DECEMber 2o17 - jaargang 8 - editie 4
4 veilige kerstversiering
8
9
expeditie amazonica
10
rijden over obstakels
duurzame uitvindingen
Rapgroep Niffo’s. Foto: Arjen Jan Stada
FEIJENOORD – Dai-Shyneo (10), Kivano (9), Jah-Rone (10), Viti (11), Rodiendly (13) en Gregory (12) vormen samen de rapgroep Niffo’s. ‘Niffo’s betekent neefjes in het Surinaams. We zijn allemaal neefjes van elkaar. We hebben onze rapgroep daarom zo genoemd’, zegt Kivano. Jah-Rone: ‘We zijn altijd aan het dansen en zingen. Muziek maken en dansen zijn onze talenten.’ Tekst: Suzanne Huig
Dai-Shyneo: ‘Onze groep bestaat bijna één jaar. Ik was vorig jaar met Oud en Nieuw bij mijn oom. Hij draaide een beat. Ik begon op de
muziek te rappen. Dat klonk best goed. Ik zag mijn neefjes de volgende dag. We vormden toen onze rapgroep en namen ons eerste nummer op.’ Viti: ‘Onze eerste videoclip is meer dan 300.000 keer bekeken.’
Iedere dag oefenen
‘We oefenen bijna iedere dag. We schrijven met elkaar de teksten voor onze nummers’, zegt Dai-Shyneo. Jah-Rone: ‘We maken muziek voor kinderen van onze leeftijd. Onze liedjes gaan over wat wij en andere kinderen meemaken. We gebruiken geen scheldwoorden.’
Viti: ‘Het is belangrijk dat we veel oefenen zodat we steeds beter worden.’
Dromen laten uitkomen
Rodiendly: ‘Het is onze droom om wereldberoemd te worden. We willen mensen blij maken met onze muziek en zelf plezier maken.’ ‘Ieder kind heeft een talent en droom. Je kunt je droom waarmaken als je niet opgeeft en in jezelf gelooft’, zegt Jah-Rone. ‘Een droom kan uitkomen door hard te werken en niet bang te zijn’, zegt Gregory.
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
2
Jantje en Pietje lopen buiten in de zon. Jantje zegt tegen Pietje: ‘Kijk, er loopt een mier op je ijsje!’ Pietje: ‘Ach, laat hem toch lekker genieten van de wintersport!’ Nina (9)
Er komt een man bij de tandarts. Hij doet zijn mond open. De tandarts zegt: ‘U heeft alleen maar gouden tanden.’ De man zegt: ‘Ja, ik kom hier ook alleen voor een beveiligingssysteem!’ Niek (10)
Mieke schrijft een brief aan haar oma. Ze schrijft: ‘Lieve oma, ik schrijf heel langzaam. Ik weet dat u niet snel kan lezen.’ Amira (12)
L
A M
J
E
S
E
J
P A H
A P O O K
E
R
S
T
D A G
A P N
E O K
L
A
K
L
N N
J
E
E
O U B
I
N S
I
E
I
S
L
R
U D B
E
U
T
E
L
R
R
F O
D K Z A H
B
I
L
E
E
L
J
I
N
P
R
E
C
K
C O A
G A S A D
I
I
H
K
F
N S
N
P A
A
L
T
P
E
E
K R
I
L
C
R M V
I
E
R
E
N
E
L
L
E
E
K
E
R
S
T
S
L
V
S V R
E
I
D N
E
R
T
N S
L
APPELFLAP BAKKEN BOOM
LICHT NOREN OUDJAAR PIEK RENDIER
CADEAUS FEEST HAPJES KALKOEN KERST KERSTDAG
SAMEN SJAAL SLEE SLINGERS VERLICHTING
KNALLEN KOUD LAARZEN LAMPJES
VERSIERING VIEREN
antwoord (1 woorD):
regels: DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. Je mag letters meerdere keren gebruiken. Als je de overgebleven letters in de juiste volgorde zet krijg je het antwoord. Mail dIT antWOORD samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouders of verzorgers (zodat we contact met je kunnen opnemen als je hebt gewonnen) naar antwoord@jong010.nl. Alleen de winnaar krijgt bericht.
HET ANTWOORD VAN DE WOORDZOEKER VAN NOVEMBER IS: paddenstoel. DE WINNAAR IS ARIE (8).
Puzzelcorner.nl
Wat voel je het meest als je zenuwachtig bent?
Je zenuwen.
Yassir (10)
Wat is het verschil tussen een schooljuf en een tandarts?
De tandarts zegt: ‘Mond open.’ De juf zegt: ‘Mond dicht!’
Thomas (8)
Wat krijg je als je een egel en een slang met elkaar kruist? Prikkeldraad.
Mary (11)
Jong010 wordt mede mogelijk gemaakt door:
Oprichter: Angelique van Tilburg hoofdredacteur: Suzanne Huig
Jong010 - DECEMber Jaargang Oplage:
8
- Editie
40.000
2017 4
kranten
Fotografen: Johannes Odé, Peter Snaterse, Arjen Jan Stada Vormgeving: Marcel van den Assem redactiemedewerker: sasja hof Aan deze editie werkten mee: Puzzelcorner, Richard van der Ven
3
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
‘Ik vind het vervelend dat de stenen op straat scheef liggen. Het is gevaarlijk en ziet er niet mooi uit. Ik zou daarom alle stenen recht leggen.’
ROTTERDAM - Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van de Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Ook naar de mening en ervaringen van basisschoolleerlingen is hij benieuwd. Als je iets zou kunnen veranderen in jouw buurt of op jouw school, wat zou dit dan zijn? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Ik vind het belangrijk dat alle kinderen goed en fijn kunnen wonen, spelen en leren in onze stad. We horen het graag als we iets kunnen verbeteren’, zegt Ahmed Aboutaleb.
oliwIA (11)
Ahmed Aboutaleb.
‘Ik vind de straten saai. Ik zou de huizen allemaal in een andere kleur verven. Ik vind dat er gezelliger en mooier uitzien.’
saja (13)
foto: gemeente rotterdam
‘Ik wil de kinderen op school beter leren kennen. Ik zou alle kinderen een brief over zichzelf laten schrijven. Ik zou die brieven de klassen rond laten gaan.’
emilia (10)
media (10)
‘Ik zou mijn school versieren met muurschilderingen en slingers. De school wordt voor kinderen dan een leukere plek om naartoe te gaan.’
‘Ik houd van fietsen. Ik zou het leuk vinden als we onder schooltijd routes door de wijk fietsen. We leren de wijk dan kennen. En we leren goed en veilig fietsen.’
amjad (11) ‘Ik vind het leuker in de wijk als de speelpleinen zijn opgeruimd. Ik kan nu soms nergens spelen door de rommel op straat.’
‘Ik zou mijn school groter maken. Ik ben vaak afgeleid doordat ik veel kinderen door elkaar hoor praten. Ik kan me beter concentreren als ik meer ruimte heb.’
‘Ik wil graag meer sporten op school en op straat. Ik zou daarom op meerdere plekken in de wijk klimrekken en trampolines plaatsen.’
adnan (11) Wat zou jij willen veranderen in jouw buurt of op jouw school?
‘Ik zou in de wijk een speelhuis met daarin speelgoed willen. Iedereen kan dat speelgoed dan gebruiken.’
sebnem (9) ‘Ik zou meer bomen, planten en bloemen in de wijk en op het schoolplein plaatsen. Ik vind het er gezelliger uitzien als er meer bomen, planten en bloemen zijn.’
AMIEN (10) tamem (11)
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
ROTTERDAM – In december versieren veel mensen hun huis met kerstversiering. Ook op veel basisscholen staan kerstbomen en hangen kerstslingers. Versiering kan voor gevaarlijke situaties zorgen. Justin is brandweerman. Hij vertelt samen met zijn dochters Dominique (9) en Samentha (11) hoe je gevaarlijke situaties met kersversiering kunt voorkomen. Tekst: Suzanne Huig/ Foto’s: Johannes Odé ‘Je kunt thuis of op school een echte kerstboom of een kunstkerstboom neerzetten. Het is belangrijk dat de kerstboom is geïmpregneerd. Dat betekent dat de boom wordt ingespoten met een brandvertragend middel. De boom vliegt daardoor minder snel in brand’, vertelt Samentha. ‘Je moet een echte kerstboom ook iedere dag water geven. De boom vliegt eerder in brand als hij droog is’, zegt Dominique.
de boom versieren Dominique: ‘Wij versieren onze kerstboom met lichtjes, slingers en kerstballen. Controleer of de kerstboomverlichting het doet voordat je een boom versiert. Kapotte lampjes kunnen kortsluiting en brand veroorzaken.’ Samentha: ‘Sommige mensen zetten vroeger echte kaarsen in hun kerstboom. Dat is gevaarlijk. Een kerstboom of kerstversiering vliegt eerder in brand als er vuur en warmte bij komt.’
Moeder Geraldine, Dominique, Samentha en Justin.
verlengsnoeren ‘Het is belangrijk om geen verlengsnoeren op elkaar aan te sluiten voor bijvoorbeeld de kerstboomverlichting. Verlengsnoeren zijn gemaakt voor een bepaald aantal apparaten of snoeren. Als je meerdere verlengsnoeren op elkaar aansluit, moet het snoer te veel stroom leveren. Het verlengsnoer kan daardoor oververhit raken en in brand vliegen’, legt Justin uit.
‘Wij versieren onze kerstboom met lichtjes, slingers en kerstballen’, zegt Dominique.
aansteker gebruiken Justin: ‘Gebruik een aansteker in plaats van een lucifer als je kaarsjes aansteekt. Een lucifer wordt heet en brandt op naar je vingers. De vlam van een aansteker blijft op afstand van je. Dat is veiliger.’ Samentha: ‘Steek kaarsen in een kerststukje niet aan. Het kerststukje kan in brand vliegen als de kaars bijvoorbeeld omvalt of het warme kaarsvet in het kerststukje lekt.’
Justin: ‘Gebruik een aansteker in plaats van een lucifer.’
‘Sluit nooit meerdere verlengsnoeren op elkaar aan’, zegt Dominique.
brand blussen of vluchten
vluchtroute
‘Zorg dat je een blusdeken in huis hebt. Je kunt een brand dan blussen als er iets fout gaat. Je kunt een brand zelf blussen met een blusdeken als de brand kleiner is dan een voetbal. Je moet vluchten en 112 bellen als de brand groter is dan een voetbal’, vertelt Justin. ‘Hang nooit versiering op in de buurt van je vluchtroute!’, zegt Samentha.
ben jij goed voorbereid?
‘Zorg dat je vluchtroute altijd vrij en veilig is’, zegt Samentha. ‘Je kunt niet veilig lopen in de buurt van brandende versiering. De brandende versiering kan bijvoorbeeld op je vallen. Hang daarom nooit versiering op in de buurt van je vluchtroute’, zegt Dominique.
Kun jij alle stellingen met ja beantwoorden? Dan ben je goed voorbereid om gevaarlijke situaties met kerstversiering te voorkomen. Beantwoord je één van de stellingen met nee? Kijk dan samen met je ouder(s) of verzorger(s) hoe je je beter kunt voorbereiden. Ik weet dat echte kerstbomen en kunstkerstbomen moeten worden geïmpregneerd.
JA
NEE
Ik controleer of de kerstboomverlichting het doet voordat ik de lichtjes in de boom hang.
JA
NEE
Ik sluit nooit meerdere verlengsnoeren op elkaar aan.
JA
NEE
Ik zorg dat de vluchtroute veilig en vrij is.
JA
NEE
5 orgaandonatie ROTTERDAM - Een donor is iemand die zijn of haar organen en weefsels wil afstaan. Op die manier kunnen mensen bij wie deze organen en weefsels niet goed werken, worden geholpen. Tekst: Suzanne Huig
Wat zijn organen en weefsels? Organen zijn delen van je lijf die bepaalde dingen kunnen, zoals je hart, je longen en je lever. Weefsels zijn gelijksoortige cellen in je lichaam, zoals spierweefsels, botweefsel en zenuwweefsel. Verschillende weefsels maken samen je organen.
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
Orgaandonor worden of niet In Nederland moet je toestemming geven om donor te zijn. Je doet dit door je keuze te registreren in het donorregister. Artsen en je familie weten wat jij wilt als je je keuze laat registreren. Je familie bepaalt of je donor bent als je niet bent geregistreerd.
ROTTERDAM – ‘Ik ben Ief. Ik ben 10 jaar oud. Ik heb een nier van mijn vader gekregen toen ik 3 jaar oud was. Ik ben daar heel blij mee. Ik kan alles nu ik één gezonde nier heb.’ Tekst: Suzanne Huig / Foto’s: Peter Snaterse ‘Ik had vanaf mijn geboorte cystenieren. Dat betekent dat ik heel veel vochtblaasjes in allebei mijn nieren had. Mijn nieren werkten daardoor niet goed. Ik was vaak misselijk en moest veel spugen. Ik moest medicijnen slikken en een speciaal dieet volgen.’
Ief.
Eén nier is genoeg
‘Iedereen heeft 2 nieren. Nieren zijn nodig om bijvoorbeeld afvalstoffen uit je bloed te verwijderen. Je nieren regelen ook je bloeddruk, maken hormonen en rode bloedcellen aan en zorgen ervoor dat je botten sterk zijn. Iedereen heeft één nier nodig. Je kunt niet zonder nier. Mijn nieren deden het bijna niet meer toen ik 3 jaar was. Mijn vader had 2 goede nieren. Hij heeft één van zijn nieren aan mij gegeven.’
Operatie van 6 uur
‘De nier van mijn vader was gelukkig goed voor mijn lichaam. Een dokter heeft in het Erasmus MC één van mijn vader zijn nieren bij hem weggehaald. Ik lag toen ook al in een operatiekamer. Dokters hebben één slechte nier uit mijn buik gehaald. De goede nier van mijn vader is gelijk op die plek in mijn buik teruggeplaatst. Dat noem je een niertransplantatie. De operatie duurde 6 uur.’
Grote controle
‘Ik heb één keer per jaar een grote controle in het ziekenhuis. Mijn hele lichaam wordt dan gecontroleerd. Ik ga ook één keer in de 3 maanden voor controle naar de nefroloog. Dat is een nierendokter. De dokter kijkt of het goed gaat met mijn donornier en of de medicijnen goed werken. Ik kan daardoor zo lang mogelijk plezier hebben van deze nier.’
De dokter maakt een echo van Ief zijn nier. ‘Hij kijkt via een camera op mijn buik naar mijn nier. Ik kan op een soort televisiescherm meekijken’, vertelt Ief.
Medicijnen en veel water
‘Mijn vader heeft nog één goede nier en kan daar goed mee leven. Met mij gaat het ook goed. Ik kan alles doen. Ik mag alleen niet te veel zout eten. Dat is niet goed voor nieren. Ik slik iedere ochtend en avond pillen. Die pillen zorgen ervoor dat mijn nier goed blijft en zich niet afstoot van mijn lichaam. Ik moet ook veel water drinken zodat de nier de slechte stoffen in mijn lichaam goed kan afvoeren.’
De dokter bekijkt Ief zijn hand.
DonorDenkers Hoe werken organen en weefsels? En hoe werkt een transplantatie? De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) vindt het belangrijk om kinderen voor te lichten. Ze hebben daarom DonorDenkers bedacht voor leerlingen uit groep 7 en 8. Kijk voor meer informatie op www.donordenkers.nl
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
6
ROTTERDAM – De Rotterdamse haven is één van de grootste havens ter wereld. Met het project Port Rangers kun je van alles leren over de haven. Leerlingen uit groep 7 van basisschool De Akker kregen op 13 november les van taalgids Harm. Tekst: Suzanne Huig ‘In de haven leggen schepen aan om goederen te laden en lossen. Sommige schepen worden in de haven geparkeerd als ze tijdelijk niet worden gebruikt’, vertelt Burak (10). ‘Kraaneiland Thialf ligt in de haven geparkeerd. Het schip heeft 2 kranen aan boord. We noemen het een eiland omdat het schip geen echte voorkant en achterkant heeft’, legt taalgids Harm uit. Isha (9): ‘De kranen worden gebruikt om op zee zware dingen te verplaatsen.’
De leerlingen krijgen les over kraaneiland Thialf dat achter hen ligt. Foto’s: Peter Snaterse
Een overslaghaven
‘De Rotterdamse haven is een overslaghaven. Dat betekent dat vanaf de Rotterdamse haven goederen verder worden vervoerd per trein, schip of vrachtwagen’, vertelt Lina (10). Samia (10): ‘Het gebied waar de goederen naartoe worden gebracht, heet het achterland. Dat zijn de landen achter de Rotterdamse haven, zoals Duitsland en België.’
Lijkt het jou leuk om meer over de haven te weten te komen? Je kunt met jouw klas meedoen aan het project Port Rangers. Kijk voor meer informatie op www.portrangers.nl
‘In de Rotterdamse haven komen 30.000 zeeschepen per jaar binnen. Dat is één zeeschip per 15 minuten’, vertelt Harm. Containerschepen en binnenvaartschepen
Shayel (11): ‘In de Rotterdamse haven varen containerschepen en binnenvaartschepen.’ ‘Containerschepen zijn schepen die containers vervoeren over zee. De schepen zijn geschikt om op zee te varen’, vertelt Jovanni (10). Anir (11): ‘Binnenvaartschepen brengen de spullen die van zeeschepen komen naar de fabrieken in het land. Ze varen hiervoor over meren, kanalen en rivieren. Zeeschepen zijn te groot om op die plekken te varen.’
GENERATION
DISCOVER
7
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
ROTTERDAM – Gebruik jij sociale media? Plaats je bijvoorbeeld weleens berichten of foto’s online? En heb je hierover afspraken gemaakt met je ouders? Als je ergens mee zit of een vraag hebt, kun je je ouder(s) of verzorger(s) om hulp vragen. Je kunt ook terecht bij de jeugdverpleegkundige van het CJG op school. Donna (11) praatte met haar moeder Claudia over sociale media. Tekst: Suzanne Huig ‘Ik gebruik Instagram, Snapchat, WhatsApp en heel af en toe Facebook. Ik zit ongeveer een uur per dag op sociale media. Ik bekijk dan bijvoorbeeld foto’s van vrienden en praat met hen. Ik vind het ook leuk om af en toe zelf een foto of bericht te plaatsen van wat ik aan het doen ben’, vertelt Donna. Claudia: ‘Ik vind het belangrijk dat je niet langer dan een uur online bent, zodat je ook in het echt met vrienden praat.’
Geen vreemden
‘Ik heb met mijn moeder afgesproken dat ik niet met vreemde mensen praat en geen vreemden mijn profiel laat volgen’, zegt Donna. Claudia: ‘We hebben ook afgesproken dat je geen foto’s van jezelf naar anderen stuurt. Dat kan gevaarlijk zijn. Anderen kunnen jouw foto’s bijvoorbeeld doorsturen of online plaatsen zonder jouw toestemming. Je weet nooit waar de foto’s dan terechtkomen.’
Donna en Claudia kijken allebei filmpjes online. Foto: Suzanne Huig
Telefoon controleren
Jeugdverpleegkundige Eefje van Winsen
Dit artikel is gemaakt in samenwerking met
‘Sociale media kun je gebruiken om contacten met vrienden, familie en kennissen te onderhouden. Ben er bewust van dat er ook risico’s zijn. Het is daarom belangrijk om goede afspraken te maken met je ouder(s) of verzorger(s) over wat je wel en niet deelt op sociale media.’ Foto: CJG
Claudia: ‘Ik controleer ongeveer 2 keer per week de telefoon van Donna. Ik kijk wat voor foto’s en berichten ze verstuurt en ontvangt. In groepsgesprekken wordt soms gepest. Ik vind het daarom belangrijk dat ouders in de gaten houden wat er online gebeurt.’ Donna: ‘Ik vind het niet erg dat mijn telefoon wordt gecontroleerd. Ik heb niets te verbergen.’
ROTTERDAM – Wat is jouw talent? Ieder
kind heeft een talent. Misschien ben je goed in een sport, rekenen, taal, het bespelen van een muziekinstrument of iets heel anders.
Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Mijn talent is koken. Ik kook vaak samen met mijn opa. We maken meestal wraps, appelpannenkoeken, appeltaart, brownies of bami. Ik vind het leuk als mensen genieten van mijn eten. Het is mijn droom om kok te worden in een restaurant. Ik ga heel veel oefenen met mijn opa zodat mijn droom uitkomt.’
‘Ik ben heel goed in rekenen en spelling. Ik vind het leuk om op school te zijn en nieuwe dingen te leren. Ik wil later juf of dokter worden. Het is voor allebei de beroepen belangrijk dat ik goed ben in rekenen en spelling. Ik blijf daarom goed mijn best doen op school en extra opdrachten maken.’
Jaïr (8)
naouar (9)
charlois
charlois
‘Mijn talent is kickboksen. Ik voel de adrenaline door mijn lijf als ik kickboks, dat vind ik leuk. Ik train 2 keer per week bij een vereniging en oefen iedere dag thuis. Het is mijn droom om ooit wereldkampioen te worden.’
‘Mijn talent is dansen. Ik zit op balletles en showdanceles. Ik oefen 3 keer per week. Ik kan heel goed danspasjes onthouden. Ik word blij als ik dans. Het is mijn droom om steeds nieuwe dansbewegingen te leren. Ik laat die droom uitkomen door heel veel te oefenen en mijn best te doen.’
robin (11) ijsselmonde
jashlyn (8) ijsselmonde
‘Mijn talent is tekenen. Ik teken ieder dag zodat ik steeds beter word. Ik vind het leuk om creatief bezig te zijn. Ik voel me heel blij als een tekening af is. Ik wil later illustrator worden. Ik ga ervoor zorgen dat dat lukt door nooit op te geven.’
lina (10)
prins alexander
‘Ik ben heel goed in voetballen. Ik speel in de Tweede divisie en speel mee met de KNVB-selectiedagen. Ik kan goed verdedigen. Het is mijn droom om bij Feyenoord en Real Madrid te voetballen.’
filip (12)
prins alexander
Teken jezelf en vul in...
Mijn talent is ...
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
8
ROTTERDAM – De leerlingen uit groep 5 van basisschool De Globetrotter volgden op 16 november de les Expeditie Amazonica in Diergaarde Blijdorp. Ze bekeken de verschillende dieren in Amazonica en maakten opdrachten. Tekst: Suzanne Huig ‘Een tropisch regenwoud is een bijzonder bos met veel bomen en planten. In een tropisch regenwoud is het ongeveer 25 graden en vochtig’, zegt Marwa (8). ‘We hebben in de dierentuin een klein tropisch regenwoud nagemaakt. Dat heet Amazonica’, vertelt lerares Maartje.
De leerlingen bekijken het tropisch regenwoud in Diergaarde Blijdorp. Foto’s: Johannes Odé
Leven in een tropisch regenwoud
‘Alle planten en dieren die in het regenwoud leven, hebben elkaar nodig. Het waterzwijn eet bijvoorbeeld planten. De jaguar eet het waterzwijn. Als de jaguar doodgaat, wordt zijn lichaam afgebroken door bacteriën. De grond krijgt daardoor voedingsstoffen’, legt lerares Maartje uit.
Waarschuwingen van vlinders
‘De vlinders hier hebben allerlei kleuren’, zegt Zerda (9). ‘Sommige vlindersoorten vliegen in grote groepen, zodat roofdieren hun kleuren goed zien. Dat is een waarschuwingssignaal dat ze niet goed smaken’, zegt Hadien (8). ‘Andere vlinders hebben rondjes op hun vleugels. Die rondjes lijken op de ogen van een slang. De rondjes moeten roofdieren afschrikken’, vertelt Melih (8).
Van vlinder-ei tot vlinder ‘De meeste vlinders die in de dierentuin leven, komen uit Costa Rica. Ze worden als pop in een doosje naar Blijdorp verstuurd. We hangen ze hier in de poppenkast totdat ze als vlinder uit hun pop komen. Ze worden daarna vrijgelaten in Amazonica’, vertelt lerares Maartje. ‘Sommige vlinders leggen eieren op de planten in Amazonica. Uit een vlinder-ei komt een rups. Die rups wordt een pop. Uit die pop groeit weer een vlinder’, zegt Marwa.
Vlinder-eitjes.
Rups.
Vlinder.
Pop.
anaconda
ROTTERDAM – In Amazonica in Diergaarde Blijdorp kun je verschillende dieren uit het tropisch regenwoud zien. Bijvoorbeeld vogelspinnen, piranha’s, matamata’s, gifkikkers en een anaconda. Tekst: Suzanne Huig / Foto’s: Johannes Odé
De anaconda is de grootste slang ter wereld. Hij eet allerlei dieren zoals zoogdieren, vogels en andere reptielen. Hij eet ook grote prooidieren zoals herten. Een anaconda is niet giftig.
piranha Piranha’s worden 12 tot 15 centimeter lang. Piranha’s zijn zoetwatervissen. Ze staan bekend om hun scherpe tanden. Ze eten vooral vissen, dode dieren en fruit.
gifkikker Gifkikkers geven met hun opvallende kleuren aan dat ze giftig zijn. De Dendrobates tinctorius is ongeveer 5 centimeter groot en heeft een geelzwarte tekening en blauwe poten. De Jeberos gifkikker is 12 millimeter. Hij heeft een opvallend roodzwarte kleur.
matamata De matamata is een schildpadsoort. Hij is donkerbruin van kleur en vaak begroeid met algen. De ogen van een matamata zijn heel klein. De snuit is een slurf. Hij blijft bijna altijd onder water. De matamata eet zwemmende prooien zoals kleine visjes en amfibieën. Vogelspin Vogelspinnen zijn de grootste spinnen op aarde. De Goliath-vogelspin kan met zijn poten meegerekend 20 centimeter lang worden. Bijna alle vogelspinnen kunnen bijten, maar er zijn er maar een paar giftig.
9
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
ROTTERDAM – Jens (11) zit op trialrijden bij MC the Wheelie. ‘Trialrijden is het rijden over natuurlijke en kunstmatige obstakels met een motorfiets’, legt Jens uit. Op 19 november deed hij mee aan een clubwedstrijd van MC the Wheelie. Tekst: Suzanne Huig Jens: ‘Ik zit één jaar op trialrijden. Ik train één of 2 keer per week. Ik concentreer me goed en rijd niet te hard. Het is belangrijk dat ik snel reageer bij grote obstakels en scherpe bochten, zodat ik niet val.’
Witte pijlen volgen
‘Het parcours van vandaag bestaat uit 5 banen. Iedereen rijdt alle banen 6 keer. Op de banen staan pijltjes in verschillende kleuren. De kleuren geven de moeilijkheidsgraad aan. Ik volg de pijlen met de kleur wit. Dat is het één na makkelijkste pad. Het blauwe pad is iets moeilijker. Het rode pad is nog lastiger. Het gele pad is het moeilijkste pad’, legt Jens uit.
De banen bekijken
Jens bekijkt de banen voordat de wedstrijd begint. ‘Ik moet de witte pijlen op de banen volgen. Ik kijk wat voor bochten en obstakels ik onderweg tegenkom. Op het parcours liggen bijvoorbeeld boomstammen, rioolbuizen en banden. Ik onthoud waar deze liggen zodat ik straks goed ben voorbereid en niet schrik’, zegt Jens.
Jens bekijkt de banen voordat de wedstrijd begint. Jens wordt tweede
‘Ik rijd tegen de deelnemers die ook in de categorie wit rijden. De rijder die de minste strafpunten heeft, wint. Je krijgt bijvoorbeeld één strafpunt als je één voet op de grond zet. Je krijgt bijvoorbeeld 5 strafpunten als je verkeerd rijdt of valt’, vertelt Jens. Jens krijgt in totaal 39 strafpunten. Hij wordt tweede in de categorie wit. Jens: ‘Ik ben blij dat het is gelukt om over grote obstakels heen te rijden.’
Jens rijdt over verschillende obstakels tijdens de wedstrijd. Foto’S: Arjen Jan Stada
Wat kun je beter gebruiken in plaats van een lucifer als je kaarsjes aansteekt? pagina 4
Wat komt er uit een vlinder-ei? Pagina 8
Je nieren regelen je bloeddruk, zorgen ervoor dat je botten sterk zijn en maken rode bloedcellen aan. Wat maken je nieren nog meer aan? Pagina 5
Hoe noem je het rijden met een motorfiets over natuurlijke en kunstmatige obstakels? Pagina 9
Hoe heet het project waarmee je van alles kunt leren over de haven? Pagina 6 Als een bruistablet nat wordt, reageren de 2 poeders natriumwaterstofcarbonaat en citroenzuur met elkaar. Welk gas ontstaat er bij de reactie? Pagina 6 Ieder kind heeft een talent. Waar is Filip heel goed in? Pagina 7
Wat is de grootste spin op aarde? Pagina 8
Er zijn een aantal duurzame energiebronnen, bijvoorbeeld zonlicht, water of warmte. Welke duurzame energiebron ken je nog meer? Pagina 10 Welke cursus volgen Michelle en Elissa bij SKVR? Pagina 11 Er zijn 2 soorten mishandeling: lichamelijke en … mishandeling. Pagina 12
Waarop schrijven de leerlingen wat zij zouden doen in een vervelende situatie? Pagina 12
De letters in de gele balk vormen het antwoord. Mail dit antwoord, samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouders of verzorgers, naar
HET ANTWOORD VAN DE PUZZEL VAN NOVEMber IS: roTTERDAMMER. DE WINNAAR IS AILEEN (8). GEFELICITEERD!
We verloten de prijs onder de goede inzendingen. Alleen de winnaar krijgt bericht.
Wil je nog meer puzzelen? Kijk dan eens op PUZZELCORNER.NL voor meer leuke puzzels!
antwoord@jong010.nl
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
10 Energie besparen
ROTTERDAM – Hoe wordt energie opgewekt? En hoe kun je energie besparen? De leerlingen uit groep 8 van Daltonschool Overschie kregen op vrijdag 17 november een gastles van Peter van Stedin. Tekst: Suzanne Huig ‘Stedin is de netbeheerder bij jou in de buurt. Ze zorgt ervoor dat de energie van de grote energiecentrales naar bedrijven, scholen en mensen thuis wordt gebracht’, legt Peter uit.
Energie opwekken
Peter: ‘Energie wordt bijvoorbeeld opgewekt door fossiele brandstoffen te verbranden. Bij de verbranding komt CO2 vrij. Dat is slecht voor het milieu. Energie kan ook worden opgewekt op een duurzame manier. Een duurzame energiebron is een bron die niet schadelijk is voor de aarde. Bijvoorbeeld wind, zonlicht, water of warmte. Je kunt zelf ook duurzame manieren bedenken om energie op te wekken.’
‘We gebruiken allemaal iedere dag energie. Bijvoorbeeld om een telefoon op te laden of om lampen te laten branden. Het is belangrijk dat er in de toekomst ook genoeg energie is’, zegt Younes (11). ‘We moeten zuinig met energie omgaan. Bijvoorbeeld door korter te douchen en de lampen en televisie uit te zetten als we weggaan’, zegt Tengiz (12).
Peter van Stedin. Foto: Johannes Odé
Stedin in jouw klas Lijkt het jou ook leuk om een gastles te krijgen? En meer te leren en ontdekken over duurzame energie? Vraag dan of je juf of meester mailt naar Bernice van Stedin via bernice.silva@stedin.net
ROTTERDAM – GreenTech is een duurzame wedstrijd voor jonge uitvinders. Groep 8 van Daltonschool Overschie bedacht tijdens de gastles van Stedin in groepjes duurzame ideeën voor GreenTech. Tekst: Suzanne Huig
ze aan het sporten zijn. Die drukbeweging kan onder de grond worden omgezet in energie.’ ‘Die energie kan bijvoorbeeld worden gebruikt om de lampen bij de sportvelden te laten branden’, zegt Hajar.
‘Een duurzame uitvinding is een idee waarmee je bijvoorbeeld energie opwekt of bespaart. Of een idee waardoor je zuiniger met voedsel en water omgaat of minder afval creëert’, legt Peter uit.
Zelfopladend hoverboard
Speciale sporttegels
‘De beweging van sportende mensen kan worden gebruikt om energie op te wekken’, zegt Hajar (11). Chaimae (11): ‘Hajar en ik bedenken speciale tegels voor sportvelden. Mensen drukken op die tegels als
Rejeull (11), Diego (12) en Issam (12) ontwerpen een hoverboard die oplaadt als hij wordt gebruikt. ‘De wielen van het hoverboard bewegen als je erop staat. Die beweging wordt met een dynamo omgezet in energie’, zegt Diego. Rejeull: ‘Die energie kan via draadjes teruggaan naar de accu van het hoverboard.’ ‘Je hoeft je hoverboard dan nooit meer via het stopcontact op te laden’, zegt Issam.
Elif, Sudenaz, Seliham en Berfin presenteren hun ontwerp.
Fiets als oplader
Elif (11), Sudenaz (11), Seliham (11) en Berfin (11) bedenken een fiets waarmee je een mobiele telefoon of laptop kunt opladen. Sudenaz: ‘De wielen van een fiets bewegen als je fietst. De beweging van de wielen kan via een dynamo worden omgezet in energie. Die energie kan via een draadje naar je telefoon of laptop gaan.’ Berfin: ‘Je kunt je telefoon of laptop zo opladen terwijl je fietst.’
Heb jij ook een duurzaam idee? Tijdens een gastles van Stedin kun je zelf werken aan een duurzaam idee voor GreenTech.
De leerlingen bedenken in groepjes duurzame uitvindingen. Foto’s: Johannes Odé
Mail je antwoorden voor 27 december 2017 naar antwoord@jong010.nl. Je maakt kans op het kwartetspel De nieuwe energiehelden.
Zet ook je voornaam en achternaam,
je leeftijd en het telefoonnummer van
je ouders of verzorgers in de mail. Dan kunnen we contact met je opnemen
als je hebt gewonnen. We verloten de
Eén stukje van een windmolen kost € 500,00. Damian (11) zijn ouders kopen 3 stukjes van een windmolen.
Youssef (8) heeft thuis 5 zonnepanelen op het dak liggen. Eén zonnepaneel levert 120 kWh elektriciteit per jaar op.
De familie van Emily (10) verbruikt ieder jaar 3.300 kWh elektriciteit. Ze gebruiken ieder jaar 2.800 kWh duurzame elektriciteit die wordt opgewekt door zonnepanelen.
Hoeveel moeten ze betalen?
Hoeveel leveren de 5 zonnepanelen samen op per jaar?
Hoeveel kWh moeten ze nog van de energieleverancier kopen?
€ ...
... kWh elektriciteit
... kWh
prijs onder de goede inzendingen. Alleen de winnaar krijgt bericht.
11
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
‘Ik speel dwarsfluit. Ik speel de ene week in het orkest. Ik krijg de andere week apart les met de kinderen die ook dwarsfluit spelen. Ik zie Omayma als ik in het orkest speel. De groep met kinderen is nu groter dan toen ik net op les zat. Daardoor vind ik het nu gezelliger.’
‘Ik vind het belangrijk dat het gezellig is tijdens de les. Maar ik vind het niet fijn als het te druk is, want ik leer dan niks. Ik speel keyboard. Ik vind het het leukst als ik met de keyboardgroep les heb. Ik leer dan het meest. Ik zie Ruby om de week als ik in het orkest speel.’
Wil jij dansen, muziek maken, toneelspelen of zingen, maar is er thuis geen geld voor lessen?
Ruby en Omayma volgen dankzij het Jeugdcultuurfonds muziekles bij Speel Mee van SKVR in Feijenoord.
Kijk dan met je ouders, verzorgers of leerkracht op www.jeugdcultuurfonds.nl/rotterdam
Tekst en foto's: Angelique van Tilburg
ROTTERDAM – De leerlingen uit groep 5 van basisschool Jan Prins bezochten op 28 november Museum Rotterdam. De leerlingen bepaalden in groepjes de waarde van voorwerpen in het museum. Tekst: Suzanne Huig
‘Een voorwerp heeft verschillende waardes. Bijvoorbeeld een geldwaarde, gebruikswaarde, geschiedeniswaarde of emotionele waarde’, vertelt museumdocent Hilia. Sarah (8), Eef (8) en Evelin (9) waarderen een oud kookpotje.
Geldwaarde
‘Het kookpotje is gemaakt van aardewerk. Ik vind het daarom niet waardevol. Ik vind iets waardevol als het een hoge geldwaarde heeft. Het potje zou veel geld waard zijn als het van goud was gemaakt’, zegt Eef.
Geschiedeniswaarde
Eef, Evelin en Sarah waarderen een kookpotje.
Foto’s: Suzanne Huig
ROTTERDAM – Lijkt het jou leuk om zelf een verhaal, boek of gedicht te schrijven? Michelle (9) en Elissa (9) volgen de cursus Schrijftijgers van SKVR. Michelle en Elissa leggen in 5 stappen uit hoe je een spannend verhaal kunt schrijven.
‘Ik vind iets waardevol als het een geschiedeniswaarde heeft en heel oud is. Dit potje komt ongeveer uit het jaar 1350. Ik vind het daarom heel waardevol’, zegt Sarah.
Emotionele waarde
‘Ik vind dat een voorwerp waardevol is als het emotionele waarde heeft. Iets heeft voor mij emotionele waarde als ik het van een bijzonder iemand heb gekregen. Ik weet niet van wie dit potje is geweest. Ik vind het daarom niet waardevol’, zegt Evelin.
‘Bedenk de hoofdpersoon voor je verhaal. Beschrijf hoe de persoon eruitziet en waar hij of zij woont’, zegt Michelle. Elissa: ‘Mijn hoofdpersoon heet Lily. Ze heeft bruin haar.’
‘Bedenk en beschrijf een spannende ervaring die je hoofdpersoon meemaakt. Bedenk wat je zelf bijvoorbeeld eng zou vinden om mee te maken’, zegt Elissa.
Tekst: Suzanne Huig / Foto’s: Johannes Odé
‘Beschrijf wie jouw hoofdpersoon tegenkomt tijdens deze spannende ervaring. Stelt hij of zij een vraag? Vraagt hij of zij om hulp? Of maakt hij of zij ruzie? Oefen het gesprek met een vriend of vriendin’, zegt Michelle.
‘Schrijf op hoe het verhaal afloopt. Kies voor een goede of slechte afloop’, zegt Michelle.
Lijkt het jou leuk om verhalen, boeken, gedichten of andere teksten te leren schrijven? Kijk dan op www.skvr.nl/schrijven voor meer informatie.
Elissa: ‘Lees je verhaal voor aan vrienden en familie.’
dE rotterdamse kinderkrant DECEMBER 2017
ROTTERDAM – Eén op de 30 Nederlandse kinderen is slachtoffer van kindermishandeling. Van 20 tot en met 26 november was het de Week tegen Kindermishandeling. Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (VTRR) is het meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Heb je vragen of wil je iets melden? Kijk voor meer informatie op www.rotterdam.nl/weektegenkindermishandeling of bel naar VTRR via 0800 2000. Tekst: Suzanne Huig
Sander en Jeroen werden mishandeld
FEIJENOORD – De leerlingen van groep 8 van de Pniëlschool kregen op 20 november een gastles van Sander (26) en Jeroen (26). De broers zijn in hun jeugd lichamelijk en emotioneel mishandeld. Ze gaan langs basisscholen om over kindermishandeling te praten. Tekst: Suzanne Huig ‘Het leek heel gezellig bij ons thuis, maar dat was helaas niet zo. Onze vader was agressief. Onze moeder verwaarloosde ons’, zegt Jeroen. Lichamelijke mishandeling ‘We woonden eerst bij onze vader nadat onze ouders waren gescheiden. Onze vader sloeg en schopte ons. Het geweld was voor ons normaal, omdat we het gewend waren’, zegt Sander. Jeroen: ‘Onze buitenschoolse opvang heeft Jeugdzorg ingeschakeld. We zijn door Jeugdzorg overgeplaatst naar onze moeder.’ De leerlingen luisteren aandachtig naar het verhaal van Sander en Jeroen. Foto’s: Arjen Jan Stada
Emotionele mishandeling ‘We dachten dat de mishandeling voorbij was, maar dat was helaas niet zo. Onze moeder verwaarloosde ons. Ze zorgde niet goed voor ons’, vertelt Jeroen. Sander: ‘We stonken, kregen geen eten mee naar school en droegen kapotte en vieze kleding. We werden daarmee gepest op school.’ Paula (11): ‘Ik vind het erg dat sommige kinderen worden mishandeld. Niemand verdient het om mishandeld te worden.’ Praat erover Jeroen en Sander vertelden over hun thuissituatie aan een leerlingbegeleider en vriend. Zij hebben ervoor gezorgd dat de broers uit huis zijn geplaatst. ‘We hopen dat meer kinderen over hun thuissituatie gaan praten. Ze kunnen dan geholpen worden zoals wij’, zegt Sander. Mikolaj (11): ‘Mensen kunnen kindermishandeling alleen stoppen als zij weten wat er thuis gebeurt. Ik vind het daarom belangrijk dat er op school gepraat wordt over thuissituaties.’ ‘We kunnen elkaar dan helpen als het niet goed gaat’, zegt Armaan (11).
FEIJENOORD – Wat kun jij doen als je je zorgen maakt om een klasgenoot of vriend? En wat kun je doen als je zelf een geheim hebt dat niet fijn is? De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat kinderen weten dat ze kunnen praten met bijvoorbeeld een juf, meester of hulpverlener. Ze hebben daarom een speciale kleurkaart gemaakt. Nafi (11), Danisha (11), Caitlin (11), Qierenzio (11) en Dino (11) vulden de kleurkaart op 20 november in. Tekst: Suzanne Huig Qierenzio (11): ‘Kinderen kunnen er niets aan doen als ze worden mishandeld. Het is belangrijk dat zij hun verhaal vertellen zodat ze geholpen kunnen worden.’ ‘Juffen, meesters, Jeugdzorg, De Kindertelefoon en andere hulpverleners kunnen zoeken naar oplossingen als kinderen erover praten’, zegt Dino (11). Vragen stellen Caitlin (11): ‘Ik vind het belangrijk om met een klasgenoot of vriend te praten als ik me zorgen maak om hem of haar. Ik zou vragen wat er aan de hand is en hoe ik hem of haar kan helpen.’ Nafi (11): ‘Ik denk dat kinderen zich minder alleen voelen als ze hun verhaal kunnen delen met iemand die ze vertrouwen.’
Er voor elkaar zijn ‘Ik zou mijn klasgenoot of vriend helpen door er voor hem of haar te zijn. Ik zou iets leuks met hem of haar gaan doen. Hij of zij kan dan even zijn vervelende situatie vergeten’, zegt Danisha (11).
Vind jij dat alle basisschoolleerlingen les moeten krijgen over kindermishandeling? Waarom wel of niet? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
Ja.
Nee.
Waarom wel of niet:
De leerlingen schrijven op de kleurkaart wat zij zouden doen in een vervelende situatie. Foto’s: Arjen Jan Stada
Lara (11): ‘Ik vind dat alle kinderen minimaal één keer per jaar les moeten krijgen over kindermishandeling. Kinderen kunnen dan leren hoe je slachtoffers van kindermishandeling kunt helpen.’
Ruben (11): ‘Ik vind dat alle scholen les moeten geven over kindermishandeling. Kinderen leren mishandeling beter herkennen en stoppen als ze er les over krijgen.’