiczną śmierć swojej córki) pomogły jej zweryfikować naukowe rozważania z praktyką stosowanych metod i ich efektami w życiu codziennym każdego z nas. Hone dowodzi, że jesteśmy w stanie nauczyć się takiego sposobu myślenia i zachowania, które pomogą nam znaleźć kierunek działania, wyjść z tego impasu czy żałoby. A każdy kolejny trudny moment w naszym życiu będzie zaopatrzony w skuteczne narzędzia do wstawania z kolan i odzyskiwania równowagi, sensu i celu w naszym życiu. Według autorki książki Resilient greving są na to 3 najlepsze sposoby spośród wielu dostępnych, które sama stosuje i poleca każdemu: 1. Świadomość i akceptacja tego, że w naszym życiu będą trudne chwile (cytując Lucy, że „shit happens”) i cierpienie jest egzystencjalną częścią istnienia. 2. Intencjonalne kierowanie naszą uwagą na to, co możemy zmienić i nieskupianie się na tym, co od nas nie zależy. Zwracanie się z wdzięcznością do tego, co w naszym życiu jest dobre, a nie przekreślanie całości jego wartości danym wydarzeniem. 3. „Czy to, co robię, mnie krzywdzi, czy mnie wspiera?” Pytanie, które warto stawiać w każdej sytuacji, nie tylko tej smutnej. Pozwala nam przejąć stery i poczuć, że mamy realny wpływ na swoje życie, a tym samym możemy wzmacniać naszą wewnątrzsterowność, zamiast oddawać się w ręce przypadkowi, losowi czy innym ludziom.

Możesz budować swój poziom szczęścia Budowanie rezyliencji to nie jest proces krótki ani też super łatwy. Setki lat kształtowania naszych umysłów pod kątem czyhających prehistorycznych zagrożeń czy też wyuczone przez nas tryby funkcjonowania społecznego nie są czymś, co odwrócimy w jeden dzień. Jednak, zdając sobie sprawę 124

z neuroplastyczności (zdolności do zmiany struktury i funkcjonowania pod wpływem różnych czynników) czy też neurogenezy naszego mózgu (zdolności do powstawania i rozwoju nowych neuronów), przez całe nasze życie mamy możliwość wytworzenia i wzmacniania nowych wzorców myślenia i zachowania. Takich, które będą nas wspierały i wzmacniały w gorszych chwilach, zamiast dać nam się w smutkach i niepowodzeniach zatopić. Doktor Rick Hanson z synem Forresterem w książce Rezyliencja. Jak ukształtować fundament spokoju, siły i szczęścia, wymieniają 12 zasobów, jakie posiadamy do wypracowania w sobie wewnętrznego balansu czy zaradności w obliczu napotykanych trudności. Należą do nich: uważność, współczucie, uczenie się, siła charakteru, wdzięczność, wiara w siebie, spokój, motywacja, bliskość, odwaga, aspiracja i szczodrość. Oparte są one na naszych podstawowych potrzebach i sposobach na ich zaspokajanie. I wbrew temu, jak jesteśmy różni, w tym przypadku posiadamy wspólne wykładniki. Przywołując nauki Sadhguru (indyjskiego guru, jogina i autora wielu wartościowych publikacji), w życiu poszukujemy radości, przyjemności, spokoju i miłości na wszystkich poziomach wewnątrz i na zewnątrz. A drogą do tego jest świadomy wybór naszych myśli i podjęcie spójnych z nimi działań, bez wątpienia w ich realizację. Poprzez zalecane przez niego praktyki możemy wypracować stabilny i spokojny umysł, który nie podda się niczemu negatywnemu z zewnątrz. Gregg Braden natomiast (wybitny naukowiec, 5-krotny najlepszy autor bestsellerów New York Times) wyróżnia w swoich kursach kilka rodzajów rezyliencji i sposobów na ich trenowanie. Wśród nich w jego treściach znajdziecie rezyliencję: TRADYCYJN”, BIOLOGICZN”, R A DY K A LN” , EMOC JONALN”, PSYCHOLOGICZN”, ADAPTATYWN”, MENTALN” , DUCHOW”. Zatem od wschodu po zachód dowiadujemy się, iż rezyliencja jest nierozerwalnie połączona z naszym dobrostanem i dobrobytem i że jest niezwykle ważna. Dlatego tym bardziej teraz, w obliczu wymagających i dynamicznie zmieniających się czasów, zachęcam Was do budowania swojej odporności i elastyczności. Polecam poszukiwanie najbardziej odpowiadających Wam do tego narzędzi z uwzględnieniem dbałości o work-life balance. Tym samym liczę też na to, że ten i wiele innych wartościowych artykułów w naszym dziale pomogą Wam w tym zamierzeniu.

125

'Ohana zxhawajskiego oznacza rodzin˝. Nie tylko t˝ zxurodzenia, ale przede wszystkim osoby oxwsp‹lny warto!ciachixwzajemnejempatii.'Ohanatomiejscegromadz»celudziwok‹łszerokopoj˝tejideiwell wellnessixlepszejjako!ciDycia.WxnaszejprzestrzenimoDnazapisa‰si˝namasaDeixzabiegipo samopoczuciepsychiczneix…zyczne.Skorzysta‰zxkonsultacjitreneramentalnegoixpopracow rozwojem.MoDnatakDenauczy‰si˝zdrowegoruchupodczaszaj˝‰namacie.WxOhanieDyciepł yniewxrytmie oddechu,obecnegociałaixspokojnejgłowy.Bezpo!piechuixbezoceny.xWxnaszejCzułejPrzestrzeniOrgani zujemywarsztatyixszkolenia.xOferujemywynajemstylowychgabinet‹wixjeste!myotwarcinawsp‹łpra JOGA.

Jogatojedno!‰.Ciała,duszyixumysłu.Tonieustannepowracaniedobyciawxtuixterazpoprzez!wiadom» prac˝ opart» na asanach‰wiczeniach ( …zycznych) oraz pranayamach‰wiczeniach ( oddechowych). Wx'Oh Jodzeautorskiej ( metodzieprowadzonejwx'Ohanie)ł»czymyzesob»r‹Dnestylejogigł ( owniehatha,vinyasa, yin)zxelementamitreningufunkcjonalnego. MASACE.

MasaDe wx'Ohanie, axwxzasadzie terapia dotykiem oparte s» na wiedzy system‹w medycznych zxprzeszło 5lat 0 tradycji.ZabiegijakimpoddajemyTwojeciałotogamamasaDyajurwedyjskichaxtakDeoriental jakhawajskiLomiLomi,tajskip‹łnocny,czyjaposkiKobido.Nies»tozwykłemasaDe,jeDelipozwolisz s bienasystematycznepoddaniesi˝ichdziałaniuodczujeszefektynietylkowxswoimzdrowiu,alei obszarachswojegoDycia.

WxCzułej Przestrzeni moDecie poczu‰ takDe jak działa praca zxciałem bez dotyku. Taka, kt‹ra pozostaj wxobszarzeintencyjnejpracyzxnasz»energi».Reiki,booxnimmowa,harmonizujeorganizmwxj funkcjonowaniuixpodnosinasz»witalno!‰. TRENING MENTALNY.

TreningMentalnytopracazxnaszymizasobamiixnaszymnieogranicz potencjałem,kt‹rydzi˝kiodpowiedniodobranymnarz˝dziomixzaangaD waniuwxsamprocesmoDemyzxpowodzeniemrozwija‰ixprzekształca‰ na realne osi»gni˝cia. Trening mentalny wywodzi si˝ zxpsycholo sportuixzxtamtychobszar‹wzostałprzeniesionynabiznes - ixDyci biste.Tenrodzajpracypomaganambudowa‰siebienasolidnyc fundamentachpoczuciawłasnejwarto!ciixsatysfakcjizxwys jako!cinaszegoDycia.

'OhanaCzułaPrzestrze ul.K.Hoffmanowej1pi˝tro, 5(/ 1 wej!cieodnr.) 3 3 -0NowyS»cz 3740+ 68 kontakt@czulaohana.pl www.czulaohana.pl

MaszwraDenie,Dekupujeszkolejn»ksi»Dk˝zxzamiaremjejprzeczytaniaaxzdziwionypopowrociedodom widzisz,DetojuDb˝dziekolejnanieprzeczytanaksi»Dkadokolekcji?

Chcesznauczy‰si˝wxkocuczyta‰ksi»Dkiregularnie,dokocaixwxduDoszybszymtempieniDzwykle? ZacznijjuDdzi!budowaniepozytywnegonawykuixdoł»czdospołeczno!ci#neurocorereaders.

KURSNEUROCOREREADERPRO20 NeuroCoreReadertoodpowiedBnaproblemydotykaj»ce wsp‹łczesnegoczłowieka! • • •

autorskikursoxodkrywaniuosobistegopotencjału zarz»dzaniaenergi» wprowadzaniapozytywnychnawyk‹wwxtreningu Naczymbazujetrening? Neuroplastyczno!ci Neurogenezie Neurotreningu Kurs#neurocorereaderzawiera:

• • • • • • • • • • • • •

spotka 6 treningowychpo02min 1 (ZOOM)wtym Treningmentalno!ciukierunkowanejnamaksymal nyrozw‹jswojegopotencjału-PEAKperformance Testy,materiał yinarz˝dziado‰wicze Indywidualnyfeedback Neurogrypoprawiaj»cepami˝‰ikoncentracj˝ Profesjonalny KURS kurs Donglerki uznany za jedn» z najskuteczniejszych form stymulowania NEUROgenezyineuroplastyczno!cim‹zgu Wykształcenie!wiadomo!ciszybkiegoim»dregoczyta nia,sesjatreninguwyobraDeniowego,tempanauki,czytaniairozwoju Indywidualniedobranycodziennyzestaw‰wiczewtymtreningmi˝!niCOREmetod»Pilates Skutecznytreningpami˝cikr‹tkiegookresu SuperkoncentracjaiRE- koncentracja E lementykinezjologiiedukacyjnejpoprawiaj»ceefektywno!‰pracyumysłu …wiczeniaantyregresyjne,antyfonetyzacyjne,antycypacyjne,rozwijaj»ceumiej˝tno!cij˝zykowe,zdoln rozumieniaizapami˝tywania D edykowanagrupanafacebookwsparcieimotywacja 5RR‹wnowaga,Relacje,Rozw‹j,Rado!‰,Relaks

Na warsztatach skupimy si˝ na 5 przestrzeniach Dycia, kt‹re s» kluczowe wxharmonijnym rozwoju ixumysłu.Otrzymaszkonkretn»wiedz˝ixnarz˝dzia.Dotychczasowiuczestnicyprzyspieszaliwxefek naukiixszybko!ciczytaniaod3-5krotnie! Do!wiadczajstanuFLOWpoprzezzabaw˝. Dowiedzsi˝jakosi»gn»‰sw‹jpełenpotencjał wxDyciu,nauceixbiznesie Zapiszsi˝juDdzi!! Inwestycja:430zł dla ( os‹b,kt‹rezgłosz»si˝zxOBSpromocja380zł)

TomaszPiotrMisztal tpmisztal@gmail.com

L I F E S T Y L E - HARMONIJNY TRENING CIAŁA I UMYSŁU

#TomaszPMisztal#Mental#NeuroCoreFlow#Harmonia

Harmonijny trening ciała i umysłu Nierozerwalny duet treningowej rewolucji

wpływie umysłu na ciało i ciała na umysł wiemy coraz więcej.

To stwarza nowe możliwości i potencjalne kierunki zmian w metodologii i podejściu do treningu. Rewolucja dzieje się tu i teraz. Na naszych oczach. Odpowiednio dobrany, zintegrowany trening mózgu, kręgosłupa i całego ciała może dać zaskakujące efekty, podnosząc jakość i komfort życia. Wiedza na temat stresu i umiejętność skutecznego radzenia sobie z nim poprzez trening mentalny, połączone

128

z praktycznymi umiejętnościami treningu ciała i mózgu na najwyższym poziomie, stają się jedną z kluczowych umiejętności jakie są potrzebne współczesnemu człowiekowi. Nie tylko dla zachowania zdrowia, sprawności i równowagi emocjonalnej. Ale także dlatego, że pomagają skutecznie pracować i tworzyć zdrowe, wartościowe relacje z innymi. W życiu jest jak w treningu - wzbogacając się o nowe możliwości i wyzwania zyskujemy odporność na trudne chwile. Ważne by się otworzyć i mieć odwagę poznać nie tylko swoje mocne, lecz także i przede wszystkim - słabe strony. Świadomość jest pierwszym krokiem do jakiejkolwiek zmiany.

DLACZEGO TRENING MENTALNY? Od 10 lat na polskim rynku sportowo - biznesowym prowadzę różnego rodzaju treningi, warsztaty i szkolenia. Gdy kiedyś mówiono o treningu mentalnym czy rozwoju mózgu poprzez żonglowanie, niewiele osób brało to na poważnie. Dziś ćwiczący, którzy chcą nad sobą stale pracować, szukają czegoś więcej - treningu holistycznego. Na naszych oczach dokonuje się właśnie niesamowita przemiana. Coraz więcej ludzi dostrzega, że zanim osiągnie się mistrzostwo w nowym, zdrowym stylu życia trzeba nauczyć się zdrowego trybu myślenia. Wszystko zaczyna się w głowie. Dążąc do celu trzeba zaczynać od niej. Myśli też można i należy ćwiczyć - te obniżające energię trzeba umieć kwestionować. Wybierać i pielęgnować te umacniające. Otwarta głowa i mocny kręgosłup przekładają się na zdrowe ciało. Śledząc trendy w sporcie, fizjoterapii i psychologii sportu zauważyłem istotną lukę. Stworzyłem więc kompletny trening łączący ze sobą wiele aspektów, a nową metodę nazwałem Neuro Core Flow.

NEURO CORE FLOW Głównym celem tej metody jest harmonijny rozwój potencjału ciała i umysłu. Odbywa się on przez trening holistyczny - na wszystkich poziomach. Wykonujemy pracę, która łączy najskuteczniejsze formy treningu. NEURO - czyli żonglowanie, trening mózgu, stymulacja pamięci i elementy zabawy. CORE - czyli mięśnie trzonu, głębokie i zewnętrzne, pilatesowy fundament zwany power house. FLOW - czyli połączenie tych kluczowych rejonów wiążące się z określoną postawą mentalną i warunkami treningowymi prowadzącymi do peak performance (czyli najwyższej formy psychofizycznej). Żonglowanie (z metodą łączącą rozwój osobisty) i nowatorskie podejście do tematu spędzania czasu wolnego są moją pasją. Więcej o funkcjonowaniu mózgu i skutecznym jego trenowaniu dowiesz się na moich szkoleniach w tym Mózg do potęgi N czy Neuro Core Reader PRO. Na które już teraz serdecznie Cię zapraszam. 129

LIFESTYLE-

CAŁOROCZNA TERAPIA ZIMNEM

#TerapiaZimnem#KrioTerapia#Morsowanie#MasaDLodem#TreningZim»

Całoroczna terapia zimnem

eczysz się zimnem i nawet o tym nie wiesz

Większość z nas na co dzień stosuje zabiegi leczenia zim- dermatologicznych, ginekologicznych czy nawet leczenia nem, nie będąc tego świadomym. Czy zdarzyło Wam się nowotworów. po stłuczeniu okładać miejsce bolące workiem mrożonego groszku, kawałkiem mięsa lub wkładem chłodzącym do Od cold-packów po kriokomory lodówki turystycznej? Tak? Brawo, właśnie wykonaliście zabieg krioterapii – najbardziej bazowy, ale zdecydowanie Wariantów terapii zimnem jest bardzo dużo. Zaczynając należący do tej grupy terapeutycznej. od tych działających miejscowo jak kompresy/cold-packi, mankiety uciskowe, polewanie wodą czy też maści i aerozole przez masaż lodem, morsowanie aż po komory Trochę historii z temperaturą -195°C. W zależności od naszych potrzeb Krioterapia, z greckiego kryos – chłód, lód oraz therapeia lub preferencji możemy dobrać jedną lub kilka metod krio– leczenie, czyli dosłownie terapia zimnem, oznacza sto- terapii. Leczenie zimnem pozytywnie wpływa na orgasowanie obniżonej temperatury do leczenia, w prewencji, nizm poprzez działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, podczas rekonwalescencji czy nawet do wzmacniania na- przeciwbólowe, immunostymulujące, poprawiające krążeszego umysłu i ciała. Pierwsze wzmianki o krioterapii poja- nie, obniżające tonus mięśniowy. Ponadto terapie zimnem wiają się już ponad 2500 lat p.n.e. wśród Egipcjan, którzy na stosujemy w sporcie, fizjoterapii, hartowaniu organizmu papirusowych zwojach opisywali skuteczne w rezultatach oraz w zabiegach odnowy biologicznej. punktowe zastosowanie zimna u swoich pacjentów ze stanami zapalnymi czy urazami. Nieco później Hipokrates, Pobawmy się w ciepło-zimno grecki uczony zwany ojcem medycyny, udokumentował zastosowanie zimna przy opuchnięciach, bólu i krwa- Bez względu na to, czy korzystamy z terapii zimnem leczwieniach. We współczesnym świecie obserwujemy dyna- niczo, prozdrowotnie czy dla relaksu, każde zastosowanie miczny rozwój kriochirurgii począwszy od wczesnych lat zimna jest połączone z ciepłem. Bowiem po każdym zaXIX wieku, kiedy to zaczęto stosować zimno w leczeniu biegu obniżenia temperatury organizm wraca do swojej nerwobóli, migren, zmian skórnych, aż po dzisiejsze czasy, naturalnej ciepłoty. W wielu metodach pracy z zimnem stogdzie zimno stosowane jest do skomplikowanych zabiegów suje się naprzemienne temperatury dla uzyskania jeszcze 130

Nagroda za wysiłek lepszych efektów. A w przypadku poprawnego saunowania czy też morsowania (patrz strona 138), zawsze przed zimnem następuje odpowiednie do podejmowanej aktywności rozgrzanie. Sami możemy z powodzeniem stosować takie zabiegi bez wychodzenia z domu poprzez użycie na zmianę ciepłego i zimnego prysznica, masażu lodem w kąpieli (więcej o tym w artykule o VIT-ICE str 134) czy też korzystając z cold-hot kompresów.

Weź to na chłodno Bezpieczeństwo ponad wszystko. Mimo rosnących w ostatnich latach trendów na przydomowe sauny, różną sławą owiane morsowanie czy też hartowanie m.in. umysłu poprzez zimne prysznice i kąpiele w lodzie (np. metody Wima Hofa) polecam przygotować się do tematu z rozwagą. Stosowanie nieraz skrajnych dla naszego ciała temperatur (lub warunków) wywołuje stres układu nerwowego i mobilizuje cały organizm do postawienia się na baczność. Ekspozycja na takie warunki powinna odbywać się stopniowo i świadomie wedle naszych możliwości i ryzyka, jakie bardzo wysokie bądź bardzo niskie temperatury niosą ze sobą. W przypadku rozpoczynania takiej przygody warto skorzystać z porady osób doświadczonych w zastosowaniu zimna w rekreacji, sporcie czy leczeniu.

Ilość benefitów niesionych wraz z rozważnie stosowanymi termoterapiami jest ogromna. A zasięg ich oddziaływania jest holistyczny. W przypadku stosowania terapii zimnem, jak wspominałam powyżej, możemy regulować procesy zapalne, działać przeciwbólowo, stymulować nasz układ odpornościowy lub przyspieszać procesy regeneracji po wysiłku i rekonwalescencji po urazach. Możemy także trenować umysł, zwiększać koncentrację, poprawiać jakość snu i przyspieszać metabolizm, a to między innymi dzięki oddziaływaniu na nasz centralny układ nerwowy.

Czy tylko leczenie i zabiegi spa? Nie tylko. Warto poświęcić swój czas zimą na aktywności sportowe na świeżym i najlepiej czystym powietrzu. Od spacerów aż po różnorodne i ekstremalne sporty można rozkoszować się zimową porą do woli. O tym opowie Wam jedna z naszych specjalistek od sportów zimowych Melania Buliszak na kolejnych stronach. Oprócz zimna rosnącymi trendami w wyczynach sportowych (w ostatnich latach dzięki działaniom nepalskich Sherpów na 14 najwyższych szczytach świata) staje się także korzystanie wysokogórskich warunków atmosferycznych jak powietrze i jego wysycenie tlenem – o tym, czyli o treningach w warunkach hipoksji możecie poczytać na stronie 140.

IV WYDANIE MAGAZYNUOBS

131

LIFEST YLE - CAŁ OROCZNA TER APIA ZIMNEM -

MASAŻ LODEM

Tekst: Krio-star

Masaż lodem M

• •

w chorobach neurologicznych, przy chorobach chirurgicznych jak np. przykurcze w stawach, obrzęki po operacjach piersi, ręki, szczęki, w zabiegach rozluźniających blizny, w stanach zapalnych – ale tylko podostrych i przewlekłych, w zespołach bólowych, w lekkich stanach pourazowych, w zabiegach na strefach odruchowych (strefy Heada, punkty spustowe, strefy mięśniowe, strefy Mackenziego, punkty okostnowe).

• asaż lodem jest zabiegiem kriostymulacyjnym (powoduje wzrost przepływu krwi, zwiększenie metabolizmu). Usprawnia miejscowe krążenie krwi. Z działaniem • zimna, ten rodzaj zabiegu łączy także działanie mechaniczne masażu. Oddziaływuje bodźcowo na receptory zimna i mechanoreceptory skóry. Reguluje napięcie tkanek i na drodze odruchowej wpływa na narządy wewnętrzne i przyMasaż lodem w fizjoterapii spiesza przemianę materii. Z punktu widzenia efektów jest niedrogim i jednym z najefektywniejszych sposobów Masaż lodem zwiększa zakresu ruchu biernego i zmniejsza szybkiego obniżania temperatury tkanek. napięcie mięśniowe, przez co ułatwia zabiegi rehabilitacji. Jest metodą podnoszącą próg bólu i zmniejszającą przeZastosowania masażu lodem wlekłe stany zapalne. Masaż lodem znajduje zastosowanie w leczeniu oraz jako uzupełnienie leczenia m.in.:

• • • • • •

w chorobach o podłożu reumatoidalnym i zwyrodnieniowym, w zespołach bólowych kręgosłupa, w zwiększonym napięciu mięśni istniejącym w spondylozie, osteochondrozie, zaniku mięśni z bezczynności, reumatyzmie mięśniowym,

Masaż lodem w sporcie Jest doskonałą pierwszą pomocą dla zmęczonych mięśni, naciągniętych więzadeł i ścięgien. Wskazany do leczenia w dolegliwościach kręgosłupa. Dobre wyniki masażu lodem są przy tzw. „łokciu tenisisty”, zapaleniu powięzi podeszwowej, zapaleniu kaletki krętarza, oraz w bólach stawów kolanowych, biodrowych oraz ręki. Pomaga przy bolesnych podrażnieniach mięśni wskutek nadmiernego wysiłku. Następujące po zakończeniu masażu

KrioStar ul.Supniewskiego1 31-527Krak‹w

132

+48726305 biuro@krio-star.pl https:krio// star.pl/

lodem gwałtowne rozszerzenie naczyń krwionośnych doprowadza do silnego przekrwienia mięśni połączonego ze wzrostem stężenia dostarczanego do nich tlenu. Ułatwia to usuwanie z mięśni zbędnych produktów przemiany materii takich jak mleczany oraz histamina. Równocześnie powoduje gromadzenie w mięśniach bradykininy i angiotensyny. Powyższe zjawisko znacząco poprawia kondycję mięśni i zmniejsza odczuwanie bólu. Efekt ten jest wykorzystywany m.in. w leczeniu kontuzji mięśni. Zmniejsza zmęczenie. Wspomaga odnowę biologiczną ciała. Może być również stosowany zapobiegawczo do masażu mięśni, ścięgien i więzadeł przed obciążeniem wysiłkiem fizycznym.

Masaż lodem w pielęgnacji Dzięki lepszemu obiegowi krwi w naczyniach skórnych, następuje aktywne dostarczanie tkankom substancji odżywczych, a także szybsze wydalanie produktów przemiany materii. Masaż lodem intensyfikuje procesy złuszczania oraz prawidłowej odbudowy naskórka. Przeciwdziała i zmniejsza obrzęki. Poprzez stymulację zimnem i masażem pobudza skórę do spalania tkanki tłuszczowej. Przeciwdziała cellulitowi. Zastosowany podczas ciepłej kąpieli jest bardzo miłą i pobudzającą terapią zmiennymi temperaturami.

Masaż lodem z ziołami Dodatkowym atutem masażu lodem jest możliwość przygotowania go na bazie ziół. Pobudzenie krążenia dzięki masażowi lodem ułatwia absorpcję ziołowych składników leczniczych i odżywczych.

Właściwości lecznicze masażu lodem są wówczas zintensyfikowane siłą leczniczą tkwiącą w ziołach. Masaż lodem z ziołami może być pomocny w chorobach o podłożu reumatoidalnym i zwyrodnieniowym, w stanach zapalnych, w zespołach bólowych oraz w stanach pourazowych.

Przeciwwskazania do masażu lodem Poza przeciwwskazaniami do zabiegów krioterapeutycznych należy uwzględnić przeciwwskazania do masażu (np. zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepy). Należy jednak brać pod uwagę to, że np. ostre stany zapalne stanowią przeciwwskazanie do kriostymulacyjnego masażu lodem, ale właśnie w nich wskazane jest zastosowanie ochładzających kompresów lodowych (zawsze z ochronną warstwą izolującą pomiędzy powierzchnią lodu a skórą).

OxVIT-ICE® VIT ICE® uł atwia masaD lodem, poniewaD umoDliwia wygodny uchwyt brył y lodu i, co waDne,niezi˝bidłoni.Jestniezwykleprosty wxobsłudze. Wystarczy wla‰ do pojemnika VITICE®wod˝,przykry‰pokryw»kotwicz» c»l‹dixzamrozi‰.Obj˝to!‰bryłylodupozwalanamasaDlodemtrwaj»cyoddo 0 1 nawet minut. 72 atwo! Ł ‰wykonaniamasaDulodem dzi˝kiVITICE®pozwalanazastosowaniego zar‹wno wxo!rodkach leczniczych, jak r‹w nieD wxwarunkach domowych. Kształ t przyrz»duzapobiegajegodeformacjomwxtrakcie formowania lodu. VIT ICE® jest wykonany zxwysokiejjako!cimateriału,całkowicie - bez piecznegowxkontakciezesk‹r».Posiadacer ty…katEUFDA.PosiadaznakCEdlawyrob‹w medycznych.Jestopatentowany.

133

LIFEST YLE - CAŁ OROCZNA TER APIA ZIMNEM -

TRENING ZIMĄ

Trening zimą 4 powody, dla których warto trenować zimą

ima to czas, który najczęściej kojarzy się z lenistwem, spadkiem energii i aktywności fizycznej. Krótki dzień, śnieg i niskie temperatury nie zachęcają do wyjścia z domu. Większość osób wybiera ciepły kocyk i kakao. Tymczasem wysiłek fizyczny zimą na świeżym powietrzu przynosi wiele korzyści i naprawdę warto wyjść z domu!

1. WZROST SIŁY I WYTRZYMAŁOŚCI Gdy wykonujemy aktywność fizyczną zimą na świeżym powietrzu, nasze mięśnie muszą wykonać większą pracę, aby pokonać opór, jaki daje nam śnieg. To wpływa na wzrost i zwiększenie siły i wytrzymałości. Trening zimowy znacząco zaprocentuje w sezonie letnim.

2. SPALANIE KALORII Aktywność fizyczna wykonywana zimą na świeżym powietrzu przy niskiej temperaturze powoduje, że organizm zużywa więcej energii na utrzymanie stałej ciepłoty ciała. Wykonując te same ćwiczenia co latem, spalamy więcej kalorii i szybciej pozbywamy się nadmiaru tkanki tłuszczowej. Uwierzcie: to najszybsza droga do super figury!

713 K cal 13000

3. WZROST ODPORNOŚCI I HARTOWANIE ORGANIZMU W zimie zawsze boimy się o swoje zdrowie, boimy się, że się przeziębimy, spędzając czas na świeżym powietrzu. Tymczasem regularne treningi na świeżym powietrzu hartują nasz organzim i wpływają na wzrost naszej odporności.

134

4. WIĘCEJ TLENU Organizm do lepszego funkcjonowania potrzebuje tlenu. W sezonie zimowym tego tlenu jest znacznie mniej. Aktywność fizyczna na świeżym powietrzu sprawi, że nasz oddech i tętno przyspieszą. W wyniku tego krew krąży szybciej i dostarcza do komórek większą ilość tlenu. Regularne treningi zapobiegają negatywnym skutkom niedotlenienia.

Jedn»zxpreferowychprzezemnieaktywno!ci…zycznychzim»jest:NARCIARSTWOBIEGOWE Narciarstwobiegowewpływaprzedewszystkimbardzokorzystnienazdrowie.Tensportuprawia‰mog wła!ciwiewszyscy:dzieci,doro!li,seniorzy,poniewaDniewymagazaawansowanychumiej˝tno!ci.

DLACZEGOWARTOSPRBOWA…? Ogromn» zalet» jest to, De podczas biegania anga - Wpł ywa na skuteczne pozbycie si˝ tkanki tł uszczo Dujemynajwi˝kszemi˝!niecałegociała. wej.

Wpływa na popraw˝ sylwetki ixpostawy ciała dzi˝ - Wpływakorzystnienanaszesamopoczucie.Dzi˝ki ki duDej pracy mi˝!ni koczyn g‹rnych ixdolnych, długotrwałemuwysiłkowi…zycznemuwydzielaj»si˝ axtakDe mi˝!ni grzbietu ixbrzucha. Wpływa teD na endor…ny,kt‹resprawiaj»Deczujemysi˝szcz˝!liwi. zr‹wnowaDonyrozw‹jmi˝!niorazichwzmocnienie. Niemusimyszuka‰przygotowanychtras,abyjeBdzi‰ Zapewniaochron˝przedprzeci»Deniamiixurazami. nabieg‹wkach.Wystarczyzwykłanawierzchnia,na kt‹rej leDy !nieg. Podczas biegu mamy okazj˝ cie Poprawiakondycj˝ixkoordynacj˝ruchow». szy‰ si˝ zxbliskiego kontaktu zxnatur» ixpod pi˝knekrajobrazy. Wzmacniaukładoddechowy.

Melania Buliszak Jestem górską dziewczyna, która nie boi się spełniać marzeń. Tą szczęściarą, która połączyła pasje z życiem zawodowym. Przez wiele lat trenowałam kolarstwo górskie oraz sporty ekstremalne (Mistrzostwo Polski saneczkarstwa na torze lodowym, skeleton, rajdy adventure racing). Jestem absolwentką AWF Katowice i spełnioną mamą.

135

LIFEST YLE - CAŁ OROCZNA TER APIA ZIMNEM -

MORSOWANIE

Morsowanie S

kąd się wzięła moda na morsowanie?

Odpowiedź jest prozaiczna. Pandemia Covid-19 spowodowała, że na pewien czas zamknięte zostały sauny, baseny, centra sportowe. Szukając alternatywy, coraz więcej osób decydowało się na morsowanie. W mediach społecznościowych zaczęły lawinowo pokazywać się relację zadowolonych zmarzluchów, podchwyciły to inne serwisy i w którymś momencie temat jak szybko zyskał popularność, tak też szybko stał się passe. Czy słusznie? Leczenie zimnem znane jest od najdawniejszych czasów. Stosowali je już starożytni Egipcjanie i Grecy. Ciekawe, że 136

nazwa „prysznic” wywodzi się od spolonizowanego nazwiska Vincenza Priessnitza (1799-1851), który opracował system leczenia poprzez lodowate kąpiele. Twierdził, że: zimna woda nie leczy narząd cielesny z żadnej choroby, ale go przymusza, aby się sam leczył. Tysiące lat szukała ludzkość lekarni prawdziwego zdrowia wszędzie, tylko nie tam, gdzie ją można było znaleźć. Ludzkość podobną była do roztargnionego latającego za czapką, którą na głowie niesie. Dzisiaj podobne stwierdzenia lansuje Wim Hof, holenderski guru sprawności fizycznej prowadzący w Karkonoszach ośrodek szkoleniowy. Hof uczy w nim, jak poprzez ćwiczenia na śniegu i lodzie dotrzeć do najgłębszych aspektów własnej fizjologii.

Zrób to mądrze Jeśli postawa hura bura szef podwóra nie oddaje Twojego podejścia do życia i masz elementarne pokłady zdrowego rozsądku, proponuję Ci, żebyś do wspaniałej przygody, jakim jest morsowanie, po prostu mądrze się przygotował. Warto skonsultować się ze swoim lekarzem – pamiętaj: morsowanie to aktywność ekstremalna. Co do samej techniki morsowania najlepiej zaczerpnąć informacji z kilku źródeł. Pamiętaj, że zimne kąpiele to nie zawody. Większość trenerów zaleca, aby na początek kąpiel trwa od 1 do 2 minut. Kolejną rzeczą, którą sama doceniłam po fakcie, jest to, że dobrze znałam miejsce. Piękne górskie strumyki w Beskidzie Sądeckim

Morsowanie jest Cool to projekt będący efektem naszych wspólnych pragnień i przemyśleń dotyczących naturalnych sposobów wzmacniania organizmu. Przez MJC przybliżamy wpływ morsowania na fizjologię i stronę mentalną tej wspaniałej aktywności i dostarczamy garść praktycznych informacji. Jesteśmy małżeństwem związanym od wielu lat z promo-

z pewnością sprzyjają morsowaniu, natomiast warto przemyśleć choćby taką kwestię jak zaparkowanie samochodu. Ostatnią kwestią, którą poruszę dobrze oddaje przysłowie lepiej dźwigać niż ścigać. Strumyki to nie lotnisko – nie trzeba płacić za nadbagaż. Nic się nie stanie, jeśli zamiast jednej pary skarpet weźmiesz dwie, wrzucisz do torby dodatkową bluzę, albo postanowisz morsować w rękawicach furmańskich... Generalnie punktem wyjścia dla zimnych kąpieli jest chęć wsparcia układu odpornościowego, poprawienie wydolności i regeneracji organizmu. Zyskujemy jednak coś więcej. Wygrywamy sami ze sobą i robimy coś, co wydawało się nie do zrobienia.

waniem zdrowia oraz życia blisko natury. Na co dzień robimy to prowadząc terapię ruchem w Move Center - Naprawiamy Ludzi. Zachęcamy Was do rozpoczęcia tej przygody - po tylu latach wiemy, że warto! Eliza i Voyteck https://www.facebook.com/morsowaniejestcool/ 137

LIFESTYLE-

TERAPIE TLENEM - ZESTAWIENIE I ZALECENIA

#TerapieTlenem#Normobaria#Hipoksja#Hiperbaria

Bez niego nie ma życia Terapie tlenem - zestawienie i zalecenia

len – pierwiastek życia

Tlen to jeden z elementów, bez których nie ma naszego z dziećmi lub też kilku osób dorosłych jednocześnie. życia. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu, a jego dysproporcje prowadzą do Normobaria, hiperbaria czy hipoksja – o co w tym wielu zaburzeń zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Od wszystkim właściwie chodzi? utrzymywania podstawowych funkcji organizmu aż po zabiegi kosmetyczne tlen ma wszechstronne zastosowanie. W dzisiejszych czasach zanieczyszczone powietrze, stres Warto zatem poznać kilka metod jego zastosowania i prze- i tempo życia powodują często nieprawidłowości w naszym konać się, że nie trzeba być chorym, żeby skorzystać z ta- sposobie oddychania, a co za tym idzie – ilości potrzebnego kich zabiegów. Świadome wykorzystywanie tlenu poprzez tlenu do prawidłowego funkcjonowania, regeneracji czy sesje terapeutyczne może przynieść nam wiele korzyści: rekonwalescencji. poprawi funkcjonowanie poszczególnych narządów, nasz stan ogólny, a nawet może nas odmłodzić. Trzema bardzo wartościowymi terapiami tlenowymi, jakimi zajmiemy się w tym zestawieniu, są: normobaria, tlenoterapia hiperbaryczna i hipoksja. W skrócie można Komory, kapsuły. Solo i w grupie powiedzieć, że różnią się one od siebie parametrami tlenoW ostatnich latach coraz większą popularnością cieszą się wymi, ciśnieniem i składem mieszanki powietrza, jakiego komory czy też kapsuły tlenowe, w których nie tylko można działaniu zostajemy poddani. Zdarza się nierzadko, że są się leczyć, ale także trenować, relaksować, a nawet odbywać ze sobą niesłusznie mylone. Dlatego to, czym dokładnie sesje w takich pomieszczeniach jako element odnowy bio- charakteryzują się te trzy typy terapii tlenem i do czego logicznej lub regeneracji po intensywnym wysiłku. Wybie- są zalecane, możecie zobaczyć na poniższym zestawieniu, rając formę tlenoterapii, możemy skorzystać z niej zarówno które przygotował specjalnie dla nas specjalista w tej dziesamemu, jak i w towarzystwie. Poszczególne z nich odby- dzinie dr Tomasz Cisoń. wają się w specjalnie do tego przygotowanych pomieszczeniach ze sprzętem do ćwiczeń lub leżakami do wypoczynku. Poczytajcie, przetestujcie, a najlepiej korzystajcie. Są też kapsuły, których producenci, wychodząc naprzeciw potrzebom klientów, dają możliwość wejścia na sesję mamy Magdalena Żuber 138

drTomaszCiso Wielopole 86 33-311 Wielogłowy

Napisz biuro@normobaryczna.pl

Zadzwoń + 48 606 129 602

https://normobaryczna.pl/

Normobaria Mieszankapowietrza tlen ( dwutlenek % , 04 w˝gla%,2 wod‹r)0,5% wxpoł»czeniuzezwi˝kszonymci!nieniem do50hPa 1 ,5ATA) 1( .

ZakładFizjoterapii InstytutKulturyFizycznej PWSZwxNowymS»czu Członeksztabuszkoleniowego…zjolog) ( MKSSandecjaNowyS»cz

Był ypracowniknaukowy PracowniFizjologicznychPodstawAdaptacji InstytutuFizjologiiCzłowiekaAWFKrak‹w

Autorlicznychpublikacjizwi»zanychzx…zjolo medycyn»sportow»ixrehabilitacj»

Komora Normobaryczna jest dobrym sposobem wspomagania kondycji fizycznej, odporności organizmu i ogólnej poprawy zarówno samopoczucia jak i stanu zdrowia. Atmosfera w komorze jest bezpieczna dla człowieka, nie ma ograniczenia czasu przebywania w przeciwieństwie do hiperbarii gdzie czas przebywania jest ściśle limitowany i pod nadzorem. Badania eksperymentalne wykazały, że wodór, który jest zawarty w mieszance gazów w komorze normobarycznej cechuje się wysoką skutecznością antyoksydacyjną. Właściwości antyoksydacyjne wodoru obejmują działanie w charakterze wychwytywacza wolnych rodników. Terapia wodorowa charakteryzuje się wysoką skutecznością względem zakażenia pasożytami i nie wpływa na naturalny system immunologiczny człowieka. Dodatkowo hiporeaktywność wodoru może pozwolić na podawanie go z innymi gazami leczniczymi, łącznie z gazowymi środkami znieczulającymi. Wyniki przeprowadzonych dotychczas badań potwierdzają też znaczącą rolę dwutlenku węgla jako czynnika o znaczeniu ochronnym w przebiegu stresu oksydacyjnego. W tym w uszkodzeniach tkankowych.

Zalecenia: choroby skórne, cukrzyca, zaburzenia naczyniowo-sercowe, nowotwory, choroba autystyczna, porażenia mózgowe, bezsenność, migreny, astmy, alergie, otyłość, aktywnie uprawiany sport 139

LIFESTYLE-

TERAPIE TLENEM - ZESTAWIENIE I ZALECENIA

Tlenoterapia hiperbaryczna

0%tlenu, 1 ci!nienieoxwarto!ci0ATA ,53. 1

Terapia tlenem hiperbarycznym (Hyperbaric Oxygen Therapy – HBOT) oraz hiperbaria tlenowa (hyperbaric oxygenation – HBO) jest metodą leczenia polegającą na oddychaniu 100% tlenem pod ciśnieniem wyższym od lokalnego ciśnienia atmosferycznego w odpowiednio skonstruowanej komorze ciśnieniowej (zgodnie z definicją podaną przez Europejski Kodeks Dobrej Praktyki w Terapii Tlenem Hiperbarycznym). Ciśnienie wywierane na pacjenta w czasie terapii hiperbarycznej jest sumą ciśnienia atmosferycznego i ciśnienia panującego w komorze.

Zalecenia: Terapię w komorze hiperbarycznej zaleca się osobom cierpiącym z powodu szeregu schorzeń i dolegliwości o przebiegu ostrym i przewlekłym.

choroba dekompresyjna – najczęściej dotyka nurkóworaz pilotów samolotów; w organizmie pojawiają się pęcherzyki gazu (zwykle azotu), które należy jak najszybciej usunąć, ponieważ mogą powodować duszności, obrzęk płuc, a nawet uszkodzenie rdzenia kręgowego; zatrucia dwutlenkiem węgla – terapia HBO jest najskuteczniejszą metodą leczenia tego groźnego dla życia zatrucia; zator gazowy powstały np. podczas operacji lub cewnikowania; urazy mięśniowo-szkieletowe oraz wielonarządowe; niedokrwienie tkanek miękkich o charakterze ostrym; martwicze zakażenie tkanek miękkich; oparzenia II i III stopnia; głuchota, która jest wynikiem urazu akustycznego lub ma charakter idiopatyczny. Skuteczność komór hiperbarycznych jest potwierdzona również w przypadku przewlekłych chorób skóry, różnych stanów zapalnych, odmrożeń, złamań, stłuczeń, anemii spowodowanej utratą krwi, a także wspomagająco w leczeniu grzybicy. HBO poleca się również przy schorzeniach układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, miażdżyca), udarze mózgu oraz w celu wzmocnienia układu odpornościowego w sepsie. Metoda ta wpływa również hamująco na proces starzenia, a także wspomaga odżywienie i regenerację komórek, dlatego znajduje zastosowanie również w medycynie estetycznej i kosmetologii. Skuteczność terapii w komorze hiperbarycznej potwierdzono także w leczeniu trudno gojących się ran. Polecana sportowcom do przyspieszenia procesów regeneracji.

ul. I Brygady 4A (budynek Biedronki) 33-300 Nowy Sącz

Napisz neurokinezis3@neostrada.pl

140

Zadzwoń 577 374 666

http://neurokinezis.pl/

Hipoksja normobaryczna

Szerokie spektrum oddziaływania hipoksji na organizm sprawia, że technologia ta znajduje szerokie zastosowanie w wielu obszarach: – sporcie wyczynowym, – medycynie, – rehabilitacji, – alpinizmie, – badaniach naukowych.

Zalecenia: w profilaktyce i leczeniu otyłości, cukrzycy typu II, chorób układu krążenia, wybranych schorzeń układu oddechowego; poprawie jakości życia osób starszych; w fizjoterapii (np. w celu szybszego przyrostu masy i siły ObniDenie zawarto! ci tlenu symulacja ( wysoko! ci od mięśniowej po zabiegach i kontuzjach oraz w celu przy30 do60 mn.p.m.,ci! ) nieniebezzmian. spieszenia regeneracji); w zaburzeniach neurologicznych (wpływa na poprawę Warunki hipoksji uzyskiwane są w komorach i w mobil- funkcji naczyń mózgowych i zapobiega zmniejszeniu nych namiotach poprzez modyfikację powietrza atmosfe- gęstości naczyń krwionośnych w mózgu, zapobiega derycznego (obniżenie stężenia tlenu), co pozwala na stwo- generacji neuronów i stymuluje neurogenezę i neuroregerzenie symulowanych warunków wysokogórskich. nerację, ograniczając utratę neuronów w korze mózgowej). Wyniki badań pokazują, że treningi z wykorzystaniem zjawiska hipoksji prowadzą do wielu korzystnych centralnych i obwodowym zmian adaptacyjnych w organizmie. Ponad 40 lat światowych badań dotyczących zjawiska hipoksji udowodniło pozytywne efekty treningu: zwiększone wydzielanie erytropoetyny (EPO), a w konsekwencji poprawę możliwości wysiłkowych w warunkach normoksji.

Pamiętajcie, że każdy wariant terapii wybraną mieszanką powietrza należy skonsultować z lekarzem, specjalistą, a także z Waszym trenerem, jeżeli planujecie poprawę lub regenerację podczas lub po intensywnym wysiłku. Czas trwania sesji oraz długość terapii są uzależnione od indywidualnych potrzeb.

Należy pamiętać, iż pozytywne efekty można uzyskać tylko przy zastosowaniu odpowiedniego „bodźca hipoksji” i przy właściwym doborze intensywności i formy treningu.

Hipoksjanormobaryczna -Komorahipoksyjnazezdj˝ciaznajdujesi˝nauczelniPWSZ wNowymS»czuiobecniejestwykorzystywananapotrzebyakademickie.

141

LIFESTYLE-

#BeskidzkiLas#ZwornaChata#Piwniczna-Zdr‹j#Eliasz‹wka

Jak ja się znalazłam w beskidzkim lesie? Moje postrzeganie świata, tego, co mnie otacza, co jest istotne a co nie, zmieniało się na przestrzeni lat. Krętą drogą dotarłam do miejsca, w którym nie chciałam już patrzeć na przyrodę z góry, ale być jej częścią.

przyrodą byłam związana od zawsze. Wokół niej kręcił się mój świat. Przez wiele lat myślałam, że nie mogę być bliżej niej niż wtedy, kiedy będę ją badać. Dlatego zostałam biologiem, naukowcem. I niby moje marzenie się spełniło, ale dosyć szybko okazało się, że nie tędy droga. Różne, pozornie nieistotne wydarzenia, przeczytane książki, rozmowy z ludźmi sprawiły, że inaczej zaczęłam spoglądać na przyrodę i moje w niej miejsce.

którzy z powołania odkrywają tajemnice przyrody. Sama też nie żałuję przyrodniczego wykształcenia, które zdobyłam ani doświadczenia naukowego, które pozwala mi patrzeć na świat bardziej świadomie i lepiej go rozumieć. Ale okazało się, że pięcie się górską ścieżką do Chaty Magóry i ciężka praca fizyczna sprawiają mi o wiele większą przyjemność niż odkrywanie tajemnic prehistorycznego świata! Praca naukowa szybko stała się ślęczeniem nad raportami, tabelkami w excelu i frustracją związaną z tkwieniem w środku dużego miasta. Gdzie ta przyroda?

Zaczęło się od wizyty w Chatce Magóry (leżącej nieopodal zielonego szlaku z Piwnicznej na Eliaszówkę), która nierozerwalnie już połączyła losy mojej rodziny z Beskidem W lesie! Tam każdy dzień jest podporządkowany przyroSądeckim. Im częściej tam bywałam, już nie jako gość, ale dzie i jej rytmom. No właśnie, rytmy! Odkrycie wpływu jako pomoc przy lepieniu pierogów, obsłudze gości, prze- rytmów przyrody, pór roku i dnia na nasze życie było dla rzucaniu obornika czy karmieniu koni, tym mniej chciałam mnie niesamowite. Człowiek, który mieszka w mieście czy wracać „na dół”, do cywilizacji. nawet na jego obrzeżach, zaburza swoją łączność z rytmami przyrody. Każdy jego dzień jest taki sam, chociaż natura Coraz mocniej czułam, że to tam jest prawdziwe życie, nieprzerwanie na niego wpływa. W przyrodzie wiosną prawdziwa praca, która ma wartość. Oczywiście praca na- wszystko budzi się do życia, rozmnaża, rośnie, latem praukowców jest bardzo ważna! Tak człowiek poznaje świat cuje na pełnych obrotach, jesienią zbiera zapasy na zimę, – badając go. Znam osobiście wielu wspaniałych ludzi nauki, kiedy można tylko odpoczywać i czekać do kolejnej wiosny. 142

A u ludzi czy słońce, czy deszcz, mróz czy upał, każdy dzień wygląda tak samo. W XXI wieku większość ludzi nawet nie zdaje sobie sprawy z istnienia rytmów i nie wie też, że ich organizmy buntują się przeciwko oderwaniu od nich.

Te obserwacje budowały we mnie potrzebę powrotu do natury, pracy fizycznej, która ma spełnić podstawowe potrzeby takie jak np. produkcja zdrowego jedzenia. Zobaczyłam, ile wokół mnie niepotrzebnych przedmiotów. Przecież wcale nie muszę wszystkiego kupować, tyle mogę zrobić sama! I tak właśnie widzę swoją przyszłość; mniej gromadzenia przedmiotów, a więcej małych radości i wspomnień, mniej betonu, a więcej błota!

Rozmyślając o tym, coraz wyraźniej widziałam, że brakuje mi łączności z naturą. Z biegiem czasu zrozumiałam, że nie chcę patrzeć na nią z góry, przez lupę. Jestem przecież jej częścią! Tak, długo to do mnie dochodziło, ale wreszcie zdałam sobie sprawę, co jest problemem współczesnych Te potrzeby przekuwam w czyny, remontując starą chałupę ludzi zachodu. Uważamy, że jesteśmy ponad całym świa- w sercu Beskidu Sądeckiego. To miejsce, gdzie czas płynie tem przyrody, nie należymy do niego. Niszczymy go na inaczej, hałasy cywilizacji z rzadka tam docierają. Mój dom każdym kroku, uważając, że to on istnieje dla nas. A kiedy - Zworna Chata - pełen jest staroci, które dostały tu drugie już go chronimy, to często wychodząc z błędnych założeń. życie, bez zbędnych luksusów. Trudny dojazd sprawia, że Zachwycamy się nim jak obrazem w galerii, z której jed- trzeba przemyśleć wszystko, co tu dociera. Trzeba przemynak wychodzimy i wracamy do swoich spraw w ogóle z nią śleć każdy przejazd. Ale kiedy już się tu jest, można zatopić niezwiązanych. A przecież od przetrwania świata przyrody się w cichym trwaniu w górach, po prostu być częścią lasu. zależy nasze życie! Człowiek jest częścią przyrody, czy tego chce czy nie, więc niszcząc ją, niszczy samego siebie.

143

#WysokaWraDliwo!‰#WWO#Mental#Zdrowie#Lifestyle

My w Beskidzie Sądeckim Przestrzeń dla wysoko wrażliwych

yć może odczuwasz mocniej. Zwracasz uwagę na rzeczy, których inni nie dostrzegają. Cechujesz się ponadprzeciętną empatią i potrafisz wczuwać się w emocje innych osób. Być może wyjątkowo mocno zachwyca Cię świat. Światło podczas złotej godziny wywołuje ciepło w sercu, a zimny odcień żarówki powoduje nerwowość. Nie jesteś w stanie wytrzymać w napięciu i często się wzruszasz. Drobne rzeczy budzą stres, ale i najprostsze sytuacje potrafią dostarczyć nieopisanej euforii. A może nie jesteś w stanie funkcjonować, gdy czujesz głód? Takich cech jest mnóstwo. Możesz być WWO (wysoko wrażliwa osoba) i mieć tylko część z nich, bo w końcu się różnimy. Nie wszyscy otrzymujemy identyczny wariant genetyczny, a ponadto na nasze cechy wpływa całe dotychczasowe życie, wychowanie i środowisko. Jeśli jednak jesteś w grupie wysoko wrażliwych, myślę, że już mogła zapalić się w Twojej głowie lampka. A może ktoś z Twoich najbliższych ma podobne cechy? Moment, w którym zdecydowałam, że zacznę poszukiwać powodów moich emocji, okazał się dla mnie przełomowy. Gdy dowiedziałam się o sobie, że jestem WWO poczułam ulgę. Hej! To dlatego tak mam! I choć droga jest kręta i trwa całe życie, jest też z pewnością fascynująca i potrzebna. Do tego zachęcam także Ciebie. Miej siłę, aby odkryć siebie.

Uwarunkowania genetyczne Wysoka wrażliwość to inaczej czułość przetwarzania sensorycznego. To cecha uwarunkowana genetycznie, która 144

wpływa na nasze postrzeganie otoczenia. Nasz układ nerwowy głębiej przetwarza bodźce, przez które pobudzane są rejony mózgu, które w takim samym przypadku u osób bez tej cechy po prostu nie są uruchamiane lub nie reagują tak intensywnie. W mózgu wysoko wrażliwych osób zachodzą inne procesy myślowe. Produkuje się większa liczba kortyzolu i mniej serotoniny, a co za tym idzie - budzi się stres. Łatwo ulegamy przebodźcowaniu. Głębiej analizujemy, przetwarzamy, więcej dostrzegamy. Często nawet podświadomie. To nie jest przewrażliwienie. To nie jest też dysfunkcja. Nasze mózgi po prostu funkcjonują inaczej.

Pozytywne cechy WWO Bycie osobą wysoko wrażliwą ma wiele pozytywnych aspektów. Takie osoby więcej dostrzegają i głębiej odczuwają szczęście. Nawet najdrobniejsze rzeczy powodują nieopisaną radość i uczucie wdzięczności. Mają bardzo bogate życie wewnętrzne i rozwiniętą świadomość. Gdy więc dojrzewają we wspierającym środowisku, z łatwością wzrastają, dążą do obranych celów, odczuwają większe zadowolenie z życia i są szczęśliwsi. Rozwijamy się i uczymy przez całe nasze życie. Nieustannie poznajemy siebie, zmieniamy się, dostosowujemy, poszukujemy. Doświadczenie życiowe pozwala wysnuwać wnioski. Każdemu z nas inne, bo każdy z nas jest na innym etapie. Być może więc nie wiesz, że drzemie w Tobie prawdziwy potencjał? On jest w każdym z nas. Wystarczy go odkryć.

JAKI MASZ TYP WRACLIWO CI?

Według badań ludzie dzielą się na trzy typy wrażliwości. Mlecz: Ludzie mlecze mogą rozwijać się w każdych warunkach. Są bardzo odporni na bodźce, nie reagują zbyt emocjonalnie, nie są zbyt podatni na stresory i traumy. Są najmniej wyczuleni na emocje innych. MLECZ

Ludzie, którzy plasują się gdzieś pomiędzy. Są wrażliwsi niż mlecze, ale zdecydowanie nie tak wrażliwi jak storczyki. Wykazują cechy obu tych grup. TULIPAN

Ludzie o wysokiej reaktywności emocjonalnej. Bardzo wrażliwi, czujni, delikatni. Mocno odbierają bodźce z otoczenia, łatwo ulegają stresowi, ale też łatwo wywołać u nich ogromną radość, dzięki czemu potrafią bardziej cieszyć się życiem, będąc w środowisku wspierającym. STORCZYK

Każdy dzień i każda sytuacja to wyzwanie, które utrwala naprawdę każdy z nas jest niepowtarzalny, indywidualny. w nas przeróżne przekonania. Mogą okazać się one pomoc- Dla każdego z nas jest inna recepta. ne, lub przeciwnie bardzo utrudnić nasze życie. Bywa tak, że budzi się brak wiary w siebie i ciągłe nieporozumienia Aby móc w pełni wykorzystać nasz potencjał, warto wiez samym sobą, a te powodują frustracje. Nie wiemy dlacze- dzieć, czy wysoka wrażliwość nas dotyczy. Narzędziem, go zachowujemy się w konkretny sposób, dlaczego reagu- dzięki któremu możemy to sprawdzić, jest wielokrotnie jemy na niektóre sytuacje bardziej emocjonalnie, a na inne przebadany, jedyny oficjalny test Dr. Elaine Aaron. Pozwala mniej. Niepotrzebnie porównujemy się do innych. A tak trafnie oszacować nasz poziom wrażliwości.

www.ninakieblesz.pl @nina.kieblesz 145

LIFESTYLE-

Odporno!‰CzarnyBezDzikaR‹DaRo!linyZdrowie

Rośliny podnoszące odporność Mijamy je na szlakach, czy polnych drogach, nie zdając sobie sprawy, jakie stanowią bogactwo. Rośliny, bo o nich mowa, tak zwyczajne i niezwyczajne zarazem, kryją w sobie moc wielu substancji wzmacniających nasz organizm. Na pewno nie powinno w naszych domach zabraknąć dwóch witaminowych bomb działających też niezwykle stymulująco na nasz układ odpornościowy. Są nimi czarny bez i dzika róża.

CZARNY BEZ

napotne i przeciwgorączkowe bzu również przyczyniają się do szybszego pozbycia się infekcji. Dodatkowym atutem tej rośliny jest to, że można ją stosować jako wywary, odwary, syropy, soki, dżemy, co znacznie też ułatwia podawanie tej witaminowej bomby małym dzieciom od drugiego roku życia. Zdrowotne właściwości tej rośliny wykazują jego dwie części. Pierwsza z nich to kwiaty zawierające kwasy organiczne, sole mineralne, flawonoidy, garbniki i olejki eteryczne, a druga - owoce bogate w pektyny i garbniki, a przede wszystkim w witaminy A, B, C, żelazo, wapń, fosfor. Kwiaty zbiera się w słoneczny dzień w maju lub w czerwcu, ścinając zarny bez to już w pewnym sensie „kultowy” natu- całe baldachy, zanim zaczną się osypywać. Owoce natoralny sposób poprawy odporności. Wręcz naszym miast muszą być w pełni dojrzałe, dlatego najlepiej zbierać nawykiem powinno stać się picie naparów, odwarów bądź je przy sprzyjającej pogodzie w sierpniu lub we wrześniu. soków sporządzonych z jego kwiatów i owoców. Zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, kiedy nasz system odporno- Czarny bez spożywany jest najpowszechniej jako herbatki, ściowy narażony jest najbardziej na walkę z wrogiem. Owo- a jeszcze częściej jako sok lub syrop. Do przygotowania 2 ce bzu czarnego mają niezwykle wysoką zawartość wita- litrów syropu z kwiatów czarnego bzu potrzeba 1 pękatej min, zwłaszcza cennej jak skarb witaminy C, a właściwości torby kwiatów czarnego bzu, 2 litrów wody, 1 kilograma

146

cukru, świeżo wyciśniętego soku z 2 cytryn, i płaskiej łyżeczki octu jabłkowego. Kwiaty należy obciąć z gałązek i włożyć do dużego słoika. W garnku w gorącej wodzie rozpuścić cukier, a po 15 minutach dodać sok z cytryny i ocet jabłkowy. Tak przygotowanym roztworem zalać kwiaty w słoiku, zakręcić i zostawić na 3 dni. Po upływie tego czasu należy już tylko odcedzić syrop przez gazę do butelek i przechowywać w lodówce.

wszystkie składniki z wyjątkiem miodu i gotować na wolnym ogniu 30 minut. Po tym czasie zostawić do ostygnięcia. Lekko ciepły sok przecedzić przez sitko, dodać miód, wymieszać i przelać do słoika. Podobnie jak syrop - przechowywać w lodówce.

Najważniejsze, by pamiętać, że czarny bez bezwzględnie należy poddać obróbce termicznej, ponieważ surowe owoce zawierają sambunigrynę, której trująca właściwość znika Z kolei do przygotowania soku z owoców potrzeba 1 i 1/3 właśnie w wysokiej temperaturze. Tak przygotowane proszklanki owoców czarnego bzu, 3 szklanek wody, 2 łyżek dukty są bezpieczne nawet dla kobiet w ciąży oraz dzieci. startego imbiru, 1 łyżeczki cynamonu cejlońskiego, 1/2 Oczywiście należy przestrzegać zalecanych porcji (dziennie łyżeczki sproszkowanych goździków i 1/3 szklanki mio- 150 ml w przypadku soku i 50 ml w przypadku syropu), by du. Umyte owoce bez gałązek włożyć do garnka, dodać nie doprowadzić do biegunki i bólów brzucha.

DZIKA RÓŻA

Dzika róża to przede wszystkim roślina bogatsza w witaminę C niż wiele cytrusów. Poza witaminą C, zawiera witaminę A, flawonoidy, kwercytynę, garbniki, pektyny, witaminę K, witaminę E oraz witaminy B1 i B2, a także kwasy omega-3 i omega-6 zawarte w oleju tłoczonym z nasion. Potocznie zwana szypszyną, psią różą, a także - przez swoje kolczaste gałęzie - kolid**ą. Znalazła szerokie zastosowanie w przemysłach kosmetologicznym i farmaceutycznym. W przeszłości używano jej m.in. do leczenia wścieklizny (stąd nazwa psia róża), a w czasie II wojny światowej była jednym z głównych źródeł witaminy C. Zaledwie 3 owoce dzikiej róży dziennie dostarczają organizmowi pełną dawkę witaminy C, a ich zaletą jest to, że świetnie nadają się też do przetwarzania, przez co są składnikiem bardzo popularnym w medycynie ludowej. Do produkcji popularnych dżemów i innych przetworów dziką różę zbiera się między czerwcem a sierpniem, natomiast do wykonania nalewek i wina owoce potrzebują pierwszych przymrozków, podczas których następuje ich zbiór. Równie popularna jest herbatka z dzikiej róży. Do jej przygotowania niezbędne są owoce zbierane między sierpniem a wrześniem. Po ich umyciu należy je przeciąć na pół i wydrążyć środek. Trzeba pamiętać, że miąższ dzikiej róży jest niejadalny i może spowodować zatrucie. Gdy połówki już się ususzą, wystarczy kilka z nich zalać gorącą, ale nie wrzącą, wodą na ok. 15-20 minut. Picie takiego naparu jest bardzo korzystne w chłodnym okresie. Bardzo mocno mobilizującym nasz układ odpornościowy jest też sok z dzikiej róży, szczególnie polecany osobom w trakcie rekonwalescencji. Zalecany jest dla osób starszych i wszystkich tych, którzy na co dzień żyją w stresie i mają za mało snu. Napój wspomaga detoksykację organizmu. Można stosować go na przykład jako dodatek do herbaty.

Do wykonania soku potrzebujemy ok. 2 kg owoców dzikiej róży, które zalewamy 1-2 litrów wrzącej wody. Później należy całość podgrzać, przecedzić i znów dolać wrzątku z 5 gramami kwasku cytrynowego. Na koniec należy podgrzać sok jeszcze przez 10 minut, po czym przecedzić, dodać cukru i przelać do butelek. 147

LIFESTYLE-

UROKI DREWNIANEJ CHATY - CHATA NATURA

Uroki drewnianej chaty Zapraszamy do domu, który ma oko na Beskid Sądecki! #Muszyna#ChataNatura#Sauna#Noclegi

148

Gospodarze Chaty Natura sprawią, że czas spędzony w Beskidzie Sądeckim będzie wyjątkowy!

im jesteśmy? Jesteśmy rodziną, która świetnie się uzupełnia. Melania jest duszą sportowca (z niemałą karierą sportową w życiorysie), pasjonatką gór, osobą, która nie usiedzi na jednym miejscu. Dba o to, żeby Chata była przytulna, a każdy szczegół dekoracji idealnie dopracowany. Przyniesie Wam świeże kwiaty , zasuszy zioła, zabierze na wschód słońca (taki z kawą w termosie), rakiety śnieżne albo doradzi, na który szlak warto się wybrać. Z kolei

Adam jest wirtuozem! Zagrzeje Wam wodę w Bani, ulepszy każdy szczegół, zbuduje łóżko, opowie o tym, jak sam wybudował Chatę, zaproponuje wspólne ognisko, a na koniec jeszcze wyrzeźbi umywalkę z kamienia. Wydaje nam się, że wszystkie sytuacje, pasje, marzenia, poznani ludzie oraz drogi prowadziły nas do tej Chaty. Stając się rodziną, marzyliśmy o miejscu, które będzie współgrało z naturą, naszą miłością do gór, drewna i aktywnego wypoczynku. Miejsca, które będzie przyjazne dla rodzin z dziećmi - takimi jak nasza. Gdzie każdy - zarówno dorosły jak i ten najmniejszy, znajdzie swój mały raj na ziemi. Nasze marzenie udało się spełnić, dlatego chcemy się nim z Wami podzielić.

149

LIFESTYLE-

UROKI DREWNIANEJ CHATY - CHATA NATURA

Daj się otulić drewnem! Zapraszamy do domu, który ma oko na Beskid Sądecki, a jego ciepłe drewniane wnętrza utulą nawet 10 osób. Wnętrza, które napawają nas dumą i nie bez przyczyny. Stworzone zostały samodzielnie przez Adama - gospodarza tego pięknego miejsca. Jego serce i pasja są włożone w każdy, najmniejszy szczegół. W umywalkę z kamienia, ramy drewnianych łóżek, unikalne strukturalne ściany

i wiele innych - wszystko to zostało zrobione własnoręcznie. Chatkowe wnętrza to przede wszystkim natura: drewno, kamień, cegła, roślinność i jeszcze raz drewno. Stworzyliśmy miejsce przytulne i współgrające z pięknem Beskidów. Przygotowaliśmy dla Was 3 sypialnie, salon z kominkiem, sofą, fotelami, w pełni wyposażoną kuchnię z jadalnią, dwoma łazienkami - jedna na parterze z prysznicem, umywalką oraz toaletą i druga na piętrze z wanną, kamienną umywalką oraz toaletą.

Chata Natura

Grunwaldzka 174 33-370 Muszyna Tel. 500-411-654 chatanatura.pl@gmail.com Facebook / Chata Natura Instagram / Chata Natura 150

151

LIFESTYLE-

DR. BACTY

To może być Twój najlepszy przyjaciel podróży. Wbrew pozorom jesteśmy marką polską. I mamy już 15 lat. Dlaczego warto się z nami zaprzyjaźnić? Ponieważ oferujemy absolutnie fantastyczną funkcjonalność naszych produktów. Pierwotnie stworzyliśmy je dla siebie i w oczekiwaniu zaspokojenia swoich własnych turystyczno-podróżniczych pasji. Usprawniliśmy to, czego nie mogliśmy znaleźć u innych.

RĘCZNIKI SZYBKOSCHNĄCE

ydawałoby się, że w takim produkcie nic nie da się poprawić. A jednak produkty, które są dostępne u konkurencji, tych kilku cech nie posiadają.

•

152

Ręcznik powinien być gotowy do użycia po wyjęciu z opakowania. Duża część producentów sprzedaje niewykończony technologicznie produkt. Musisz go przed pierwszym użyciem wyprać, aby spełniał swoje właściwości, czyli wchłaniał wodę. Nasz ręcznik tego nie wymaga. Nie musisz spierać apretury, aby się nim wytrzeć. Ręcznik turystyczny powinien być jak najbardziej chłonny przy jak najmniejszych wymiarach. Używamy wysokiej gramatury materiału, aby nawet mały ręcznik wchłaniał jak największą ilość wody. Nasze ręczniki wchłaniają ok. 3 razy więcej wody niż ręcznik bawełniany, ale są przy tym od niego ok. 3 razy lżejsze. Zdarzyło się Wam zapomnieć wyjąć ręcznik z torby po basenie albo wizycie na siłowni? Znacie ten nieprzyjemny zapach? W związku z tym zastosowaliśmy w materiale wykończenie antybakteryjne od najlepszego producenta na świecie, szwedzkiej firmy Polygiene. Z jej technologii korzystają największe światowe marki produkujące sprzęt sportowy i turystyczny. Polygiene nie pozwala bakteriom rozmnażać się na powierzchni materiału, a przykry zapach znika po całkowitym wysuszeniu ręcznika. Wykończenie to jest dożywotnie dla każdego produktu, dlatego nieważne, ile razy będziecie go prać. Jednocześnie nie musicie tego robić tylko dlatego, że byliście na siłowni. Wystarczy go wysuszyć. Najnowocześniejszy dostępny materiał. Do produkcji używamy dzianiny wykonanej z włókien 100 razy cieńszych od ludzkiego włosa. To ona sprawia, że ręcznik Dr.Bacty jest tak chłonny.

PODUSZKI PODRÓŻNE DR.BACTY Kiedyś sądziliśmy, że poduszki w postaci rogala sprawdzają się tylko w długich podróżach samolotem. Jakże się myliliśmy. To świetna rzecz chociażby do samochodu. Jednak duża część dostępna na rynku została zaprojektowana bez zwracania uwagi na ludzką ergonomię. W takiej poduszce powinno chodzić o to, aby podtrzymywała głowę, nie obciążając mięśni szyi kiedy zaśniemy. I tak zaprojektowaliśmy swój produkt. Do tego powiększyliśmy wycięcia w okolicach uszu, aby można było używać dużych słuchawek nagłownych wyciszających dźwięki z otoczenia. Dodaliśmy jeszcze ultraprzewiewny materiał od wewnętrznej strony, aby w upalne dni skóra się nie pociła oraz podwyższyliśmy tył, aby stanowił dobre podparcie dla części potylicznej. I tak powstała najwygodniejsza poduszka do podróżowania.

BUTELKA TERMICZNA Uznaliśmy, że kolejnym przedmiotem przydatnym w podróży, bez względu na to, gdzie i jak się udajemy, powinna być butelka na wodę. Nie odkryliśmy przy tym Ameryki, natomiast doszliśmy do wniosku, że użytkownik nie potrzebuje nieskończonej ilości butelek. Potrzebuje za to przenieść wodę, która posłuży do gotowania albo posłuży za pojemnik na zimny lub ciepły napój. I dlatego zdecydowaliśmy się na butelkę izolowaną próżniowo. Pojemność 500 ml jest w większości wypadków wystarczająca dla jednej osoby na krótkie wycieczki, ewentualnie dostępne są także pojemności 700 ml. Butelka termiczna idealnie sprawdzi się nie tylko w upalne dni, ale także podczas zimowych wycieczek. 153

Krynica-Zdrój Muszyna Piwniczna-Zdrój Szczawnica

#TurystykaUzdrowiskowa#SGURP#UzdrowiskaMałopolski#UzdrowiskaBeskiduS»deckiego

dr Jan Golba Prezes Zarządu Stowarzyszenia Gmin Uzdrowiskowych RP Burmistrz UMiGU Muszyna

Lecznictwo Uzdrowiskowe

ówiąc o historii leczenia uzdrowiskowego, śmiało można postawić tezę, że dzieje tej formy leczenia są w zasadzie prawie tak odległe, jak odległa jest historia gatunku ludzkiego i trudno byłoby dziś podać nawet jakąś przybliżoną datę rozpoczęcia używania naturalnych surowców leczniczych w procesie leczenia człowieka. Podstawą pierwotnego leczenia, w tym także leczenia, które dziś nazywamy uzdrowiskowym, było wszystko to, co dała natura, a więc woda, zioła, glinki, błota.

Pierwsze ośrodki lecznicze, w których wykorzystywano zioła, ale też i inne naturalne surowce lecznicze, pojawiły się w Egipcie w latach 2690-2670 p.n.e. Służyły one przede wszystkim faraonowi, kapłanom i możnym skupionym wokół dworu faraona.

Historia rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego w Polsce ma wielowiekowe tradycje i sięga prawdopodobnie wczesnych wieków średnich. W chwili obecnej posiadamy 45 uzdrowisk statutowych, 8 obszarów ochrony uzdrowiskowej i wiele miejscowości o walorach potencjalnie uzdrowiskowych. Ponadto w Wieliczce istnieje jedyne w Polsce sanatorium uzdrowiskowe w urządzonym podziemnym wyrobisku górniczym. W 1991 r. powstało Stowarzyszenie Gmin Uzdrowiskowych RP. To ogólnopolska organizacja skupiająca gminy o podobnym charakterze i profilu działania, które posiadają na swoim terenie uzdrowiska lub obszary ochrony uzdrowiskowej lub też pretendują do uzyskania statusu uzdrowiska. SGU RP ma przypisane wiele zadań związanych z reprezentowaniem interesów gmin uzdrowiskowych zarówno na szczeblu ogólnopolskim, jak i międzynarodowym.

BESKIDZKIE UZDROWISK A-

GMINY UZDROWISKOWE

GminaKrynica-Zdr‹j

WI CEJ INFORMAC JI

GminaMuszyna

WI CEJ INFORMAC JI

156

GminaPiwniczna-Zdr‹j

WI CEJ INFORMAC JI

GminaSzczawnica

WI CEJ INFORMAC JI

157

BESKIDZKIE UZDROWISK A-

JAK ZORGANIZOWAĆ POBYT W UZDROWISKU?

Wypoczynek i zdrowie Jak zorganizować pobyt w uzdrowisku?

Jak dostać się do sanatorium?

Opłata uzdrowiskowa może być pobierana tylko na obkierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz szarach o statusie uzdrowiska od osób do niego przybyubezpieczenia zdrowotnego, analizując wskazania wających na dłużej niż dobę. Cel pobytu nie ma znaczenia i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego lub re- (zdrowotny, wypoczynkowy, turystyczny czy szkoleniowy). habilitacji oraz okres, jaki upłynął od dnia zakończenia Wpływy z opłaty uzdrowiskowej można wydać wyłącznie przez świadczeniobiorcę ostatniego leczenia uzdrowisko- na realizację celów określonych w ustawie uzdrowiskowej wego – nie wcześniej, niż przed upływem 12 miesięcy od i na inne zadania związane z zachowaniem funkcji lecznitej daty (w przypadku dorosłych). czych uzdrowiska. Opłata ta jest powszechna w europejskich uzdrowiskach od dawna, a i w Polsce ma swą długą Skierowanie w terminie 30 dni od dnia jego wystawienia tradycję. Od 1891 r. pobierana była tzw. taksa kuracyjna, przez lekarza przesyła się do oddziału wojewódzkiego Na- która w 1922 r. zmieniła się w taksę zdrojową. rodowego Funduszu Zdrowia (może je wysłać lekarz jak również pacjent). Beskid Sądecki posiada 26 obiektów sanatoryjnych oraz Ile kosztuje pobyt? 2 szpitale uzdrowiskowe o łącznej ilości 4287 miejsc.

Pobyt w sanatorium w większości jest refundowany. Kuracjusz ponosi koszty z tytułu: - transportu do uzdrowiska, - opłaty uzdrowiskowej (w Krynicy-Zdroju 4,40 zł/doba), - częściową odpłatność za koszty wyżywienia i zakwaterowania. Opłata ta uzależniona jest od sezonu, standardu oraz rodzaju pokoju i waha się 10,10 zł do 38,90 zł dziennie. 158

Uzdrowisko leczy choroby: - układu nerwowego - reumatologiczne - górnych dróg oddechowych - układu trawienia - nerek i dróg moczowych - krwi i układu krwiotwórczego - cukrzyce - choroby kobiece.

UzdrowiskoMuszynaotoczonepi˝knymiwzg‹rzamiBeskiduS»deckiego,Pog‹rzaPopradzkiegoiL'ubovnanskiejVrch

Wxjakispos‹bmoDnauzyska‰mianouzdrowiska?

Abyuzyska‰mianouzdrowiska,naleDywykaza‰si˝odpowiednimizłoDaminaturalnychsurowc‹w lec czychorazklimatemoxpotwierdzonychwła!ciwo!ciachleczniczych.PołoDenieKrynicywxBeskidzie - S»dec kim,otoczonymg˝stymilasami,brakiemprzemysłuixklimatempor‹wnywalnymdoalpejskiegogwaran zdrowie.Najwi˝kszymskarbemtychziem,s»bogatezłoDaw‹dleczniczychixmineralnychwykorzystywa nychzar‹wnodozabieg‹wmedycznych(balneologia),jakixdokuracjipitnych(krenoterapia).

SZCZAWNICA

MUSZYNA

K RY N I C A- Z D R J

P I W N I CZ N A- Z D R J

159

PROMOCJA PARTNERA

ZakładButelkowania NaturalnejWodyMineralnejPiwniczanka ZakładButelkowaniaNaturalnejWodyMineralnejPiwniczankaSp.P.wPiwnicznejZdroju

#Piwniczanka#WodaMineralna#NaturalnaWoda

Piwniczanka Naturalna Woda Mineralna

aturalna woda mineralna Piwniczanka jest bogactwem, jakim matka ziemia obdarowała nasz region – mówi Jan Kumorek, prezes zarządu Piwniczanki Spółdzielni Pracy. – Piwniczanka wydobywana jest z głębi ziemi, podlega tylko prostym procesom przygotowania, tj. odżelazianiu i filtracji przez naturalne złoża żwirowe. Systematycznie podlega badaniom laboratoryjnym, by spełniać normy jakościowe określone przepisami prawnymi. Naszym konsumentom dostarczane są prawdziwe minerały zamknięte w butelkach. Z racji tego, że wody nasze zawierają bardzo cenne minerały: wapń, magnez oraz inne mikro- i makroelementy, niezwykle korzystnie wpływające na gospodarkę wodno-mineralną organizmu – natura nie daje ich nam w nieograniczonej ilości. I my musimy tego przestrzegać, aby być w zgodzie z nią. Historia wody Piwniczanki sięga końca XIX wieku roku, kiedy to lekarz lwowski Juliusz Korwin Gąsiorowski odkrył jej znakomite walory prozdrowotne. Piwniczna na tym odkryciu bardzo zyskała, gdyż był to główny przyczynek do rozwoju regionu. W 1932 r. miasteczko otrzymało status uzdrowiska. Powstał wówczas pierwszy odwiert wody 160

JanKumorek-PrezesPiwniczankaSp.P.

mineralnej i rozpoczęła się budowa zakładu przyrodoleczniczego, tzw. łazienek, gdzie liczni turyści korzystali z kuracji pitnych, inhalacji i kąpieli mineralnych. To właśnie tu, w Piwnicznej – w sercu Popradzkiego Parku Krajobrazowego, jednego z najstarszych parków na terenie Karpat – znajduje się wyjątkowa strefa hydrologiczna zlokalizowana w obrębie płaszczowiny magurskiej. Występujące tu wody, nasycone dwutlenkiem węgla znajdującym się pod ziemią, migrują szczelinami skalnymi, nasycając się składnikami mineralnymi. Ten proces trwa latami. Piwniczanka zawiera ponad 1700 mg mikro- i makroelementów w 1 litrze wody, a przy tym wyróżnia się idealną proporcją wapnia i magnezu (2:1), która sprzyja przyswajaniu cennych minerałów przez organizm.

MarekGarncarczyk-WiceprezesPiwniczankaSp.P.

W dzisiejszych realiach rynkowych dokładamy wszelkich starań, aby być firmą nowoczesną, solidną, rzetelną, dbającą o najwyższą jakość produktów. Staramy się równocześnie pomagać innym w miarę naszych możliwości. Potrzebujących pomocy jest wielu zarówno wśród osób fizycznych, jak i stowarzyszeń. Staramy się jako firma wspierać zarówno jednych, jak i drugich – mówi wiceprezes Marek Garncarczyk. W ostatnich latach Piwniczanka postawiła sobie za cel unowocześnienie zakładu, w tym rozwój linii produkcyjnych. W trakcie tego procesu dokonaliśmy gruntownej przebudowy infrastruktury zakładu. Efektem naszych prac jest nowa hala produkcyjna, powiększona część magazynowa, przebudowane drogi i place, które są bardzo istotne dla komunikacji na terenie zakładu. Istotnym elementem nowej odsłony naszej firmy jest budynek administracyjno-biurowy wkomponowany w bryłę całego obiektu. Przedsięwzięcie to było nie lada wyzwaniem zakończonym sukcesem w październiku 2020 roku. Zwieńczeniem naszych działań inwestycyjnych jest zamontowana nowa linia rozlewnicza firmy KRONES o wydajności 24 tys. butelek na godzinę. 161

MUSZYNA NA KAŻDĄ PORĘ ROKU

#Muszyna #Ogrody #DolinaPopradu

Muszyna na każdą porę roku Miasto ogrodów i światła

W Dolinie Popradu

to nie był w Muszynie przez ostatnie 10-15 lat, może doznać niemałego szoku, odwiedzając ją obecnie.

Z pięknie położonej, ale sennej mieściny na końcu beskidzkiego świata, stała się ona jedną z najatrakcyjniejszych i najchętniej odwiedzanych destynacji turystycznych w Polsce. Nagle okazało się, że oprócz spacerowania i kuracji leczniczych na turystów czeka mnóstwo nowych atrakcji dopasowanych do różnych grup wiekowych, o różnej kondycji i różnej potrzebie wrażeń. To, co się nie zmieniło, to fakt, że gmina Muszyna to jeden z najbardziej zalesionych terenów w Polsce (ok. 70% gminy Muszyna to lasy). Znajduje się tu kilka rezerwatów i pomników przyrody, a najbardziej znanym jest rezerwat „Las lipowy Obrożyska”. Meandrujący pomiędzy Polską a Słowacją Poprad stanowi swoistą oś przecinającą Beskid Sądecki na dwie części. W miesiącach bezśnieżnych zamienia się on w prawdziwą „spływostradę”. To raj dla miłośników aktywnego wypoczynku na wodzie. 162

Muszyna to również zagłębie mineralne, ale z tego słynie od dziesiątek lat i jest to podstawą dynamicznego rozwoju w tej dziedzinie. To wszystko tworzy wspaniały mikroklimat odróżniający tę część Polski od innych regionów o każdej porze roku.

Inwestycje w turystykę Przy inwestycjach gminnych postawiono zarówno na śmiałe, nowoczesne obiekty infrastruktury turystycznej, łącząc je ze skarbami tej ziemi - bogactwem wód mineralnych i wszechobecnej zieleni. Prawdziwym hitem ostatnich lat okazały się ogrody tematyczne na Zapopradziu wtapiające się w ukształtowanie terenu i uzdrowiskowy charakter miasta. W zimie zamieniają się one w przepiękny park światła, co stwarza niesamowity klimat. Centrum miasta zyskało zupełnie nowy blask dzięki jego rekonstrukcji - zainwestowano w nowy ratusz, który stał się prawdziwym sercem miasta. Nad centrum uzdrowiska górują rekonsturowane ruiny zamku, które już niebawem staną się wielką atrakcją.

Iluminacjezimowenamuszyskimrynku

RezerwatLaslipowyObroDyska

MiastowiatłanaZapopradziu

Widokzewzg‹rzazamkowegoBaszta

KajakinaPopradzie

PijalniaGrunwald

163

BESKIDZKIE UZDROWISK A-

MUSZYNA NA KAŻDĄ PORĘ ROKU

Nowy Ratusz Wspomnianym nowym sercem miasta stał się ratusz usytuowany w środkowej części muszyńskiego rynku. Pełni on funkcje informacji turystycznej, sali ślubów, posiada sale konferencyjne, a także zbudowane na częściowo zrekonstruowanych, oryginalnych murach piękne podziemia. Umieszczono w nich ekspozycję historyczną: znajdziemy tam inscenizacje więzienia i sali tortur. Ponadto ulokowano tam przepiękną piwnicę z winami węgierskimi, która ma nawiązywać do dawnego szlaku handlowego prowadzącego na Węgry.

Wn˝trzenowegoratusza 164

PiwnicewRatuszumuszyskim,słuD»cezaskładnic˝winn»

165

BESKIDZKIE UZDROWISK A-

MUSZYNA NA KAŻDĄ PORĘ ROKU

Koncepcja ogrodów sensorycznych (ogrodów zmysłów) zaczęła być wdrażana już w 2011 roku, a pierwszymi ogrodami były ogrody zmysłów na Suchej Górze na Zapopradziu. Kolejne lata przyniosły następne inwestycje, istniejącą infrastrukturę rozbudowano o ogrody baśni i legend, ogród antyczny, francuski, angielski oraz tzw. ogrody magiczne położone w dolnej części nad Popradem.

Muszyńskie mini-zoo Sukcesywnie od 2019 roku muszyńskie ogrody magiczne położone tuż nad Popradem wzbogacają się o nowe gatunki roślin oraz zwierząt rodzimych i tropikalnych. To swoiste zoo od rana do nocy rozbrzmiewa ku uciesze dzieci, ale i dorosłych odgłosami ptactwa szczebioczącego i przekomarzającego się nawzajem. Poza ptactwem wodnym i lądowym pociesznymi mieszkańcami muszyńskiego mini zoo są alpaki oraz daniele, w tym rzadki okaz - daniel biały.

166

Pod koniec marca muszyńskie ogrody na Zapopradziu zapełniają się turystami i mieszkańcami. Na przedwiośniu właśnie miejsce to kusi odwiedzających milionami krokusów, które tworzą prawdziwe kwietne dywany i na tle których chętnie fotografują się turyści. Atrakcja stanowi ciekawą alternatywę dla słynnej Doliny Chochołowskiej i jest łatwiej dostępna dla osób z niepełnosprawnością ruchową.

167

Drewniany Beskid Szlak Architektury Drewnianej

apach starego drewna, przesiąkniętego historią tego miejsca. Dźwięk skrzypiącej podłogi, która od wieków ugina się pod stopami kolejnych pokoleń. W końcu obraz. Gdy już wzrok przyzwyczai się do półmroku. Drewniane ściany ozdobione lokalną sztuką. Rzeźbienia, ikonostasy, freski, ołtarze. Słońce przedzierające się przez małe okna. Albo blask świec. Szlak Architektury Drewnianej to głównie świątynie — cerkwie i kościoły katolickie. To one najlepiej się zachowały, wszak tworzone były na chwałę Boga, z wielką starannością. Tak cudownie oddziaływujące na wszystkie zmysły, zachwycają swoimi wnętrzami. Jako budynki, małe, drewniane arcydzieła tworzą nieodłączny element beskidzkiego krajobrazu. Łącznik pomiędzy naturą a kulturą.

DREWNIANY BESKID

- SZLAK ARCHITEKTURY DREWNIANEJ

Cerkiew!w.JakubaMłodszegoApostoławPowroBniku

Od karpackiej puszczy do cerkwi Opowieść o architekturze drewnianej zaczyna się w beskidzkich lasach, starych, karpackich puszczach. Gdy człowiek przybył na te tereny, nie miał innego materiału do budowy chaty, niż drewno. Drzewa były przecież wszędzie. Łatwo dostępne, tanie i podatne na obróbkę. Miejscowi cieśle przez setki lat dochodzili do perfekcji w budownictwie z drewna. W ich rękach drzewo stawało się chatą, młynem, karczmą i majestatycznym kościołem. Lokalni artyści rzeźbili w drewnie, malowali po nim, tworzyli drewniane dzieła sztuki, ozdabiając nimi drewniane budynki. Do chat nie zawsze się przykładano, ale kościoły tworzono z wielką starannością. Wszak były one centrum ówczesnej wsi. Miejscem uświęconym, które budować chciał każdy. Dlatego budynków sakralnych pozostało nam dziś więcej. Opowieść o drewnianej architekturze zaczyna się tak samo we wszystkich regionach Polski. Choć każda z grup etnicznych i etnograficznych swoje domy i świątynie budowała w trochę inny sposób, to łączy je właśnie drzewo. Symbol życia, nieodłączny element natury, który pod wpływem ludzkich rąk staje się architekturą.

Drewniany majstersztyk W Beskidzie Sądeckim, w tym kulturowym tyglu, na przemian stawiano cerkwie i kościoły katolickie. Choć różniły się układem, stylami i zdobieniami to łączył je materiał i konstrukcja. Konstrukcja, czy to świątyni, czy chaty, zwykle była zrębowa. Bale układano jedna na drugiej w nachodzące na siebie zręby, idealnie dopasowane przez wprawnych cieśli. W narożnikach scalono je łączeniami ciesielskimi. Gwoździ nie używano, szybko by zardzewiały. By wzmocnić budynek, stosowano drewniane kołki, które z upływem lat zachowywały się tak samo jak ściany, wszak zrobione były z tego samego materiału. By chronić ściany 170

i dach przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi z zewnątrz pokrywano je gontem (małe deseczki). Choć drewno wymaga innych rozwiązań architektonicznych niż cegła i kamień to w budynkach tych możemy wypatrzeć cechy stylów panujących w danych epokach na przykład strzelistość gotyku, czy barokowy przepych.

Szlak Architektury Drewnianej województwa Małopolskiego Szlak Architektury Drewnianej województwa Małopolskiego to samochodowy szlak turystyczny obejmujący 255 drewnianych obiektów zaliczanych do najcenniejszych zabytków ludowej kultury materialnej: kościoły, cerkwie, dwory, wille, skanseny, dzwonnice, zabudowy miejskie. Osiem z nich wpisane jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W Beskidzie Sądeckim drewnianych budowli mamy wiele. Są częścią krajobrazu. Najlepiej zachowały się budynki sakralne, jednak gdzieniegdzie znaleźć można jeszcze chaty i bacówki. W Szlak Architektury Drewnianej ujęto 19 obiektów, z czego większość to cerkwie, zlokalizowane głównie na południu, w okolicach Krynicy i Muszyny. Szczególnie warta odwiedzenia jest Cerkiew w Powroźniku (UNESCO). Przez cały rok jest otwarta i zawsze dostępny jest w niej przewodnik. Pozostałe świątynie otwarte są w sezonie letnim. Na szlaku znajduje się także drewniana zabudowa uzdrowiskowa Krynicy, wraz z Willą Romanówką, do której także można wejść (Muzeum Nikifora). Ponadto na szlaku mamy też drewnianą zabudowę Muszyny oraz Starego Sącza i Szczawnicy, a także, już na obrzeżach Beskidu, Skansen w Nowym Sączu. Tam zobaczycie chaty, budynki użyteczności publicznej i świątynie, z różnych regionów otaczających Beskid Sądecki.

Przykładdetaluwarchitekturze!wieckiej

171

DREWNIANY BESKID -

LELUCHÓW I DUBNE

#Architektura#Cerkwie#DetalArchitektorniczny#Łemkowie#Łemkowszczyzna

Leluchów i Dubne

Лелюхів і Дубне

czyli na sądeckim (i łemkowskim) końcu świata

iedy pojedziemy zaledwie osiem kilometrów na południe od Muszyny, znajdziemy się w zupełnie innym świecie. Leluchów, a za nim Dubne – dwie urokliwe wioski, których jeszcze nie odkryła masowa turystyka i które zachowały własny, niepowtarzalny charakter. W pierwszej z nich mieszka dwieście osób, w drugiej – niecałe pięćdziesiąt. Będąc na tym południowym krańcu Sądecczyzny, znajdziemy się również w zupełnie innym paśmie górskim zwanym Górami Leluchowskimi. Jest w nich coś przykuwającego uwagę. Z pozoru nieciekawe, całkowicie zalesione i niezbyt wysokie pasmo, ale jak spojrzymy na mapę, to jest otoczone z trzech stron przez Słowację. Góry Leluchowskie mają opinię najbardziej dzikiego pasma w tej części Beskidów. Bez większego wysiłku natkniemy się na szlaku na ślady niedźwiedzia, dzików czy watahy wilków. Dzisiaj geografowie są raczej zgodni i przypisują te góry jako część Beskidu Sądeckiego, chociaż niektórzy uważają je za zupełnie osobne beskidzkie pasmo. Niektóre starsze wydania przewodników wspominają o Górach Leluchowskich jako części słowackich Gór Czerchowskich. Nie wchodząc już w polemikę na temat klasyfikacji geograficznej pasma, trzeba przyznać, że wzgórza wokół Leluchowa i Dubnego są zwyczajnie warte tego, by je poznać na żywo.

значыт на сандецкым (і лемківскым) кінци світа

оли підеме лем вісем кілометрів на полудне од Мушыны, то найдеме ся в цілком інчым світі. Лелюхів, а за ним іщы Дубне – двa урокливы села, котрых іщы не одкрыла масова туристика і котры заховали свій неповторный характер. В першій з них мешкат двіста осіб, а в другій – близко пятдесят.

Будучы на тым полудньовым крайчыку Сандеччыны, найдеме ся тіж в інчым гірскым пасмі званым Лелюхівскыма Горами. Єст в них штоси такє, што звертат увагу. Здавало бы ся неінтересуюче, полністю лісисте і не так барз высокє пасмо, але як пізриме на мапу, то з трьох сторон граничыт зо Словацийом. Лелюхівскы Горы мают опінію найбарже дикого пасма в тій части Бескідів. Без більшого проблему найдеме на шляку сліды медведя, дикых свинь ци ватагы волків. Днес ґеоґрафы сут радше згідны і окрисляют тоты горы як част Сандецкого Бескіду, хоц сут і такы, котры принимают, же сут они окремым бескідскым пасмом. В некотрых старшых выданях путівників мож чытати, же Лелюхівскы Горы сут частю словацкых Черхівскых Гір. Не вдаючы ся уж в полеміку на тему ґеоґрафічной клясифікациі пасма, треба повісти, же горы докола Лелюхова і Дубного вартают, жебы іх познати нажыво.

Першый на нашій дорозі буде Лелюхів, котрый єст Pierwszy na naszej drodze będzie Leluchów, który słynie знаный не лем з того, же назва місцевости появлят nie tylko z tego, że nazwa miejscowości pojawia się w sło- ся в словах співанкы польского ансамблю Stare Dowach piosenki Starego Dobrego Małżeństwa, ale również bre Małżeństwo, але тіж з того, же реґулярні єст гев z tego, że regularnie organizowany jest tutaj targ. Handlują орґанізуваный торг. Гандлюют на ним не лем Полякы. 172

G‹rneidolnezdj˝cieCerkiew!w.MichałaArchanioławDubnem 173

DREWNIANY BESKID -

LELUCHÓW I DUBNE

na nim nie tylko Polacy. Dzięki położeniu wsi przy samej Завдякы тому, як положене єст село – при самій granicy, podczas dni targowych tak naprawdę częściej граници, в торговы дни так направду частійше як niż naszych krajanów spotkamy tu Słowaków, Rusinów Поляків стрітиме гев Словаків, Русинів ци Ромів. i Romów. Transgraniczny klimat we wsi jest nie do pod- Трансграничного климату в селі не даст ся підробити. robienia. Як будеме робити прогульку по Лелюхові, то напевно Podczas spaceru po Leluchowie na pewno zwrócimy uwa- звернеме увагу на місцеву церков св. Димитрия, котра gę na miejscową cerkiew pw. św. Dymitra, która jest naj- єст найбарже видным слідом по давных жытелях тых bardziej zauważalnym śladem po dawnych mieszkańcach околиц. Бесіда о Лемках, якы перед 1947 роком были tych okolic. Mowa o Łemkach, którzy przed 1947 rokiem більшістю в Лелюхові. По выселенчій акциі «Вісла» stanowili większość mieszkańców Leluchowa. Po wysie- місцевіст была заселена Поляками. dleńczej akcji „Wisła” miejscowość została zasiedlona przez ludność polską. Церков, первістні грекокатолицка, днес хоснувана католиками латиньского обряду, была побудувана Cerkiew, pierwotnie greckokatolicka, dzisiaj służąca kato- в 1861 році. Презентує типовый західньолемківскій likom obrządku łacińskiego, została wybudowana w 1861 стиль. Єст то деревяный храм зрубовой конструкциі, roku. Reprezentuje typowy styl zachodniołemkowski. To поділеный на три части: наву, пресвітерию та бабинец świątynia drewniana o konstrukcji zrębowej, trójdzielna, з вежом. Всередині мож обзерати ориґінальный składająca się z nawy, zamkniętego prezbiterium, babińca іконостас з ХІХ столітя. Церков находит ся на невеликій oraz wieży. Wewnątrz możemy podziwiać oryginalny iko- горі, одкаль видно панораму на долину Смеречка і nostas z XIX wieku. Cerkiew znajduje się na niewielkim находяче ся по другій стороні границі словацкє село wzgórzu, skąd można podziwiać panoramę na dolinę poto- Руска Воля. ku Smereczek i leżącą po drugiej stronie granicy słowacką wieś Ruská Voľa. Одвиджаючы сандецкій (хоц тепер уж знаме, же тіж і кус лемківскій) конец світа, не можеме забыти о другым, Odwiedzając sądecki (choć teraz już wiemy, że nieco rów- іщы барже схованым в горах селі. Очывидно іде о nież łemkowski) koniec świata, nie możemy zapomnieć Дубне, до котрого з Лелюхова єст лем пят кілометрів. o drugiej, jeszcze bardziej schowanej w górach wsi. Oczy- Можна тот дистанс перейти піше, або переіхати своім wiście chodzi o Dubne, do którego z Leluchowa jest jedynie автом, або… автостопом.

Cerkiew!w.DymitrawLeluchowie

174

pięć kilometrów. Możemy ten dystans pokonać albo pieszo, albo jadąc własnym samochodem, albo… autostopem. Dubne jest najmniejszą wsią w powiecie nowosądeckim. W kilkunastu gospodarstwach mieszka mniej niż 50 osób. Na próżno szukać tutaj sklepu, ale bez problemu odnajdziemy we wsi dawną łemkowską cerkiew. Świątynia pw. Michała Archanioła została wybudowana w 1863 roku i, podobnie jak leluchowska cerkiew, także jest przykładem stylu zachodniołemkowskiego. Wewnątrz możemy zobaczyć oryginalne wyposażenie pochodzące z XIX wieku.

Дубне єст найменшым селом в новосандецкым повіті. В парунацетьох хыжах прожыват менше як 50 осіб. Не найдеме гев ниякого склепу, але без проблему найдеме лемківску церков. Храм св. Михала Архангела был побудуваный в 1863 році і, подібні як лелюхівска церков, тіж єст приміром західньолемківского стилю. Всередині находит ся ориґінальне выпосажыня, што походит з ХІХ столітя.

Што іщы мож робити в Дубным? Невельо, але то єст як раз найбільшый атут того гірского села. Можна ту ідеальні одпочати од галасу міста. Можеме положыти Co jeszcze można robić w Dubnem? Niewiele, ale to jest ся на поляні выже церкви і смотріти на панораму właśnie największy atut tej górskiej wioski. Tutaj można села, котре находит ся в самым серци Лелюхівскых doskonale odpocząć od zgiełku miasta. Możemy położyć się Гір. З Дубного можеме тіж підыйти головном дорогом na polanie powyżej cerkwi i przyglądać się panoramie wsi під гору і о парудесят минут трафиме на жолтый położonej w samym sercu Gór Leluchowskich. Z Dubnego туристичный шляк, котрым дойдеме в єдну сторону również możemy podejść główną drogą pod górę w kie- до Мушыны, а в другу до дальшого маґічного села – runku północnym i po kilkudziesięciu minutach spaceru Войковой. dotrzemy do żółtego szlaku turystycznego, którym dojdziemy w jedną stronę do Muszyny, a w drugą do kolejnej Лелюхів і Дубне то правдивы скарбы, о котрых забыл magicznej wsi – Wojkowej. світ. Спокійны гірскы села, в якых давнійше мешкали Лемкы, хоц днес «польскы», то не втратили свого Leluchów i Dubne to prawdziwe skarby, o których zapo- первістного характеру. Як найліпше іх познавати? mniał świat. Spokojne górskie wsie dawniej zamieszkiwane Тихо і помалы, не дозваляючы, жебы вкрала ся до przez Łemków, i chociaż dzisiaj „polskie”, to nie straciły них масова туристика, котра бы обдерла з маґіі тот swojego pierwotnego klimatu. Jak najlepiej je poznawać? сандецко-лемківскій конец світа. Po cichu i powoli, nie pozwalając, by wkradła się do nich masowa turystyka, która by obdarła z wszelkiej magii ten sądecko-łemkowski koniec świata. 175

DREWNIANY BESKID -

MOJE CERKWIE - KAMIL PALUSZEK

#Architektura#Cerkwie#DetalArchitektorniczny#Łemkowie#Łemkowszczyzna

Moje cerkwie Cekiew to budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństwa. Przez wiernych uznawana za miejsce przebywania Boga.

la mnie każda cerkiew jest zdecydowanie czymś wię- zainteresowania. Takim sposobem udało mi się zwiedzić cej niż tylko fizycznym budynkiem. To przyczynek większą część wschodniej Polski, wraz z częścią Lubelszi motywator do moich działań fotograficznych, podróży czyzny, Podlasiem i Suwalszczyzny. czy innych działań wychodzących daleko poza kanon powszechnej archiwizacji fotograficznej. Od samego początku Obecnie w swoim archiwum posiadam ponad 22 tysiąmojej znajomości z cerkwiami były one nierozerwalnie po- ce zdjęć cerkwi, co przekłada się na ponad 230 obiektów sakralnych na terenie Polski, wiązane z wycieczką czy podróżą. Słowacji oraz Ukrainy. Część Pochodzę z Muszyny, wokół sfotografowanych świątyń jest użytkowanych w swojej pierwotktórej w najbliższym otoczeniu nej formie, część pełni funkcje znajdują się cerkwie łemkowskie, kościołów rzymskokatolickich, obecnie użytkowane jako kościojeszcze inne pełnią funkcje kulły rzymskokatolickie. Pierwszą z nich, a jednocześnie najczęturalne. Kolejną grupę stanowią budynki nieużytkowane, które ściej przeze mnie odwiedzaną, obecnie popadają w ruinę i oczebyła cerkiew p.w. Św. Dymitra kują na wsparcie. W moich plaw Złockiem. To przeważnie tutaj nach jest stworzenie archiwum uczęszczałem na niedzielną mszę świętą. Cerkiew znajduje się na zdjęciowego większości cerkwi Polski. Wśród tych, które do wzniesieniu, a dojść można do tej pory udało mi się odwiedzić niej polną drogą przez łąki i pola. mam kilka takich, które mogę Właśnie ta droga była motywacją, nazwać ulubionymi, a bez wątżeby być właśnie tam. Wysokie trawy, zapach polnych kwiatów, pienia należą do nich cerkiew w Dubnem, Łówczy oraz ruiny słońce. Po ścieżce można było cerkwi w Kniaziach. To miejsca, spotkać pełzającego zaskrońca do których bardzo często wraalbo znaleźć kilka poziomek. cam i odnajduję nowe kadry do Najbliższe Muszynie cerkwie swojego archiwum. były najwcześniej przeze mnie odwiedzanymi. Mogłem tam dotrzeć pieszo lub na rowe- Kamil Paluszek - absolwent Wydziału Sztuki Uniwersyrze, zawsze wytyczając trasę, gdzie znajdowało się kilka tetu Rzeszowskiego. Mieszka i pracuje w Rzeszowie. Zapunktów o charakterze historycznym lub przyrodniczym, palony rowerzysta i miłośnik podróży bliskich i dalszych. które chciałem odwiedzić. Fotografią zajmuje się od wielu lat. Głównym motywem jego prac są cerkwie, ich kształt i forma zewnętrzna oraz Z biegiem czasu moje wycieczki stały się coraz bardziej detale architektoniczne. Fotografuje również pejzaże oraz odległe. Poznając najbardziej znane cerkwie Beskidu Ni- zajmuje się fotografią reklamową. Zwiedzając łemkowskie skiego (jak Kwiatoń czy Owczary), przejechałem setki kilo- cerkwie Beskidu Niskiego i Sądeckiego, Kamil łączy swoje metrów rowerem. Apetyt rośnie w miarę jedzenia. Pogórza, pasje. Jedną z nich jest jazda na rowerze. To dzięki niemu Roztocze, Bieszczady to były kolejne obszary, które suk- dociera do wszystkich obiektów na Szlaku Architektury cesywnie zwiedzałem, a cerkwie były zawsze w centrum Drewnianej.

176

ZWIEDZAJ Małopolskę

Skomponuj swoją podróż po Małopolsce Królewski Kraków, kultowa Wieliczka, zasolona Bochnia, renesansowy Tarnów, malowane Zalipie, tajemniczy Nowy Wiśnicz, jeszcze bardziej tajemnicza Łemkowszczyzna, dziki Beskid Niski, rozświetlone Gorlice, pogórzański Szymbark, żydowski Nowy Sącz, pełne złota Rytro, zmysłowa Muszyna, uzdrawiająca Krynica, drewniana Sądecczyzna, wiosenne Pieniny, dobrze znane Podhale, gorąca Bukowina, zachwycające Tatry, zimowe Zakopane, nieodkryte Gorce, papieskie Wadowice, drezynowe Regulice, legendarna Jura. I jeszcze raz niezwykły Kraków. Wszak tu można kończyć i zaczynać odkrywanie Małopolski! Zwiedzanie. Eksplorowanie. Relaksowanie. Przemierzanie gór. Pływanie tratwami i pontonami. Jeżdżenie na rowerze. Biesiadowanie. Odkrywanie winnic. Degustowanie. Spacerowanie. Możliwości jest tak wiele, że nie chcemy proponować Wam gotowców. Programów zaplanowanych od punktu do punktu. Takich, w których nie ma miejsca na Wasze życzenia, predyspozycje i marzenia! Proponujemy Wam kilkadziesiąt zaplanowanych dni wycieczek w różnych regionach Małopolski, z różnymi atrakcjami. To wy wybieracie, które dni realizujemy i które atrakcje będzie zawierać program. My na postawie tego wyboru przygotowujemy dla Was wycieczkę idealną!

W NASZEJ OFERCIE ZNAJDZIESZ TAKŻE: WYCIECZKI SZKOLNE WYCIECZKI INTEGRACYJNE WYCIECZKI DLA SENIORÓW HOTELE, APARTAMENTY DOMKI, PENSJONATY KULIGI

KONTAKT@KAMRATTRAVEL.PL 515 349 372, 507 724 697 WWW.KAMRATTRAVEL.PL

facebook.com/kamrattravel 177

GMINA MUSZYNA - INWESTYCJE - ŻEGIESTÓW - ODRODZENIE

#Cegiest‹wZdr‹j#Cechini#PijalniaAnna#Architektura#BeskidS»decki

Żegiestów - odrodzenie Żegiestów wczoraj, dziś i jutro. „Historia Żegiestowa-Zdroju to przeplatające się lata świetności i upadku. Kiedyś był znany w całej Europie, ale od dobrych paru niewielu tam się zapuszcza. To się jednak niedługo zmieni, bo Żegiestów-Zdrój znowu budzi się do życia.”

istoria Żegiestowa-Zdroju to przeplatające się lata świetności i upadku. Kiedyś był znany w całej Europie, ale od dobrych paru niewielu tam się zapuszcza. To się jednak niedługo zmieni, bo Żegiestów-Zdrój znowu budzi się do życia.

Wody mineralne w sercu Beskidu Sądeckiego. Jeszcze w XIX wieku, poszukując złóż żelaza we wsi Żegiestów, Ignacy Medwecki natknął się na wodę mineralną. Chciał założyć kopalnię, a założył uzdrowisko! Szybko odkrył dwa kolejne źródła, które nazwał od imion żony i córki “Anna” 178

i “Antonina”. Tak zaczęła się burzliwa historia tego miejsca. Medwecki odkupił od miejscowych Łemków pobliskie tereny i w 1846 r. powstało uzdrowisko. Wybudowano park zdrojowy, łazienki, restauracje, leśne ścieżki spacerowe i drogę do Muszyny i Mniszka. Żegiestów-Zdrój był jednak w dalszym ciągu miejscem bardzo niedostępnym, dlatego też nie było tu tłumów turystów, a jedyny dochód przynosiła sprzedaż żegiestowskiej wody w butelkach.

Bliżej cywilizacji. Budowa trakcji kolejowej ruszyła w roku 1872, ale Ignacy Medwecki już tego nie zobaczył, zmarł rok wcześniej. Inwestycja sprowadziła tu budowniczych z Włoch, między innymi sycylijskiego inżyniera Franco Cechiniego, który zakochał się w Polce i dla niej został w naszym kraju. Od 1876 roku do uzdrowiska zaczęły jeździć pociągi.

Zdrojowy był sporą inwestycją, która ciągle się rozrastała, pochłaniając coraz większe fundusze. Dzięki temu budynkowi Żegiestów-Zdrój stał się jednym z najpopularniejszych uzdrowisk w Polsce i Europie, ale potem to właśnie on stał się symbolem jego upadku. Wojenna zawierucha. Druga wojna światowa przypieczętowała los Żegiestowa-Zdroju. Budynki sanatoriów stały się siedzibą Hitlerjugend, a po wycofaniu się okupanta z dawnej świetności nie zostało zbyt wiele.

Kierownikiem był już syn Ignacego - Karol. Pod jego rządami Żegiestów-Zdrój bardzo się rozrósł, a na kuracjuszy czekały podgrzewane parą wodną wanny, pijalnia, sale balowe, kręgielnia i luksusowe pensjonaty, w tym “Żegotka”, która W powojennej rzeczywistości Żegiestów-Zdrój trafił pod stoi do dziś i jest najstarszym budynkiem w uzdrowisku. opiekę państwa. Wyremontowano sanatoria, Pijalnię Wód Turyści zachwycali się położeniem zdroju ukrytego głę- “Anna” i Nowy Dom Zdrojowy. Znowu pojawili się kuracjuboko w górskim lesie, z wijącym się u jego stóp Popradem. sze, tym razem wypoczywając w ramach Funduszu WczaStałymi bywalcami tej leśnej oazy były ówczesne sławy sów Pracowniczych i turnusów robotniczych. i znaczące osobistości. Zła polityka i zarządzanie uzdrowiskiem doprowadziRozkwit Żegiestowa-Zdroju nie trwał jednak długo. Wraz ły jednak do jego zamknięcia w 1995 roku. Od tej pory ze śmiercią Karola Medweckiego i nadejściem I wojny świa- uzdrowisko umierało po cichu otoczone lasem, wprawiając towej uzdrowisko zaczęło chylić się ku upadkowi. w osłupienie turystów podróżujących między Piwniczną a Muszyną. Źródło: © https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/5934713

Drugie życie Żegiestowa-Zdroju. Uzdrowisko na skraju upadku dostało się w ręce rodziny Krukierków, którzy zrobili z niego perłę polskich uzdrowisk. Dzięki nim powstały nowe wille, Sanatorium i Nowy Dom Zdrojowy, zaprojektowany przez znanego architekta i konserwatora zabytków Adolfa Szyszko-Bohusza. Budynek ten został wybudowany z tak ogromnym rozmachem, że jeszcze długo żaden inny w całej południowej Polsce nie mógł go przebić. Budowa zakończyła się w roku 1929, a żeby huczniej uczcić otwarcie Nowego Domu Zdrojowego, połączono je z przyspieszonymi obchodami 100-lecia Żegiestowa-Zdroju. Dom

Wskrzeszenie perły polskich uzdrowisk. Spółka Żegiestów-Zdrój wiele lat walczyła sądownie ze Skarbem Państwa o odzyskanie swojego majątku. Kiedy w 2015 r. sytuacja prawna została wyjaśniona, pojawili się inwestorzy z Muszyny - nie kto inny jak prawnuki inżyniera z Sycylii. Bracia Józef i Stanisław Cechini wymarzyli sobie, że przywrócą dawną świetność miejscu, które jest nieodłączną częścią historii ich rodu. Prace już się rozpoczęły i życie do Żegiestowa wraca. Na efekty tylko czekać. Perła polskich uzdrowisk znowu budzi się do życia! 179

GMINA MUSZYNA - ŻEGIESTÓW-ZDRÓJ - ATRAKCJE

Żegiestów-Zdrój wraca do żywych

Idąc na zachód dotrzemy do tej części uzdrowiska, gdzie znajdą się obiekty noclegowe, lecznicze, zabiegowe i uzdrowiskowe. W istniejących budynkach powstają właśnie dwa Domy Seniora - Zamek i Bristol. Hotele Sanato i Warszawianka będą rozbudowywane na bazie historycznych i noW roku 1873 los powiązał górskie uzdrowisko z Sycylijczy- wych zabudowań. kiem - Franco Cechinim, a 150 lat później jego potomkowie - bracia Stanisław i Józef, postanowili przywrócić temu Pierzeja Wschodnia będzie miejscem typowo wypoczynkowym. Hotele Biały Orzeł, Prometeusz i Światowid będą miejscu dawną świetność. się mieścić w odrestaurowanych budynkach. Tu prace reWyjątkowość projektu “Uzdrowisko Żegiestów-Zdrój” po- montowe również trwają. W planach jest też budowa dwóch lega na rewitalizacji tego miejsca jako całości, odnowieniu kolejnych hoteli - Rezydent i Continental. istniejących budynków i budowie nowej infrastruktury, która będzie pełnić różnorodne funkcje. Realizacja tego Pierwszym obiektem hotelowym, który już działa w Żegiezadania trwa już ponad 10 lat, obejmując trzy obszary - stowie-Zdroju jest Wiktor Cechini Medical & Spa. W latach 30-tych XX wieku był jednym z największych i najnowoczeCentrum Uzdrowiska, Pierzeję Zachodnią i Wschodnią. śniejszych budynków w południowej Polsce. Dziś przechaPlac Zdrojowy z Domem Zdrojowym jest właśnie remon- dzając się wyremontowanymi zabytkowymi korytarzami, towany. Będzie tu można zażyć masaży, kąpieli wodnych można poczuć jego długą historię. Wiktor oferuje zabiegi i rehabilitacji z wykorzystaniem wód mineralnych. Obok lecznicze wykorzystując naturalne bogactwo najbliższej stoi najstarszy budynek w Żegiestowie - hotel “Żegotka”, okolicy - wody mineralne, sole i borowiny. Można tu skodziś w złym stanie, ale jego odnowa już trwa. Odrestauro- rzystać z kuracji pitnej bazującej na wodach z ujęć Zofia wany został dotąd także przepiękny Kościółek Św. Kingi (to źródło znajduje się na terenie ośrodka), a także Józef, znajdujący się u początku Górnego Deptaku. Idąc nim dalej Stanisław, Jan i Zuber. można dotrzeć do gotowej już Pijalni Anna, która łączy dziś dawne piękno z nowoczesną elegancją. Tu znajdziemy najstarsze źródło nazwane na cześć żony założyciela tego uzdrowiska - Ignacego Medweckiego. istoria Żegiestowa-Zdroju porusza wyobraźnię, ale równie fascynująco zapowiada się jego przyszłość. Uzdrowisko właśnie podnosi się ze snu, a wieść niesie, że będzie o nim jeszcze głośno.

Uj˝ciaw‹dmineralnychwWiktorze

WiktorCechiniMedical&Spa

180

WodaMineralnaCechini

Wn˝trzePijalniAnna

PijalniaAnnazzewn»trz

181

GMINA MUSZYNA - CEGIEST W-ZDR J - ATRAKCJE

Żegiestów-Zdrój położony jest według wielu w najpiękniejszej części doliny Popradu. Rzeka meandruje tutaj, płynąc raz na północ, by po chwili zawrócić o 180° w stronę południową i powtórzyć ten manewr jeszcze raz. Fenomenem

jest fakt, że tzw. Łopata Polska, jeden z jego cypli, to jedyne miejsce w Polsce, w którym od północy graniczymy… ze Słowacją. Ponadto przełom doliny Popradu to drugi najgłębszy przełom rzeczny w Polsce po przełomie Dunajca.

Widok360°znadg‹rynadtunelemwCegiestowie-Zdroju. Białebudynkigł˝bitoodradzaj»cesi˝centrumuzdrowiska

Turystka aktywna i rekreacja Żegiestów-Zdrój to nie tylko lecznicza baza zabiegowa, pozwalającą zregenerować zdrowie. Dzięki położeniu i bliskości doskonałej infrastruktury turystycznej, miejscowość umożliwia także mnóstwo aktywności na świeżym powietrzu.

szlaku. Jedne są zorganizowane w bardziej rozbudowane, otwarte lub zamknięte pijalnie, inne w formie kranów lub zbiorników wypełnionych kwaśnawą, alkaliczną, bogato nasyconą minerałami wodą.

Kierując się na północ, trasą EuroVelo dojedziemy z łatwoSzlaki piesze ścią do Piwnicznej-Zdroju (ok. 25 km, 1,5 godz.), Rytra (ok. Przez sam Żegiestów-Zdrój przebiega kilka szlaków tu- 18 km, 2,15 godz.), a nawet Starego (ok. 35 km, 2,45 godz.) rystycznych, którymi dotrzemy w najpiękniejsze miejsca i Nowego Sącza (ok. 42 km, 3,15 godz.). Czasy podane dla Beskidu Sądeckiego, by wymienić choćby Palenicę z piękną rekreacyjnego, rodzinnego tempa. panoramą Tatr (szlakiem niebieskim 2 godz.), Bacówkę nad Wierchomlą (także niebieskim szlakiem, ok. 4 godz.) czy samą Jaworzynę Krynicką (szlakiem niebieskim i czerwonym, ok. 6 godz.). Infrastruktura rowerowa Bliskość tras rowerowych o europejskim standardzie (EuroVelo) otwiera przed nami zupełnie nowe możliwości eksploracji terenowej. Możemy zaplanować całodzienne pętle po gładkich asfaltach, meandrując między Polską a Słowacją, ale możemy również zapuścić się w teren, np. na gminny Szlak Wód Mineralnych wiodących do Muszyny. Po drodze możemy korzystać z bogactwa naturalnych ujęć wód mineralnych, których kilkanaście znajdziemy na

182

Widok z Palenicy nad żegiestowem

Nowakładkarowerował»cz»ca polskiisłowackibrzegPopraduwAndrzej‹wce

183

GMINA MUSZYNA - ŻEGIESTÓW-ZDRÓJ - UZDROWISKO PRZYSZŁOŚCI

Uzdrowisko Przyszłości Plaża nad Popradem i Park Zdrojowy Centrum, wokół którego skupiało się kiedyś życie Żegiestowa-Zdroju, i dziś stanowić będzie Plac Zdrojowy wraz z otaczającymi go zabudowaniami. Tutaj czekać na nas będą zabiegi lecznicze i lokale rozrywkowe, baza gastronomiczna i zakupy.

sportową i zapleczem gastronomicznym. W sercu uzdrowiska otworzy się również Centrum Informacji Turystycznej i Centrum Konferencyjne, a także Pasaż Handlowy z Krytym Deptakiem Zdrojowym, a w którym znajdziemy sklepy i galerie. Stąd w górę, między drzewami, poprowadzi nas Deptak Górny. Spacerując nim, będziemy mogli podziwiać odrestaurowane perełki dawnej architektury: kościół świętej Kingi, starą piekarnię, młyn i pijalnię Anna.

Sam Plac Zdrojowy wciśnięty w las Beskidu Sądeckiego sprawi, że wprost z luksusowych przestrzeni będziemy mogli zanurzyć się w naturze. Deptak z wieloma alejkami, miejscami odpoczynku i relaksu zapewni nam kąpiele słoneczne, a fontanny przyniosą ochłodę. W drugą stronę już tylko Poprad, ale i tam znajdziemy atrakcje. Idąc krętymi schodkami w dół zbocza, wsłuchani Przy Placu znajdziemy Dom Zdrojowy z częścią uzdro- w szum rzeki, dotrzemy do Kamiennej Plaży ze wspaniawiskową, SPA, basenami i gabinetami rehabilitacyjnymi łym widokiem na Łopatę Polską i Słowacką, na Poprad wykorzystującymi największy skarb Żegiestowa-Zdroju, i rozległe lasy Beskidu Sądeckiego. Tu będziemy mogli jakim jest woda mineralna. Tu także mieścić się będą hi- odpocząć na przystani u brzegu rzeki lub pospacerować storyczne hotele Żegotka i Karolówka z bazą sanatoryjną, ścieżkami zdrojowymi.

184

Prometeusz Na wschód od Placu Zdrojowego znajdziemy całą bazę usług o charakterze przede wszystkim wypoczynkowym. Ulokowany tu jest między innymi gmach o nazwie Prometeusz, którego historia sięga lat 20. XX w. Po wielu perypetiach doczekał się wreszcie remontu z prawdziwego zdarzenia i dziś już prezentuje się niezwykle okazale. Luksusowe wnętrza tego czterogwiazdkowego dziś hotelu budzą zachwyt. Wraz ze stojącym obok hotelem Biały Orzeł będą mogły przyjąć 116 osób. Znajdzie się tam też restauracja regionalna i Herbaciarnia Zdrojowa Cechini. Tu też będziemy mogli skorzystać z zaplecza wypoczynkowego i rekreacyjnego z klubem fitness i basenem na czele.

Światowid Kierując się dalej na wschód, dotrzemy do kolejnego hotelu, jakim jest Światowid. Jego historia sięga 1938 roku, a w 2011 r. został uznany za zabytek. Po wielu latach oczekiwania doczekał się powrotu do życia. Wraz z nowo powstającymi budynkami hotelu Continental, Światowid stworzy czterogwiazdkowy kompleks hotelowy dla ponad stu osób. Będziemy mogli skorzystać tu z restauracji, wieczorem zrelaksować się w pubie i night clubie, przy stole bilardowym lub w kręgielni. Znajdzie się tu też salon fryzjerski i fitness club.

185

Atur sus eos nit, consequas dolupta persperrunt ut poreium

CEGIEST W-ZDR J

SPAnadg‹rsk»rzek»

ŁopataPolska24,3 - 70Cegiest‹w-Zdr‹j,tel.+784126fax+,www. 784125 wiktor.cechini.pl,rezerwacja@cechini.pl

WIKTORCECHINIMEDICAL&SPA

iktor Cechini położony jest w malowniczym, otoczonym górami Beskidzie Sądeckim w Żegiestowie-Zdroju. Budynek to połączenie zabytkowych murów o bogatej historii z nowoczesną architekturą. Znajduje się w centralnej części Popradzkiego Parku Krajobrazowego, na tzw. Łopacie Polskiej. Odwiedzających zachwyca krajobrazami Doliny Popradu oraz cichym i spokojnym otoczeniem lasów. Kompleks oferuje 150 miejsc noclegowych, przez co sprawdzi się zarówno na wczasy rodzinne, jak i wycieczki zorganizowane. ZABIEGI LECZNICZE I STREFA RELAKSU

W obiekcie posiadamy bogatą bazę zabiegową, gdzie w ofercie znajdują się zabiegi z zakresu: • • • • • •

BALNEOTERAPII HYDROTERAPII FIZYKOTERAPII KINEZYTERAPII MASAŻY LECZNICZYCH KRENOTERAPII (kuracja pitna)

Rehabilitacja prowadzona jest przy wykorzystaniu fachowej wiedzy specjalistów, rehabilitantów oraz fizjoterapeutów. W OFERCIE ZNAJDUJĄ SIĘ: • • • •

mały basenem z hydromasażem i dyszami masującymi kompleks saun grota solna stoły rekondycyjne do ćwiczeń Shapemaster

W naszym Uzdrowisku oferujemy bezpłatną rehabilitację dla pacjentów po COVID-19 finansowaną przez NFZ. Rehabilitacja po Covid-19 trwa 2 tygodnie i oparta jest na indywidualnie dobranych zabiegach.

STARY SĄCZ - NATURA, KUCHNIA I KULTURA

#StaryS»cz#Le!neMolo#Bobrowisko#Kultura#Kuchnia

STARY SĄCZ Natura, kuchnia i kultura

Pierogarnia Amar GaleriaSztukiIMO KlasztorKlarysek Uj!ciePopradu Staros»decki Rynek doDunajca Restauracja Staromiejska JesiennyFestiwalTeatralny Bobrowisko Restauracja Szklarnia

Le!neMolo Poł»czenieVeloNatura zVeloDunajec Oł tarz Papieski

Festiwal Pannonica

STAROS”DECKI RYNEK

KL ASZTOR KL ARYSEK

L E N E M O LO

tary Sącz jest mały, ale zdecydowanie uroczy. Pełen jest zabytków z różnych epok, a otacza go wszechobecna zieleń. Natura zagląda tu w małe, miejskie zakątki, a fascynującą historię słychać w powiewie letniego wiatru. Miasteczko usytuowane jest w kotlinie, u zbiegu dwóch rzek — Popradu i Dunajca, u stóp gór. Naturalnie tworzy Bramę Beskidu Sądeckiego.

drzew. Atrakcja zlokalizowana jest na Miejskiej Górze, kilkaset metrów od Rynku. Trasa ścieżki prowadzi wśród koron drzew aż do platformy widokowej, z której oglądać można Dolinę Popradu.

Festiwale wracają

Leśne Molo

Miasto i gminę najlepiej poznać można na różnorodnych imprezach, które organizowane są tu od lat i pokazują to, co w regionie najlepsze. Żadna nie dała się pandemii i po krótkiej przerwie, znowu zagoszczą w ofercie kulturalnej Starego Sącza. Miłośnikom historii spodoba się Starosądecki Jarmark Rzemiosła. Ci, którzy uwielbiają teatr, powinni przyjechać tu na Jesienny Festiwal Teatralny. A tym, którym brakuje odrobiny dobrej zabawy, przy bałkańskich rytmach, spodoba się Pannonica - festiwal muzyczny organizowany w Barcicach, w “krzakach nad Popradem”.

W tym roku prym wśród atrakcji gminy wieść będzie Leśne Molo — niezwykła ścieżka poprowadzona w koronach

Najpiękniejsze wśród małych, polskich miasteczek zaprasza do siebie o każdej porze roku!

Sercem miasta jest rynek. Plac wyłożony jest charakterystycznymi kocimi łbami, otaczają go zaś stare, galicyjskie domy. Od rynku odchodzą wąskie uliczki. Same w sobie mają niezwykły urok, a prowadzą do jeszcze ciekawszych miejsc — Klasztoru Klarysek, Centrum Kultury i Sztuki, Galerii Sztuki IMO, Ołtarza Papieskiego, Bobrowiska i na Miejską Górę!

VELO NATUR A I VELO DUNAJEC

B O B R OW I S KO

S TA R O S ” D EC K A K U C H N I A

Paulina Jagiełło Redaktor Działu Akademia Odkrywców Beskidu

kademia Odkrywców Beskidu to „drogowskaz” dla rodziców, którzy chcą chłonąć wraz ze swoimi dziećmi Beskid Sądecki całą piersią. Nie ma tu miejsca na nudę. Każdy niezależnie od wieku może znaleźć coś dla siebie. Spędzając czas z pociechami, uprawiając wspólnie aktywności i poznając dotąd nieznane miejsca uczymy się ze sobą przebywać. Cieszymy się wspólnymi chwilami i tworzymy nasze wspomnienia. Będzie to wspaniała pamiątka na przyszłość.

Zimowe atrakcje dla dzieci pod chmurką np. na nartach? A może pod dachem w niepogodę? W Beskidzie Sądeckim

wszystko to jest na wyciągnięcie ręki. Zapraszamy na pieszą wycieczkę z przedszkolakiem czy starszakiem na zasypaną śniegiem Górę Parkową. Maluch jadący w sankach też będzie zachwycony. Jeśli Wasza pociecha chce nauczyć się jeździć na „dwóch deskach” podpowiemy, jak zacząć przygodę z nartami. Gdy zmarzną już ręce i nogi… mamy dla Was mapę interesujących, zadaszonych miejsc wartych odwiedzenia. Ciekawe ilu z Was z taką samą chęcią, jak i dzieci wejdzie m.in. do krainy zabawek? Zapewniam, że wyjdziecie stamtąd uszczęśliwieni… bo będziecie mogli chociażby zagrać w kultowego Mario Bros na konsoli z dawnych lat.

ZACZYNAMY ZIMOWĄ PRZYGODĘ

AK ADEMIA ODKRY WC W BESKIDU -

#RaportyZimowe#SportyZimowe#Narciarstwo#StokiNarciarskie#BeskidS»decki

Zaczynamy przygodę ze sportami zimowymi Dla każdego… Możesz się nauczyć mając lat kilka, kilkanaście lub kilkadziesiąt

arty i snowboard są dla każdego - niezależnie od posiadanej kondycji, sprzętu czy jego braku. Warto zamienić ciepły koc, książkę i gorącą herbatę z cytryną na poznanie zimy i tego, co oferuje w pełni.

Przed zimowym wypadem zadbaj o poprawę kondycji fizycznej, zwłaszcza jeśli prowadzisz siedzący tryb życia. Może to być basen, bieganie, siłownia czy gimnastyka w domu. Przed wyjazdem daj mięśniom odpocząć.

Narty czy snowboard?

z tym, że będzie to nasza stała aktywność sprawiająca nam przyjemność. Dodatkowo rozpoczynając przygodę ze sportami zimowymi, ciężko określić, jaki sprzęt jest nam potrzebny lub jaki będziemy preferowali. Warto skorzystać z wypożyczalni sprzętu, które zwykle są przy każdym kompleksie narciarskim. Dodatkowo obsługa wypożyczalni na pewno pomoże w wyborze sprzętu - dostosuje go nie tylko do umiejętności, ale i wagi oraz wzrostu.

Ważne jest ubranie

Pewne jest to, że przed rozpoczęciem swojej przygody z jedną czy dwiema deskami najlepiej warto spróbować swoich sił na obu. Dzięki temu przekonamy się, który ze sportów zimowych jest dla nas bardziej odpowiedni i sprawia nam więcej frajdy. Narciarstwo poprawia kondycję i wpływa korzystnie na wszystkie partie ciała. Jazda na snowboardzie uczy równowagi, działa korzystnie na mięśnie nóg i ramion.

Warto zainwestować w odzież termoaktywną, która odprowadza wilgoć na zewnątrz i zapewnia odpowiednią termoregulację. Do tego spodnie i kurtka chroniące przed zmiennymi warunkami. Pomiędzy tymi warstwami oddychająca bluza lub polar. Ważne są rękawiczki i skarpety. Nie muszą to być rzeczy z najwyższej półki. Wiele sieciówek proponuje bardzo dobre produkty w przystępnych cenach. Zaopatrz się w kask! Gogle i buff też się przydadzą.

Odpowiednia trasa to podstawa

Alpejskie systemy naśnieżania w Beskidzie

Przy wyborze tras zawsze bierzmy pod uwagę swoje siły. Jest to szczególnie ważne na początku naszej przygody ze sportami zimowymi. Przed wyjazdem warto zapoznać się ze stokami narciarskimi i stopniami trudności ich tras.

Stoki narciarskie Beskidu Sądeckiego korzystają z najnowocześniejszych rozwiązań w dziedzinie tworzenia świeżego śniegu. Trasy przygotowywane są każdego dnia.

Jeśli planujemy wyjazd z osobami, które uprawiają sporty zimowe, wybierzmy stok o różnorodnych trasach, które dostosowane są do umiejętności bądź stawiania pierwszych kroków. W Beskidzie Sądeckie na pewno znajdziecie coś idealnego.

Ośrodek Słotwiny Arena może poszczycić się najnowocześniejszymi rozwiązaniami w dziedzinie tworzenia świeżego śniegu i przygotowania tras narciarskich. Od wielu lat współpracuje ze światowym liderem w produkcji systemów naśnieżania.

- Nowoczesna technologia to gwarancja większej wydajności. D O B R A R A DA : Na pocz»tku skorzystaj zxpomocy Nasze armaty śnieżne mogą pracować w tzw. temperaturach wykwali…kowanegoinstruktora.Indywidualnegranicznych. lekcje Oznacza to, że wcześniej rozpoczynamy sezon daj» najlepsze efekty. Zaj˝cia grupowe s» zdecydo - zimowy i później go kończymy. Jednocześnie technologia ta wanietasz»alternatyw»,jednakuwagainstruktora pozwala dbać o środowisko naturalne. Przy produkcji wysokiej jakości świeżego śniegu zużywamy mniej wody i energii skupionajestnakilkuosobach. elektrycznej. Cały proces sterowany jest za pomocą komputera i precyzyjnej prognozy pogody z naszych stacji meteo Wypożycz! - mówi Grzegorz Lenartowicz, dyrektor ds. komunikacji Początki z nartami lub snowboardem nie są równoznaczne z ośrodka Słotwiny Arena w Krynicy-Zdroju. 192

CENNA RADA:

Zajrzyjnastronyinternetowestok‹wixsprawdBmap˝trasnarciarskich. Napocz»tekwybierztewxkolorzezielonymlubniebieskim.

Planujeszwyjazdnanarty?Niewiesz,jakies»warunkinastokach?Mywiemy! Przekazujemysprawdzoneinformacje!

Naszeraportyzimowetocotygodniowenaj!wieDsze Piszemy oxwszystkich o!miu stacjach narciars newsy ukazuj»ce si˝ wxczwartki- tuD przed weeken - Beskidu S»deckiego: Jaworzyna Krynicka, Słotwiny dowymwyjazdemnaszusowanie.Zbieramyinforma - Arena,KompleksNarciarskiSłotwiny,Henryk-Ski, - Ma cje zxpierwszej r˝ki - jeste!my wxstał ym kontakcie ster-Ski,Tylicz.ski,Wierchomla,RyterskiixSłonecz zxwła!cicielamistacji,osobamiodpowiedzialnymi Dolina. za kontaktzxmediami. WxK ACDYM RAPORCIE ZIMOWYM ZNAJDZIESZ: -aktualnewarunkinastacjachnarciarskich, -godzinyotwarciaixratrakowania, -czynnetrasynarciarskieixwyci»gi, -grubo!‰pokrywy!niegu, -newsynatemataktualnychpromocjiiximprez organizowanychprzezposzczeg‹lnekompleksynarciarskie.

Warto wiedzie‰! Pierwsze raporty zimowe od Odkryj Beskid S»decki pojawił y si˝ na naszym fanpag Facebookuwxgrudniur. 8 102 Zxczasemprzekształcił ysi˝wxcyklicznecotygodniowe newsyzewszystkich stacjiBeskiduS»deckiego. Zapraszamy!ledz»cnaszeraportyzimowe,macieokazj˝zgarn»‰ciekawenagrody.

193

AK ADEMIA ODKRY WC W BESKIDU -

ODKRYJ Z MILUSIŃSKIMI ZIMĘ W BESKIDZIE

#AkademiaOdkrywc‹wBeskidu#AOB#ZimawBeskidzie

Odkryj z milusińskimi zimę w Beskidzie Dzieci kochają zimę. Za wielkie śnieżne zaspy, za biały puch, za narty i łyżwy. Zima w Beskidzie Sądeckim jest piękna i daje okazję do spełnienia dziecięcych pragnień.

ory saneczkowe, wieże widokowe a może tradycyjne łyżwy? W Beskidzie Sądeckim wszystko to jest na wyciągnięcie ręki. Specjalnie dla Was stworzyliśmy mapę zimowych atrakcji dla młodszych i starszych dzieci. Miejsca dostępne na zewnątrz i wewnątrz, w których Wy, rodzice, znajdziecie chwilę wytchnienia, a pociechy nie będą się nudzić.

Na świeżym powietrzu Fantastyczny tor saneczkowy, idealny dla rodzin z dziećmi mieści się na zboczach Kotylniczego Wierchu w Muszynie Złockie. Zjazd po 1900-metrowej trasie na specjalnych sankach z hamulcem to nie lada gratka. Dzieci poniżej 8 roku życia też mogą skorzystać z tej atrakcji, jadąc na sankach wspólnie z rodzicem. Tor saneczkowy czynny cały rok? Jasne! Sankostrada w Krynicy przy ul. Park Sportowy (obok lodowiska). Trasa ma cały kilometr długości! 194

Łyżwy to idealna atrakcja np. po nartach. Hala Lodowa w Krynicy- Zdroju (ul. Park Sportowy 5) to pełnowymiarowe lodowisko ze ślizgawkami i wypożyczalnią łyżew. Sztuczne lodowisko z wypożyczalnią znajdziemy też w Muszynie na Zapopradziu. Tak jak w poprzednich sezonach, i tej zimy, można skorzystać ze ślizgawek na otwartym lodowisku przy ul. Czarny Potok w Krynicy i Tyliczu. Sezonowe lodowiska działają też na Radwanowie w Piwnicznej, w Nowym Sączu (m.in. ul. Nadbrzeżna 34, al. Wolności – Plac Stara Sandecja oraz w Chełmcu przy ul. Marcinkowickiej 9). Będąc w Beskidzie Sądeckim, warto wybrać się na wieże i tarasy widokowe – Słotwiny Arena w Krynicy-Zdroju, Jaworzyna Krynicka lub popularny ślimak w Woli Kroguleckiej. A co robić, gdy nosy czerwone, a łapki zmarznięte? Sale zabaw/trampoliny W Muszynie przy ul. Piłsudskiego 93 mieści się sala zabaw Łobuzownia. Dwupoziomowa konstrukcja z wieloma przeszkodami, zjeżdżalnia rolkowa i wieża pająka to tylko kilka z wielu tutejszych atrakcji. Ponadto znajdują się tu dwie trampoliny. W Nowym Sączu zamkniętych miejsc do zabawy dla dzieci jest kilka: UFOland przy ul. Radzieckiej 19, Mały Robinson przy ul. Tarnowskiej 169 (Galeria Szubryt) czy Bajkoland na ul. Lwowskiej 80 (Galeria Trzy Korony). Dla bardziej aktywnych dzieci idealnym rozwiązaniem będzie np. Park Trampolin Jump Mania przy ul. Zielonej 27. Starsze dzieci warto zabrać do centrum rozrywki Laser Shot przy ul. Piotra Skargi 5. To nic innego, jak laserowy paintball.

Groty solne Jaskinie solne to miejsca, gdzie można miło spędzić czas z dziećmi i, oczywiście, skorzystać z terapii solnej. Nie ma tu ograniczeń wiekowych. Milusińscy mogą bawić się zabawkami w piaskownicy wypełnionej… solą. W grocie solnej stężenie jodu jest kilkanaście razy wyższe niż nad morzem. W Krynicy-Zdrój groty solne znajdziemy w Salinarium z halogeneratorem przy ul. Piłsudskiego 23 (budynek „Hawany”) oraz w Sanatorium MSW Continental (ul. Nitribitta 4). 195

AK ADEMIA ODKRY WC W BESKIDU -

ODKRYJ Z MILUSIŃSKIMI ZIMĘ W BESKIDZIE

Muzeum z zabawkami Muzeum Zabawek przy ul. Piłsudskiego 2 w KrynicyZdroju to nie lada atrakcja dla dzieci i dorosłych. Miniaturowy świat zabawek przenosi nas w przeszłość. Dla małych dzieci to intrygująca zabawa i możliwość zobaczenia czym w dzieciństwie bawili się ich rodzice W sumie znajduje się tam aż 3000 eksponatów.

Książki czy egzotyczne ptaki? Księgarnia Dziecięca „Drzewiec” przy ul. Nowotarskiego 9/4 w Krynicy to magiczne miejsce, w którym dzieci mają niepowtarzalną możliwość dotknięcia każdej z książek. Papugarnia Lea w Nowym Sączu przy ul. Krajewskiego 27 to niezwykłe miejsce, gdzie z bliska można zobaczyć i dotknąć oswojone i egzotyczne papugi.

Baseny przyjazne dzieciom Wiele hoteli na terenie Krynicy-Zdroju (m.in. Hotel Czarny Potok Resort&SPA, Hotel Pegaz) mają brodziki z grzybkami wodnymi dla dzieci. Będąc w Muszynie, warto udać się na basen w Hotelu Klimek. Oprócz tryskającego grzybka, dzieciom największą frajdę sprawią tu zjeżdżalnia wodna, płaszcz wodny czy kaskada. Hotel Piwniczna SPA&Conference zaprasza milusińskich do swojego brodzika z wodnym jeżykiem. W MOSiR w Nowym Sączu działa kryta pływalnia, na terenie której znajdziemy zjeżdżalnię o długości 45 m.

Życzę udanej zimy w Beskidzie Sądeckim! Wierzę, że będzie niezapomnianym przeżyciem pełnym świetnej zabawy.

DOBRA RADA! Sprawdzajstronyinternetoweobiekt‹w.Nawyj!cienabasenczydojaskinisoln um‹wsi˝wcze!niejtelefonicznie. 196

BEZPIECZNIE W GÓRACH Z pasji do gór, ratownictwa i rysowania powstała pierwsza GRA PLANSZOWA o bezpieczeństwie w górach. Gra została opracowana metodą sketchnotingu w oparciu o Poradnik Akademii GOPR autorstwa Marcina Kądziołki - Ratownika Grupy Krynickiej GOPR. W górskim poradniku załączonym do gry znajdują się zadania do wykonania z kolorowych pól na trasie gry planszowej, ale też wskazówki, jak przygotować się i zachować na górskiej wycieczce. Dzięki temu gracze poprzez zabawę, zdobywają podstawową wiedzę z zakresu górskiej profilaktyki bezpieczeństwa. W grze - przeznaczonej dla graczy od lat 5 do 105 - zwycięża osoba, która jako pierwsza dotrze przez Łabowską Halę do Krynicy-Zdroju. W życiu wygrywa ten, kto bezpiecznie wróci z gór. Gra "Bezpiecznie w górach" została wydana przez Stowarzyszenie Animatorzy Kultury i przekazana do Grup Regionalnych GOPR: Podhalańskiej oraz Krynickiej, gdzie ma służyć jako pomoc w edukacji i profilaktyce. Wkrótce będzie również dostępna w wersji online. Istnieje możliwość nabycia gry w formie cegiełki na rzecz GOPR. Szczegóły na Facebooku: @bezpieczniewgorach lub @animatorzykultury. Poradnik: Marcin Kądziołka - Grupa Krynicka GOPR Opracowanie: Adrian Kacwin, Jan Szewczyk - Grupa Podhalańska GOPR Wsparcie projektu: Oddział Rejonowy PCK w Starym Sączu Rysunki: Joanna Dudała - Okiem Kreski, Zuzanna Stawowy - Rysuj, Pani! Zdjęcia: Paweł Janik - Studio FRONT, Piotr Basałyga Udanej zabawy i bezpiecznych wędrówek życzą:

Grupa Podhalańska GOPR Grupa Krynicka GOPR

OR PCK Stary Sącz

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego. 197

AK ADEMIA ODKRY WC W BESKIDU -

Z PRZEDSZKOLAKIEM NA NARTY

#AkademiaOdkrywc‹wBeskidu#AOB#NaNarty#ZimawBeskidzie

Z przedszkolakiem na narty Początki na stoku powinny być przede wszystkim dobrą zabawą

rzedszkola narciarskie to miejsca, w których dzieci mogą nauczyć się jazdy na nartach, ale też świetnie bawić się w gronie przyjaciół. Pierwsze zajęcia mają za zadanie oswoić z nowym otoczeniem, ze stokiem, warunkami pogodowymi, dużo cięższymi butami i przypiętymi do nich nartami.

Kiedy rozpocząć naukę? Według fachowych źródeł w wieku 5-6 lat. To właśnie wtedy osiąga się najlepsze efekty, a nauka nie powoduje tak dużych obciążeń na stawy kolanowe. Są jednak dzieci, które swoją przygodę z narciarstwem zaczynają wcześniej. Jak wybrać przedszkole narciarskie? Warto postawić na takie z licencją wydawaną przez Polski

198

Związek Narciarski. Przy nauczaniu dzieci ważne jest zarówno doświadczenie instruktorów, jak i ich podejście.

Nauka połączona z zabawą Przedszkole narciarskie to zwykle 5 dni po kilka godzin dziennie W trakcie nauki dzieci mają czas na wypicie ciepłej herbaty i przekąskę. W Beskidzie Sądeckim istnieją przedszkola, które prowadzą rozgrzewkę przy muzyce, a w trakcie kursu dzieciom towarzyszy duża maskotka. Tempo, metody i formy nauki dostosowane są do predyspozycji dzieci. Podczas pierwszego dnia uczniowie dzieleni są na grupy w zależności od wieku i poziomu umiejętności. Nauka jazdy odbywa się na oślich łączkach.

Przedszkola w telegraficznym skrócie: Mini Master - zajęcia prowadzone są na stacji Master-Ski w Tyliczu. W skład kadry wchodzą wykwalifikowani instruktorzy. Na zakończenie dzieci otrzymują pamiątkowe medale

Akademia Narciarska RyterSki - instruktorzy mają uprawnienia PZN. Kadra prowadzi zajęcia według innowacyjnych metod nauczania.

Wierchołek - na terenie Stacji Narciarskiej Wierchomla. Naukę prowadzą czterokrotni mistrzowie Polski w klasyfikacji drużynowej w ogólnopolskich Mistrzostwach Szkół Narciarskich SITN PZN.

Przedszkole narciarskie henRYSie na stoku Henryk Ski. Lekcje prowadzą wykwalifikowani instruktorzy.

Licencjonowana Szkoła Narciarsko-Snowboardowa SITN-PZN SŁOTWNY ARENA prowadzona jest przez wykwalifikowaną kadrę ludzi będących pasjonatami w swojej dziedzinie. W ofercie m.in. przedszkole narciarskie.

Bąbel Przedszkole Narciarskie - zajęcia odbywają się w Kompleksie Narciarskim Słotwiny.pl, przy wyciągu na specjalnie ogrodzonym ogródku snowsense dla początkujących narciarzy.

Akademia Misia Polarnego to licencjonowani instruktorzy. Zajęcia prowadzone są na Jaworzynie Krynickiej. Maskotka misia umila uczniom cały kurs. Każda zdobyta umiejętność nagradzana jest odznaką.

PAMITAJ.

Akademia Kubusia na Stacji Narciarskiej Tylicz.ski to wykwalifikowani instruktorzy, dla których nauka jazdy to pasja.

Zimabywakapry!na,wi˝cubierzdzieckozgłow»!

Natwarznał‹Dkremz…ltrem.Nagłow˝kask,apodniegonp.kominiark˝.Zaopatrzdzieckowbielizn˝ narciarsk»:koszulk˝,getrylubrajstopy.Dotegogolflubdodatkowabluza,np.polarowa.Ciepłe,wysokie skarpetyidobrer˝kawiczkitopodstawa!

Cennarada: SprawdB,jakdługowybranaprzezCiebieszk‹łka/przedszkolenarciarskieposiadalice Czyprowadzikursynaukijazdynanartachtylkodladzieci,czyoferujeteDzaj˝ciadladorosł ych.Czypr szk‹łcedziaławypoDyczalnia.Jakies»opinieoinstruktorach.

199

AK ADEMIA ODKRY WC W BESKIDU -

IDZIEMY NA GÓRĘ PARKOWĄ

Idziemy na Górę Parkową Miejsce warte odwiedzenia

kalający Górę Parkową Park Zdrojowy znajduje się Trasa przyrodniczo- edukacyjna w samym centrum Krynicy- Zdroju, w pobliżu deptaka, Pijalni Głównej i Pijalni Jana. Dzięki swojemu położeniu fantastycznie sprawdza się jako teren rekreacyjno-spa- Wchodząc do Parku schodami od ul. Ebersa (w pobliżu Pacerowy. Góra Parkowa, wznosząca się na wysokości 742 m sażu Krynickiego), napotykamy pomnik Ławka Kraszewn.p.m., będzie idealna dla dzieci na rozpoczęcie zimowej skiego z jego popiersiem. Ławka znajduje się na Edwardówprzygody z górami. ce, ulubionym miejscu pisarza, które odwiedzał podczas kuracji w Krynicy-Zdroju. Idziemy dalej aleją parkową, miPark Zdrojowy ma 6 hektarów. Składa się z sieci ścieżek, jamy czaple i dochodzimy do Łabędziego Stawu. Tu spotkać które nawet w zimie są przedeptane. Na szczyt Góry Par- można ptaki wodne, m.in. kaczki krzyżówki, cyraneczki kowej prowadzą dwa szlaki turystyczne PTTK: żółty i niezwyczajne, kurki wodne, łyski. Staw stał się również dobieski. Ścieżka dydaktyczna prowadzi trochę na około, ale mem dla gatunków obcego pochodzenia - łabędzi niemych, warto przejść się nią z dziećmi, gdyż zobaczymy większą gęsi egipskich czy bernikli kanadyjskich. ilości atrakcji znajdujących się w parku. 200

Po około 20 minutach docieramy do schodów na Górze Parkowej. Jesteśmy na wysokości 742 m n.p.m. Z tego miejsca, zwłaszcza zimą doskonale widać Góry Czerchowskie, Leluchowskie i Beskid Sądecki. DOBRA RADA! SprawdB, czy duDo ptak‹w zimuje Idziemy w dół ku dużej młace - Stawowi Szczytowemu. Stąd wxŁab˝dzimStawie.Nawypraw˝zabierzotr˝bylub przechodzimy do altany Janina. Skręcamy w prawo i dalej ziarna kukurydzy. Mog» teD by‰ drobno pokrojone w dół, by dotrzeć do źródełka miłości. Tą samą trasą wracasurowe lub gotowane warzywaale ( bez soli). Nie my do altanki Janina. Oznaczoną ścieżką kierujemy się do karmptak‹wsuchym,sple!niał ymchlebem! altanki Wanda. Po 20 minutach mijamy stary kamieniołom

Z Łabędziego Stawu przechodzimy obok figury Matki Bożej i leśnego sanktuarium Królowej Krynickich Zdrojów - miejsca modlitwy i zadumy. Figurę projektu Artura Grottgera postawiono tu w 1865 r. PRZECZYTAJ - Legendę o diable chcącym zniszczyć krynickie zdroje. Biedna pasterka modliła się o uzdrowienie rannego ukochanego. Lecznicze źródło wytrysnęło koło jej stóp. To właśnie wokół niego powstało na Górze Parkowej Leśne Sanktuarium Matki Boskiej Królowej Krynickich Zdrojów. Z legendą wiąże się też opowieść o Diabelskim Kamieniu na Jaworzynie Krynickiej. By ją poznać, koniecznie zajrzyj do 4. wydania magazynu Odkryj Beskid Sądecki. W Akademii Odkrywców Beskidu od strony 370 do 373 przeczytasz o magicznej skale Jaworzyny. Następnie docieramy do pięknego miejsca - polany Michasiowej. Znajduje się tu altana z ławkami, w której można chwilę odpocząć w sąsiedztwie jodeł kaukaskich. Są odporne na niskie temperatury, dlatego Park Zdrojowy jest dla nich idealnym domem. Wchodzimy dalej w przystanek nazywany „Ciemnym Lasem”, gdzie możemy podziwiać żywotniki olbrzymie. Co to? To wysokie drzewa, które mogą mieć nawet 60m wysokości. Mają piękną rudoczerwoną korę.

i przechodzimy nad Pijalnią Jana. Udajemy się do kaplicy Przemienienia, która powstała w 1862 r. dzięki składkom kuracjuszy. Znajduje się w niej obraz Przemienienia Pańskiego podarowany przez biskupa tarnowskiego Zieglera. Na przejście całej trasy edukacyjnej trzeba przeznaczyć około 3 godzin. Będąc na deptaku lub w jego okolicy, nie sposób nie odwiedzić tego miejsca. Góra Parkowa jest miejscem idealnym dla rodzin z dziećmi.

DOBRARADA! Zg‹rkinapazurki.Zim»koniecznie zabierzciezesob»sanki.Pozdobyciuszczytu - iod poczynkumiłob˝dziewr‹ci‰ci»gn»‰nanichdziec kolubnaniekt‹rychetapachzjeDdDaj»cwsp‹lnie.

WACNE! Pami˝taj o dobrym wodoodpornym obu wiu,najlepiejzodpowiednimbieDnikiem.Spacerpo !niegunapodej!ciachizej!ciachb˝dziełatwiejszy. 201

Nasi autorzy:

PaulinaKurnyta-Ciapała fb/paulinakurnytaciapala instagram/paula.kurnytaciapala

MagdalenaG‹ra fb/magdalena.gora.90

KonradRogoziski

WiktorBaron

fb/DigitalPlaces www.fotoregiony.pl

fb/PhotographyByWiktorBaron www.baronphotography.eu

AK ADEMIA FOTOGR AFII KR AJOBR A ZU -

WIKTOR BARON

205

AK ADEMIA FOTOGR AFII KR AJOBR A ZU -

KONRAD ROGOZIŃSKI

207

AK ADEMIA FOTOGR AFII KR AJOBR A ZU -

MAGDALENA GÓRA

209

AK ADEMIA FOTOGR AFII KR AJOBR A ZU -

210

PAULINA KURNYTA-CIAPAŁA

Z APRO BESKID DO SIEBIE -

212

SKLEP BESKIDZKI

Okładka RBS

PrzedsprzedaD juDniebawem!