juni 2o18
4
Les over verslaving
5
Uitjes gratis of met korting
8
Bijenles op de kinderboerderij
9
Lukas (13) bouldert
Boris: ‘Voor de watervogels is er een speciaal zwembad bij Vogelklas Karel Schot.’
De kinderen bekijken de verschillende dierenverblijven. Foto's: Arjen Jan Stada
FEIJENOORD – Vogelklas Karel Schot is een opvangcentrum voor in het wild levende vogelsoorten, vleermuizen, egels, marters en andere kleine zoogdieren. ‘We vangen ruim 10.000 gewonde, zieke of zwakke dieren per jaar op’, vertelt vrijwilligster Els. Ze gaf op 11 juni een rondleiding aan 14 leerlingen. Tekst: Suzanne Huig
Dieren onderzoeken
‘De dieren worden bij Vogelklas Karel Schot gebracht door de mensen die ze vinden, de dierenambulance of de dierenbescherming’, zegt Samaya (8). Boris (8): ‘Iedereen die een ziek of gewond dier vindt, moet het dier hier naartoe brengen. Het dier krijgt hier de beste hulp.’
Verzorging en rust
‘We vangen bijvoorbeeld gewonde of zieke dieren op of jongen die zijn verlaten door hun ouders. Als een dier hier binnenkomt, kijken we wat er precies met het dier aan de hand is. Sommige dieren hebben niets ernstigs en verblijven hier maar één dag. Anderen die bijvoorbeeld een bot hebben gebroken, verblijven langer’, vertelt Els.
Els: ‘De dieren gaan eerst naar het verblijf binnen om aan te sterken. Een dier mag naar een verblijf buiten als het zelf kan eten en drinken en geen besmettelijke ziekte heeft.’ Feline (7): ‘De dieren zitten hier per soort en per familie bij elkaar in een hok. De pasgeboren dieren zitten apart.’ ‘De
jongen krijgen van zonsopgang tot zonsondergang ieder halfuur eten. In de natuur zouden hun ouders ze ook ieder halfuur eten geven’, vertelt Els. Isis (10): ‘De dieren krijgen hier verzorging en rust.’
Dieren loslaten
Els: ‘De dieren worden losgelaten als ze zijn aangesterkt. We geven de dieren een ring voordat we ze loslaten. We herkennen dieren aan hun ring als ze nog een keer bij ons terechtkomen.’ ‘De dieren worden losgelaten op een plek waar zij goed kunnen leven. Watervogels worden bijvoorbeeld gebracht naar een gebied met veel water. Musjes leven in de stad dus die worden daar losgelaten’, vertelt Coco (12).
junI 2o18
Juf: ‘Pietje, je zou echt eens in bad
moeten gaan.' Pietje: ‘Nee hoor, ik ga namelijk stinkend rijk worden!' Karin (9)
Vader: ‘Jantje, laat me je rapport eens
zien.' ‘Dat kan niet', zegt Jantje. ‘Ik heb
hem aan een vriendje uitgeleend. Die wilde zijn ouders eens flink laten schrikken!' Calvin (11)
Jantje logeert bij oma en opa. Jantje
zegt: ‘Oma, ik moet plassen.' Oma zegt:
‘Plassen is geen net woord. Zeg in plaats
V
L
O
E
I
L
A
E
J
D A A R D
E N U
N B N
R
E
E
E O A
Z E
E
P
K O T
L
R
E
I
N
L
D
L
C C
L
A U W D
P
F
E
U
L
U
T
U
R
E
L
G
L
U O M
P
O R
K
E
N N
I
S K O R
T
S
T
O
F
T A W U
J
E
S
I
T
H N E I
E
Z T
E
E
N G A M E
F
I
M A T
E
R
I
R
U
J
S A
A A
I
K
E
N
E M S
G
I
D U O V N
L
L
MAGNEET MATERIAAL NATUUR
LEUK LOKAAL LUCHT MACHINE
VLOEISTOF WATER ZEEP ZELF DOEN
GLAS IDEE KENNIS LABORATORIUM LEREN
A M
S R
DRAADJE EENVOUDIG EXPERIMENT
P
G X E
NEWTON RUIKEN SPULLEN STOFJES UITLEG
antwoord (TWEE woorDEN):
E
van plassen maar zingen.' Opa komt. Jan-
tje zegt: ‘Opa, ik moet zingen.' Opa zegt: ‘O, doe het dan maar in mijn oor.' Sheila (12)
regels: DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. Je mag letters meerdere keren gebruiken. Als je de overgebleven letters in de juiste volgorde zet krijg je het antwoord. Mail dIT antWOORD samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s) (zodat we contact met je kunnen opnemen als je hebt gewonnen) naar antwoord@jong010.nl. Alleen de winnaar krijgt bericht.
HET ANTWOORD VAN DE WOORDZOEKER VAN MEI IS: MOESTUIN. DE WINNAAR IS RANIYA (8).
Puzzelcorner.nl
Het loopt hoe het wil, maar het rent niet. Het heeft een mond, maar het eet niet.
Het heeft een bed, maar het slaapt niet. Een rivier.
Wat is dit? Rachid (10)
Wat is oranje en zegt: ‘Ik ben een sinaasappel.’?
Een mandarijn met een grote mond. Destiny (9)
Jong010 wordt mede mogelijk gemaakt door:
Oprichter: Angelique van Tilburg hoofdredacteur: Suzanne Huig
Jong010 - juni Jaargang Oplage:
8
- Editie
40.000
Fotografen: Johannes Odé,
2018 10
kranten
Peter Snaterse, Arjen Jan Stada Vormgeving: Marcel van den Assem redactiemedewerker: sasja hof Aan deze editie werkten mee: Puzzelcorner, Richard van der Ven
junI 2o18
Wat ga je doen in de vakantie? ‘Ik ga op vakantie naar Italië en Kroatië. Ik ga de rest van de vakantie leuke dingen doen in Rotterdam. Ik vind dat er genoeg te doen is in de stad. Je kunt bijvoorbeeld naar de bioscoop gaan of gaan bowlen.’
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van de Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Ook naar de mening en ervaring van basisschoolleerlingen is hij benieuwd. Wat ga jij doen in de vakantie? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Vakantie betekent voor mij lekker uitrusten en leuke dingen doen met mijn gezin. Ik ga in de zomervakantie vaak ook een weekje op familiebezoek in Marokko. Wat ga jij doen als je zomervakantie hebt? Zijn er volgens jou genoeg leuke dingen te doen in de stad?’
xavi (12) Vul zelf in:
Ahmed Aboutaleb.
Wat ga jij doen in de zomervakantie? En zijn er volgens jou genoeg leuke dingen te doen in de stad?
foto: gemeente rotterdam
‘Ik ga met mijn zusje en ouders 2 weken op vakantie naar een camping in Noord-Brabant. Rotterdam heeft mooie gebouwen zoals de Euromast en de Markthal die je in de vakantie kunt bezoeken. Ik vind daarom dat er genoeg te doen is in de stad.’
jetske (11) ‘Ik ga op vakantie naar Brazilië en Argentinië. Ik spreek in de vakantie ook af met mijn vriendinnen. We gaan dan naar een zwembad of bij elkaar logeren. Ik vind dat de gemeente met mooi weer in iedere wijk een waterparcours voor kinderen neer moet leggen.’
‘Ik ga met mijn familie op vakantie naar Portugal. Ik ga daar naar het strand en het zwembad. Ik ga de rest van de vakantie leuke dingen doen met vriendinnen. Ik zou het leuk vinden als in de stad knutselactiviteiten op straat worden georganiseerd tijdens de vakantie. Ik zou daar dan naartoe gaan met mijn vriendinnen.’
dzenifera (10)
Naam:
‘Ik verveel me niet in de stad. Ik ga in de zomervakantie naar verschillende musea in Rotterdam. Ik vind het heel leuk om naar het Nederlands Fotomuseum en naar de Kunsthal Rotterdam te gaan.’
lara (11)
zaria (12) ‘Ik ga in de zomervakantie 2 weken op vakantie naar Mallorca met mijn familie. Ik vind dat je in Rotterdam ook goed vakantie kunt vieren. Je kunt bijvoorbeeld een barbecue of watergevecht organiseren in je wijk.’
selena (10)
‘Ik ga op vakantie naar Spanje in de zomervakantie. Ik ga de andere weken samen met vrienden leuke dingen doen met het Jeugd Vakantiepaspoort. Ik zou het leuk vinden als er in Rotterdam een pretpark zoals de Efteling zou komen.’
miquel (12)
‘Ik ga in de zomervakantie 6 weken naar een camping in Nederland. Op de camping worden leuke sportactiviteiten georganiseerd. Ik zou me in Rotterdam niet vervelen. Je kunt met het Jeugd Vakantiepaspoort veel leuke dingen doen in de stad.’
justin (10) ‘Ik ga in de vakantie logeren bij ooms en tantes die in andere steden in Nederland wonen. Ik ga daar buitenspelen of film kijken. Ik vind dat er niet op alle plekken in Rotterdam genoeg te doen is voor kinderen. Ik vind dat er in iedere wijk een grote speeltuin moet komen.’
shiesha (11)
junI 2o18
ROTTERDAM – In Rotterdam heeft meer dan één op de 4 leerlingen uit groep 7 al eens alcohol geproefd. Bijna de helft van de jongeren onder de 18 jaar heeft weleens drugs gebruikt. Hoe jonger kinderen beginnen met alcoholof drugsgebruik, hoe groter de kans dat zij daar last van krijgen. Het is bijvoorbeeld slecht voor de ontwikkeling van je hersenen en je schoolprestaties. Indigo preventie geeft lessen verslavingspreventie over het gebruik van alcohol en drugs. Groep 7a van basisschool De Kameleon kreeg de les op maandag 28 mei van Petra van Indigo. Tekst: Suzanne Huig De leerlingen bekijken een filmpje. In het filmpje staat een groep jongens te roken. Ze vragen een klasgenoot of hij ook een sigaret wil. Hij zegt dat hij niet rookt. Als hij alle anderen ziet roken, twijfelt hij. Zijn voetbaltrainer zegt dat roken slecht is voor zijn conditie. Maar zijn vrienden vinden hem nu misschien stom omdat hij de enige is die niet rookt. Hij vraagt alsnog om een sigaret.
‘Nee’ zeggen
‘Het is belangrijk dat je goed voor jezelf kunt opkomen en ‘nee’ kunt zeggen als je iets niet wilt. Dat maakt de kans kleiner dat je verslaafd raakt’, vertelt Petra. ‘Het kan soms moeilijk zijn om ‘nee’ te zeggen als je bang bent dat iemand boos wordt of niet meer bevriend met je wilt zijn’, zegt Eya (11). Sanae (11): ‘Ik bepaal zelf wat ik doe. Het maakt mij niet uit wat anderen van mij vinden.’
Voor jezelf opkomen
‘Soms wil ik iets niet, maar doe ik het toch om een ander niet teleur te stellen. Dat vind ik eigenlijk niet goed van mezelf. Ik moet doen wat goed is voor mijzelf’, zegt Vuslat (10). De leerlingen oefenen hoe ze voor zichzelf op kunnen komen. ‘Je kunt op 3 verschillende manieren voor jezelf opkomen. Je kunt gaan knokken, wegkruipen of aanpakken. Aanpakken is de beste manier’, vertelt Petra.
Petra
Knokken
Petra: ‘Bij knokken hoort de rode pet. Mensen die knokken, gaan schreeuwen, slaan of schelden.’ ‘Knokkers gedragen zich vervelend waardoor er meestal problemen ontstaan. Ze komen eigenlijk voor zichzelf op door ruzie te maken. Ze lossen een vervelende situatie niet op’, zegt Vuslat.
Wegkruipen
‘De blauwe pet betekent dat je wegkruipt. Wegkruipers durven meestal niets te zeggen, zijn bang, huilen of lopen weg’, legt Petra uit. Sanaya (10): ‘Ik denk dat ik zou weglopen als iemand aan mij vraagt of ik een sigaret wil. Ik wil niet roken, maar ik zou dat niet durven te zeggen.’ Petra: ‘Als je wegloopt, vraagt die persoon het de volgende keer waarschijnlijk weer.’
De leerlingen laten zien dat reageren vanuit de gele pet goed is. Foto's: Peter Snaterse
Aanpakken
‘De gele pet betekent dat je een situatie aanpakt. Een aanpakker zegt wat hij of zij wil. Hij of zij geeft daarbij uitleg. Een aanpakker komt voor zichzelf op en lost vervelende situaties op door erover te praten. Ik zou reageren als een aanpakker als iemand mij een sigaret geeft. Ik zou zeggen dat ik niet rook. Ik zou uitleggen dat roken slecht is voor je gezondheid’, zegt Abdul (12).
Niet één keer proberen
‘De meeste kinderen roken, drinken of gebruiken drugs omdat ze het één
‘Het is niet goed om vanuit de rode pet te reageren’, zegt Vuslat. PREVENTIE Zorgen dat iets niet gebeurt. Iets voorkomen.
verslavingsPREVENTIE Voorkomen van verslaving.
Bedenk een situatie waarin je geen ‘nee’ durft te zeggen. Voorbeeld:
verslaafd Je bent verslaafd aan iets als je niet meer zonder kunt.
Een klasgenoot vraagt of je een sigaret wilt.
keer willen proberen’, zegt Petra. ‘In sigaretten, drugs en drank zit een stofje dat ervoor zorgt dat je steeds meer en meer wilt. Je raakt daardoor verslaafd. Het is daarom belangrijk dat je het niet één keer probeert’, zegt Valerio (10).
Goede vrienden accepteren elkaar
Eya: ‘Het is belangrijk om niet om te gaan met mensen die je dwingen iets tegen je zin in te doen. Goede vrienden helpen je en geven je het goede voorbeeld.’ Sanaya: ‘Een goede vriend haalt je niet over maar accepteert je zoals je bent.’
Er gaan misschien gedachten door je hoofd die ervoor zorgen dat je geen ‘nee’ durft te zeggen. Die gedachten noem je niet helpende gedachten. Schrijf je niet helpende gedachten op.
Helpende gedachten zijn gedachten die ervoor zorgen dat je wel durft te doen wat je wilt en dat je ‘nee’ durft te zeggen. Verander de niet helpende gedachten die je hebt opgeschreven in helpende gedachten.
Voorbeeld:
Het maakt niet uit als ze mij uitlachen. Roken is slecht voor mij.
Straks lachen mijn vrienden mij uit.
Voorbeeld:
Denk aan je helpende gedachten als je een keer geen ‘nee’ durft te zeggen.
junI 2o18
Op reis in Rotterdam ROTTERDAM – In de zomervakantie kun je met het Jeugd Vakantiepaspoort gratis of met korting naar 144 bestemmingen. Alle basisschoolkinderen in Rotterdam krijgen het paspoort gratis op school. Het Jeugd Vakantiepaspoort 2018 is geldig van 14 juli tot en met 26 augustus.
KRALINGEN-CROOSWIJK – Je kunt met het Jeugd Vakantiepaspoort met 25 procent korting naar Plays2Be. ‘Plays2Be is een speelparadijs voor kinderen tot en met 12 jaar’, zegt Ayoub (12). Vrienden Ayoub en Eren (9) spelen iedere week in de overdekte speeltuin. Tekst: Suzanne Huig
Kijk vanaf 2 juli op www.jeugdvakantiepaspoort.nl voor meer informatie. Je kunt op de website nog 7 geheime bestemmingen ontdekken.
‘In de speeltuin kun je bijvoorbeeld trampolinespringen, in de ballenbak of tikkertje of verstoppertje doen’, zegt Eren. Ayoub: ‘Ik vind de trampolines heel leuk. We gaan er vaak met zijn tweeën op.’ Eren: ‘De ene springt. De ander gaat zitten en vliegt omhoog.’
2 glijbanen
Eren en Ayoub.
Foto's: Peter Snaterse
De speeltuin heeft 2 grote glijbanen. ‘Op één van de glijbanen kun je met zijn vieren naast elkaar zitten. Ik vind het
leuk om met vrienden samen hard naar beneden te glijden’, vertelt Eren. De glijbanen eindigen in de buurt van de ballenbak. ‘In de ballenbak houden we meestal een ballengevecht’, vertelt Ayoub.
Bouwen met lego
‘In een gedeelte van de speeltuin liggen grote legoblokken. Ik bouw met mijn vrienden soms een huis van de blokken. We kunnen dan zelf in het huis zitten’, zegt Eren.
DELFSHAVEN – Je kunt met het Jeugd Vakantiepaspoort met 50 procent korting naar Avontura. Shania (9): ‘Avontura is een leuke overdekte speeltuin. Je kunt met een lichtgevende kabelbaan zweven, klimmen op een klimmuur, trampolinespringen, sporten en in botsauto’s rijden.’ Tekst: Suzanne Huig ‘Ik vind dit een leuke speelplek omdat je hier gemakkelijk vrienden kunt maken. Hier zijn altijd wel kinderen’, zegt Caitlynn (8). Shania: ‘Ik vind het fijn dat je hier veel ruimte hebt om te spelen en dat het een veilige speelplek is. Het is speciaal gemaakt zodat kinderen los kunnen gaan.’
Leukste attracties
Caitlynn en Shania in de ballenbak.
I t/m 14 JUL 2018 G U A 26
Foto's: Suzanne Huig
‘Ik vind het basketbalveld in de speeltuin het leukst. Je moet door tunnels kruipen om bij het veld te komen. Ik vind het leuk dat ik daar tegelijkertijd kan sporten en spelen’, zegt Shania. Caitlynn: ‘Ik vind de botsauto’s het leukst. Met de botsauto’s rijd je rondjes over het parcours in de speeltuin. Hoe meer kinderen er zijn, hoe meer je botst. Dat vind ik leuk.’
ALWEER DE 33 E KEER
JEUGDVAKANTIEPASPOORT.NL (VANAF 2 JULI)
Het Jeugd Vakantiepaspoort wordt uitgegeven door Rotterdampas, de pas waarmee je meer dan 750 leuke dingen doet, gratis of met korting. Kijk voor meer informatie op www.rotterdampas.nl
junI 2o18 FEIJENOORD – Een groepje leerlingen van basisschool Blijvliet volgt het Mode Ondernemers Programma van Fawaka Ondernemersschool. De leerlingen leren tijdens het project ondernemen. De meiden leerden op 12 juni hoe ze hun zelfgemaakte kleding en accessoires kunnen promoten. Tekst: Suzanne Huig
Simran (9): ‘We leren tijdens het project producten maken en verkopen. Het lijkt mij heel leuk om een eigen bedrijf te hebben. Ik kan dan zelf beslissen wat ik doe en op welk moment.’
‘Het geld dat we verdienen met het verkopen van onze spullen gaat naar War Child’, zegt Simran.
De leerlingen leren van meester Lech hoe ze hun spullen moeten promoten en verkopen. Foto's: Johannes Odé Mooie marktkraam en een aanbieding
‘Marketing is alles wat nodig is om je product te verkopen. Je product, de prijs, de plaats en de promotie zijn daarbij belangrijk’, legt meester Lech uit. ‘Wij verkopen onze zelfgemaakte spullen op een markt. Het is belangrijk dat we onze marktkraam mooi versieren’, zegt Simran. Ayse Rana (10): ‘Ik promoot de producten met een aanbieding. Kopers krijgen 2 artikelen voor de prijs van één.’ Ondernemen Een bedrijf beginnen en daarmee geld verdienen.
Prijs bepalen
De leerlingen bepalen voor welke bedragen ze hun zelfgemaakte spullen verkopen. ‘Ik heb van een spijkerbroek een tas gemaakt. Ik verkoop de tas voor € 3,00’, zegt Ayse Rana. Aleyna (13): ‘Ik verkoop T-shirts voor € 2,00 per stuk. Ik vind dat een goede prijs omdat de meeste kinderen de T-shirts dan kunnen betalen.’ Promoten Het onder de aandacht brengen van een product om het te verkopen.
Producten verkopen
Ayse Rana: ‘Je moet goede dingen zeggen als je je producten wilt verkopen. Ik zeg bijvoorbeeld dat ik veel tijd heb gestopt in het maken van de producten.’ ‘Ik vertel dat de producten duurzaam zijn. Een product is duurzaam als het lang wordt gebruikt. Onze producten zijn duurzaam omdat ze zijn gemaakt van oude producten’, zegt Simran. Accessoires Spullen die ergens bij horen. Bijvoorbeeld een sjaal, tas of haarband.
GENERATION
DISCOVER
junI 2o18
Arda: ‘Ik heb een klasgenoot die soms woedeaanvallen krijgt in de klas. Ik vind dat niet fijn. Hoe kan ik daar het beste mee omgaan?’
Hallo Arda, Ik kan me voorstellen dat je de woedeaanvallen van je klasgenoot niet fijn vindt. Misschien schrik je ervan. Een woedeaanval is een vorm van boosheid. Iedereen is weleens boos. Boosheid is een normale emotie. Als het boze gevoel heel erg is, kan iemand een woedeaanval krijgen. Die persoon heeft dan meestal geen controle meer over zijn of haar boosheid.
Zeg het tegen je juf of meester
Sommige kinderen schreeuwen of gillen tijdens een woedeaanval. Soms gaan kinderen ook schelden, spugen, slaan of schoppen. Misschien ben je bang dat je klasgenoot jou iets aandoet. Of misschien blijf je er heel de dag een naar gevoel van hebben. Bespreek met je juf of meester hoe jij je voelt tijdens een aanval van je klasgenoot. Een juf of meester kan een plan maken zodat het voor alle kinderen duidelijk is wat ze moeten doen als iemand heel boos wordt.
Illustratie: Copal en Consorten
Ontstaan van woedeaanvallen
ROTTERDAM – Linda van het Centrum voor Jeugd en Gezin reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Arda (12). Tekst: Suzanne Huig
Linda beantwoordt ingestuurde brieven. Foto: suzanne huig Heb jij een vraag aan Linda of zit je ergens mee? Stuur een mail naar redactie@jong010.nl of stuur een brief naar Jong010, Overschieseweg 10G, 3044 EE Rotterdam.
Een woedeaanval ontstaat meestal als een kind gefrustreerd of gekwetst is. Of bijvoorbeeld als iets anders loopt dan dat het kind had gehoopt of gewild. De meeste kinderen hebben achteraf spijt van wat ze gedaan of gezegd hebben.
Help je klasgenoot
Iemand die een woedeaanval heeft, hoort meestal niet meer wat jij tegen hem of haar zegt. Het is daarom belangrijk om pas naar iemand toe te gaan als hij of zij weer rustig is. Je kunt je klasgenoot bijvoorbeeld vragen waarom hij of zij boos werd. Je kunt ook vragen wat hij of zij zou willen dat jij doet tijdens een aanval. Je klasgenoot vindt het waarschijnlijk fijn als je wilt helpen. Groetjes, Linda
Dit artikel is gemaakt in samenwerking met
PRINS ALEXANDER – Haren van dieren bestuderen en stofjes mengen. Jaliyah (10) haar hobby is onderzoeken en experimenteren. ‘Ik ben nieuwsgierig. Ik vind het cool om nieuwe dingen te ontdekken’, zegt Jaliyah. Tekst: Suzanne Huig
Jaliyah onderzoekt iedere week iets anders onder haar microscoop. ‘Ik bekijk bijvoorbeeld haren van een konijn of veren van een gans. Of ik bekijk een beestje dat ik vind. Ik stop de haren, de veren of het beestje tussen 2 dunne glazen plaatjes. Dat noem je een preparaat. Het preparaat leg ik onder de lens van de microscoop’, vertelt Jaliyah.
Kijken door een microscoop
Jaliyah: ‘Met een microscoop kun je heel kleine dingen vergroten. Ik kan daardoor met mijn microscoop zien wat eigenlijk te klein is om te zien. Ik kan bijvoorbeeld heel goed de vorm van iets zien. Ik vind het leuk om te zien hoe iets er echt uitziet.’
Experimenteren met stofjes
Jaliyah: ‘Ik meng 2 stofjes en water door elkaar.’ Foto's: Arjen Jan Stada experimenteren Iets uitproberen.
‘Ik vind het ook leuk om met stofjes te werken. Wanneer je verschillende stoffen met elkaar mengt, treedt er een reactie op. Het mengsel kan bijvoorbeeld van kleur veranderen, gaan bubbelen of gaan roken. Ik meng nu 50 korreltjes ijzer(II)sulfaat met 50 korreltjes wijnsteenzuur. Ik giet er een klein beetje water bij. Door de reactie van de stoffen met elkaar en met het water wordt het een geel mengsel’, legt Jaliyah uit.
Jaliyah kijkt door haar microscoop.
‘Ik draag een speciale bril om mijn ogen te beschermen.’
junI 2o18
PRINS ALEXANDER – De leerlingen van groep 8b van de Albert Plesmanschool kregen op 11 juni een les over bijen op kinderboerderij De Blijde Wei. Leraar Bas vertelde de leerlingen hoe de honingbij leeft. Tekst: Suzanne Huig ‘Een bijenvolk bestaat uit ongeveer 40.000 bijen. Een volk bestaat uit een koningin, werksters en darren. Een bijenvolk leeft met elkaar in een bijenkast. In een bijenkast zitten heel veel kamertjes. Die kamertjes worden cellen genoemd’, vertelt Bas.
De koningin
Bas: ‘De koningin is iets groter dan de andere bijen. Haar enige taak is eitjes leggen.’ Nick (12): ‘De koningin legt in alle lege cellen in de kast een eitje. De werksters geven de eitjes eten. De eitjes worden larven. Een larve verpopt zich. Uit de pop komt een bij. Van ei tot bij duurt ongeveer 21 dagen.’ Ester (12): ‘De koningin legt wel 1.000 eitjes per dag.’ ‘Als je als larve wordt gekozen om koningin te worden, krijg je een grotere cel en beter eten’, zegt Djiraimo (12).
Ester en Livia bekijken een bijenkorf van vroeger.
De leerlingen bekijken een bijenvolk. Werksters
De vrouwtjes noem je werksters. ‘De werksters hebben verschillende taken. Ze maken eerst de cellen schoon. Als ze ouder zijn, worden ze voedsters. De voedsters geven de larven en de koningin te eten. De werksters bouwen daarna nieuwe cellen’, zegt Nick. ‘Ze worden later bewaaksters. De koningin bepaalt de geur van de kast. De bewaaksters controleren of de bijen die de kast in willen hetzelfde ruiken en bij het volk horen’, zegt Ester. Djiraimo: ‘Als laatst wordt een bij een haalbij. Een haalbij gaat naar buiten om stuifmeel en nectar te halen.’
Foto's: Peter Snaterse
Bijendansjes
‘De haalbijen maken een dansje om aan elkaar te laten zien waar stuifmeel en nectar zijn. Ze hebben 2 verschillende dansjes. Bij het ene dansje maken ze een rondje. Dat betekent dat het eten heel dichtbij is. Bij het andere dansje, danst de bij in de vorm van een 8 en kwispelt. Het kwispelen geeft de richting en afstand van het eten aan’, legt Oumaima (12) uit.
De meiden bekijken buiten een bijenkast. ‘Uit de pop komt een bij’, zegt Nick.
Stuifmeel en nectar
‘Stuifmeel en nectar zijn eten voor de bij. De bijen vliegen van plek naar plek. Onderweg verliezen ze stuifmeel. Ze bestuiven daardoor planten, bloemen en bomen’, legt Livia (11) uit. Oumaima: ‘Als er geen bijen zijn, wordt niets bestoven. Planten, bomen en bloemen gaan dan dood. Bijen zijn dus heel belangrijk.’ Livia: ‘De bijen maken honing van de nectar. De honing eten ze in de winter om te overleven.’
Mannetjesbij
‘Uit een onbevrucht eitje wordt een dar geboren. Een dar is een mannetjesbij. De enige taak van een dar is om te paren met de koningin’, zegt Janiel (12). ‘Er gaan honderden darren af op een nieuwe koningin. Er kunnen 3 of 4 darren paren met de koningin. Dat gebeurt tijdens het vliegen. De darren vallen daarna dood neer. De darren die niet paren, zijn in het najaar niet meer nodig. Zij worden door de werksters uit de kast gejaagd’, vertelt Bas.
junI 2o18
ROTTERDAM – Lukas (13) zit op boulderen bij Monk bouldergym Rotterdam. ‘Boulderen is een soort klimmen. Je klimt bij boulderen tot 4,5 meter hoog tegen muren op. Je zit niet vast aan een touw’, legt Lukas uit. Tekst: Suzanne Huig Lukas: ‘Je klimt met boulderen tegen een wand op. Op de wand zitten gekleurde grepen. Iedere kleur geeft een route aan. De kleur geeft ook het niveau van een route aan. De oranje routes zijn hier de makkelijkste routes. De rode routes zijn één van de moeilijkste routes. Hoe moeilijker het parcours, hoe kleiner de grepen voor je handen en voeten zijn. De grepen op moeilijkere parcours liggen ook verder uit elkaar. Bij iedere hal worden andere kleuren gebruikt. Je moet dus altijd kijken welke route bij jou past, voordat je gaat boulderen.’
Slingeren als een aap
‘De greep waar een geel lintje aan bevestigd is, is het begin van een parcours. De greep met een groen lintje is het eindpunt. Je hebt een parcours gehaald als je het eindpunt met 2 handen hebt aangeraakt. Mijn tactiek is om te bedenken hoe ik een route doorloop. Ik kijk hoe ik mijn handen en voeten zo kan neerzetten dat ik niet val. Ik probeer soms een beetje als een aap te slingeren om bij een volgende greep te kunnen. Het geeft me heel veel zelfvertrouwen als ik een route haal.’
Klimschoenen en magnesium
‘Ik gebruik tijdens het boulderen speciale klimschoenen. Die schoenen zijn flexibel. Ik klem met mijn tenen mijn schoenen om een greep heen zodat ik stevig sta. Ik gebruik magnesium voor mijn handen. Magnesium is wit poeder. Het poeder neemt zweet op en maakt mijn handen stroef. Ik kan me daardoor beter vasthouden en glijd niet weg’, vertelt Lukas.
‘Ik vind boulderen niet gevaarlijk. Als ik val, val ik op een zachte mat’, zegt Lukas.
De leerlingen proberen David te ontwijken. Kayra: ‘We leren niet bang te zijn en te reageren op mensen.’ Foto's: Arjan Jan Stada
flexibel Buigzaam. Foto's: Johannes Odé
HOOGVLIET – Schoolsport010 organiseert verschillende sportlessen en toernooien voor leerlingen van groep 5 tot en met 8. Iedere basisschool kan per klas 5 sportlessen aanvragen. De leerlingen van groep blauw van SBO Hoogvliet kregen op dinsdag 29 mei een les ‘Voel je sterk’ van meester David.
rekening mee houden’, zegt Rens. ‘Je kunt iemand die boos is bijvoorbeeld ontwijken. Iemand die blij is, kun je iets vragen of vertellen’, zegt Nisa (9). Kayra (9): ‘Ik denk dat er minder problemen komen op straat als mensen rekening houden met elkaar.’
Tekst: Suzanne Huig
De leerlingen spelen een spel. Ze doen alsof ze rondom een vulkaan staan. David daagt de leerlingen uit. Ze moeten hem ontwijken en mogen niet in de vulkaan vallen. ‘Je leert zo te reageren op iemand zijn gedrag en jezelf te verdedigen’, legt hij uit. Jaylo (9): ‘Je kunt jezelf bijvoorbeeld verdedigen door iemand te ontwijken. Je kunt iemand ontwijken door te springen of te bukken.’
‘Je houding is je lichaamstaal. Je zegt onbewust veel met je houding’, vertelt David. ‘Je kunt aan iemand zijn of haar lichaam zien of hij of zij boos, blij of verdrietig is’, zegt Rens (8). ‘Iemand die boos is, wordt meestal rood en kijkt naar beneden. Iemand die blij is, loopt rechtop en lacht’, zegt Jaylo (9).
Rekening houden met elkaar
‘Als je weet hoe iemand zich voelt, kun je daar
Jezelf verdedigen
Kijk voor meer informatie over sportlessen en toernooien van Schoolsport010 op www.schoolsport010.nl
junI 2o18 ‘Ik wil een bedrijf oprichten dat computers bouwt en verkoopt. Ik weet heel goed hoe computers werken. Het lijkt mij leuk om steeds meer over computers te leren en ze zelf te leren maken.’ ROTTERDAM – Op pagina 6 kun je het verhaal lezen van leerlingen die zelf kleding en accessoires maken en verkopen. Wat voor bedrijf zou jij willen oprichten? Tekst EN FOTO'S: Suzanne Huig
Berin (11)
ijsselmonde
‘Het lijkt mij leuk om een kleine bakkerij te openen. Ik zou in de bakkerij zelfgemaakte taarten verkopen. De taarten zou ik heel mooi versieren.’
‘Ik wil een winkel openen waar ik skates en skateboards verkoop. Ik skate iedere dag. Het lijkt mij leuk om aan mensen de beste skatespullen te verkopen.’
Sep (9) noord
‘Ik wil later een eigen kapsalon openen. Mijn vader heeft ook een kapsalon. Het lijkt mij leuk om mensen mooi en blij te maken.’
Angelina (10)
kralingen-crooswijk
‘Ik wil een bedrijf oprichten dat spullen schenkt aan arme landen. Ik zou met het bedrijf oude spullen inzamelen. Die spullen zou ik opknappen en naar arme landen sturen.’
Alara (11)
ijsselmonde
Faranak (9) noord
‘Ik zou zelf schilderijen willen maken en verkopen. Ik wil portretten maken van mensen die vroeger heel belangrijk waren. De meeste mensen willen veel geld betalen voor zo’n schilderij.’
Turan (10)
kralingen-crooswijk
Wat voor bedrijf zou jij willen oprichten?
Selena vindt dat je in Rotterdam ook goed vakantie kunt vieren. Wat kun je volgens haar nog meer organiseren in je wijk behalve een barbecue? pagina 3 Je kunt op 3 manieren voor jezelf opkomen. Je kunt gaan knokken, wegkruipen of … Pagina 4
Door wie wordt het Jeugd Vakantiepaspoort uitgegeven? Pagina 5
Een woedeaanval ontstaat vaak als een kind gekwetst is. Waardoor kan een woedeaanval nog meer ontstaan? Pagina 7
Hoe noem je de vrouwtjes bijen? Pagina 8
Hoe heet de organisatie die verschillende sportlessen en toernooien organiseert voor leerlingen van groep 5 tot en met 8? Pagina 9
Welke attractie vindt Shania het leukst? Pagina 5
De letters in de gele balk vormen het antwoord. Mail dit antwoord, samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s), naar
HET ANTWOORD VAN DE PUZZEL VAN mei IS: rotterdampas.
We verloten de prijs onder de goede inzendingen. Alleen de winnaar krijgt bericht.
Wil je nog meer puzzelen? Kijk dan eens op PUZZELCORNER.NL voor meer leuke puzzels!
antwoord@jong010.nl
DE WINNAAR IS felicia (9). GEFELICITEERD!
Hoe noem je het onder de aandacht brengen van een product om het te verkopen? Pagina 6 Welke test laten Tom en Hilde van de Shell Pernis Kinderraad zien? Pagina 6
Wat gebruikt Lukas tijdens het boulderen voor zijn handen? Pagina 9 Met welk voorwerp duw je jezelf door het water tijdens de Vlottenvaart? Pagina 11 Het dak van de Jan Prinsschool en de Willibrordschool is omgetoverd tot … Pagina 12
junI 2o18
IJSSELMONDE – Leerlingen uit groep 8 van de Meester Baarsschool volgden een zangworkshop om zich voor te bereiden op hun musical ‘Wie heeft de rol?'. Zangcoach Daniela Leito van Talentzskool en Singphony gaf de workshop op donderdag 14 juni. Tekst: Angelique van Tilburg Daniela: ‘Je kunt een liedje het best uit je hoofd leren door elke dag een stukje in te studeren. Herhaal elke dag een couplet of refrein totdat je het liedje uit je hoofd kent. Je vergeet een liedje daarna nooit meer.' Lisanne (12): ‘Het refrein is de tekst die steeds wordt herhaald. Een couplet geeft nieuwe informatie. In een liedje komen vaak verschillende coupletten voor die allemaal een andere tekst hebben.'
Lichaamshouding
Daniela vertelt hoe je het beste kunt staan als je zingt. ‘Sta rechtop. Zak iets door je knieën. Houd je hoofd recht omhoog. Houd je hoofd niet naar achteren, dan komen je stembanden in de knel.' Aliyah (11): ‘Het is belangrijk om duidelijk te articuleren. Dat is duidelijk praten met je mond goed open zodat het publiek de tekst goed kan verstaan.' Shenaily (12): ‘Zing hard. Ga niet schreeuwen, maar zorg wel dat je goed te verstaan bent.'
‘Sommige kinderen zijn erg zenuwachtig voor de uitvoering van de musical. Bedenk dat de mensen die komen kijken niet weten wat je gaat doen. Het geeft dus niet als er iets misgaat. Het publiek onthoudt de dingen die fout gaan vaak niet. Geniet van je musical!'
Uitbeelden
Daniela: ‘Luister goed naar de tekst. Zorg ervoor dat je lichaamstaal bij de tekst past. Bij een droevig liedje beweeg je bijvoorbeeld anders dan bij een vrolijk liedje.' Gino (12): ‘Het is belangrijk om te lachen tijdens het zingen. Het publiek hoort je stem beter als je lacht. En het is leuker om naar te kijken.' Aliyah (12): ‘Bij het eindlied zingen we over hoe leuk we het met elkaar hebben gehad op de basisschool. Het is dan leuk om elkaar tijdens het zingen te omarmen.'
Wil jij dansen, muziek maken, toneelspelen of zingen, en is er thuis geen geld voor lessen? Kijk
dan met je ouder(s), verzorger(s) of leerkracht op www.jeugdcultuurfonds.nl/rotterdam. Of vraag of er bij jou op school een contactpersoon is van het Jeugdcultuurfonds.
Foto's: Arjen Jan Stada
ROTTERDAM – Nora (8) gaat in de schoolvakantie naar ‘In het Atelier’ van SKVR op locatie SKVR Rotterdam Centrum. Ze legt in 5 stappen uit hoe je een waaier maakt. Nora: ‘We maken een waaier die je bijvoorbeeld kunt gebruiken om jezelf koel te houden deze zomer.’ Tekst: Suzanne Huig / Foto’s: Johannes Odé
‘Vouw het papier als een harmonica. Vouw iedere keer 2 centimeter om en om in tegengestelde richting tot je het hele blad hebt gevouwen’, legt Nora uit.
Nora: ‘Teken op het papier met potlood je ontwerp voor je waaier. Kleur je ontwerp daarna in met ecoline. Droog de ecoline met een föhn.’
‘Plak 6 A4papiertjes in de lengte aan elkaar vast’, zegt Nora.
‘Plak aan de linkerkant en rechterkant van je waaier een hout stokje. De stokjes zorgen ervoor dat de uiteinden zwaarder worden. Je waaier klapt daardoor meer uit’, zegt Nora.
Nora: ‘Plak de onderste 5 centimeter van je gevouwen waaier met plakband aan elkaar vast. Het plakband houdt de onderkant bij elkaar en wordt je handvat.’
Lijkt het jou leuk om kunstwerken te maken of sta je graag op het podium? Dat kan op woensdagen tijdens de zomervakantie bij SKVR. Kijk op www.skvr.nl/zomerkids voor meer informatie.
ROTTERDAM – Gratis naar de film, het zwembad en de Euromast. Zo vaak je maar wilt gratis naar bijna alle musea in Rotterdam. En leuke uitjes met korting. Met de Rotterdampas kun je gratis of met korting allerlei leuke dingen doen. Tekst EN FOTO'S: Suzanne Huig
Kai rijdt rondjes in de verkeerstuin.
Je kunt met de Rotterdampas ook één keer gratis naar Plaswijckpark of 50 procent korting krijgen op een jaarabonnement op het park. Kai (7): ‘In Plaswijckpark kun je bijvoorbeeld klimmen, trampolinespringen, op vlotten varen, dieren bekijken en in de verkeerstuin spelen. Ik vind de verkeerstuin het leukst. Je rijdt daar op een skelter door een soort stad. Je kunt bijvoorbeeld langs een restaurant, gevangenis en wasstraat.’ De Vlottenvaart is de nieuwste attractie. Kai: ‘Je vaart op een vlot langs verschillende dieren en onder bruggen door. Je duwt jezelf met een prikstok door het water.’
Ontdek meer plezier dan ooit! Kijk op www.rotterdampas.nl
junI 2o18
ROTTERDAM – Rotterdam heeft de meeste platte daken van Nederland. De platte daken van Rotterdam zijn bij elkaar net zo groot als 2.900 voetbalvelden. Sommige daken worden gebruikt als park of terras. De gemeente wil meer daken bruikbaar maken. Tekst: Suzanne Huig
ROTTERDAM – Van 1 tot en met 3 juni kon je in Rotterdam 56 daken op tijdens de Rotterdamse Dakendagen. Lea (7), Victoria (11) en Isabella (9) bezochten op 3 juni het dak van de Hofbogen. Tekst: Suzanne Huig
Het dak van de Hofbogen is het langste dak van Nederland. Het is 1,9 kilometer lang. ‘Het eerste stuk van het dak is omgetoverd tot park. Bezoekers kunnen hier bijvoorbeeld picknicken of wandelen’, zegt Isabella.
Victoria, Lea en Isabella wandelen door de tuin. Foto's: Johannes Odé
De gemeente gaat daken vier verschillende functies geven. Een dak kan een groen dak worden om te tuinieren. Een dak kan regenwater opvangen en vasthouden om wateroverlast te voorkomen. Een dak kan gebruikt worden voor het opwekken van energie met bijvoorbeeld zonnepanelen. En een dak kan een plek worden om te sporten, spelen, werken en nieuwe mensen te leren kennen.
Ruimte voor natuur Victoria: ‘In de stad is door de vele gebouwen niet veel ruimte voor natuur. Ik vind het daarom goed dat daken worden verbouwd tot parken.’ ‘Ik heb door al het groen niet het gevoel dat ik op het dak van een gebouw ben’, zegt Lea. Boomgaard en moestuintjes ‘Op het dak is aarde gestort zodat planten en bomen kunnen groeien. De bomen staan op de plekken waar de meeste aarde ligt zodat de wortels goed kunnen groeien’, vertelt Hilde van Tuin op Hofbogen. ‘Ik vind de moestuintjes en boomgaard er mooi uitzien. Er worden groenten, fruit, bloemen en kruiden verbouwd’, zegt Lea. Hilde: ’De mensen die meehelpen met tuinieren, krijgen een beetje van de oogst.’
Lea, Victoria en Isabella met Hilde van Tuin op Hofbogen.
Schoner en minder wateroverlast Victoria: ‘Ik vind het belangrijk dat het dak van de Hofbogen er is. De natuur zorgt voor een schonere lucht doordat de bomen zuurstof maken.’ Isabella: ‘De daktuin zorgt ook voor minder wateroverlast doordat de bomen en planten het regenwater opnemen.’
Iedereen mag iedere dag van 10:00 uur tot zonsondergang op het dak van de Hofbogen komen.
CENTRUM – De Jan Prinsschool en de Willibrordschool zitten samen in een gebouw aan de Nieuwstraat in het centrum van Rotterdam. Het dak van de scholen is omgetoverd tot schoolplein. Yuni (11): ‘We hebben tijdens het spelen mooi uitzicht over de stad.’ Tekst: Suzanne Huig ‘Onze school staat midden in de stad. In de stad is niet veel ruimte. Ik vind het daarom handig dat we het dak als speelplein gebruiken’, zegt Darian (10). Julia (11): ‘Aan de ene kant van het dak staan speeltoestellen en een tafeltennistafel.’ Tiara (11): ‘De andere kant van het dak is een sportgedeelte met een basketbalveld en voetbalveld.’
De meiden spelen graag op het klimrek op het dak. ‘Ik vind dat meer scholen hun dak moeten gebruiken. Het is zonde om met die ruimte niets te doen’, zegt Yuni.
De leerlingen voetballen op het sportgedeelte van het schoolplein op het dak. Foto's: Johannes Odé
Wat zou jij graag op een dak willen hebben? Tekst en foto's: Suzanne Huig
Wat zou jij graag op een dak willen hebben?
Veilige speelplek ‘Ons plein is heel veilig omdat er geen auto’s, scooters of fietsers kunnen komen. Er kunnen daardoor geen ongelukken met voertuigen gebeuren’, zegt Julia. Darian: ‘Over het sportgedeelte is een net gespannen. Het net zorgt ervoor dat er geen ballen over het hek kunnen gaan.’
Julie (11): ‘Ik zou het leuk vinden als er verrekijkers op daken komen te staan. Ik denk dat je heel mooie dingen ziet als je op zo’n hoogte met een verrekijker om je heen kijkt.’
Eerlijk delen Cheromy (10): ‘We delen het schoolplein met de groepen 3 tot en met 8 van allebei de basisscholen.’ ‘We delen het plein eerlijk. Eén voor één krijgt een groep de beurt om op het sportgedeelte te spelen. De andere groepen spelen dan bijvoorbeeld in het speelkasteel of doen tikkertje’, zegt Charissa (12).
Thijs (11): ‘Ik wil dat er op een dak in de stad een grote speeltuin en een zwembad komt. Het lijkt mij bijzonder om te zwemmen en spelen met uitzicht over de stad.’