september 2o19
5 Marley (9) heeft epilepsie
8
9
Spelen in de natuur
11
Maddox (10) en Roscoe (8) steppen
Alina (11) speelt cello
Zahra doet de afwas in het verzorgingshuis.
Zahra en Melek ruimen de tuin op.
KRALINGEN-CROOSWIJK – Onkruid weghalen, keukenkastjes opruimen of schoonmaken. Doe jij weleens een klusje thuis of in je wijk? Zahra (11) en Melek (9) doen mee aan het zakgeldproject van DOCK. Ze deden op 31 juli klusjes in verzorgingshuis Pniël. Tekst: Suzanne Huig
Melek vindt het belangrijk om iets voor haar buurt en buurtbewoners te doen. ‘We maken de bewoners blij door klusjes voor hen te doen. En we maken de wijk schoner. Ik vind mijn buurt daardoor een leukere en fijnere plek om te wonen’, zegt Melek. Zahra: ‘Het maakt mij blij dat ik andere mensen blij maak.’
Keuken opruimen
Zahra haalt alle keukenkastjes in de keuken van het verzorgingshuis leeg. ‘Ik kijk bij ieder product of het nog houdbaar is. Ik gooi de producten die niet goed meer zijn weg. Ik maak de kastjes schoon. Ik zet de producten die nog goed zijn weer terug in de kastjes.’
Onkruid weghalen
Melek en Zahra halen samen het onkruid weg uit de tuin van het verzorgingshuis. ‘De ouderen uit het verzorgingshuis kunnen dit zelf niet meer. En de verzorgsters hebben niet altijd tijd om in de tuin te werken. De bewoners en verzorgsters vinden het daarom heel fijn dat wij dit doen’, zegt Melek.
Een beloning
‘Dock geeft ons een beloning voor de klusjes die we doen. We krijgen een uitstapje ter waarde van € 10,00 of een cadeaubon van € 10,00 als we 4 klusjes hebben gedaan’, vertelt Zahra. Melek: ‘We werken hard voor de beloning. We denken daarom goed na waar we onze beloning aan willen uitgeven.’
HOUDBAAR
Wat je nog kunt bewaren.
september 2o19
2 wasberen doen de was. Vraagt de
ene wasbeer aan de andere: ‘Als ik de was van de waslijn haal, wil jij dan strijken?’ Zegt de andere wasbeer:
‘Dat is goed, dan ben ik voortaan de strijkbeer.’ Remi (10)
2 slangen komen elkaar tegen in het
moeras. Zegt de ene slang tegen de
andere: ‘Ik hoop dat ik niet giftig ben.’
S
P
R
E
E
K
B
E
P A
E
B
I
O
L
O G
O U K
L
T
E
A M A
R Z E
S C H O O
L
K
T
E
N
T
E
H
E
U O O
N
L
N
A S S L
E
U R I
T
E
E
X
R A A R
E
E
L
E
S S
E
N
D A G K
E
N N
I
S
G M V
E
N G
E
L
S
E
T
E
R
E
N R
R
E A
tong gebeten.’
D
J A
N A P
R
O E
F
E
F
Sarah (12)
A
E
K
I
S
E
P
N
Antwoordt de ene: ‘Ik heb net op mijn
Finn vraagt aan de juf: ‘Zou u boos
worden om iets dat ik niet heb gedaan
juf?’ De juf antwoordt: ‘Nee natuurlijk
niet Finn.’ Finn zegt: ‘Dat is mooi, want
G
L
L
G N
Y A R
T A A U
J
K Z O U J
BIOLOGIE BOEKEN ENGELS
LEZEN MAPJE PAUZE PROEF REKENEN
KLUISJE LERAAR
TAAL TEAM VRAAG
C M
M P A
Vraagt de andere slang: ‘Waarom?’
LEREN LESSEN
EXAMEN GROEP GYM JUF KENNIS KLAS
SCHOOL SPORTEN SPREEKBEURT STUDEREN TAAK
antwoord (ÉÉn woorD):
regels: DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. Je mag letters
meerdere keren gebruiken. Als je de overgebleven letters in de juiste volgorde zet, krijg je het antwoord. Mail dIT antWOORD samen met je voornaam, leeftijd
en het telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s) (zodat we contact met je kunnen opnemen als je hebt gewonnen) naar antwoord@jong010.nl. Alleen de winnaar krijgt bericht.
ik heb mijn huiswerk niet gemaakt.’
HET ANTWOORD VAN DE WOORDZOEKER VAN JUNI IS: zaalvolleybal. DE WINNAAR IS boas (7). gefeliciteerd!
Puzzelcorner.nl
Aysen (9)
Hoe heet het als een groep uilen samen gaat dansen?
Een uilenbal. Vanessa (9)
Wat eet een vegetarische
een olifant op een fiets gaat zitten?
Tijd voor een nieuwe fiets!
kannibaal?
Groentemannen. Levi (11)
Hoe laat is het als
Mohamed (8)
Kun jij ze allemaal vinden? Vul hier het aantal in:
Jong010 - september Jaargang Oplage:
10
- Editie
38.000
2019 1
kranten
Oprichter: Angelique van Tilburg hoofdredacteur: Suzanne Huig Fotografen: Johannes Odé, Peter Snaterse, Arjen Jan Stada Vormgeving: Marcel van den Assem redactiemedewerker: sasja hof Aan deze editie werkten mee: Puzzelcorner, Richard van der Ven
Heb jij een tip voor Jong010? REDACTIE@JONG010.NL
september 2o19
‘Ik vind het vervelend dat mensen roken op straat. Ik vind de geur van sigaretten vies. De meeste mensen gooien hun sigarettenresten op straat. Ik vind dat gevaarlijk. Dieren kunnen de resten bijvoorbeeld opeten. Of kleine kinderen kunnen met de sigaretten gaan spelen.’
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van de Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Ook naar de mening en ervaring van basisschoolleerlingen is hij benieuwd. Wat vind jij niet fijn, onveilig of onprettig op straat? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Ik ben als burgemeester verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Dat betekent dat ik moet zorgen dat iedereen overal vrij en veilig moet kunnen lopen, spelen en werken. De gemeente doet er alles aan om vervelend gedrag van mensen te voorkomen. De gemeente doet er ook alles aan om de straten schoon en heel te houden. Wat vind jij niet fijn, onveilig of onprettig op straat?’
NJ (8) ‘Ik vind het vervelend dat mensen de stad vies maken. Rondom mijn huis ligt vaak afval op straat. Bijvoorbeeld lege blikjes en vieze zakdoekjes. Ik struikel soms over het afval. Dat vind ik vervelend.’
Ahmed Aboutaleb. foto: gemeente rotterdam / marc nolte
‘Ik vind het vervelend dat langs stoepen vaak berenklauwen en brandnetels staan. Je krijgt blaren en bultjes als je de berenklauwen of brandnetels aanraakt. Ik vind dat de gemeente het onkruid weg moet halen.’
Vivièn (7) ‘Ik vind het niet fijn dat niet alle winkels overdekt zijn. Ik ga bijna iedere dag boodschappen doen met mijn moeder en vader. Ik vind het niet leuk om van de ene naar de andere winkel te lopen als het slecht weer is.’
‘Ik vind het onveilig dat veel stoeptegels scheef of los liggen. Ik struikel soms over losse of scheve tegels als ik buiten speel. Ik vind dat vervelend.’
amel (8) Wat vind jij niet fijn, onveilig of onprettig op straat?
‘Ik vind het onveilig dat er soms midden op een fietspad een paal staat. Bijvoorbeeld een paal met een verkeersbord. Mensen kunnen snel tegen zo’n paal aan fietsen. Ik vind dat die palen aan de zijkant van een fietspad moeten staan.’ Naam:
raleigh-ann (7)
vincenzo (7) ‘Ik vind het heel vervelend dat sommige volwassenen op straat schelden. Ze zeggen bijvoorbeeld lelijke woorden en schreeuwen. Dat geeft mij soms een onveilig gevoel.’
setareh (11)
‘Ik vind het niet fijn als mensen op straat muziek luisteren. Ik vind dat iedereen moet kunnen horen wat hij of zij zelf wil. Ik vind daarom dat je op straat alleen muziek kunt luisteren als je een koptelefoon op hebt.’
adam (10)
‘Ik vind het jammer dat er niet zoveel grote speeltuinen zijn. De meeste speeltuinen hebben alleen speeltoestellen voor kleine kinderen. Op de grote voetbalvelden zijn vaak grote kinderen aan het spelen. Er is daardoor geen fijne speelplek waar ik kan spelen.’
Knip deze pagina uit de krant en bewaar hem. Je hebt dan altijd je eigen schrijfspelletjes bij de krant.
Lijkt het jou leuk om een stripverhaal te tekenen bij een artikel uit de krant? Of lijkt het je leuk om een brief te schrijven aan een kind dat met zijn of haar verhaal in de kinderkrant staat?
Sascha wordt soms gepest op straat. Hierdoor heeft hij minder ‌ pagina 3
Van welke juf krijgen de leerlingen uit groep 7 elke week een les positieve psychologie? Pagina 4
Waarmee kun je een vastgezogen teek eruit trekken? Pagina 5 NaĂŻm heeft het merk Lymiez bedacht. Wat verkoopt hij nog meer behalve petjes? Pagina 5
Welke ziekte heeft Damian? Pagina 5
HET ANTWOORD VAN DE PUZZEL VAN maart IS: dierenasiel. DE WINNAAR IS laila (12). GEFELICITEERD! Wil je nog meer puzzelen? Kijk dan eens op voor PUZZELCORNER.NL meer leuke puzzels!
Welke stoffen helpen je lichaam te groeien en te herstellen? Pagina 6
Waar houdt Renato van? Pagina 7 Hoe noem je het als iemand naar beneden gaat via een touw? Pagina 8
Bomen ademen CO2 in. Wat ademen ze uit? Pagina 8
Hoe noem je bij karate een serie oefeningen die je achter elkaar uitvoert? Pagina 9
Hoe heet de schilder die surrealistische kunst maakt? Pagina 11
Wat zoeken Sarah en Anoek op internet op over het product? Pagina 12
Jong010 heeft voor iedere Rotterdamse basisschoolklas van groep 5 tot en met 8 een poster met schrijfspelletjes bij de krant. Je kunt de schrijfspelletjes op deze pagina alvast zien. De poster is naar jullie onderweg.
september 2o19
ROTTERDAM – In je hoofd zitten je hersenen. Je hersenen bestaan uit miljarden cellen. Alle cellen zijn door een klein elektrisch stroompje met elkaar verbonden.
De cellen hebben taken. Sommige cellen zorgen er bijvoorbeeld voor dat je je benen kunt bewegen. Andere cellen zorgen er bijvoorbeeld voor dat je kunt kijken, voelen of praten. Je hersenen regelen al die dingen zonder dat je het zelf door hebt. Bij de meeste mensen werkt dat goed.
In Nederland hebben ongeveer 20.000 kinderen epilepsie. Als je epilepsie hebt, gaat er soms even iets mis met de stroompjes in je hoofd. De stroompjes vinden dan niet de juiste weg. Daardoor kunnen aanvallen ontstaan. Sommige mensen met epilepsie hebben een paar aanvallen in hun leven. Anderen hebben meerdere aanvallen per dag.
ROTTERDAM – Marley (9) heeft epilepsie. ‘Mijn hersenen werken niet altijd even goed. Ik voel me niet ziek. Ik ben gewoon zoals alle andere kinderen. Ik gedraag me alleen even anders als ik een aanval krijg.’ Tekst: Suzanne Huig ‘Ik heb een aantal keer per jaar een aanval. Ik voel een aanval soms aankomen. Ik voel me dan ineens duizelig en een beetje slaperig. De aanvallen zelf heb ik nooit door. Ik ben tijdens een aanval voor mijn gevoel even in een andere wereld. Het voelt alsof ik slaap’, vertelt Marley.
Marley.
Verschillende aanvallen
Marley: ‘Aanvallen kunnen heel verschillend zijn. Het hangt er vanaf waar in mijn hersenen de aanval begint. Bij kleine aanvallen staar ik bijvoorbeeld voor mij uit en gaan mijn handen trillen. Bij sommige grote aanvallen kan ik op de grond vallen. Mijn hele lichaam kan dan gaan schudden. Ik heb gelukkig bijna alleen maar kleine aanvallen. Een aanval duurt bij mij ongeveer 5 minuten.’
Even niets zien en horen
‘Ik ben tijdens een aanval even weg met mijn gedachten. Ik zie en hoor dan niet wat er om mij heen gebeurt. Op school kan dat soms lastig zijn. Ik vraag na een aanval of mijn juf of een klasgenoot wil vertellen wat er is gezegd en gebeurd. Ik vind het heel vervelend als ik een aanval krijg.
Marley speelt graag buiten. Foto’s: peter snaterse
Wat kan je doen?
‘Het is belangrijk dat er een volwassene bij mij is tijdens een aanval. De volwassene kan in de gaten houden of ik nergens tegenaan stoot. Ik kan mezelf veel pijn doen als ik tegen dingen aanstoot. Het is belangrijk dat mensen niet aan mij zitten en mij niet uit een aanval proberen te halen. Mijn lichaam komt uit zichzelf uit een aanval’, legt Marley uit.
Zusters op school
‘Ik zit op de speciaal onderwijsschool Openluchtschool de Recon. Het is een school voor kinderen die lang ziek zijn. Ik word met de taxi naar school gebracht en van school opgehaald. Ik vind het fijn dat ik op een speciale school zit. Op mijn school zijn iedere dag zusters. De zusters letten op of ik mijn medicijnen inneem. De zusters weten ook wat ze moeten doen als ik een aanval krijg. Ik voel me daardoor veilig op school’, vertelt Marley.
Het ziet er een beetje raar uit. Ik kan er niets aan doen. Ik kan het zelf niet tegenhouden’, zegt Marley.
Hersenen rustig houden
‘Ik neem iedere ochtend, middag en avond speciale pilletjes. De pilletjes houden mijn hersenen rustig zodat ik minder snel een aanval krijg. Een aantal keer per jaar bekijkt een hersendokter of mijn hersenen nog rustig zijn. Als dat niet zo is, krijg ik extra medicijnen’, vertelt Marley.
Rekening houden
Marley: ‘Ik vind het jammer dat ik epilepsie heb. Ik moet iedere dag rekening houden met allerlei dingen. Het kan bijvoorbeeld gevaarlijk zijn als ik een aanval krijg als ik alleen fiets, zwem of buiten ben. Ik zorg er daarom voor dat ik altijd met iemand samen ben. Die persoon kan mij naar een veilige plek brengen en hulp halen als ik een aanval krijg.’
‘Ik vind het jammer dat ik epilepsie heb. Ik moet iedere dag rekening houden met allerlei dingen.’
september 2o19
ROZENBURG – Leerlingen uit groep 6 en 7 kunnen met het project Port Rangers van alles leren over de haven. Afgelopen schooljaar deden 5.000 leerlingen mee aan het project. Leerlingen van basisschool Mozaïek, basisschool Blijvliet, basisschool Willem van Oranje, de Van Asch van Wijckschool en basisschool De Catamaran maakten tijdens het project de beste verslagen en werkstukken. Ze kregen daarom op 6 september een beker en deden proefjes tijdens de Port Rangers Award. Tekst: Suzanne Huig ‘We hebben tijdens Port Rangers geleerd dat de Rotterdamse haven één van de grootste havens van de wereld is. In de haven komen schepen aan en vertrekken schepen. Die schepen brengen goederen uit het buitenland naar Nederland en van Nederland naar het buitenland’, vertelt Anwar (11) van de Van Asch van Wijckschool. Angelley (10) van basisschool De Catamaran: ‘Mijn oma is kraanmachinist. Zij zet containers op schepen en haalt containers van schepen af.’
De leerlingen maken zelf een stuiterbal.
GENERATION
DISCOVER
De klassenvertegenwoordigers van de Van Asch van Wijckschool nemen hun beker in ontvangst in het EIC Mainport Rotterdam. Foto’s: Arjen Jan Stada Fabrieken in de haven
‘In de Rotterdamse haven staan fabrieken. In die fabrieken worden producten gemaakt van grondstoffen die in de haven aankomen’, zegt Anis (9) van basisschool De Catamaran. Jochem (10) van basisschool De Catamaran: ‘Olietankers brengen bijvoorbeeld olie naar de Rotterdamse haven. Een fabriek in de haven maakt benzine van die olie. Die benzine wordt vanuit de haven verkocht. De benzine is duurder dan dat de olie kost. Op die manier wordt er geld verdiend in de haven.’ Grondstoffen
Materialen die worden gebruikt om iets te maken.
Angelley met de beker van basisschool De Catamaran.
Een stuiterbal maken
‘We maken tijdens de proefjes ook nieuwe producten van grondstoffen. We maken een stuiterbal en slijm’, zegt Kanza (12) van de Van Asch van Wijckschool. Rajin (10) van de Van Asch van Wijckschool: ‘We maken een stuiterbal met een stuiterbalvorm. Ik klik mijn vorm dicht. Ik giet mijn zakje met speciale korrels in mijn vorm. Ik houd de vorm daarna onder water. De korrels gaan aan elkaar kleven door het water. Ik tel langzaam tot 80. Ik haal daarna mijn vorm uit het water en maak hem open. Ik rol mijn stuiterbal nog een paar minuten in mijn handen totdat hij niet meer plakt. Dan is hij klaar.’
september 2o19
Kelsey: ‘Mijn klasgenoten gaan na schooltijd soms iets doen wat ik niet leuk vind. Ze gaan bijvoorbeeld hangen bij een
winkelcentrum. Ik heb het gevoel dat ik er niet bij hoor als ik niet meega. Wat kan ik het beste doen?’
Hallo Kelsey, Ik begrijp dat je erbij wilt horen en aardig gevonden wilt worden. Vind je het niet zonde van je tijd om iets te
doen wat je niet leuk vindt? Je kunt in die tijd ook iets doen wat jij wel leuk vindt. Je hebt dan waarschijnlijk veel meer plezier.
Plezier met vrienden
Het is belangrijk dat je met vrienden plezier maakt. Je
kunt met een klasgenoot plezier maken als jullie iets doen wat jullie allebei leuk vinden. Als jij heel andere dingen leuk vindt dan bepaalde klasgenoten, zijn dat misschien
niet de kinderen waarmee je goede vrienden wilt zijn. Dat
Illustratie: Copal en Consorten
is prima. Je hoeft niet goed bevriend te zijn met iedereen
ROTTERDAM – Marieke van het Centrum voor Jeugd en Gezin reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Kelsey (10). Tekst: Suzanne Huig
uit je klas. Je hebt vast ook klasgenoten die niet met
dat groepje meedoen. Misschien vinden die kinderen wel dezelfde dingen leuk als jij?
Eerlijk zijn Heb jij een vraag aan Marieke of zit je ergens mee? Stuur een mail naar redactie@jong010.nl of stuur een brief naar Jong010, Overschieseweg 10G, 3044 EE Rotterdam. Marieke beantwoordt ingestuurde brieven. Foto: suzanne huig
ROTTERDAM – Alle kinderen hebben rechten. De rechten van kinderen zijn opgeschreven in het Kinderrechtenverdrag. Kinderrechten zijn afspraken over hoe iedereen met kinderen moet omgaan. Bijna alle landen ter wereld hebben beloofd dat ze zich aan de afspraken houden. Stans is de Rotterdamse kinderombudsman. De kinderombudsman controleert of iedereen in Rotterdam zich aan de kinderrechten houdt en ze respecteert. Tekst: Suzanne Huig Stans: ‘Mehmed (14) gaat met leerlingenvervoer naar school. Mehmed wordt door een vaste chauffeur van Trevvel heen en weer gereden van zijn huis naar zijn school. Mehmed is op dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag bij zijn vader in Rotterdam. Hij is op maandag bij zijn moeder in Capelle aan den IJssel.’
Recht op onderwijs
Afspraken per gemeente
Hulp van de kinderombudsman
‘Leerlingenvervoer wordt betaald door de gemeente. Elke gemeente maakt afspraken met een eigen vervoerder. Gemeente Rotterdam heeft afspraken gemaakt met Trevvel. Capelle aan den IJssel heeft geen afspraken gemaakt met Trevvel. Trevvel haalt Mehmed daarom binnenkort niet meer op in Capelle aan den IJssel op maandag. Mehmed zijn moeder heeft mij om hulp gevraagd’, vertelt kinderombudsman Stans.
‘Ieder kind heeft recht op onderwijs. Dat betekent dat ieder kind in Nederland naar school kan. Ieder kind krijgt dezelfde kansen om te leren. Sommige kinderen krijgen extra hulp omdat ze een beperking of handicap hebben. Kinderen worden bijvoorbeeld met een taxi naar school gebracht en van school opgehaald als ze zelf niet naar school toe kunnen. De gemeente regelt dit zodat alle kinderen naar school kunnen en kunnen leren’, legt Stans uit.
‘Ik krijg vaak klachten of vragen over leerlingenvervoer. Ik probeer voor iedere situatie naar een oplossing te zoeken zodat het voor het kind het fijnst is. Ik heb Mehmed en zijn moeder geholpen door met de gemeente Rotterdam, de gemeente Capelle aan den IJssel en vervoerder Trevvel te praten. Trevvel blijft Mehmed ophalen in Capelle aan den IJssel. Mehmed en zijn moeder zijn erg blij met deze oplossing’, vertelt Stans.
Als klasgenoten iets gaan doen wat jij niet wilt, kun je
het beste eerlijk zijn. Het is heel knap en sterk van je als je durft te zeggen dat je iets niet leuk vindt of niet wilt. Je komt dan voor jezelf op en blijft jezelf. Misschien vinden je klasgenoten dat ook wel knap van je. Groetjes,
Dit artikel is gemaakt in samenwerking met
Marieke
Stans Goudsmit kinderombudsman van Rotterdam
foto: Johannes Odé
Wat vind jij dat de kinderombudsman moet doen voor kinderen die ’s middags lang moeten wachten totdat ze worden opgehaald door hun taxi? Kelsey (9): ‘Ik vind dat
Nawaf (9): ‘Ik vind dat de kinderombudsman moet zoeken naar vrijwilligers. De vrijwilligers kunnen kinderen ophalen op school. De kinderen hoeven dan niet te wachten op hun taxi.’
de kinderombudsman moet zorgen dat scholen extra activiteiten organiseren. Scholen kunnen bijvoorbeeld muzieklessen en sportlessen organiseren. De kinderen kunnen dan iets leuks doen terwijl ze wachten op hun taxi.’
foto's: Suzanne Huig
Je kunt van 09:00 uur tot 16:00 uur gratis bellen naar 0800 2345 111
Je kunt een WhatsApp-bericht sturen naar 06-58073580
Of kom naar het spreekuur van de kinderombudsman.
Kijk voor meer informatie op www.kinderombudsmanrotterdam.nl
september 2o19
HOOGVLIET – Zaadjes planten, klimmen, spelen of sieraden maken. Buurtkinderen uit Hoogvliet ontdekken iedere woensdagmiddag de natuur rondom de Othelloweg met Ravottuh. Aleiyah (9): ‘Ravottuh is een club waarmee je speelt in de natuur.’ Shivani (10): ‘Ik vind het leuk dat ik bij Ravottuh steeds meer kinderen uit de wijk leer kennen.’ Tekst: Suzanne Huig ‘Ik vind de natuur een grote speeltuin. Je kunt van alles doen in de natuur. Ik speel bijvoorbeeld verstoppertje buiten. Ik verstop me dan achter struiken of bomen’, vertelt Aleiyah. Keano (9): ‘Ik klim graag in bomen. Ik vind het uitzicht vanuit een boom heel mooi. Ik zie hoog in een boom veel meer van de wereld.’
Ravottuh bij de Othelloweg.
Sieraden van bloemen
‘We verstoppen ons achter bomen’, zegt Aleiyah. Foto’s: Peter Snaterse
Dima (8) en Ysha (9) maken iedere week een ketting of armband van bloemen. ‘We plukken voor de sieraden bloemen met lange steeltjes. We maken in iedere steel onderin een heel klein gaatje. We duwen de steel van de ene bloem door het gaatje in de steel van de andere bloem. We maken bloemen aan elkaar vast totdat de armband of ketting lang genoeg is’, zegt Dima. Ysha: ‘We duwen de eerste bloem door het gaatje van de laatste tak. De armband of ketting is dan af.’
Planten water geven Ysha, Calvin (9) en Dima geven de planten op hun natuurspeelplek water. Ysha: ‘Dit is een waterpomp. Ik pomp water omhoog uit de grond als ik de hendel van boven naar beneden beweeg.’ Dima: ‘Het water komt uit de grond. Je noemt dit water daarom grondwater.’ Calvin: ‘Het water stroomt naar de planten. De planten hebben water nodig om te kunnen groeien.’
Ysha draagt een zelfgemaakte bloemenarmband.
Dima, Calvin en Ysha bij de waterpomp.
HOOGVLIET – Ysha, Calvin, Dima, Keano en Shivani leggen uit hoe je een tuinkers kweekt. ‘Tuinkers is een klein, dun plantje. Je kunt de steeltjes en blaadjes van de plant eten. Ze zijn lekker op een boterham of door een salade. Tuinkers smaakt een beetje pittig’, vertelt Dima. Tekst: Suzanne Huig / Foto’s: Peter Snaterse
KWEKEN
Iets laten groeien uit een zaadje.
‘We planten de tuinkers in een boomstronk. We zagen daarom eerst een stuk van een boomstam af’, zegt Shivani.
‘Ik vul ieder gaatje met een laagje aarde. Ik strooi in ieder gaatje een aantal tuinkerszaadjes op de aarde. Ik strooi weer aarde bovenop de zaadjes.
Keano: ‘Ik schuur met een schuurpapier mijn boomstam glad. Ik haal daardoor alle splinters uit de boomstam.’
De aarde geeft voeding aan de zaadjes. De zaadjes komen daardoor snel uit’, zegt Dima.
‘We boren met hulp van een volwassene 11 gaatjes in onze boomstam’, zegt Shivani.
Shivani: ‘Ik spuit water in de gaatjes. De tuinkers komt binnen een week uit als je de zaadjes iedere dag water geeft.’
september 2o19
FEIJENOORD – Maddox (10) en Roscoe (8) krijgen iedere week les bij Skateland Rotterdam. ‘Skateland Rotterdam is een skatepark met verschillende banen en obstakels. Je kunt in het park skaten, steppen, bmx’en en skateboarden’, vertelt Roscoe. Tekst: Suzanne Huig ‘We kunnen in het skatepark veel trucs leren doordat er veel obstakels zijn’, zegt Maddox. ‘Er is bijvoorbeeld een hoge halfpipe. Een halfpipe is een halve pijp.
Je gaat van boven hard naar beneden en weer omhoog. Je vliegt als je boven bent een stukje door de lucht. Je hebt in de lucht de tijd om een truc te doen’, legt Roscoe uit.
Doorgaan totdat iets lukt
‘We vallen af en toe hard als we bijvoorbeeld een nieuwe truc leren of een hoge schans proberen. Dat kan gevaarlijk zijn. We dragen daarom kniebescherming en een helm’, zegt Maddox. Roscoe: ‘We staan na een val weer op en proberen het opnieuw. We gaan door totdat iets lukt.’
Truc Indy
‘Ik vind de truc ‘Indy’ heel leuk om te doen. Ik spring bij die truc van een halfpipe af met mijn step. Ik laat met één hand mijn stuur los als ik in de lucht ben. Ik pak met die hand de onderkant van mijn step vast. Ik pak daarna mijn stuur weer vast en land met de step op de grond’, legt Maddox uit.
Maddox en Roscoe vliegen vanuit de halfpipe omhoog.
OBSTAKEL
Een hindernis. Een voorwerp dat in de weg staat en waar je overheen of omheen moet.
TRUC
Een kunstje.
Roscoe: ‘Ik vind het heel leuk om steeds beter te worden en aan vrienden te laten zien wat ik kan.’
Vliegen als een vogel
Maddox laat de truc ‘Indy’ zien. Foto’s: Johannes Odé
Roscoe: ‘Ik vind de truc ‘No hands’ leuk om te doen. Ik spring bij de truc van een hoge halfpipe af. Ik klem mijn stuur tussen mijn knieën als ik in de lucht ben. Ik laat daarna met allebei mijn handen het stuur los. Ik heb dan het gevoel dat ik vlieg zoals een vogel.’
PRINS ALEXANDER – Leerlingen van basisschool Fridtjof Nansen kregen roeiles van Thomas Notermans in hun gymzaal. ‘Thomas heeft meerdere keren meegedaan aan het wereldkampioenschap roeien. Hij traint heel goede roeiers. Ik vind het bijzonder dat hij ons les geeft’, zegt Flynn (10). Tekst: Suzanne Huig
‘De meeste mensen roeien in het water in een roeiboot met peddels. Wij leren roeien op een roeiapparaat’, zegt Loïs (11). Dinand (11): ‘We maken dezelfde bewegingen op het apparaat als de mensen in een roeiboot in het water.’
Naar voren en naar achteren
De leerlingen roeien één voor één op een apparaat. ‘We maken onze voeten met een band vast aan het apparaat. We glijden daardoor niet snel van het zadel af’, zegt Loïs. ‘We pakken met 2 handen een handvat vast. We gaan steeds naar voren en naar achteren. We moeten zorgen dat onze armen gestrekt zijn als we naar voren gaan’, vertelt Tiano (11).
Loïs laat zien hoe ze haar voeten vastmaakt. Foto’s: Suzanne Huig
Snelle 500 meter
Op een televisiescherm zien de leerlingen hoeveel minuten en seconden ze doen over 500 meter. ‘Hoe minder minuten en seconden je erover doet, hoe harder je gaat. Ik doe ongeveer 2 minuten en 48 seconden over 500 meter’, zegt Flynn. Philip (11): ‘Je hebt veel kracht nodig om snel naar voren en naar achteren te gaan.’
september 2o19
Wie vind jij de beste leraar van Rotterdam? ROTTERDAM – Is jouw schooljuf of meester de leukste of liefste leraar die je maar kunt wensen? Of is jouw muziek- of sportleraar de beste leraar? Je kunt van 16 september tot en met 20 september stemmen op de leraar die volgens jou het beste is via www.onderwijs010.nl Wie vind jij de beste leraar van Rotterdam?
‘Ik vind juf Marloes de beste juf. Zij laat leerlingen bewegen tijdens de les. Ze hangt bijvoorbeeld kaartjes met rekenopdrachten en antwoorden op in de klas. De leerlingen moeten de juiste kaartjes bij elkaar zoeken. Ik vind dat heel leuke lessen.’
‘Ik vind mijn keyboardleraar Hans de beste meester die er is. Hij leert mij muziek maken op een leuke manier. Ik mag van hem bijvoorbeeld zelf een lied kiezen dat ik wil leren spelen. Hij is altijd vrolijk en vriendelijk. Ik word daardoor ook vrolijk.’
Kalle (11) ‘Mijn pianoleraar Jos is een heel goede leraar. Hij geeft veel complimenten tijdens de les. Ik word enthousiast en doe beter mijn best als ik complimenten krijg.’
Tekst en foto’s: Suzanne Huig
Oscar (12)
Stefan (11)
‘Ik vind juf Diane de beste gymjuf die er is. Ze kijkt per kind wat hij of zij kan doen. Je krijgt bijvoorbeeld een moeilijkere opdracht als je goed bent in een sport. En je krijgt extra hulp als je een sport lastig vindt.’
Rosalie (10)
Jiro (10)
‘Ik vind juf Monique de beste juf. Ze is blij en open. Ze geeft mij het gevoel dat ik alles aan haar kan vertellen. Ik vertrouw haar, dat vind ik fijn.’
Basma (11)
Wie vind jij de beste leraar van Rotterdam?
‘Ik vind juf Arianne de leukste juf. Ze speelt iedere middag gitaar in de klas. Dat maakt het gezellig in de klas. Ze geeft ook veel complimenten aan kinderen. Ze zegt bijvoorbeeld dat je goed werkt. Ik voel me zelfverzekerd als ik complimenten krijg.’
Prijs: s Rotterdam speelkleed Bekijk meer foto's op www.nultien.nu
De letters in de gele balk vormen het antwoord. Mail dit antwoord, samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s), naar antwoord@jong010.nl We verloten het speelkleed onder de goede inzendingen. Alleen de winnaar krijgt bericht.
Het antwoord van de puzzel van juni is: zelfportret. De winnaar is Silvester (9)
Wat gooien de meeste mensen volgens NJ op straat? pagina 3
Wie controleert een aantal keer per jaar of de hersenen van Marley nog rustig zijn? Pagina 5
Sommige hersencellen zorgen ervoor dat je kunt kijken, voelen of … Pagina 5
Hoe heet de medewerkster van het Centrum voor Jeugd en Gezin die vragen beantwoordt? Pagina 7
Ieder kind kan in Nederland naar school. Waarom krijgen sommige kinderen daar extra hulp bij? Pagina 7 Hoe heet de club waarmee buurtkinderen uit Hoogvliet iedere woensdagmiddag de natuur ontdekken? Pagina 8
Hoe noem je het als je iets laat groeien uit een zaadje? Pagina 8
Je kunt in Skateland Rotterdam skaten, steppen en BMX’en. Wat kun je er nog meer doen? Pagina 9 Waarop kunnen de leerlingen zien hoeveel minuten en seconden ze doen over 500 meter roeien? Pagina 9 Wat moest Alina eerst doen om aanvoerder te worden van de 5 cello’s in het orkest? Pagina 11
In volkorenbrood, volkorenpasta, groente en fruit zitten gezonde koolhydraten. Waar zitten nog meer gezonde koolhydraten in? Pagina 11
Welke sport kunnen kinderen met een beperking beoefenen met behulp van een racerunner? Pagina 12
Wil je meer puzzelen? Neem een kijkje op puzzelcorner.nl
september 2o19
Alina: ‘Als ik cello speel, voelt het net alsof ik in een andere wereld ben.’ Foto's: peter snaterse
CENTRUM – Alina (11) speelt dankzij het Jeugdfonds Cultuur Rotterdam cello. Ze volgt les bij SKVR en speelt in het Rotterdams Junioren Orkest. Tekst: Angelique van Tilburg ‘We waren 4 jaar geleden op vakantie in Spanje. Ik zag een groepje straatmuzikanten spelen op straat. Eén van hen speelde cello. Ik vond de cello zo mooi klinken dat ik niet weg wilde. Ik wilde heel graag op celloles. Dat mocht toen ik 7 jaar was.’
Privéles, talentenpoel en orkest
‘Ik krijg iedere week privéles bij SKVR. Ik speel ook in de talentenpoel van SKVR. En ik zit bij het Rotterdams Junioren Orkest (RJO). Het RJO is voor kinderen uit groep 7 en 8 en de eerste klassen van de middelbare school. Ik speel in het orkest met 40 anderen die een strijkinstrument, een blaasinstrument of een slaginstrument bespelen.’
Tip van Alina Veel mensen denken bij een cello aan klassieke muziek. Je kunt op een cello ook populaire muziek maken. Zoek op YouTube maar eens op ‘2Cellos’.
Aanvoerder van de cello’s
‘Ik vind in het orkest spelen het leukst. Ik ben de aanvoerder van de 5 cello’s in het orkest. Ik heb auditie gedaan om aanvoerder te worden. In een orkest moet je goed naar elkaar luisteren en samenspelen. Als dat goed gaat, klinkt het heel mooi.’
Concerten geven
‘We treden ook op met het orkest. Ik vind deze concerten het leukst omdat ik dan aan het publiek kan laten zien wat ik kan. Ik vond mijn eerste concert heel bijzonder, omdat ik mocht meespelen met jongeren die al heel goed waren. Ik voelde me toen alsof ik al bij hen hoorde. Ik dacht: zo goed wil ik ook worden. Ik vond optreden eerst spannend, maar nu niet meer zo. Ik weet nu dat ik het kan. Als je tegen jezelf zegt dat je het kunt, dan lukt het ook.’
ROTTERDAM – In eten en drinken zitten verschillende stoffen die goed voor je zijn. Deze stoffen helpen je om te groeien, om gezond te blijven of om energie te krijgen. In bijvoorbeeld volkorenbrood, volkorenpasta, aardappels, groente en fruit zitten gezonde koolhydraten. Gezonde koolhydraten geven je lichaam energie. Shae-Lynn (8) en Lois (8) maken volkorenpasta met zelfgemaakte pesto, basilicum en ongezouten noten.
Rotterdams Jeugd Symfonie Orkest Lijkt het je leuk om in een orkest te spelen? Kijk dan eens op de website van de muziekvereniging Rotterdams Jeugd Symfonie Orkest voor de mogelijkheden: www.rjso.nl
Jeugdfonds CULTUUR Rotterdam Wil jij dansen, muziek maken, toneelspelen of
zingen, en is er thuis geen geld voor lessen? Kijk dan met je ouder(s), verzorger(s) of leerkracht op www.jeugdfondsSPORTENCULTUUR.nl
Of vraag of er bij jou op school een contactpersoon is van het Jeugdfonds Cultuur Rotterdam.
Lois: ‘We hebben volkoren spaghetti, ongezouten noten, basilicum, pijnboompitten, parmezaanse kaas, knoflook en olijfolie nodig.’
Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Een knoflookbol bestaat uit allemaal kleine stukjes. Eén stukje noem je een teentje. Ik snijd 2 teentjes knoflook in kleine stukjes voor onze pesto’, vertelt Shae-Lynn.
Lois: ‘We zetten 1,5 liter water op de één na hoogste stand van de kookplaat. Het water kookt als je bubbeltjes in het water ziet. De pasta kan dan de pan in.’
‘Ik snijd 50 gram parmezaanse kaas in kleine stukjes. We doen de gesneden kaas en knoflook daarna in een bakje. We doen er 2 handjes basilicumblaadjes, 35 gram geroosterde pijboompitten en 4 eetlepels olijfolie bij’, zegt Lois.
Shae-Lynn: ‘We koken de pasta 9 minuten. Ik giet een beetje olijfolie in de pan. De olie zorgt ervoor dat de pasta niet aan elkaar plakt. De pasta is klaar als de slierten zacht zijn. We vragen een volwassene om de pasta af te gieten.’
AfGIETEN
Na het koken het water weg laten lopen door de pan schuin te houden.
‘We maken met de staafmixer een soort moes van alles dat in het bakje zit. De pesto is klaar als er geen stukjes meer in zitten’, zegt Shae-Lynn.
Shae-Lynn: ‘We mengen de zelfgemaakte pesto door de pasta op het bord. We doen als laatst een handje ongezouten noten en een aantal basilicumblaadjes op het bord. Ons gerecht is klaar.’
september 2o19
ROTTERDAM – De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat iedereen in de stad gelijk is. Jong of oud. Met of zonder beperking. Iedereen moet dezelfde rechten hebben en kansen krijgen. De gemeente zoekt oplossingen voor mensen met een beperking die nog niet alles in en rondom de stad kunnen. Tekst: Suzanne Huig
ROTTERDAM – MEE op weg geeft kinderen met een beperking 10 weken een maatje. Een maatje helpt een kind bijvoorbeeld zelf met het openbaar vervoer reizen of veilig alleen een route lopen of fietsen. Deshanté (11) kreeg 10 weken maatje Emma. Tekst: Suzanne Huig Deshanté: ‘Ik zit op een school voor speciaal onderwijs. Mijn moeder heeft geen tijd om mij naar school te brengen en op school op te halen. Ik kon niet goed genoeg fietsen en kende de verkeersregels niet goed genoeg om alleen naar school te fietsen. Ik werd daarom altijd door een taxi naar school gebracht en op school opgehaald.’
Deshanté: ‘Ik kan nu veilig alleen fietsen.’ Foto’s: Peter Snaterse
‘Emma en ik passen heel goed bij elkaar. We zijn allebei gek op dieren. En we houden allebei van Nederlandse rapmuziek.’
Lang wachten en laat thuis ‘Ik moest na een schooldag vaak lang wachten tot ik door de taxi werd opgehaald. Ik zat ook vaak lang in de taxi omdat de taxichauffeur meerdere kinderen naar huis moest brengen. Ik was daardoor vaak pas laat thuis uit school. Ik vond dat niet fijn. Ik wilde daarom graag zelf naar school leren fietsen’, vertelt Deshanté.
Verkeersregels geleerd Deshanté: ‘Ik heb 10 woensdagmiddagen met Emma afgesproken. Emma heeft mij eerst alle verkeersregels geleerd. Bijvoorbeeld dat ik op de fiets mijn hand moet uitsteken om mijn richting aan te geven. En bijvoorbeeld dat ik moet stoppen als er haaientanden op straat staan.’
Veilig alleen naar school ‘We hebben daarna iedere week samen een stukje van de route gefietst. Ik heb geleerd om afstand te houden van anderen in het verkeer. En ik heb geleerd goed om mij heen te kijken. We fietsten iedere week een stukje verder totdat ik heel de route veilig kon fietsen. Ik ben blij dat ik nu veilig alleen naar school kan fietsen. Ik kan nu gelijk naar huis als mijn schooldag is afgelopen’, zegt Deshanté.
ROTTERDAM – Sommige kinderen kunnen niet goed bewegen door een lichamelijke beperking. Het is voor die kinderen vaak lastig om te sporten. Vereniging Rotterdam Atletiek geeft iedere week racerunlessen. Kinderen met een beperking kunnen met een racerunner hardlopen. Deston (11) en Richard (14) trainen iedere week bij Rotterdam Atletiek. Tekst: Suzanne Huig
‘Ik vind dat iedereen moet kunnen sporten. Er is altijd een manier om een sport aan te passen zodat je de sport ook met een beperking kunt doen’, zegt Deston.
Richard: ‘Ik doe ieder jaar mee met het Nederlands Kampioenschap Racerunning. Ik ben de laatste keer derde geworden.’ Foto’s: Suzanne Huig
De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat iedereen in de stad gelijk is. Wat moet er volgens jou worden aangepast in de stad voor mensen met een beperking? Tekst en foto's: Suzanne Huig
Richard: ‘Een racerunner is een soort fiets met 3 wielen zonder pedalen. Je komt vooruit op de racerunner door je met je voeten op de grond af te zetten.’ ‘We lopen met de racerunner hard op een atletiekbaan’, zegt Deston. ‘We zitten op een zadel. We leunen met onze borst op een steun bij het zadel. We maken onszelf met een riem vast zodat we niet van het zadel af kunnen vallen’, legt Richard uit.
Auke (11): ‘Ik zie in de stad vaak trappetjes op straat. Ik vind dat de trappetjes moeten worden vervangen door holletjes. Iedereen die slecht loopt of in een rolstoel zit, kan dan zelf de stad in.’
Fijn om te kunnen rennen ‘Ik kan de rechterkant van mijn lichaam heel moeilijk bewegen. Ik kan daardoor niet gewoon hardlopen. Het geeft mij een heel fijn gevoel dat ik op mijn racerunner wel snel kan lopen’, zegt Richard. Deston: ‘Mijn spieren werken niet altijd goed. Ik heb daarom spalken die mij helpen om te kunnen lopen. Ik kan door de racerunner sporten terwijl ik dat nooit kon. Dat maakt mij heel blij.’
Nisa (11): ‘Ik zie bij een bushalte altijd een bord dat aangeeft wanneer de bus komt. Blinden of slechtzienden kunnen de gegevens op het bord niet zien. Ik vind daarom dat de gegevens op die borden moeten worden omgeroepen.’
Wat moet er volgens jou worden aangepast in de stad voor mensen met een beperking?