Errenazimenduko infuencerrak
David Galileo
Leonardo Da Vinci
OILO-BORROKAK MATEMATIKARIEN ARTEAN
GIROLAMO CARDANO
Oilo-Borrokak Matematikarien Artean Girolamo
Cardano polimata italiar bat zen, eta bere interes eta trebetasunak matematikari, mediku, biologo, fisikari, kimikari, astrologo, astronomo, filosofo, musika teoriko, idazle eta jokalarienak ziren. 1545ean engranajea asmatu zuen, gaur egun gimbal izenez ezagutzen dena, biraketa-mugimendua bi ardatz ez koaxialen artean transmititzeko aukera ematen duena.
1539an, Cardanok bere lehen bi liburuak argitaratu zituen. Horietako bat Aritmetikaren praktika eta neurketa sinpleak izan ziren. Hau izan zen
Medikuntza, Filosofia, Astronomia, Teologia eta Matematikari buruzko karrera literario oparo baten hasiera.
OILO-BORROKAK MATEMATIKARIEN ARTEAN
LUDOVICOFERRARI
Ludovico Ferrari Tartarian jaio zen, Italian, 1522ko
otsailaren 23an, eta matematikari italiarra izan zen. Ekarpen garrantzitsuak egin zizkion matematikaren
garapenari, batez ere ekuazio kubikoen ebazpenari eta zenbakien teoriari dagokienez. Ferrariren metodoa
Ludovico Ferrari matematikari italiarrak bere aholkulari
Gerolamo Cardanoren laguntzarekin aurkitutako
laugarren mailako edozein ekuazio analitikoki ebazteko erabiltzen den metodo aljebraikoa da.
Ferrari metodoa edozein ekuazio
koadratiko analitikoki ebazteko erabiltzen den metodo aljebraiko bat da, Ludovico
Ferrari italiar matematikariak aurkitu zuen
Gerolamo Cardanoren tutorearen laguntzarekin.
OILO-BORROKAK MATEMATIKARIEN ARTEAN
Scipione del Ferro
Scipione del Ferro 1465eko otsailaren 6an jaio zen Bolonian, 1526ko azaroaren 5ean ere hil zen hirian. Matematikari ezaguna ez den arren, Matematikaren historian izan zuen eginkizuna zerikusirik du: hirugarren mailako ekuazioa. Scipione del Ferro izango zen, Boloniako inprimagailu baten semea, metodo ortodoxo baten bitartez ekuazio kubikoen erroak edo soluzioak lortzen ikertu zuena.
1545ean Cardanok 'Artis Magnae, Sive de Regulis
Algebraicis Liber Unus' (Arte Handiarena edo Arau
Aljebraikoen Lehen Liburua) argitaratu zuen non, Tartaglia ez, Scipione del Ferro aipatuz ekuazioen
soluzioaren aurkitzaile gisa murriztu zen. kubikoa.
OILO-BORROKAK MATEMATIKARIEN ARTEAN
NICCOLOFONTANATARTAGLIA
Tartaglia(1500-1557),benetakoizenaNiccolòFontana, Errenazimentukomatematikarietazientzialariitaliarraizan zen,ekuaziokubikoenebazpeneanegindakoekarpenengatik etageometrianegindakolanengatikezaguna.Etabrescianjaio zen.
Ekuazio kubiko orokor bat ebazteko metodo bat aurkitu zuen independentean, eta lorpen hori dela eta ezagutzen da nagusiki. Tartaglia 1499an jaio zen Brescian, Italian (orduan Veneziako Errepublika). Bere abizenak "totelkatzailea" esan nahi du, eta ezizen gisa jaso zuen bere hizkera motel eta zaila zela eta.
FRANTZISKO XABIERKOA
Frantzisko Xabierkoa, bataioko izen-deiturez Frantzisko Jatsu
Azpilkueta (Xabier, Nafarroako Erresuma, 1506ko apirilaren7aShangchuan uhartea, Txina, 1552ko abenduaren3a), ohiko izenez
Frantses, nafar misiolaria izan zen, Jesusen Lagundiko lehenengo zazpi kideetako bat. Indietako Apostolua ezizena eman zitzaion
Jesuiten lehen misiolaria izan zen, eta prototipoa, asko Jesusen
Lagundian sartu eta urrutiko nazioak ebanjelizatzeko inspirazioiturri izan zena.
Jainkoaren ahotsa entzuten jarraitzen irakasten digu dei zehatz baten bidez, gertaera baten, min baten, anaien benetako pobrezia baten bidez.
Frantzisko Xabierkoa, Jesusen Lagundiaren sortzaileetako bat, Ignazio Loiolakoarekin batera, erlijio katolikoa Japoniara eramateko lanean benetako aitzindaria da. Bertan ehorreratu zen 1549an, Asiako beste eremu batzuetan zeregin berberaz zortzi urte eman ondoren.
1- 35 urterekin hasi zuen misiolari abentura handia. Hamar urtetan India, Malaysia, Molukak eta uharte basatiak zeharkatu zituen, asko fedea bihurtuz.
2- Mundu zibilizatutik banandutako uharte horietan lau urtez misiolari jardun ondoren, Japoniarantz ontziratu zen, eta bertan kristauen lehen zentroa sortu zuen, zailtasun handien artean.
3- Ekialdeko misioen zaindaria da, eta misio katolikoen patronatu unibertsala partekatzen du Teresa de Lisieuxekin.
LOIOLAKO INAZIO
Iñigo López de Loyola, Loiolako Ignatius izenarekin ezaguna, 1467an jaio zen Loiolako etxe eta orubeko jaunaren semea. Bere ama, Marina Sánchez edo Sáenz de Licona, 1508an hil zen. Iñigo, gaztetan, familiako abade eta lagunen artean "Iñigo" izenarekin ezagutzen zen. 1515eko prozesuan, Pariseko Unibertsitateko erregistroetan Loiolako Ignatius deitzen zaio jada. 1540ko hamarkadaren amaieraraino, ingurukoek "Iñigo" izendatzen zuten.
Iñigoren aita 1507ko urriaren 23an edo egun batzuk geroago hil zen. Garai hartako lekukoen arabera, Iñigo zortzi semeren artean azkena izan zen, baina 1595eko eliza-prozesuan, hamahiru anaiarrebetan azkena zen.
Sei ikaskiderekin, Jesusen Lagundiaren ordena erlijiosoa sortu eta bere lehen Goi Jeneral bihurtu zen, Parisen 1541ean.
Bere misiolari, hezkuntza eta karitatezko lanengatik ezaguna izan zen Manresako kobazuloaren barnealdea, non Ignazio Loiolakoa meditatzera erretiratu zen, gaur egun santutegi bihurtua
Berak irakatsi zigun batzuetan hanka, arima, planak, bizitza bera hautsi behar direla Jainkoaren nahia aurkitzeko.
Nobleziaren parte izan zen. Bihurtu aurretik, bizitza libertinoa izan zuen. Bataila batean hiltzeko zorian egon zen.
Liburu espiritualak funtsezkoak izan ziren bere bihurketan Jesusen Lagundiak “Mariaren Konpainia” izena hartu behar zuen...
Eskale bat bezala bizi izan zen.
Kapera Sistino
1. Barruko neurriak 40,9 metro luze eta 13,4 metro zabal dira
Kapela sistina Sixto IV della Rovere aita santuari zor dio izena.
2.
Sandro Botticelli, Domenico Ghirlandaio, Cosimo Rosselli, Pietro Perugino, beste kolaboratzaile batzuekin batera, hala nola Bartolomeo della Gatta, Biagio di Antonio eta Luca Signorellirekin.
3. Aita Santua 4. Gaur egun estalita dauden pinturak kontserbatzen dira, eta ez jatorrizkoak 5.
6. Jainkoakgizakiabere irudiraeta antzekotasunerasortu zuen
Ospetsua da mundu osoan, Konklabearen egoitza ofiziala delako, hau da, kardinalak Aita Santu berria aukeratzeko biltzen diren aretoa delako.
1. GizakiaberezAbsolutuari irekitadagoelaesannahi du 2
Eguzkia eta Ilargia sortu berri ditu.
Bere larruari eskuez eusten dion santuari 1
Aukeramenaren irudikapena, gizakiak jainkozkotasunera hurbiltzeko duen hautatze-ahalmena 2.
VENUSEN JAIOTZABOTTICELLI
Lanak Maitasunaren eta edertasun espiritualaren sorrera irudikatuko luke, bizitzaren indar eragile gisa.
Venus Maitasunaren, edertasunaren eta emankortasunaren jainkosa erromatarra zen.
Artizarraren jaiotzaren mitoak Saturnok (Kronos), denboraren jainkoak, bere aita Caelosen (Urano) genitalak urratu eta jaurtitzen dituela kontatzen du, itsasoa ongarritzen duena.
Aparraren urradurak Venus sortzen du, haizearen laguntzaz Zipre uhartearen ertzeraino itsas maskor batean garraiatzen dena.
Venusen Jaiotza
La Primavera
Medici familiaren lagunen zirkulua, edo agian bereko kide bat. Margolan hau Lorenzo de Medicisek, Sandro Botticelliren zaindari eta testu homerikoen eta Polizianoren lanen maitalea izan zen.
Neoplatonismoa greko-erromatar ondare kulturalaren eta kristautasunaren artean bitartekaritza egiten saiatzen zen korronte filosofiko hura zen. Neoplatonismoaren esanahi filosofikoa argi dago orain: obrak Maitasunaren eta edertasun espiritualaren sorrera irudikatuko luke bizitzaren eragile gisa.
1.
URMAELA LANTZEKO GAKOAK
Zer da urmaela? Zein atal edo ezaugarri eduki behar ditu?
Lurraren sakonune batean geratutako edo geratutako ur kantitate bat da, normalean euri-urez eratzen dena. Hainbat motatako intsektuak, anfibioak, narrasti txikiak eta mikroorganismo txikiak ditu
2. Eskoletako Urmaelen Sarea (EUS):
Webgune bat da, non dauden, barruan zein animalia mota dauden eta urmaela zertarako den jakin dezazun.
Anbiente ona, naturari aguntzea, animaliak ur edatera joatea eta animali batzuk bizitzea
Guztira 46 eskola daukate urmaela.
Urmaela izan nahi duen eskola baten parte izan.
3. Naturaren ikuspegitik zergatik dira garrantzitsuak urmaelak?
Bere funtzio ezberdinen artean, urmael batek ureztatzeko ura eskaintzen digu, ingurunearen tenperatura erregulatzen du, mikroklimak sortuz, muga-eremuak sortzen ditu eta lorategi bateko fauna osagarri espezie ezberdinentzako habitata sortzen du.
4. Zein izaki bizidun topatu ahalko dira etorkizunean gure urmaelean?
Damiselak, Coenagrionidae: Libelulen familiaren ordena
Libelulak, Odonata: Intsektu hegodunak
Dortokak, Testudinak: Kanpoko oskol handia duten narrastiak Apoak, Bufonidae: Igelen antzeko animalien familia
Igelak, anura: igel kumeetatik anfibio helduetara.
Otsailak, 2025
Inesa Gaxen
1566an La Bastide Clairencen jaioa, Inesaren patua Bidasoa ibaiaren bi ertzetan XVII. mendearen hasiera markatu zuten jazarpen erlijiosoei lotuta dago.
Euskal heroia, XVII. mendearen lehen herenean jazarpen erlijiosoaren biktima. Bastide-Clairencekoa zen, Nafarroa Beherean, eta Tristán de Urtubiak harrapatu zuen, espetxeratu eta Bordeleko Parlamentuaren aurrean epaitu, azkenean absolbitu egin zuten.
Esperientzia triste horren ostean, hogei urtez Irunera joan zen bizitzera, eta beste zazpi Hondarribian, eta ondoren berriro ere sorginkeria praktikak salatu zituen Isabel Gartzia neskak, lehenik, eta Isabel de Aranok gero, 1611. urtea eginez. Bata bestearen atzetik, De Lancreko suteetatik ihes egitea lortu zuten beste emakume hondarribiarrak erori ziren.
Beldurtuta, denei aitortuko diete euren krimena Inesari izan ezik, zeinak, bortxa guztiak izan arren, akusazioa onartu nahi ez duen. 45 urteko emakume honek, Pedro de Sanza jakin batekin ezkondua, aurre egin zien, herriko Udaletxean antolatutako bileran, egin zitzaizkion presio ikaragarri guztiei, 1611ko maiatzaren 10ean.
Oso emakume argia izan zen, baina, sutan erre egin zuten.
Bere garaiko gizartearentzako oso eragin handiko emakumeak izan zelako
2025
MARIA ZUGARRAMURDI
Maria de Xmildegi Clairencen, Frantzian eta XVIl mendean hil zen.
Maria Zugarramurdi 1610 .sorginkeria leporatu eta zutan erre zuen inkisizioa izan zen.
Mariak urte eta erdiz garatu omen zuen sorginkeriari buruzko ezagutua eta azkenean zugarramurdira itzuli zen 1618 an hogei urte zituela.
Bere garaiko gizartearentzat oso eragin handiko emakumeak izan zirelako.
Oso emakume argian izan zen, baina zutan erre zuten.
oso emakume argian izan zen, baina zutan erre zuten
Bere garaiko gizartearentzat oso eragin handiko emakumeak izan zirelako
San Juan de la Cruz
San juan de la cruz nacio en 1542 en fortiveros un pequeño pueblo enclavado en la comarca de la montaña anbulense. Murio en 1591 en Jaen a sus 49 años.
Es un prototipo de escritor mistico de una persona que experimenta unas intensas vivencias relijiosas y pretende comunicarlas a un circulo de compañeros con inquietudes similares.
Fue encarcelado por su intento de reformar la orden del Carmelo, es azotado y sometido a un regimèn de pan y agua y privado de sus libros y medios de escritura.
Fue reformador de la orden de nuestro Señor del Monte Carmelo y cofundador de la orden de los Carmelitos descalzos de Santa Teresa de Jesus
Fue uno de los fundadores mas importates de la iglesia Carmelita y reformador de la orden de nuestro Señor del Monte Carmelo por eso lo tenemos que recordar.
2025
BEATRIZ GALIONDO
Beatriz galindo, llamada como la latina nacio en el 1465 en madrid y murio el 23 de noviembre de 1535. Su marido fue Francisco Ramirez de Madrid y fue enterrada en la iglesia del cuarto monasterio.
Beatriz Galindo fue una humanista Española, dama de conpañia y maestra de la reina isabell, La catolica.
Beatriz galindo fue conocida como la latina ha sido el personaje femenino que ha centrado la segunda sesion del circulo de conferencias grandes de mujeres en la epoca de Isabell catolica.
Ha sido el personaje femenino que ha centrado la segunda sesion del circulo de conferencias grandes de mujeres en la epoca de Isabell catolica.
Beatriz Galindo era una mujer muy educada que destaco en latin, griego y estudios de las humanidades, lo que conbirtio en una de las primeras mujeres en recibir educacion formal en ese momento.
Leonardo da Vinci Art
The last supper Art
The last supper was reconstructed by a digital program to have a look how was in the time of Leonardo da Vinci
Yes, the last supper exist is in a little church in milan the name is: Basilica of Santa Maria delle Grazie.
In 1495, Duke Ludovico Sforza, who ruled Milan, he said to Leonardo to do a painting to decorate his dining room of the Santa Maria delle Grazie. The idea was that the work of Leonardo acompanied the monks while they ate and the last supper had a strong religious symbolis, because he is representating to Jesus the last meal with his discipules.
Religious symbolism: The Last Supper is one of the most significant moments in Christian tradition, since it represents the moment when Jesus announces that one of his discipules will betray him. Leonardo have a lot of interes in human psychology. Instead to soo a escen that is very similar to another paintings.
Leonardo da Vinci ENGINEERING (GLIDER)
He tried to make a wooden flying kite (GLIDER) to transport people and in the end today it is a very famous sport that consists of jumping out of a plane at 10,000 feet and flying with that or from a high mountain. He studied the flight of birds to create his invention to fly and put people into that invention to see what could improve.
The kite, apart from that he created the designs in 1929, he asked some people to make his invention to fly come true and he also created some others that are used today such as the tank, the airplane and other things.
Leonardo da Vinci ARCHITECTURE
“THE IDEAL CITY”
“The ideal city” is a drawing made by Da Vinci depicting what he thought was the perfect city, its an unwalled city, with two levels of circulation and tunnels for fast access to any point of the city.
Even tho the drawing exists, and some people made 3d models, no one has ever tried to build it.
Da Vinci's ideal city encompasses some of his talents as an artist, architect, engineer and inventor. Although it was never built, some of his ideas are beeing used for future projects
Leonardo da Vinci MEDICINE
“Study of the human embryo”
He made one of the first drawings of a fetus inside the uterus, it represents the reproduction, in addition to the sketch of several mirror-shaped drawings and notes. This drawing was a great influence of this great artist, whose contributions persist to this day. Made between 1510 and 1513.
His famous embryological drawings of fetuses have been collected in the Royal Collection at Windsor Castle in England. The observational notes are found in the third volume of his private notebooks.
In 1510, Leonardo da Vinci, at 58 years old, left Milan to work with Marcantonio della Torre, an anatomy professional at the University of Pavia and master of dissection.
5 akatzak aurkitu
DENBORAPASAK
SUDOKU
FEW-NEWS BESTE EDIZIOAK
Oihan Martín
Josu Urquiri